|| ṛgvedaḥ vaidikasvaravirahitaḥ maṇḍalaṁ 1 ||
agnimīḻe purohitaṁ yajñasya devamṛtvijam |
hotāraṁ ratnadhātamam || 1.001.01
agniḥ pūrvebhirṛṣibhirīḍyo nūtanairuta |
sa devā eha vakṣati || 1.001.02
agninā rayimaśnavatpoṣameva divedive |
yaśasaṁ vīravattamam || 1.001.03
agne yaṁ yajñamadhvaraṁ viśvataḥ paribhūrasi |
sa iddeveṣu gacchati || 1.001.04
agnirhotā kavikratuḥ satyaścitraśravastamaḥ |
devo devebhirā gamat || 1.001.05
yadaṅga dāśuṣe tvamagne bhadraṁ kariṣyasi |
tavettatsatyamaṅgiraḥ || 1.001.06
upa tvāgne divedive doṣāvastardhiyā vayam |
namo bharanta emasi || 1.001.07
rājantamadhvarāṇāṁ gopāmṛtasya dīdivim |
vardhamānaṁ sve dame || 1.001.08
sa naḥ piteva sūnave'gne sūpāyano bhava |
sacasvā naḥ svastaye || 1.001.09
vāyavā yāhi darśateme somā araṁkṛtāḥ |
teṣāṁ pāhi śrudhī havam || 1.002.01
vāya ukthebhirjarante tvāmacchā jaritāraḥ |
sutasomā aharvidaḥ || 1.002.02
vāyo tava prapṛñcatī dhenā jigāti dāśuṣe |
urūcī somapītaye || 1.002.03
indravāyū ime sutā upa prayobhirā gatam |
indavo vāmuśanti hi || 1.002.04
vāyavindraśca cetathaḥ sutānāṁ vājinīvasū |
tāvā yātamupa dravat || 1.002.05
vāyavindraśca sunvata ā yātamupa niṣkṛtam |
makṣvitthā dhiyā narā || 1.002.06
mitraṁ huve pūtadakṣaṁ varuṇaṁ ca riśādasam |
dhiyaṁ ghṛtācīṁ sādhantā || 1.002.07
ṛtena mitrāvaruṇāvṛtāvṛdhāvṛtaspṛśā |
kratuṁ bṛhantamāśāthe || 1.002.08
kavī no mitrāvaruṇā tuvijātā urukṣayā |
dakṣaṁ dadhāte apasam || 1.002.09
aśvinā yajvarīriṣo dravatpāṇī śubhaspatī |
purubhujā canasyatam || 1.003.01
aśvinā purudaṁsasā narā śavīrayā dhiyā |
dhiṣṇyā vanataṁ giraḥ || 1.003.02
dasrā yuvākavaḥ sutā nāsatyā vṛktabarhiṣaḥ |
ā yātaṁ rudravartanī || 1.003.03
indrā yāhi citrabhāno sutā ime tvāyavaḥ |
aṇvībhistanā pūtāsaḥ || 1.003.04
indrā yāhi dhiyeṣito viprajūtaḥ sutāvataḥ |
upa brahmāṇi vāghataḥ || 1.003.05
indrā yāhi tūtujāna upa brahmāṇi harivaḥ |
sute dadhiṣva naścanaḥ || 1.003.06
omāsaścarṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata |
dāśvāṁso dāśuṣaḥ sutam || 1.003.07
viśve devāso apturaḥ sutamā ganta tūrṇayaḥ |
usrā iva svasarāṇi || 1.003.08
viśve devāso asridha ehimāyāso adruhaḥ |
medhaṁ juṣanta vahnayaḥ || 1.003.09
pāvakā naḥ sarasvatī vājebhirvājinīvatī |
yajñaṁ vaṣṭu dhiyāvasuḥ || 1.003.10
codayitrī sūnṛtānāṁ cetantī sumatīnām |
yajñaṁ dadhe sarasvatī || 1.003.11
maho arṇaḥ sarasvatī pra cetayati ketunā |
dhiyo viśvā vi rājati || 1.003.12
surūpakṛtnumūtaye sudughāmiva goduhe |
juhūmasi dyavidyavi || 1.004.01
upa naḥ savanā gahi somasya somapāḥ piba |
godā idrevato madaḥ || 1.004.02
athā te antamānāṁ vidyāma sumatīnām |
mā no ati khya ā gahi || 1.004.03
parehi vigramastṛtamindraṁ pṛcchā vipaścitam |
yaste sakhibhya ā varam || 1.004.04
uta bruvantu no nido niranyataścidārata |
dadhānā indra idduvaḥ || 1.004.05
uta naḥ subhagā arirvoceyurdasma kṛṣṭayaḥ |
syāmedindrasya śarmaṇi || 1.004.06
emāśumāśave bhara yajñaśriyaṁ nṛmādanam |
patayanmandayatsakham || 1.004.07
asya pītvā śatakrato ghano vṛtrāṇāmabhavaḥ |
prāvo vājeṣu vājinam || 1.004.08
taṁ tvā vājeṣu vājinaṁ vājayāmaḥ śatakrato |
dhanānāmindra sātaye || 1.004.09
yo rāyo'vanirmahānsupāraḥ sunvataḥ sakhā |
tasmā indrāya gāyata || 1.004.10
ā tvetā ni ṣīdatendramabhi pra gāyata |
sakhāya stomavāhasaḥ || 1.005.01
purūtamaṁ purūṇāmīśānaṁ vāryāṇām |
indraṁ some sacā sute || 1.005.02
sa ghā no yoga ā bhuvatsa rāye sa puraṁdhyām |
gamadvājebhirā sa naḥ || 1.005.03
yasya saṁsthe na vṛṇvate harī samatsu śatravaḥ |
tasmā indrāya gāyata || 1.005.04
sutapāvne sutā ime śucayo yanti vītaye |
somāso dadhyāśiraḥ || 1.005.05
tvaṁ sutasya pītaye sadyo vṛddho ajāyathāḥ |
indra jyaiṣṭhyāya sukrato || 1.005.06
ā tvā viśantvāśavaḥ somāsa indra girvaṇaḥ |
śaṁ te santu pracetase || 1.005.07
tvāṁ stomā avīvṛdhantvāmukthā śatakrato |
tvāṁ vardhantu no giraḥ || 1.005.08
akṣitotiḥ sanedimaṁ vājamindraḥ sahasriṇam |
yasminviśvāni pauṁsyā || 1.005.09
mā no martā abhi druhantanūnāmindra girvaṇaḥ |
īśāno yavayā vadham || 1.005.10
yuñjanti bradhnamaruṣaṁ carantaṁ pari tasthuṣaḥ |
rocante rocanā divi || 1.006.01
yuñjantyasya kāmyā harī vipakṣasā rathe |
śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā || 1.006.02
ketuṁ kṛṇvannaketave peśo maryā apeśase |
samuṣadbhirajāyathāḥ || 1.006.03
ādaha svadhāmanu punargarbhatvamerire |
dadhānā nāma yajñiyam || 1.006.04
vīḻu cidārujatnubhirguhā cidindra vahnibhiḥ |
avinda usriyā anu || 1.006.05
devayanto yathā matimacchā vidadvasuṁ giraḥ |
mahāmanūṣata śrutam || 1.006.06
indreṇa saṁ hi dṛkṣase saṁjagmāno abibhyuṣā |
mandū samānavarcasā || 1.006.07
anavadyairabhidyubhirmakhaḥ sahasvadarcati |
gaṇairindrasya kāmyaiḥ || 1.006.08
ataḥ parijmannā gahi divo vā rocanādadhi |
samasminnṛñjate giraḥ || 1.006.09
ito vā sātimīmahe divo vā pārthivādadhi |
indraṁ maho vā rajasaḥ || 1.006.10
indramidgāthino bṛhadindramarkebhirarkiṇaḥ |
indraṁ vāṇīranūṣata || 1.007.01
indra iddharyoḥ sacā sammiśla ā vacoyujā |
indro vajrī hiraṇyayaḥ || 1.007.02
indro dīrghāya cakṣasa ā sūryaṁ rohayaddivi |
vi gobhiradrimairayat || 1.007.03
indra vājeṣu no'va sahasrapradhaneṣu ca |
ugra ugrābhirūtibhiḥ || 1.007.04
indraṁ vayaṁ mahādhana indramarbhe havāmahe |
yujaṁ vṛtreṣu vajriṇam || 1.007.05
sa no vṛṣannamuṁ caruṁ satrādāvannapā vṛdhi |
asmabhyamapratiṣkutaḥ || 1.007.06
tuñjetuñje ya uttare stomā indrasya vajriṇaḥ |
na vindhe asya suṣṭutim || 1.007.07
vṛṣā yūtheva vaṁsagaḥ kṛṣṭīriyartyojasā |
īśāno apratiṣkutaḥ || 1.007.08
ya ekaścarṣaṇīnāṁ vasūnāmirajyati |
indraḥ pañca kṣitīnām || 1.007.09
indraṁ vo viśvataspari havāmahe janebhyaḥ |
asmākamastu kevalaḥ || 1.007.10
endra sānasiṁ rayiṁ sajitvānaṁ sadāsaham |
varṣiṣṭhamūtaye bhara || 1.008.01
ni yena muṣṭihatyayā ni vṛtrā ruṇadhāmahai |
tvotāso nyarvatā || 1.008.02
indra tvotāsa ā vayaṁ vajraṁ ghanā dadīmahi |
jayema saṁ yudhi spṛdhaḥ || 1.008.03
vayaṁ śūrebhirastṛbhirindra tvayā yujā vayam |
sāsahyāma pṛtanyataḥ || 1.008.04
mahā indraḥ paraśca nu mahitvamastu vajriṇe |
dyaurna prathinā śavaḥ || 1.008.05
samohe vā ya āśata narastokasya sanitau |
viprāso vā dhiyāyavaḥ || 1.008.06
yaḥ kukṣiḥ somapātamaḥ samudra iva pinvate |
urvīrāpo na kākudaḥ || 1.008.07
evā hyasya sūnṛtā virapśī gomatī mahī |
pakvā śākhā na dāśuṣe || 1.008.08
evā hi te vibhūtaya ūtaya indra māvate |
sadyaścitsanti dāśuṣe || 1.008.09
evā hyasya kāmyā stoma ukthaṁ ca śaṁsyā |
indrāya somapītaye || 1.008.10
indrehi matsyandhaso viśvebhiḥ somaparvabhiḥ |
mahā abhiṣṭirojasā || 1.009.01
emenaṁ sṛjatā sute mandimindrāya mandine |
cakriṁ viśvāni cakraye || 1.009.02
matsvā suśipra mandibhi stomebhirviśvacarṣaṇe |
sacaiṣu savaneṣvā || 1.009.03
asṛgramindra te giraḥ prati tvāmudahāsata |
ajoṣā vṛṣabhaṁ patim || 1.009.04
saṁ codaya citramarvāgrādha indra vareṇyam |
asaditte vibhu prabhu || 1.009.05
asmānsu tatra codayendra rāye rabhasvataḥ |
tuvidyumna yaśasvataḥ || 1.009.06
saṁ gomadindra vājavadasme pṛthu śravo bṛhat |
viśvāyurdhehyakṣitam || 1.009.07
asme dhehi śravo bṛhaddyumnaṁ sahasrasātamam |
indra tā rathinīriṣaḥ || 1.009.08
vasorindraṁ vasupatiṁ gīrbhirgṛṇanta ṛgmiyam |
homa gantāramūtaye || 1.009.09
sutesute nyokase bṛhadbṛhata edariḥ |
indrāya śūṣamarcati || 1.009.10
gāyanti tvā gāyatriṇo'rcantyarkamarkiṇaḥ |
brahmāṇastvā śatakrata udvaṁśamiva yemire || 1.010.01
yatsānoḥ sānumāruhadbhūryaspaṣṭa kartvam |
tadindro arthaṁ cetati yūthena vṛṣṇirejati || 1.010.02
yukṣvā hi keśinā harī vṛṣaṇā kakṣyaprā |
athā na indra somapā girāmupaśrutiṁ cara || 1.010.03
ehi stomā abhi svarābhi gṛṇīhyā ruva |
brahma ca no vaso sacendra yajñaṁ ca vardhaya || 1.010.04
ukthamindrāya śaṁsyaṁ vardhanaṁ puruniṣṣidhe |
śakro yathā suteṣu ṇo rāraṇatsakhyeṣu ca || 1.010.05
tamitsakhitva īmahe taṁ rāye taṁ suvīrye |
sa śakra uta naḥ śakadindro vasu dayamānaḥ || 1.010.06
suvivṛtaṁ sunirajamindra tvādātamidyaśaḥ |
gavāmapa vrajaṁ vṛdhi kṛṇuṣva rādho adrivaḥ || 1.010.07
nahi tvā rodasī ubhe ṛghāyamāṇaminvataḥ |
jeṣaḥ svarvatīrapaḥ saṁ gā asmabhyaṁ dhūnuhi || 1.010.08
āśrutkarṇa śrudhī havaṁ nū ciddadhiṣva me giraḥ |
indra stomamimaṁ mama kṛṣvā yujaścidantaram || 1.010.09
vidmā hi tvā vṛṣantamaṁ vājeṣu havanaśrutam |
vṛṣantamasya hūmaha ūtiṁ sahasrasātamām || 1.010.10
ā tū na indra kauśika mandasānaḥ sutaṁ piba |
navyamāyuḥ pra sū tira kṛdhī sahasrasāmṛṣim || 1.010.11
pari tvā girvaṇo gira imā bhavantu viśvataḥ |
vṛddhāyumanu vṛddhayo juṣṭā bhavantu juṣṭayaḥ || 1.010.12
indraṁ viśvā avīvṛdhansamudravyacasaṁ giraḥ |
rathītamaṁ rathīnāṁ vājānāṁ satpatiṁ patim || 1.011.01
sakhye ta indra vājino mā bhema śavasaspate |
tvāmabhi pra ṇonumo jetāramaparājitam || 1.011.02
pūrvīrindrasya rātayo na vi dasyantyūtayaḥ |
yadī vājasya gomata stotṛbhyo maṁhate magham || 1.011.03
purāṁ bhinduryuvā kaviramitaujā ajāyata |
indro viśvasya karmaṇo dhartā vajrī puruṣṭutaḥ || 1.011.04
tvaṁ valasya gomato'pāvaradrivo bilam |
tvāṁ devā abibhyuṣastujyamānāsa āviṣuḥ || 1.011.05
tavāhaṁ śūra rātibhiḥ pratyāyaṁ sindhumāvadan |
upātiṣṭhanta girvaṇo viduṣṭe tasya kāravaḥ || 1.011.06
māyābhirindra māyinaṁ tvaṁ śuṣṇamavātiraḥ |
viduṣṭe tasya medhirāsteṣāṁ śravāṁsyuttira || 1.011.07
indramīśānamojasābhi stomā anūṣata |
sahasraṁ yasya rātaya uta vā santi bhūyasīḥ || 1.011.08
agniṁ dūtaṁ vṛṇīmahe hotāraṁ viśvavedasam |
asya yajñasya sukratum || 1.012.01
agnimagniṁ havīmabhiḥ sadā havanta viśpatim |
havyavāhaṁ purupriyam || 1.012.02
agne devā ihā vaha jajñāno vṛktabarhiṣe |
asi hotā na īḍyaḥ || 1.012.03
tā uśato vi bodhaya yadagne yāsi dūtyam |
devairā satsi barhiṣi || 1.012.04
ghṛtāhavana dīdivaḥ prati ṣma riṣato daha |
agne tvaṁ rakṣasvinaḥ || 1.012.05
agnināgniḥ samidhyate kavirgṛhapatiryuvā |
havyavāḍjuhvāsyaḥ || 1.012.06
kavimagnimupa stuhi satyadharmāṇamadhvare |
devamamīvacātanam || 1.012.07
yastvāmagne haviṣpatirdūtaṁ deva saparyati |
tasya sma prāvitā bhava || 1.012.08
yo agniṁ devavītaye haviṣmā āvivāsati |
tasmai pāvaka mṛḻaya || 1.012.09
sa naḥ pāvaka dīdivo'gne devā ihā vaha |
upa yajñaṁ haviśca naḥ || 1.012.10
sa na stavāna ā bhara gāyatreṇa navīyasā |
rayiṁ vīravatīmiṣam || 1.012.11
agne śukreṇa śociṣā viśvābhirdevahūtibhiḥ |
imaṁ stomaṁ juṣasva naḥ || 1.012.12
susamiddho na ā vaha devā agne haviṣmate |
hotaḥ pāvaka yakṣi ca || 1.013.01
madhumantaṁ tanūnapādyajñaṁ deveṣu naḥ kave |
adyā kṛṇuhi vītaye || 1.013.02
narāśaṁsamiha priyamasminyajña upa hvaye |
madhujihvaṁ haviṣkṛtam || 1.013.03
agne sukhatame rathe devā īḻita ā vaha |
asi hotā manurhitaḥ || 1.013.04
stṛṇīta barhirānuṣagghṛtapṛṣṭhaṁ manīṣiṇaḥ |
yatrāmṛtasya cakṣaṇam || 1.013.05
vi śrayantāmṛtāvṛdho dvāro devīrasaścataḥ |
adyā nūnaṁ ca yaṣṭave || 1.013.06
naktoṣāsā supeśasāsminyajña upa hvaye |
idaṁ no barhirāsade || 1.013.07
tā sujihvā upa hvaye hotārā daivyā kavī |
yajñaṁ no yakṣatāmimam || 1.013.08
iḻā sarasvatī mahī tisro devīrmayobhuvaḥ |
barhiḥ sīdantvasridhaḥ || 1.013.09
iha tvaṣṭāramagriyaṁ viśvarūpamupa hvaye |
asmākamastu kevalaḥ || 1.013.10
ava sṛjā vanaspate deva devebhyo haviḥ |
pra dāturastu cetanam || 1.013.11
svāhā yajñaṁ kṛṇotanendrāya yajvano gṛhe |
tatra devā upa hvaye || 1.013.12
aibhiragne duvo giro viśvebhiḥ somapītaye |
devebhiryāhi yakṣi ca || 1.014.01
ā tvā kaṇvā ahūṣata gṛṇanti vipra te dhiyaḥ |
devebhiragna ā gahi || 1.014.02
indravāyū bṛhaspatiṁ mitrāgniṁ pūṣaṇaṁ bhagam |
ādityānmārutaṁ gaṇam || 1.014.03
pra vo bhriyanta indavo matsarā mādayiṣṇavaḥ |
drapsā madhvaścamūṣadaḥ || 1.014.04
īḻate tvāmavasyavaḥ kaṇvāso vṛktabarhiṣaḥ |
haviṣmanto araṁkṛtaḥ || 1.014.05
ghṛtapṛṣṭhā manoyujo ye tvā vahanti vahnayaḥ |
ā devānsomapītaye || 1.014.06
tānyajatrā ṛtāvṛdho'gne patnīvataskṛdhi |
madhvaḥ sujihva pāyaya || 1.014.07
ye yajatrā ya īḍyāste te pibantu jihvayā |
madhoragne vaṣaṭkṛti || 1.014.08
ākīṁ sūryasya rocanādviśvāndevā uṣarbudhaḥ |
vipro hoteha vakṣati || 1.014.09
viśvebhiḥ somyaṁ madhvagna indreṇa vāyunā |
pibā mitrasya dhāmabhiḥ || 1.014.10
tvaṁ hotā manurhito'gne yajñeṣu sīdasi |
semaṁ no adhvaraṁ yaja || 1.014.11
yukṣvā hyaruṣī rathe harito deva rohitaḥ |
tābhirdevā ihā vaha || 1.014.12
indra somaṁ piba ṛtunā tvā viśantvindavaḥ |
matsarāsastadokasaḥ || 1.015.01
marutaḥ pibata ṛtunā potrādyajñaṁ punītana |
yūyaṁ hi ṣṭhā sudānavaḥ || 1.015.02
abhi yajñaṁ gṛṇīhi no gnāvo neṣṭaḥ piba ṛtunā |
tvaṁ hi ratnadhā asi || 1.015.03
agne devā ihā vaha sādayā yoniṣu triṣu |
pari bhūṣa piba ṛtunā || 1.015.04
brāhmaṇādindra rādhasaḥ pibā somamṛtūranu |
taveddhi sakhyamastṛtam || 1.015.05
yuvaṁ dakṣaṁ dhṛtavrata mitrāvaruṇa dūḻabham |
ṛtunā yajñamāśāthe || 1.015.06
draviṇodā draviṇaso grāvahastāso adhvare |
yajñeṣu devamīḻate || 1.015.07
draviṇodā dadātu no vasūni yāni śṛṇvire |
deveṣu tā vanāmahe || 1.015.08
draviṇodāḥ pipīṣati juhota pra ca tiṣṭhata |
neṣṭrādṛtubhiriṣyata || 1.015.09
yattvā turīyamṛtubhirdraviṇodo yajāmahe |
adha smā no dadirbhava || 1.015.10
aśvinā pibataṁ madhu dīdyagnī śucivratā |
ṛtunā yajñavāhasā || 1.015.11
gārhapatyena santya ṛtunā yajñanīrasi |
devāndevayate yaja || 1.015.12
ā tvā vahantu harayo vṛṣaṇaṁ somapītaye |
indra tvā sūracakṣasaḥ || 1.016.01
imā dhānā ghṛtasnuvo harī ihopa vakṣataḥ |
indraṁ sukhatame rathe || 1.016.02
indraṁ prātarhavāmaha indraṁ prayatyadhvare |
indraṁ somasya pītaye || 1.016.03
upa naḥ sutamā gahi haribhirindra keśibhiḥ |
sute hi tvā havāmahe || 1.016.04
semaṁ na stomamā gahyupedaṁ savanaṁ sutam |
gauro na tṛṣitaḥ piba || 1.016.05
ime somāsa indavaḥ sutāso adhi barhiṣi |
tā indra sahase piba || 1.016.06
ayaṁ te stomo agriyo hṛdispṛgastu śaṁtamaḥ |
athā somaṁ sutaṁ piba || 1.016.07
viśvamitsavanaṁ sutamindro madāya gacchati |
vṛtrahā somapītaye || 1.016.08
semaṁ naḥ kāmamā pṛṇa gobhiraśvaiḥ śatakrato |
stavāma tvā svādhyaḥ || 1.016.09
indrāvaruṇayorahaṁ samrājorava ā vṛṇe |
tā no mṛḻāta īdṛśe || 1.017.01
gantārā hi stho'vase havaṁ viprasya māvataḥ |
dhartārā carṣaṇīnām || 1.017.02
anukāmaṁ tarpayethāmindrāvaruṇa rāya ā |
tā vāṁ nediṣṭhamīmahe || 1.017.03
yuvāku hi śacīnāṁ yuvāku sumatīnām |
bhūyāma vājadāvnām || 1.017.04
indraḥ sahasradāvnāṁ varuṇaḥ śaṁsyānām |
kraturbhavatyukthyaḥ || 1.017.05
tayoridavasā vayaṁ sanema ni ca dhīmahi |
syāduta prarecanam || 1.017.06
indrāvaruṇa vāmahaṁ huve citrāya rādhase |
asmānsu jigyuṣaskṛtam || 1.017.07
indrāvaruṇa nū nu vāṁ siṣāsantīṣu dhīṣvā |
asmabhyaṁ śarma yacchatam || 1.017.08
pra vāmaśnotu suṣṭutirindrāvaruṇa yāṁ huve |
yāmṛdhāthe sadhastutim || 1.017.09
somānaṁ svaraṇaṁ kṛṇuhi brahmaṇaspate |
kakṣīvantaṁ ya auśijaḥ || 1.018.01
yo revānyo amīvahā vasuvitpuṣṭivardhanaḥ |
sa naḥ siṣaktu yasturaḥ || 1.018.02
mā naḥ śaṁso araruṣo dhūrtiḥ praṇaṅmartyasya |
rakṣā ṇo brahmaṇaspate || 1.018.03
sa ghā vīro na riṣyati yamindro brahmaṇaspatiḥ |
somo hinoti martyam || 1.018.04
tvaṁ taṁ brahmaṇaspate soma indraśca martyam |
dakṣiṇā pātvaṁhasaḥ || 1.018.05
sadasaspatimadbhutaṁ priyamindrasya kāmyam |
saniṁ medhāmayāsiṣam || 1.018.06
yasmādṛte na sidhyati yajño vipaścitaścana |
sa dhīnāṁ yogaminvati || 1.018.07
ādṛdhnoti haviṣkṛtiṁ prāñcaṁ kṛṇotyadhvaram |
hotrā deveṣu gacchati || 1.018.08
narāśaṁsaṁ sudhṛṣṭamamapaśyaṁ saprathastamam |
divo na sadmamakhasam || 1.018.09
prati tyaṁ cārumadhvaraṁ gopīthāya pra hūyase |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.01
nahi devo na martyo mahastava kratuṁ paraḥ |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.02
ye maho rajaso vidurviśve devāso adruhaḥ |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.03
ya ugrā arkamānṛcuranādhṛṣṭāsa ojasā |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.04
ye śubhrā ghoravarpasaḥ sukṣatrāso riśādasaḥ |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.05
ye nākasyādhi rocane divi devāsa āsate |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.06
ya īṅkhayanti parvatāntiraḥ samudramarṇavam |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.07
ā ye tanvanti raśmibhistiraḥ samudramojasā |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.08
abhi tvā pūrvapītaye sṛjāmi somyaṁ madhu |
marudbhiragna ā gahi || 1.019.09
ayaṁ devāya janmane stomo viprebhirāsayā |
akāri ratnadhātamaḥ || 1.020.01
ya indrāya vacoyujā tatakṣurmanasā harī |
śamībhiryajñamāśata || 1.020.02
takṣannāsatyābhyāṁ parijmānaṁ sukhaṁ ratham |
takṣandhenuṁ sabardughām || 1.020.03
yuvānā pitarā punaḥ satyamantrā ṛjūyavaḥ |
ṛbhavo viṣṭyakrata || 1.020.04
saṁ vo madāso agmatendreṇa ca marutvatā |
ādityebhiśca rājabhiḥ || 1.020.05
uta tyaṁ camasaṁ navaṁ tvaṣṭurdevasya niṣkṛtam |
akarta caturaḥ punaḥ || 1.020.06
te no ratnāni dhattana trirā sāptāni sunvate |
ekamekaṁ suśastibhiḥ || 1.020.07
adhārayanta vahnayo'bhajanta sukṛtyayā |
bhāgaṁ deveṣu yajñiyam || 1.020.08
ihendrāgnī upa hvaye tayoritstomamuśmasi |
tā somaṁ somapātamā || 1.021.01
tā yajñeṣu pra śaṁsatendrāgnī śumbhatā naraḥ |
tā gāyatreṣu gāyata || 1.021.02
tā mitrasya praśastaya indrāgnī tā havāmahe |
somapā somapītaye || 1.021.03
ugrā santā havāmaha upedaṁ savanaṁ sutam |
indrāgnī eha gacchatām || 1.021.04
tā mahāntā sadaspatī indrāgnī rakṣa ubjatam |
aprajāḥ santvatriṇaḥ || 1.021.05
tena satyena jāgṛtamadhi pracetune pade |
indrāgnī śarma yacchatam || 1.021.06
prātaryujā vi bodhayāśvināveha gacchatām |
asya somasya pītaye || 1.022.01
yā surathā rathītamobhā devā divispṛśā |
aśvinā tā havāmahe || 1.022.02
yā vāṁ kaśā madhumatyaśvinā sūnṛtāvatī |
tayā yajñaṁ mimikṣatam || 1.022.03
nahi vāmasti dūrake yatrā rathena gacchathaḥ |
aśvinā somino gṛham || 1.022.04
hiraṇyapāṇimūtaye savitāramupa hvaye |
sa cettā devatā padam || 1.022.05
apāṁ napātamavase savitāramupa stuhi |
tasya vratānyuśmasi || 1.022.06
vibhaktāraṁ havāmahe vasościtrasya rādhasaḥ |
savitāraṁ nṛcakṣasam || 1.022.07
sakhāya ā ni ṣīdata savitā stomyo nu naḥ |
dātā rādhāṁsi śumbhati || 1.022.08
agne patnīrihā vaha devānāmuśatīrupa |
tvaṣṭāraṁ somapītaye || 1.022.09
ā gnā agna ihāvase hotrāṁ yaviṣṭha bhāratīm |
varūtrīṁ dhiṣaṇāṁ vaha || 1.022.10
abhi no devīravasā mahaḥ śarmaṇā nṛpatnīḥ |
acchinnapatrāḥ sacantām || 1.022.11
ihendrāṇīmupa hvaye varuṇānīṁ svastaye |
agnāyīṁ somapītaye || 1.022.12
mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṁ yajñaṁ mimikṣatām |
pipṛtāṁ no bharīmabhiḥ || 1.022.13
tayoridghṛtavatpayo viprā rihanti dhītibhiḥ |
gandharvasya dhruve pade || 1.022.14
syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī |
yacchā naḥ śarma saprathaḥ || 1.022.15
ato devā avantu no yato viṣṇurvicakrame |
pṛthivyāḥ sapta dhāmabhiḥ || 1.022.16
idaṁ viṣṇurvi cakrame tredhā ni dadhe padam |
samūḻhamasya pāṁsure || 1.022.17
trīṇi padā vi cakrame viṣṇurgopā adābhyaḥ |
ato dharmāṇi dhārayan || 1.022.18
viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe |
indrasya yujyaḥ sakhā || 1.022.19
tadviṣṇoḥ paramaṁ padaṁ sadā paśyanti sūrayaḥ |
divīva cakṣurātatam || 1.022.20
tadviprāso vipanyavo jāgṛvāṁsaḥ samindhate |
viṣṇoryatparamaṁ padam || 1.022.21
tīvrāḥ somāsa ā gahyāśīrvantaḥ sutā ime |
vāyo tānprasthitānpiba || 1.023.01
ubhā devā divispṛśendravāyū havāmahe |
asya somasya pītaye || 1.023.02
indravāyū manojuvā viprā havanta ūtaye |
sahasrākṣā dhiyaspatī || 1.023.03
mitraṁ vayaṁ havāmahe varuṇaṁ somapītaye |
jajñānā pūtadakṣasā || 1.023.04
ṛtena yāvṛtāvṛdhāvṛtasya jyotiṣaspatī |
tā mitrāvaruṇā huve || 1.023.05
varuṇaḥ prāvitā bhuvanmitro viśvābhirūtibhiḥ |
karatāṁ naḥ surādhasaḥ || 1.023.06
marutvantaṁ havāmaha indramā somapītaye |
sajūrgaṇena tṛmpatu || 1.023.07
indrajyeṣṭhā marudgaṇā devāsaḥ pūṣarātayaḥ |
viśve mama śrutā havam || 1.023.08
hata vṛtraṁ sudānava indreṇa sahasā yujā |
mā no duḥśaṁsa īśata || 1.023.09
viśvāndevānhavāmahe marutaḥ somapītaye |
ugrā hi pṛśnimātaraḥ || 1.023.10
jayatāmiva tanyaturmarutāmeti dhṛṣṇuyā |
yacchubhaṁ yāthanā naraḥ || 1.023.11
haskārādvidyutasparyato jātā avantu naḥ |
maruto mṛḻayantu naḥ || 1.023.12
ā pūṣañcitrabarhiṣamāghṛṇe dharuṇaṁ divaḥ |
ājā naṣṭaṁ yathā paśum || 1.023.13
pūṣā rājānamāghṛṇirapagūḻhaṁ guhā hitam |
avindaccitrabarhiṣam || 1.023.14
uto sa mahyamindubhiḥ ṣaḍyuktā anuseṣidhat |
gobhiryavaṁ na carkṛṣat || 1.023.15
ambayo yantyadhvabhirjāmayo adhvarīyatām |
pṛñcatīrmadhunā payaḥ || 1.023.16
amūryā upa sūrye yābhirvā sūryaḥ saha |
tā no hinvantvadhvaram || 1.023.17
apo devīrupa hvaye yatra gāvaḥ pibanti naḥ |
sindhubhyaḥ kartvaṁ haviḥ || 1.023.18
apsvantaramṛtamapsu bheṣajamapāmuta praśastaye |
devā bhavata vājinaḥ || 1.023.19
apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā |
agniṁ ca viśvaśambhuvamāpaśca viśvabheṣajīḥ || 1.023.20
āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṁ varūthaṁ tanve mama |
jyokca sūryaṁ dṛśe || 1.023.21
idamāpaḥ pra vahata yatkiṁ ca duritaṁ mayi |
yadvāhamabhidudroha yadvā śepa utānṛtam || 1.023.22
āpo adyānvacāriṣaṁ rasena samagasmahi |
payasvānagna ā gahi taṁ mā saṁ sṛja varcasā || 1.023.23
saṁ māgne varcasā sṛja saṁ prajayā samāyuṣā |
vidyurme asya devā indro vidyātsaha ṛṣibhiḥ || 1.023.24
kasya nūnaṁ katamasyāmṛtānāṁ manāmahe cāru devasya nāma |
ko no mahyā aditaye punardātpitaraṁ ca dṛśeyaṁ mātaraṁ ca || 1.024.01
agnervayaṁ prathamasyāmṛtānāṁ manāmahe cāru devasya nāma |
sa no mahyā aditaye punardātpitaraṁ ca dṛśeyaṁ mātaraṁ ca || 1.024.02
abhi tvā deva savitarīśānaṁ vāryāṇām |
sadāvanbhāgamīmahe || 1.024.03
yaściddhi ta itthā bhagaḥ śaśamānaḥ purā nidaḥ |
adveṣo hastayordadhe || 1.024.04
bhagabhaktasya te vayamudaśema tavāvasā |
mūrdhānaṁ rāya ārabhe || 1.024.05
nahi te kṣatraṁ na saho na manyuṁ vayaścanāmī patayanta āpuḥ |
nemā āpo animiṣaṁ carantīrna ye vātasya praminantyabhvam || 1.024.06
abudhne rājā varuṇo vanasyordhvaṁ stūpaṁ dadate pūtadakṣaḥ |
nīcīnā sthurupari budhna eṣāmasme antarnihitāḥ ketavaḥ syuḥ || 1.024.07
uruṁ hi rājā varuṇaścakāra sūryāya panthāmanvetavā u |
apade pādā pratidhātave'karutāpavaktā hṛdayāvidhaścit || 1.024.08
śataṁ te rājanbhiṣajaḥ sahasramurvī gabhīrā sumatiṣṭe astu |
bādhasva dūre nirṛtiṁ parācaiḥ kṛtaṁ cidenaḥ pra mumugdhyasmat || 1.024.09
amī ya ṛkṣā nihitāsa uccā naktaṁ dadṛśre kuha ciddiveyuḥ |
adabdhāni varuṇasya vratāni vicākaśaccandramā naktameti || 1.024.10
tattvā yāmi brahmaṇā vandamānastadā śāste yajamāno havirbhiḥ |
aheḻamāno varuṇeha bodhyuruśaṁsa mā na āyuḥ pra moṣīḥ || 1.024.11
tadinnaktaṁ taddivā mahyamāhustadayaṁ keto hṛda ā vi caṣṭe |
śunaḥśepo yamahvadgṛbhītaḥ so asmānrājā varuṇo mumoktu || 1.024.12
śunaḥśepo hyahvadgṛbhītastriṣvādityaṁ drupadeṣu baddhaḥ |
avainaṁ rājā varuṇaḥ sasṛjyādvidvā adabdho vi mumoktu pāśān || 1.024.13
ava te heḻo varuṇa namobhirava yajñebhirīmahe havirbhiḥ |
kṣayannasmabhyamasura pracetā rājannenāṁsi śiśrathaḥ kṛtāni || 1.024.14
uduttamaṁ varuṇa pāśamasmadavādhamaṁ vi madhyamaṁ śrathāya |
athā vayamāditya vrate tavānāgaso aditaye syāma || 1.024.15
yacciddhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam |
minīmasi dyavidyavi || 1.025.01
mā no vadhāya hatnave jihīḻānasya rīradhaḥ |
mā hṛṇānasya manyave || 1.025.02
vi mṛḻīkāya te mano rathīraśvaṁ na saṁditam |
gīrbhirvaruṇa sīmahi || 1.025.03
parā hi me vimanyavaḥ patanti vasyaiṣṭaye |
vayo na vasatīrupa || 1.025.04
kadā kṣatraśriyaṁ naramā varuṇaṁ karāmahe |
mṛḻīkāyorucakṣasam || 1.025.05
taditsamānamāśāte venantā na pra yucchataḥ |
dhṛtavratāya dāśuṣe || 1.025.06
vedā yo vīnāṁ padamantarikṣeṇa patatām |
veda nāvaḥ samudriyaḥ || 1.025.07
veda māso dhṛtavrato dvādaśa prajāvataḥ |
vedā ya upajāyate || 1.025.08
veda vātasya vartanimurorṛṣvasya bṛhataḥ |
vedā ye adhyāsate || 1.025.09
ni ṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā |
sāmrājyāya sukratuḥ || 1.025.10
ato viśvānyadbhutā cikitvā abhi paśyati |
kṛtāni yā ca kartvā || 1.025.11
sa no viśvāhā sukraturādityaḥ supathā karat |
pra ṇa āyūṁṣi tāriṣat || 1.025.12
bibhraddrāpiṁ hiraṇyayaṁ varuṇo vasta nirṇijam |
pari spaśo ni ṣedire || 1.025.13
na yaṁ dipsanti dipsavo na druhvāṇo janānām |
na devamabhimātayaḥ || 1.025.14
uta yo mānuṣeṣvā yaśaścakre asāmyā |
asmākamudareṣvā || 1.025.15
parā me yanti dhītayo gāvo na gavyūtīranu |
icchantīrurucakṣasam || 1.025.16
saṁ nu vocāvahai punaryato me madhvābhṛtam |
hoteva kṣadase priyam || 1.025.17
darśaṁ nu viśvadarśataṁ darśaṁ rathamadhi kṣami |
etā juṣata me giraḥ || 1.025.18
imaṁ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḻaya |
tvāmavasyurā cake || 1.025.19
tvaṁ viśvasya medhira divaśca gmaśca rājasi |
sa yāmani prati śrudhi || 1.025.20
uduttamaṁ mumugdhi no vi pāśaṁ madhyamaṁ cṛta |
avādhamāni jīvase || 1.025.21
vasiṣvā hi miyedhya vastrāṇyūrjāṁ pate |
semaṁ no adhvaraṁ yaja || 1.026.01
ni no hotā vareṇyaḥ sadā yaviṣṭha manmabhiḥ |
agne divitmatā vacaḥ || 1.026.02
ā hi ṣmā sūnave pitāpiryajatyāpaye |
sakhā sakhye vareṇyaḥ || 1.026.03
ā no barhī riśādaso varuṇo mitro aryamā |
sīdantu manuṣo yathā || 1.026.04
pūrvya hotarasya no mandasva sakhyasya ca |
imā u ṣu śrudhī giraḥ || 1.026.05
yacciddhi śaśvatā tanā devaṁdevaṁ yajāmahe |
tve iddhūyate haviḥ || 1.026.06
priyo no astu viśpatirhotā mandro vareṇyaḥ |
priyāḥ svagnayo vayam || 1.026.07
svagnayo hi vāryaṁ devāso dadhire ca naḥ |
svagnayo manāmahe || 1.026.08
athā na ubhayeṣāmamṛta martyānām |
mithaḥ santu praśastayaḥ || 1.026.09
viśvebhiragne agnibhirimaṁ yajñamidaṁ vacaḥ |
cano dhāḥ sahaso yaho || 1.026.10
aśvaṁ na tvā vāravantaṁ vandadhyā agniṁ namobhiḥ |
samrājantamadhvarāṇām || 1.027.01
sa ghā naḥ sūnuḥ śavasā pṛthupragāmā suśevaḥ |
mīḍhvā asmākaṁ babhūyāt || 1.027.02
sa no dūrāccāsācca ni martyādaghāyoḥ |
pāhi sadamidviśvāyuḥ || 1.027.03
imamū ṣu tvamasmākaṁ saniṁ gāyatraṁ navyāṁsam |
agne deveṣu pra vocaḥ || 1.027.04
ā no bhaja parameṣvā vājeṣu madhyameṣu |
śikṣā vasvo antamasya || 1.027.05
vibhaktāsi citrabhāno sindhorūrmā upāka ā |
sadyo dāśuṣe kṣarasi || 1.027.06
yamagne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṁ junāḥ |
sa yantā śaśvatīriṣaḥ || 1.027.07
nakirasya sahantya paryetā kayasya cit |
vājo asti śravāyyaḥ || 1.027.08
sa vājaṁ viśvacarṣaṇirarvadbhirastu tarutā |
viprebhirastu sanitā || 1.027.09
jarābodha tadviviḍḍhi viśeviśe yajñiyāya |
stomaṁ rudrāya dṛśīkam || 1.027.10
sa no mahā animāno dhūmaketuḥ puruścandraḥ |
dhiye vājāya hinvatu || 1.027.11
sa revā iva viśpatirdaivyaḥ ketuḥ śṛṇotu naḥ |
ukthairagnirbṛhadbhānuḥ || 1.027.12
namo mahadbhyo namo arbhakebhyo namo yuvabhyo nama āśinebhyaḥ |
yajāma devānyadi śaknavāma mā jyāyasaḥ śaṁsamā vṛkṣi devāḥ || 1.027.13
yatra grāvā pṛthubudhna ūrdhvo bhavati sotave |
ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ || 1.028.01
yatra dvāviva jaghanādhiṣavaṇyā kṛtā |
ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ || 1.028.02
yatra nāryapacyavamupacyavaṁ ca śikṣate |
ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ || 1.028.03
yatra manthāṁ vibadhnate raśmīnyamitavā iva |
ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ || 1.028.04
yacciddhi tvaṁ gṛhegṛha ulūkhalaka yujyase |
iha dyumattamaṁ vada jayatāmiva dundubhiḥ || 1.028.05
uta sma te vanaspate vāto vi vātyagramit |
atho indrāya pātave sunu somamulūkhala || 1.028.06
āyajī vājasātamā tā hyuccā vijarbhṛtaḥ |
harī ivāndhāṁsi bapsatā || 1.028.07
tā no adya vanaspatī ṛṣvāvṛṣvebhiḥ sotṛbhiḥ |
indrāya madhumatsutam || 1.028.08
ucchiṣṭaṁ camvorbhara somaṁ pavitra ā sṛja |
ni dhehi goradhi tvaci || 1.028.09
yacciddhi satya somapā anāśastā iva smasi |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.01
śiprinvājānāṁ pate śacīvastava daṁsanā |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.02
ni ṣvāpayā mithūdṛśā sastāmabudhyamāne |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.03
sasantu tyā arātayo bodhantu śūra rātayaḥ |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.04
samindra gardabhaṁ mṛṇa nuvantaṁ pāpayāmuyā |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.05
patāti kuṇḍṛṇācyā dūraṁ vāto vanādadhi |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.06
sarvaṁ parikrośaṁ jahi jambhayā kṛkadāśvam |
ā tū na indra śaṁsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha || 1.029.07
ā va indraṁ kriviṁ yathā vājayantaḥ śatakratum |
maṁhiṣṭhaṁ siñca indubhiḥ || 1.030.01
śataṁ vā yaḥ śucīnāṁ sahasraṁ vā samāśirām |
edu nimnaṁ na rīyate || 1.030.02
saṁ yanmadāya śuṣmiṇa enā hyasyodare |
samudro na vyaco dadhe || 1.030.03
ayamu te samatasi kapota iva garbhadhim |
vacastaccinna ohase || 1.030.04
stotraṁ rādhānāṁ pate girvāho vīra yasya te |
vibhūtirastu sūnṛtā || 1.030.05
ūrdhvastiṣṭhā na ūtaye'sminvāje śatakrato |
samanyeṣu bravāvahai || 1.030.06
yogeyoge tavastaraṁ vājevāje havāmahe |
sakhāya indramūtaye || 1.030.07
ā ghā gamadyadi śravatsahasriṇībhirūtibhiḥ |
vājebhirupa no havam || 1.030.08
anu pratnasyaukaso huve tuvipratiṁ naram |
yaṁ te pūrvaṁ pitā huve || 1.030.09
taṁ tvā vayaṁ viśvavārā śāsmahe puruhūta |
sakhe vaso jaritṛbhyaḥ || 1.030.10
asmākaṁ śipriṇīnāṁ somapāḥ somapāvnām |
sakhe vajrinsakhīnām || 1.030.11
tathā tadastu somapāḥ sakhe vajrintathā kṛṇu |
yathā ta uśmasīṣṭaye || 1.030.12
revatīrnaḥ sadhamāda indre santu tuvivājāḥ |
kṣumanto yābhirmadema || 1.030.13
ā gha tvāvāntmanāpta stotṛbhyo dhṛṣṇaviyānaḥ |
ṛṇorakṣaṁ na cakryoḥ || 1.030.14
ā yadduvaḥ śatakratavā kāmaṁ jaritṝṇām |
ṛṇorakṣaṁ na śacībhiḥ || 1.030.15
śaśvadindraḥ popruthadbhirjigāya nānadadbhiḥ śāśvasadbhirdhanāni |
sa no hiraṇyarathaṁ daṁsanāvānsa naḥ sanitā sanaye sa no'dāt || 1.030.16
āśvināvaśvāvatyeṣā yātaṁ śavīrayā |
gomaddasrā hiraṇyavat || 1.030.17
samānayojano hi vāṁ ratho dasrāvamartyaḥ |
samudre aśvineyate || 1.030.18
nyaghnyasya mūrdhani cakraṁ rathasya yemathuḥ |
pari dyāmanyadīyate || 1.030.19
kasta uṣaḥ kadhapriye bhuje marto amartye |
kaṁ nakṣase vibhāvari || 1.030.20
vayaṁ hi te amanmahyāntādā parākāt |
aśve na citre aruṣi || 1.030.21
tvaṁ tyebhirā gahi vājebhirduhitardivaḥ |
asme rayiṁ ni dhāraya || 1.030.22
tvamagne prathamo aṅgirā ṛṣirdevo devānāmabhavaḥ śivaḥ sakhā |
tava vrate kavayo vidmanāpaso'jāyanta maruto bhrājadṛṣṭayaḥ || 1.031.01
tvamagne prathamo aṅgirastamaḥ kavirdevānāṁ pari bhūṣasi vratam |
vibhurviśvasmai bhuvanāya medhiro dvimātā śayuḥ katidhā cidāyave || 1.031.02
tvamagne prathamo mātariśvana āvirbhava sukratūyā vivasvate |
arejetāṁ rodasī hotṛvūrye'saghnorbhāramayajo maho vaso || 1.031.03
tvamagne manave dyāmavāśayaḥ purūravase sukṛte sukṛttaraḥ |
śvātreṇa yatpitrormucyase paryā tvā pūrvamanayannāparaṁ punaḥ || 1.031.04
tvamagne vṛṣabhaḥ puṣṭivardhana udyatasruce bhavasi śravāyyaḥ |
ya āhutiṁ pari vedā vaṣaṭkṛtimekāyuragre viśa āvivāsasi || 1.031.05
tvamagne vṛjinavartaniṁ naraṁ sakmanpiparṣi vidathe vicarṣaṇe |
yaḥ śūrasātā paritakmye dhane dabhrebhiścitsamṛtā haṁsi bhūyasaḥ || 1.031.06
tvaṁ tamagne amṛtatva uttame martaṁ dadhāsi śravase divedive |
yastātṛṣāṇa ubhayāya janmane mayaḥ kṛṇoṣi praya ā ca sūraye || 1.031.07
tvaṁ no agne sanaye dhanānāṁ yaśasaṁ kāruṁ kṛṇuhi stavānaḥ |
ṛdhyāma karmāpasā navena devairdyāvāpṛthivī prāvataṁ naḥ || 1.031.08
tvaṁ no agne pitrorupastha ā devo deveṣvanavadya jāgṛviḥ |
tanūkṛdbodhi pramatiśca kārave tvaṁ kalyāṇa vasu viśvamopiṣe || 1.031.09
tvamagne pramatistvaṁ pitāsi nastvaṁ vayaskṛttava jāmayo vayam |
saṁ tvā rāyaḥ śatinaḥ saṁ sahasriṇaḥ suvīraṁ yanti vratapāmadābhya || 1.031.10
tvāmagne prathamamāyumāyave devā akṛṇvannahuṣasya viśpatim |
iḻāmakṛṇvanmanuṣasya śāsanīṁ pituryatputro mamakasya jāyate || 1.031.11
tvaṁ no agne tava deva pāyubhirmaghono rakṣa tanvaśca vandya |
trātā tokasya tanaye gavāmasyanimeṣaṁ rakṣamāṇastava vrate || 1.031.12
tvamagne yajyave pāyurantaro'niṣaṅgāya caturakṣa idhyase |
yo rātahavyo'vṛkāya dhāyase kīreścinmantraṁ manasā vanoṣi tam || 1.031.13
tvamagna uruśaṁsāya vāghate spārhaṁ yadrekṇaḥ paramaṁ vanoṣi tat |
ādhrasya citpramatirucyase pitā pra pākaṁ śāssi pra diśo viduṣṭaraḥ || 1.031.14
tvamagne prayatadakṣiṇaṁ naraṁ varmeva syūtaṁ pari pāsi viśvataḥ |
svādukṣadmā yo vasatau syonakṛjjīvayājaṁ yajate sopamā divaḥ || 1.031.15
imāmagne śaraṇiṁ mīmṛṣo na imamadhvānaṁ yamagāma dūrāt |
āpiḥ pitā pramatiḥ somyānāṁ bhṛmirasyṛṣikṛnmartyānām || 1.031.16
manuṣvadagne aṅgirasvadaṅgiro yayātivatsadane pūrvavacchuce |
accha yāhyā vahā daivyaṁ janamā sādaya barhiṣi yakṣi ca priyam || 1.031.17
etenāgne brahmaṇā vāvṛdhasva śaktī vā yatte cakṛmā vidā vā |
uta pra ṇeṣyabhi vasyo asmānsaṁ naḥ sṛja sumatyā vājavatyā || 1.031.18
indrasya nu vīryāṇi pra vocaṁ yāni cakāra prathamāni vajrī |
ahannahimanvapastatarda pra vakṣaṇā abhinatparvatānām || 1.032.01
ahannahiṁ parvate śiśriyāṇaṁ tvaṣṭāsmai vajraṁ svaryaṁ tatakṣa |
vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudramava jagmurāpaḥ || 1.032.02
vṛṣāyamāṇo'vṛṇīta somaṁ trikadrukeṣvapibatsutasya |
ā sāyakaṁ maghavādatta vajramahannenaṁ prathamajāmahīnām || 1.032.03
yadindrāhanprathamajāmahīnāmānmāyināmamināḥ prota māyāḥ |
ātsūryaṁ janayandyāmuṣāsaṁ tādītnā śatruṁ na kilā vivitse || 1.032.04
ahanvṛtraṁ vṛtrataraṁ vyaṁsamindro vajreṇa mahatā vadhena |
skandhāṁsīva kuliśenā vivṛkṇāhiḥ śayata upapṛkpṛthivyāḥ || 1.032.05
ayoddheva durmada ā hi juhve mahāvīraṁ tuvibādhamṛjīṣam |
nātārīdasya samṛtiṁ vadhānāṁ saṁ rujānāḥ pipiṣa indraśatruḥ || 1.032.06
apādahasto apṛtanyadindramāsya vajramadhi sānau jaghāna |
vṛṣṇo vadhriḥ pratimānaṁ bubhūṣanpurutrā vṛtro aśayadvyastaḥ || 1.032.07
nadaṁ na bhinnamamuyā śayānaṁ mano ruhāṇā ati yantyāpaḥ |
yāścidvṛtro mahinā paryatiṣṭhattāsāmahiḥ patsutaḥśīrbabhūva || 1.032.08
nīcāvayā abhavadvṛtraputrendro asyā ava vadharjabhāra |
uttarā sūradharaḥ putra āsīddānuḥ śaye sahavatsā na dhenuḥ || 1.032.09
atiṣṭhantīnāmaniveśanānāṁ kāṣṭhānāṁ madhye nihitaṁ śarīram |
vṛtrasya niṇyaṁ vi carantyāpo dīrghaṁ tama āśayadindraśatruḥ || 1.032.10
dāsapatnīrahigopā atiṣṭhanniruddhā āpaḥ paṇineva gāvaḥ |
apāṁ bilamapihitaṁ yadāsīdvṛtraṁ jaghanvā apa tadvavāra || 1.032.11
aśvyo vāro abhavastadindra sṛke yattvā pratyahandeva ekaḥ |
ajayo gā ajayaḥ śūra somamavāsṛjaḥ sartave sapta sindhūn || 1.032.12
nāsmai vidyunna tanyatuḥ siṣedha na yāṁ mihamakiraddhrāduniṁ ca |
indraśca yadyuyudhāte ahiścotāparībhyo maghavā vi jigye || 1.032.13
aheryātāraṁ kamapaśya indra hṛdi yatte jaghnuṣo bhīragacchat |
nava ca yannavatiṁ ca sravantīḥ śyeno na bhīto ataro rajāṁsi || 1.032.14
indro yāto'vasitasya rājā śamasya ca śṛṅgiṇo vajrabāhuḥ |
sedu rājā kṣayati carṣaṇīnāmarānna nemiḥ pari tā babhūva || 1.032.15
etāyāmopa gavyanta indramasmākaṁ su pramatiṁ vāvṛdhāti |
anāmṛṇaḥ kuvidādasya rāyo gavāṁ ketaṁ paramāvarjate naḥ || 1.033.01
upedahaṁ dhanadāmapratītaṁ juṣṭāṁ na śyeno vasatiṁ patāmi |
indraṁ namasyannupamebhirarkairya stotṛbhyo havyo asti yāman || 1.033.02
ni sarvasena iṣudhīrasakta samaryo gā ajati yasya vaṣṭi |
coṣkūyamāṇa indra bhūri vāmaṁ mā paṇirbhūrasmadadhi pravṛddha || 1.033.03
vadhīrhi dasyuṁ dhaninaṁ ghanena ekaścarannupaśākebhirindra |
dhanoradhi viṣuṇakte vyāyannayajvānaḥ sanakāḥ pretimīyuḥ || 1.033.04
parā cicchīrṣā vavṛjusta indrāyajvāno yajvabhi spardhamānāḥ |
pra yaddivo hariva sthātarugra niravratā adhamo rodasyoḥ || 1.033.05
ayuyutsannanavadyasya senāmayātayanta kṣitayo navagvāḥ |
vṛṣāyudho na vadhrayo niraṣṭāḥ pravadbhirindrāccitayanta āyan || 1.033.06
tvametānrudato jakṣataścāyodhayo rajasa indra pāre |
avādaho diva ā dasyumuccā pra sunvata stuvataḥ śaṁsamāvaḥ || 1.033.07
cakrāṇāsaḥ parīṇahaṁ pṛthivyā hiraṇyena maṇinā śumbhamānāḥ |
na hinvānāsastitirusta indraṁ pari spaśo adadhātsūryeṇa || 1.033.08
pari yadindra rodasī ubhe abubhojīrmahinā viśvataḥ sīm |
amanyamānā abhi manyamānairnirbrahmabhiradhamo dasyumindra || 1.033.09
na ye divaḥ pṛthivyā antamāpurna māyābhirdhanadāṁ paryabhūvan |
yujaṁ vajraṁ vṛṣabhaścakra indro nirjyotiṣā tamaso gā adukṣat || 1.033.10
anu svadhāmakṣarannāpo asyāvardhata madhya ā nāvyānām |
sadhrīcīnena manasā tamindra ojiṣṭhena hanmanāhannabhi dyūn || 1.033.11
nyāvidhyadilībiśasya dṛḻhā vi śṛṅgiṇamabhinacchuṣṇamindraḥ |
yāvattaro maghavanyāvadojo vajreṇa śatrumavadhīḥ pṛtanyum || 1.033.12
abhi sidhmo ajigādasya śatrūnvi tigmena vṛṣabheṇā puro'bhet |
saṁ vajreṇāsṛjadvṛtramindraḥ pra svāṁ matimatiracchāśadānaḥ || 1.033.13
āvaḥ kutsamindra yasmiñcākanprāvo yudhyantaṁ vṛṣabhaṁ daśadyum |
śaphacyuto reṇurnakṣata dyāmucchvaitreyo nṛṣāhyāya tasthau || 1.033.14
āvaḥ śamaṁ vṛṣabhaṁ tugryāsu kṣetrajeṣe maghavañchvitryaṁ gām |
jyokcidatra tasthivāṁso akrañchatrūyatāmadharā vedanākaḥ || 1.033.15
triścinno adyā bhavataṁ navedasā vibhurvāṁ yāma uta rātiraśvinā |
yuvorhi yantraṁ himyeva vāsaso'bhyāyaṁsenyā bhavataṁ manīṣibhiḥ || 1.034.01
trayaḥ pavayo madhuvāhane rathe somasya venāmanu viśva idviduḥ |
traya skambhāsa skabhitāsa ārabhe trirnaktaṁ yāthastrirvaśvinā divā || 1.034.02
samāne ahantriravadyagohanā triradya yajñaṁ madhunā mimikṣatam |
trirvājavatīriṣo aśvinā yuvaṁ doṣā asmabhyamuṣasaśca pinvatam || 1.034.03
trirvartiryātaṁ triranuvrate jane triḥ suprāvye tredheva śikṣatam |
trirnāndyaṁ vahatamaśvinā yuvaṁ triḥ pṛkṣo asme akṣareva pinvatam || 1.034.04
trirno rayiṁ vahatamaśvinā yuvaṁ trirdevatātā trirutāvataṁ dhiyaḥ |
triḥ saubhagatvaṁ triruta śravāṁsi nastriṣṭhaṁ vāṁ sūre duhitā ruhadratham || 1.034.05
trirno aśvinā divyāni bheṣajā triḥ pārthivāni triru dattamadbhyaḥ |
omānaṁ śaṁyormamakāya sūnave tridhātu śarma vahataṁ śubhaspatī || 1.034.06
trirno aśvinā yajatā divedive pari tridhātu pṛthivīmaśāyatam |
tisro nāsatyā rathyā parāvata ātmeva vātaḥ svasarāṇi gacchatam || 1.034.07
triraśvinā sindhubhiḥ saptamātṛbhistraya āhāvāstredhā haviṣkṛtam |
tisraḥ pṛthivīrupari pravā divo nākaṁ rakṣethe dyubhiraktubhirhitam || 1.034.08
kva trī cakrā trivṛto rathasya kva trayo vandhuro ye sanīḻāḥ |
kadā yogo vājino rāsabhasya yena yajñaṁ nāsatyopayāthaḥ || 1.034.09
ā nāsatyā gacchataṁ hūyate havirmadhvaḥ pibataṁ madhupebhirāsabhiḥ |
yuvorhi pūrvaṁ savitoṣaso rathamṛtāya citraṁ ghṛtavantamiṣyati || 1.034.10
ā nāsatyā tribhirekādaśairiha devebhiryātaṁ madhupeyamaśvinā |
prāyustāriṣṭaṁ nī rapāṁsi mṛkṣataṁ sedhataṁ dveṣo bhavataṁ sacābhuvā || 1.034.11
ā no aśvinā trivṛtā rathenārvāñcaṁ rayiṁ vahataṁ suvīram |
śṛṇvantā vāmavase johavīmi vṛdhe ca no bhavataṁ vājasātau || 1.034.12
hvayāmyagniṁ prathamaṁ svastaye hvayāmi mitrāvaruṇāvihāvase |
hvayāmi rātrīṁ jagato niveśanīṁ hvayāmi devaṁ savitāramūtaye || 1.035.01
ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayannamṛtaṁ martyaṁ ca |
hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan || 1.035.02
yāti devaḥ pravatā yātyudvatā yāti śubhrābhyāṁ yajato haribhyām |
ā devo yāti savitā parāvato'pa viśvā duritā bādhamānaḥ || 1.035.03
abhīvṛtaṁ kṛśanairviśvarūpaṁ hiraṇyaśamyaṁ yajato bṛhantam |
āsthādrathaṁ savitā citrabhānuḥ kṛṣṇā rajāṁsi taviṣīṁ dadhānaḥ || 1.035.04
vi janāñchyāvāḥ śitipādo akhyanrathaṁ hiraṇyapraugaṁ vahantaḥ |
śaśvadviśaḥ saviturdaivyasyopasthe viśvā bhuvanāni tasthuḥ || 1.035.05
tisro dyāvaḥ saviturdvā upasthā ekā yamasya bhuvane virāṣāṭ |
āṇiṁ na rathyamamṛtādhi tasthuriha bravītu ya u tacciketat || 1.035.06
vi suparṇo antarikṣāṇyakhyadgabhīravepā asuraḥ sunīthaḥ |
kvedānīṁ sūryaḥ kaściketa katamāṁ dyāṁ raśmirasyā tatāna || 1.035.07
aṣṭau vyakhyatkakubhaḥ pṛthivyāstrī dhanva yojanā sapta sindhūn |
hiraṇyākṣaḥ savitā deva āgāddadhadratnā dāśuṣe vāryāṇi || 1.035.08
hiraṇyapāṇiḥ savitā vicarṣaṇirubhe dyāvāpṛthivī antarīyate |
apāmīvāṁ bādhate veti sūryamabhi kṛṣṇena rajasā dyāmṛṇoti || 1.035.09
hiraṇyahasto asuraḥ sunīthaḥ sumṛḻīkaḥ svavā yātvarvāṅ |
apasedhanrakṣaso yātudhānānasthāddevaḥ pratidoṣaṁ gṛṇānaḥ || 1.035.10
ye te panthāḥ savitaḥ pūrvyāso'reṇavaḥ sukṛtā antarikṣe |
tebhirno adya pathibhiḥ sugebhī rakṣā ca no adhi ca brūhi deva || 1.035.11
pra vo yahvaṁ purūṇāṁ viśāṁ devayatīnām |
agniṁ sūktebhirvacobhirīmahe yaṁ sīmidanya īḻate || 1.036.01
janāso agniṁ dadhire sahovṛdhaṁ haviṣmanto vidhema te |
sa tvaṁ no adya sumanā ihāvitā bhavā vājeṣu santya || 1.036.02
pra tvā dūtaṁ vṛṇīmahe hotāraṁ viśvavedasam |
mahaste sato vi carantyarcayo divi spṛśanti bhānavaḥ || 1.036.03
devāsastvā varuṇo mitro aryamā saṁ dūtaṁ pratnamindhate |
viśvaṁ so agne jayati tvayā dhanaṁ yaste dadāśa martyaḥ || 1.036.04
mandro hotā gṛhapatiragne dūto viśāmasi |
tve viśvā saṁgatāni vratā dhruvā yāni devā akṛṇvata || 1.036.05
tve idagne subhage yaviṣṭhya viśvamā hūyate haviḥ |
sa tvaṁ no adya sumanā utāparaṁ yakṣi devānsuvīryā || 1.036.06
taṁ ghemitthā namasvina upa svarājamāsate |
hotrābhiragniṁ manuṣaḥ samindhate titirvāṁso ati sridhaḥ || 1.036.07
ghnanto vṛtramataranrodasī apa uru kṣayāya cakrire |
bhuvatkaṇve vṛṣā dyumnyāhutaḥ krandadaśvo gaviṣṭiṣu || 1.036.08
saṁ sīdasva mahā asi śocasva devavītamaḥ |
vi dhūmamagne aruṣaṁ miyedhya sṛja praśasta darśatam || 1.036.09
yaṁ tvā devāso manave dadhuriha yajiṣṭhaṁ havyavāhana |
yaṁ kaṇvo medhyātithirdhanaspṛtaṁ yaṁ vṛṣā yamupastutaḥ || 1.036.10
yamagniṁ medhyātithiḥ kaṇva īdha ṛtādadhi |
tasya preṣo dīdiyustamimā ṛcastamagniṁ vardhayāmasi || 1.036.11
rāyaspūrdhi svadhāvo'sti hi te'gne deveṣvāpyam |
tvaṁ vājasya śrutyasya rājasi sa no mṛḻa mahā asi || 1.036.12
ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā |
ūrdhvo vājasya sanitā yadañjibhirvāghadbhirvihvayāmahe || 1.036.13
ūrdhvo naḥ pāhyaṁhaso ni ketunā viśvaṁ samatriṇaṁ daha |
kṛdhī na ūrdhvāñcarathāya jīvase vidā deveṣu no duvaḥ || 1.036.14
pāhi no agne rakṣasaḥ pāhi dhūrterarāvṇaḥ |
pāhi rīṣata uta vā jighāṁsato bṛhadbhāno yaviṣṭhya || 1.036.15
ghaneva viṣvagvi jahyarāvṇastapurjambha yo asmadhruk |
yo martyaḥ śiśīte atyaktubhirmā naḥ sa ripurīśata || 1.036.16
agnirvavne suvīryamagniḥ kaṇvāya saubhagam |
agniḥ prāvanmitrota medhyātithimagniḥ sātā upastutam || 1.036.17
agninā turvaśaṁ yaduṁ parāvata ugrādevaṁ havāmahe |
agnirnayannavavāstvaṁ bṛhadrathaṁ turvītiṁ dasyave sahaḥ || 1.036.18
ni tvāmagne manurdadhe jyotirjanāya śaśvate |
dīdetha kaṇva ṛtajāta ukṣito yaṁ namasyanti kṛṣṭayaḥ || 1.036.19
tveṣāso agneramavanto arcayo bhīmāso na pratītaye |
rakṣasvinaḥ sadamidyātumāvato viśvaṁ samatriṇaṁ daha || 1.036.20
krīḻaṁ vaḥ śardho mārutamanarvāṇaṁ ratheśubham |
kaṇvā abhi pra gāyata || 1.037.01
ye pṛṣatībhirṛṣṭibhiḥ sākaṁ vāśībhirañjibhiḥ |
ajāyanta svabhānavaḥ || 1.037.02
iheva śṛṇva eṣāṁ kaśā hasteṣu yadvadān |
ni yāmañcitramṛñjate || 1.037.03
pra vaḥ śardhāya ghṛṣvaye tveṣadyumnāya śuṣmiṇe |
devattaṁ brahma gāyata || 1.037.04
pra śaṁsā goṣvaghnyaṁ krīḻaṁ yacchardho mārutam |
jambhe rasasya vāvṛdhe || 1.037.05
ko vo varṣiṣṭha ā naro divaśca gmaśca dhūtayaḥ |
yatsīmantaṁ na dhūnutha || 1.037.06
ni vo yāmāya mānuṣo dadhra ugrāya manyave |
jihīta parvato giriḥ || 1.037.07
yeṣāmajmeṣu pṛthivī jujurvā iva viśpatiḥ |
bhiyā yāmeṣu rejate || 1.037.08
sthiraṁ hi jānameṣāṁ vayo māturniretave |
yatsīmanu dvitā śavaḥ || 1.037.09
udu tye sūnavo giraḥ kāṣṭhā ajmeṣvatnata |
vāśrā abhijñu yātave || 1.037.10
tyaṁ cidghā dīrghaṁ pṛthuṁ miho napātamamṛdhram |
pra cyāvayanti yāmabhiḥ || 1.037.11
maruto yaddha vo balaṁ janā acucyavītana |
girīracucyavītana || 1.037.12
yaddha yānti marutaḥ saṁ ha bruvate'dhvannā |
śṛṇoti kaścideṣām || 1.037.13
pra yāta śībhamāśubhiḥ santi kaṇveṣu vo duvaḥ |
tatro ṣu mādayādhvai || 1.037.14
asti hi ṣmā madāya vaḥ smasi ṣmā vayameṣām |
viśvaṁ cidāyurjīvase || 1.037.15
kaddha nūnaṁ kadhapriyaḥ pitā putraṁ na hastayoḥ |
dadhidhve vṛktabarhiṣaḥ || 1.038.01
kva nūnaṁ kadvo arthaṁ gantā divo na pṛthivyāḥ |
kva vo gāvo na raṇyanti || 1.038.02
kva vaḥ sumnā navyāṁsi marutaḥ kva suvitā |
kvo viśvāni saubhagā || 1.038.03
yadyūyaṁ pṛśnimātaro martāsaḥ syātana |
stotā vo amṛtaḥ syāt || 1.038.04
mā vo mṛgo na yavase jaritā bhūdajoṣyaḥ |
pathā yamasya gādupa || 1.038.05
mo ṣu ṇaḥ parāparā nirṛtirdurhaṇā vadhīt |
padīṣṭa tṛṣṇayā saha || 1.038.06
satyaṁ tveṣā amavanto dhanvañcidā rudriyāsaḥ |
mihaṁ kṛṇvantyavātām || 1.038.07
vāśreva vidyunmimāti vatsaṁ na mātā siṣakti |
yadeṣāṁ vṛṣṭirasarji || 1.038.08
divā cittamaḥ kṛṇvanti parjanyenodavāhena |
yatpṛthivīṁ vyundanti || 1.038.09
adha svanānmarutāṁ viśvamā sadma pārthivam |
arejanta pra mānuṣāḥ || 1.038.10
maruto vīḻupāṇibhiścitrā rodhasvatīranu |
yātemakhidrayāmabhiḥ || 1.038.11
sthirā vaḥ santu nemayo rathā aśvāsa eṣām |
susaṁskṛtā abhīśavaḥ || 1.038.12
acchā vadā tanā girā jarāyai brahmaṇaspatim |
agniṁ mitraṁ na darśatam || 1.038.13
mimīhi ślokamāsye parjanya iva tatanaḥ |
gāya gāyatramukthyam || 1.038.14
vandasva mārutaṁ gaṇaṁ tveṣaṁ panasyumarkiṇam |
asme vṛddhā asanniha || 1.038.15
pra yaditthā parāvataḥ śocirna mānamasyatha |
kasya kratvā marutaḥ kasya varpasā kaṁ yātha kaṁ ha dhūtayaḥ || 1.039.01
sthirā vaḥ santvāyudhā parāṇude vīḻū uta pratiṣkabhe |
yuṣmākamastu taviṣī panīyasī mā martyasya māyinaḥ || 1.039.02
parā ha yatsthiraṁ hatha naro vartayathā guru |
vi yāthana vaninaḥ pṛthivyā vyāśāḥ parvatānām || 1.039.03
nahi vaḥ śatrurvivide adhi dyavi na bhūmyāṁ riśādasaḥ |
yuṣmākamastu taviṣī tanā yujā rudrāso nū cidādhṛṣe || 1.039.04
pra vepayanti parvatānvi viñcanti vanaspatīn |
pro ārata maruto durmadā iva devāsaḥ sarvayā viśā || 1.039.05
upo ratheṣu pṛṣatīrayugdhvaṁ praṣṭirvahati rohitaḥ |
ā vo yāmāya pṛthivī cidaśrodabībhayanta mānuṣāḥ || 1.039.06
ā vo makṣū tanāya kaṁ rudrā avo vṛṇīmahe |
gantā nūnaṁ no'vasā yathā puretthā kaṇvāya bibhyuṣe || 1.039.07
yuṣmeṣito maruto martyeṣita ā yo no abhva īṣate |
vi taṁ yuyota śavasā vyojasā vi yuṣmākābhirūtibhiḥ || 1.039.08
asāmi hi prayajyavaḥ kaṇvaṁ dada pracetasaḥ |
asāmibhirmaruta ā na ūtibhirgantā vṛṣṭiṁ na vidyutaḥ || 1.039.09
asāmyojo bibhṛthā sudānavo'sāmi dhūtayaḥ śavaḥ |
ṛṣidviṣe marutaḥ parimanyava iṣuṁ na sṛjata dviṣam || 1.039.10
uttiṣṭha brahmaṇaspate devayantastvemahe |
upa pra yantu marutaḥ sudānava indra prāśūrbhavā sacā || 1.040.01
tvāmiddhi sahasasputra martya upabrūte dhane hite |
suvīryaṁ maruta ā svaśvyaṁ dadhīta yo va ācake || 1.040.02
praitu brahmaṇaspatiḥ pra devyetu sūnṛtā |
acchā vīraṁ naryaṁ paṅktirādhasaṁ devā yajñaṁ nayantu naḥ || 1.040.03
yo vāghate dadāti sūnaraṁ vasu sa dhatte akṣiti śravaḥ |
tasmā iḻāṁ suvīrāmā yajāmahe supratūrtimanehasam || 1.040.04
pra nūnaṁ brahmaṇaspatirmantraṁ vadatyukthyam |
yasminnindro varuṇo mitro aryamā devā okāṁsi cakrire || 1.040.05
tamidvocemā vidatheṣu śambhuvaṁ mantraṁ devā anehasam |
imāṁ ca vācaṁ pratiharyathā naro viśvedvāmā vo aśnavat || 1.040.06
ko devayantamaśnavajjanaṁ ko vṛktabarhiṣam |
prapra dāśvānpastyābhirasthitāntarvāvatkṣayaṁ dadhe || 1.040.07
upa kṣatraṁ pṛñcīta hanti rājabhirbhaye citsukṣitiṁ dadhe |
nāsya vartā na tarutā mahādhane nārbhe asti vajriṇaḥ || 1.040.08
yaṁ rakṣanti pracetaso varuṇo mitro aryamā |
nū citsa dabhyate janaḥ || 1.041.01
yaṁ bāhuteva piprati pānti martyaṁ riṣaḥ |
ariṣṭaḥ sarva edhate || 1.041.02
vi durgā vi dviṣaḥ puro ghnanti rājāna eṣām |
nayanti duritā tiraḥ || 1.041.03
sugaḥ panthā anṛkṣara ādityāsa ṛtaṁ yate |
nātrāvakhādo asti vaḥ || 1.041.04
yaṁ yajñaṁ nayathā nara ādityā ṛjunā pathā |
pra vaḥ sa dhītaye naśat || 1.041.05
sa ratnaṁ martyo vasu viśvaṁ tokamuta tmanā |
acchā gacchatyastṛtaḥ || 1.041.06
kathā rādhāma sakhāya stomaṁ mitrasyāryamṇaḥ |
mahi psaro varuṇasya || 1.041.07
mā vo ghnantaṁ mā śapantaṁ prati voce devayantam |
sumnairidva ā vivāse || 1.041.08
caturaściddadamānādbibhīyādā nidhātoḥ |
na duruktāya spṛhayet || 1.041.09
saṁ pūṣannadhvanastira vyaṁho vimuco napāt |
sakṣvā deva pra ṇaspuraḥ || 1.042.01
yo naḥ pūṣannagho vṛko duḥśeva ādideśati |
apa sma taṁ patho jahi || 1.042.02
apa tyaṁ paripanthinaṁ muṣīvāṇaṁ huraścitam |
dūramadhi sruteraja || 1.042.03
tvaṁ tasya dvayāvino'ghaśaṁsasya kasya cit |
padābhi tiṣṭha tapuṣim || 1.042.04
ā tatte dasra mantumaḥ pūṣannavo vṛṇīmahe |
yena pitṝnacodayaḥ || 1.042.05
adhā no viśvasaubhaga hiraṇyavāśīmattama |
dhanāni suṣaṇā kṛdhi || 1.042.06
ati naḥ saścato naya sugā naḥ supathā kṛṇu |
pūṣanniha kratuṁ vidaḥ || 1.042.07
abhi sūyavasaṁ naya na navajvāro adhvane |
pūṣanniha kratuṁ vidaḥ || 1.042.08
śagdhi pūrdhi pra yaṁsi ca śiśīhi prāsyudaram |
pūṣanniha kratuṁ vidaḥ || 1.042.09
na pūṣaṇaṁ methāmasi sūktairabhi gṛṇīmasi |
vasūni dasmamīmahe || 1.042.10
kadrudrāya pracetase mīḻhuṣṭamāya tavyase |
vocema śaṁtamaṁ hṛde || 1.043.01
yathā no aditiḥ karatpaśve nṛbhyo yathā gave |
yathā tokāya rudriyam || 1.043.02
yathā no mitro varuṇo yathā rudraściketati |
yathā viśve sajoṣasaḥ || 1.043.03
gāthapatiṁ medhapatiṁ rudraṁ jalāṣabheṣajam |
tacchaṁyoḥ sumnamīmahe || 1.043.04
yaḥ śukra iva sūryo hiraṇyamiva rocate |
śreṣṭho devānāṁ vasuḥ || 1.043.05
śaṁ naḥ karatyarvate sugaṁ meṣāya meṣye |
nṛbhyo nāribhyo gave || 1.043.06
asme soma śriyamadhi ni dhehi śatasya nṛṇām |
mahi śravastuvinṛmṇam || 1.043.07
mā naḥ somaparibādho mārātayo juhuranta |
ā na indo vāje bhaja || 1.043.08
yāste prajā amṛtasya parasmindhāmannṛtasya |
mūrdhā nābhā soma vena ābhūṣantīḥ soma vedaḥ || 1.043.09
agne vivasvaduṣasaścitraṁ rādho amartya |
ā dāśuṣe jātavedo vahā tvamadyā devā uṣarbudhaḥ || 1.044.01
juṣṭo hi dūto asi havyavāhano'gne rathīradhvarāṇām |
sajūraśvibhyāmuṣasā suvīryamasme dhehi śravo bṛhat || 1.044.02
adyā dūtaṁ vṛṇīmahe vasumagniṁ purupriyam |
dhūmaketuṁ bhāṛjīkaṁ vyuṣṭiṣu yajñānāmadhvaraśriyam || 1.044.03
śreṣṭhaṁ yaviṣṭhamatithiṁ svāhutaṁ juṣṭaṁ janāya dāśuṣe |
devā acchā yātave jātavedasamagnimīḻe vyuṣṭiṣu || 1.044.04
staviṣyāmi tvāmahaṁ viśvasyāmṛta bhojana |
agne trātāramamṛtaṁ miyedhya yajiṣṭhaṁ havyavāhana || 1.044.05
suśaṁso bodhi gṛṇate yaviṣṭhya madhujihvaḥ svāhutaḥ |
praskaṇvasya pratirannāyurjīvase namasyā daivyaṁ janam || 1.044.06
hotāraṁ viśvavedasaṁ saṁ hi tvā viśa indhate |
sa ā vaha puruhūta pracetaso'gne devā iha dravat || 1.044.07
savitāramuṣasamaśvinā bhagamagniṁ vyuṣṭiṣu kṣapaḥ |
kaṇvāsastvā sutasomāsa indhate havyavāhaṁ svadhvara || 1.044.08
patirhyadhvarāṇāmagne dūto viśāmasi |
uṣarbudha ā vaha somapītaye devā adya svardṛśaḥ || 1.044.09
agne pūrvā anūṣaso vibhāvaso dīdetha viśvadarśataḥ |
asi grāmeṣvavitā purohito'si yajñeṣu mānuṣaḥ || 1.044.10
ni tvā yajñasya sādhanamagne hotāramṛtvijam |
manuṣvaddeva dhīmahi pracetasaṁ jīraṁ dūtamamartyam || 1.044.11
yaddevānāṁ mitramahaḥ purohito'ntaro yāsi dūtyam |
sindhoriva prasvanitāsa ūrmayo'gnerbhrājante arcayaḥ || 1.044.12
śrudhi śrutkarṇa vahnibhirdevairagne sayāvabhiḥ |
ā sīdantu barhiṣi mitro aryamā prātaryāvāṇo adhvaram || 1.044.13
śṛṇvantu stomaṁ marutaḥ sudānavo'gnijihvā ṛtāvṛdhaḥ |
pibatu somaṁ varuṇo dhṛtavrato'śvibhyāmuṣasā sajūḥ || 1.044.14
tvamagne vasūriha rudrā ādityā uta |
yajā svadhvaraṁ janaṁ manujātaṁ ghṛtapruṣam || 1.045.01
śruṣṭīvāno hi dāśuṣe devā agne vicetasaḥ |
tānrohidaśva girvaṇastrayastriṁśatamā vaha || 1.045.02
priyamedhavadatrivajjātavedo virūpavat |
aṅgirasvanmahivrata praskaṇvasya śrudhī havam || 1.045.03
mahikerava ūtaye priyamedhā ahūṣata |
rājantamadhvarāṇāmagniṁ śukreṇa śociṣā || 1.045.04
ghṛtāhavana santyemā u ṣu śrudhī giraḥ |
yābhiḥ kaṇvasya sūnavo havante'vase tvā || 1.045.05
tvāṁ citraśravastama havante vikṣu jantavaḥ |
śociṣkeśaṁ purupriyāgne havyāya voḻhave || 1.045.06
ni tvā hotāramṛtvijaṁ dadhire vasuvittamam |
śrutkarṇaṁ saprathastamaṁ viprā agne diviṣṭiṣu || 1.045.07
ā tvā viprā acucyavuḥ sutasomā abhi prayaḥ |
bṛhadbhā bibhrato haviragne martāya dāśuṣe || 1.045.08
prātaryāvṇaḥ sahaskṛta somapeyāya santya |
ihādya daivyaṁ janaṁ barhirā sādayā vaso || 1.045.09
arvāñcaṁ daivyaṁ janamagne yakṣva sahūtibhiḥ |
ayaṁ somaḥ sudānavastaṁ pāta tiroahnyam || 1.045.10
eṣo uṣā apūrvyā vyucchati priyā divaḥ |
stuṣe vāmaśvinā bṛhat || 1.046.01
yā dasrā sindhumātarā manotarā rayīṇām |
dhiyā devā vasuvidā || 1.046.02
vacyante vāṁ kakuhāso jūrṇāyāmadhi viṣṭapi |
yadvāṁ ratho vibhiṣpatāt || 1.046.03
haviṣā jāro apāṁ piparti papurirnarā |
pitā kuṭasya carṣaṇiḥ || 1.046.04
ādāro vāṁ matīnāṁ nāsatyā matavacasā |
pātaṁ somasya dhṛṣṇuyā || 1.046.05
yā naḥ pīparadaśvinā jyotiṣmatī tamastiraḥ |
tāmasme rāsāthāmiṣam || 1.046.06
ā no nāvā matīnāṁ yātaṁ pārāya gantave |
yuñjāthāmaśvinā ratham || 1.046.07
aritraṁ vāṁ divaspṛthu tīrthe sindhūnāṁ rathaḥ |
dhiyā yuyujra indavaḥ || 1.046.08
divaskaṇvāsa indavo vasu sindhūnāṁ pade |
svaṁ vavriṁ kuha dhitsathaḥ || 1.046.09
abhūdu bhā u aṁśave hiraṇyaṁ prati sūryaḥ |
vyakhyajjihvayāsitaḥ || 1.046.10
abhūdu pārametave panthā ṛtasya sādhuyā |
adarśi vi srutirdivaḥ || 1.046.11
tattadidaśvinoravo jaritā prati bhūṣati |
made somasya pipratoḥ || 1.046.12
vāvasānā vivasvati somasya pītyā girā |
manuṣvacchambhū ā gatam || 1.046.13
yuvoruṣā anu śriyaṁ parijmanorupācarat |
ṛtā vanatho aktubhiḥ || 1.046.14
ubhā pibatamaśvinobhā naḥ śarma yacchatam |
avidriyābhirūtibhiḥ || 1.046.15
ayaṁ vāṁ madhumattamaḥ sutaḥ soma ṛtāvṛdhā |
tamaśvinā pibataṁ tiroahnyaṁ dhattaṁ ratnāni dāśuṣe || 1.047.01
trivandhureṇa trivṛtā supeśasā rathenā yātamaśvinā |
kaṇvāso vāṁ brahma kṛṇvantyadhvare teṣāṁ su śṛṇutaṁ havam || 1.047.02
aśvinā madhumattamaṁ pātaṁ somamṛtāvṛdhā |
athādya dasrā vasu bibhratā rathe dāśvāṁsamupa gacchatam || 1.047.03
triṣadhasthe barhiṣi viśvavedasā madhvā yajñaṁ mimikṣatam |
kaṇvāso vāṁ sutasomā abhidyavo yuvāṁ havante aśvinā || 1.047.04
yābhiḥ kaṇvamabhiṣṭibhiḥ prāvataṁ yuvamaśvinā |
tābhiḥ ṣvasmā avataṁ śubhaspatī pātaṁ somamṛtāvṛdhā || 1.047.05
sudāse dasrā vasu bibhratā rathe pṛkṣo vahatamaśvinā |
rayiṁ samudrāduta vā divasparyasme dhattaṁ puruspṛham || 1.047.06
yannāsatyā parāvati yadvā stho adhi turvaśe |
ato rathena suvṛtā na ā gataṁ sākaṁ sūryasya raśmibhiḥ || 1.047.07
arvāñcā vāṁ saptayo'dhvaraśriyo vahantu savanedupa |
iṣaṁ pṛñcantā sukṛte sudānava ā barhiḥ sīdataṁ narā || 1.047.08
tena nāsatyā gataṁ rathena sūryatvacā |
yena śaśvadūhathurdāśuṣe vasu madhvaḥ somasya pītaye || 1.047.09
ukthebhirarvāgavase purūvasū arkaiśca ni hvayāmahe |
śaśvatkaṇvānāṁ sadasi priye hi kaṁ somaṁ papathuraśvinā || 1.047.10
saha vāmena na uṣo vyucchā duhitardivaḥ |
saha dyumnena bṛhatā vibhāvari rāyā devi dāsvatī || 1.048.01
aśvāvatīrgomatīrviśvasuvido bhūri cyavanta vastave |
udīraya prati mā sūnṛtā uṣaścoda rādho maghonām || 1.048.02
uvāsoṣā ucchācca nu devī jīrā rathānām |
ye asyā ācaraṇeṣu dadhrire samudre na śravasyavaḥ || 1.048.03
uṣo ye te pra yāmeṣu yuñjate mano dānāya sūrayaḥ |
atrāha tatkaṇva eṣāṁ kaṇvatamo nāma gṛṇāti nṛṇām || 1.048.04
ā ghā yoṣeva sūnaryuṣā yāti prabhuñjatī |
jarayantī vṛjanaṁ padvadīyata utpātayati pakṣiṇaḥ || 1.048.05
vi yā sṛjati samanaṁ vyarthinaḥ padaṁ na vetyodatī |
vayo nakiṣṭe paptivāṁsa āsate vyuṣṭau vājinīvati || 1.048.06
eṣāyukta parāvataḥ sūryasyodayanādadhi |
śataṁ rathebhiḥ subhagoṣā iyaṁ vi yātyabhi mānuṣān || 1.048.07
viśvamasyā nānāma cakṣase jagajjyotiṣkṛṇoti sūnarī |
apa dveṣo maghonī duhitā diva uṣā ucchadapa sridhaḥ || 1.048.08
uṣa ā bhāhi bhānunā candreṇa duhitardivaḥ |
āvahantī bhūryasmabhyaṁ saubhagaṁ vyucchantī diviṣṭiṣu || 1.048.09
viśvasya hi prāṇanaṁ jīvanaṁ tve vi yaducchasi sūnari |
sā no rathena bṛhatā vibhāvari śrudhi citrāmaghe havam || 1.048.10
uṣo vājaṁ hi vaṁsva yaścitro mānuṣe jane |
tenā vaha sukṛto adhvarā upa ye tvā gṛṇanti vahnayaḥ || 1.048.11
viśvāndevā ā vaha somapītaye'ntarikṣāduṣastvam |
sāsmāsu dhā gomadaśvāvadukthyamuṣo vājaṁ suvīryam || 1.048.12
yasyā ruśanto arcayaḥ prati bhadrā adṛkṣata |
sā no rayiṁ viśvavāraṁ supeśasamuṣā dadātu sugmyam || 1.048.13
ye ciddhi tvāmṛṣayaḥ pūrva ūtaye juhūre'vase mahi |
sā na stomā abhi gṛṇīhi rādhasoṣaḥ śukreṇa śociṣā || 1.048.14
uṣo yadadya bhānunā vi dvārāvṛṇavo divaḥ |
pra no yacchatādavṛkaṁ pṛthu cchardiḥ pra devi gomatīriṣaḥ || 1.048.15
saṁ no rāyā bṛhatā viśvapeśasā mimikṣvā samiḻābhirā |
saṁ dyumnena viśvaturoṣo mahi saṁ vājairvājinīvati || 1.048.16
uṣo bhadrebhirā gahi divaścidrocanādadhi |
vahantvaruṇapsava upa tvā somino gṛham || 1.049.01
supeśasaṁ sukhaṁ rathaṁ yamadhyasthā uṣastvam |
tenā suśravasaṁ janaṁ prāvādya duhitardivaḥ || 1.049.02
vayaścitte patatriṇo dvipaccatuṣpadarjuni |
uṣaḥ prārannṛtūranu divo antebhyaspari || 1.049.03
vyucchantī hi raśmibhirviśvamābhāsi rocanam |
tāṁ tvāmuṣarvasūyavo gīrbhiḥ kaṇvā ahūṣata || 1.049.04
udu tyaṁ jātavedasaṁ devaṁ vahanti ketavaḥ |
dṛśe viśvāya sūryam || 1.050.01
apa tye tāyavo yathā nakṣatrā yantyaktubhiḥ |
sūrāya viśvacakṣase || 1.050.02
adṛśramasya ketavo vi raśmayo janā anu |
bhrājanto agnayo yathā || 1.050.03
taraṇirviśvadarśato jyotiṣkṛdasi sūrya |
viśvamā bhāsi rocanam || 1.050.04
pratyaṅdevānāṁ viśaḥ pratyaṅṅudeṣi mānuṣān |
pratyaṅviśvaṁ svardṛśe || 1.050.05
yenā pāvaka cakṣasā bhuraṇyantaṁ janā anu |
tvaṁ varuṇa paśyasi || 1.050.06
vi dyāmeṣi rajaspṛthvahā mimāno aktubhiḥ |
paśyañjanmāni sūrya || 1.050.07
sapta tvā harito rathe vahanti deva sūrya |
śociṣkeśaṁ vicakṣaṇa || 1.050.08
ayukta sapta śundhyuvaḥ sūro rathasya naptyaḥ |
tābhiryāti svayuktibhiḥ || 1.050.09
udvayaṁ tamasaspari jyotiṣpaśyanta uttaram |
devaṁ devatrā sūryamaganma jyotiruttamam || 1.050.10
udyannadya mitramaha ārohannuttarāṁ divam |
hṛdrogaṁ mama sūrya harimāṇaṁ ca nāśaya || 1.050.11
śukeṣu me harimāṇaṁ ropaṇākāsu dadhmasi |
atho hāridraveṣu me harimāṇaṁ ni dadhmasi || 1.050.12
udagādayamādityo viśvena sahasā saha |
dviṣantaṁ mahyaṁ randhayanmo ahaṁ dviṣate radham || 1.050.13
abhi tyaṁ meṣaṁ puruhūtamṛgmiyamindraṁ gīrbhirmadatā vasvo arṇavam |
yasya dyāvo na vicaranti mānuṣā bhuje maṁhiṣṭhamabhi vipramarcata || 1.051.01
abhīmavanvansvabhiṣṭimūtayo'ntarikṣaprāṁ taviṣībhirāvṛtam |
indraṁ dakṣāsa ṛbhavo madacyutaṁ śatakratuṁ javanī sūnṛtāruhat || 1.051.02
tvaṁ gotramaṅgirobhyo'vṛṇorapotātraye śatadureṣu gātuvit |
sasena cidvimadāyāvaho vasvājāvadriṁ vāvasānasya nartayan || 1.051.03
tvamapāmapidhānāvṛṇorapādhārayaḥ parvate dānumadvasu |
vṛtraṁ yadindra śavasāvadhīrahimāditsūryaṁ divyārohayo dṛśe || 1.051.04
tvaṁ māyābhirapa māyino'dhamaḥ svadhābhirye adhi śuptāvajuhvata |
tvaṁ piprornṛmaṇaḥ prārujaḥ puraḥ pra ṛjiśvānaṁ dasyuhatyeṣvāvitha || 1.051.05
tvaṁ kutsaṁ śuṣṇahatyeṣvāvithārandhayo'tithigvāya śambaram |
mahāntaṁ cidarbudaṁ ni kramīḥ padā sanādeva dasyuhatyāya jajñiṣe || 1.051.06
tve viśvā taviṣī sadhryagghitā tava rādhaḥ somapīthāya harṣate |
tava vajraścikite bāhvorhito vṛścā śatrorava viśvāni vṛṣṇyā || 1.051.07
vi jānīhyāryānye ca dasyavo barhiṣmate randhayā śāsadavratān |
śākī bhava yajamānasya coditā viśvettā te sadhamādeṣu cākana || 1.051.08
anuvratāya randhayannapavratānābhūbhirindraḥ śnathayannanābhuvaḥ |
vṛddhasya cidvardhato dyāminakṣata stavāno vamro vi jaghāna saṁdihaḥ || 1.051.09
takṣadyatta uśanā sahasā saho vi rodasī majmanā bādhate śavaḥ |
ā tvā vātasya nṛmaṇo manoyuja ā pūryamāṇamavahannabhi śravaḥ || 1.051.10
mandiṣṭa yaduśane kāvye sacā indro vaṅkū vaṅkutarādhi tiṣṭhati |
ugro yayiṁ nirapaḥ srotasāsṛjadvi śuṣṇasya dṛṁhitā airayatpuraḥ || 1.051.11
ā smā rathaṁ vṛṣapāṇeṣu tiṣṭhasi śāryātasya prabhṛtā yeṣu mandase |
indra yathā sutasomeṣu cākano'narvāṇaṁ ślokamā rohase divi || 1.051.12
adadā arbhāṁ mahate vacasyave kakṣīvate vṛcayāmindra sunvate |
menābhavo vṛṣaṇaśvasya sukrato viśvettā te savaneṣu pravācyā || 1.051.13
indro aśrāyi sudhyo nireke pajreṣu stomo duryo na yūpaḥ |
aśvayurgavyū rathayurvasūyurindra idrāyaḥ kṣayati prayantā || 1.051.14
idaṁ namo vṛṣabhāya svarāje satyaśuṣmāya tavase'vāci |
asminnindra vṛjane sarvavīrāḥ smatsūribhistava śarmansyāma || 1.051.15
tyaṁ su meṣaṁ mahayā svarvidaṁ śataṁ yasya subhvaḥ sākamīrate |
atyaṁ na vājaṁ havanasyadaṁ rathamendraṁ vavṛtyāmavase suvṛktibhiḥ || 1.052.01
sa parvato na dharuṇeṣvacyutaḥ sahasramūtistaviṣīṣu vāvṛdhe |
indro yadvṛtramavadhīnnadīvṛtamubjannarṇāṁsi jarhṛṣāṇo andhasā || 1.052.02
sa hi dvaro dvariṣu vavra ūdhani candrabudhno madavṛddho manīṣibhiḥ |
indraṁ tamahve svapasyayā dhiyā maṁhiṣṭharātiṁ sa hi paprirandhasaḥ || 1.052.03
ā yaṁ pṛṇanti divi sadmabarhiṣaḥ samudraṁ na subhvaḥ svā abhiṣṭayaḥ |
taṁ vṛtrahatye anu tasthurūtayaḥ śuṣmā indramavātā ahrutapsavaḥ || 1.052.04
abhi svavṛṣṭiṁ made asya yudhyato raghvīriva pravaṇe sasrurūtayaḥ |
indro yadvajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinadvalasya paridhīriva tritaḥ || 1.052.05
parīṁ ghṛṇā carati titviṣe śavo'po vṛtvī rajaso budhnamāśayat |
vṛtrasya yatpravaṇe durgṛbhiśvano nijaghantha hanvorindra tanyatum || 1.052.06
hradaṁ na hi tvā nyṛṣantyūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā |
tvaṣṭā citte yujyaṁ vāvṛdhe śavastatakṣa vajramabhibhūtyojasam || 1.052.07
jaghanvā u haribhiḥ sambhṛtakratavindra vṛtraṁ manuṣe gātuyannapaḥ |
ayacchathā bāhvorvajramāyasamadhārayo divyā sūryaṁ dṛśe || 1.052.08
bṛhatsvaścandramamavadyadukthyamakṛṇvata bhiyasā rohaṇaṁ divaḥ |
yanmānuṣapradhanā indramūtayaḥ svarnṛṣāco maruto'madannanu || 1.052.09
dyauścidasyāmavā aheḥ svanādayoyavīdbhiyasā vajra indra te |
vṛtrasya yadbadbadhānasya rodasī made sutasya śavasābhinacchiraḥ || 1.052.10
yadinnvindra pṛthivī daśabhujirahāni viśvā tatananta kṛṣṭayaḥ |
atrāha te maghavanviśrutaṁ saho dyāmanu śavasā barhaṇā bhuvat || 1.052.11
tvamasya pāre rajaso vyomanaḥ svabhūtyojā avase dhṛṣanmanaḥ |
cakṛṣe bhūmiṁ pratimānamojaso'paḥ svaḥ paribhūreṣyā divam || 1.052.12
tvaṁ bhuvaḥ pratimānaṁ pṛthivyā ṛṣvavīrasya bṛhataḥ patirbhūḥ |
viśvamāprā antarikṣaṁ mahitvā satyamaddhā nakiranyastvāvān || 1.052.13
na yasya dyāvāpṛthivī anu vyaco na sindhavo rajaso antamānaśuḥ |
nota svavṛṣṭiṁ made asya yudhyata eko anyaccakṛṣe viśvamānuṣak || 1.052.14
ārcannatra marutaḥ sasminnājau viśve devāso amadannanu tvā |
vṛtrasya yadbhṛṣṭimatā vadhena ni tvamindra pratyānaṁ jaghantha || 1.052.15
nyū ṣu vācaṁ pra mahe bharāmahe gira indrāya sadane vivasvataḥ |
nū ciddhi ratnaṁ sasatāmivāvidanna duṣṭutirdraviṇodeṣu śasyate || 1.053.01
duro aśvasya dura indra gorasi duro yavasya vasuna inaspatiḥ |
śikṣānaraḥ pradivo akāmakarśanaḥ sakhā sakhibhyastamidaṁ gṛṇīmasi || 1.053.02
śacīva indra purukṛddyumattama tavedidamabhitaścekite vasu |
ataḥ saṁgṛbhyābhibhūta ā bhara mā tvāyato jarituḥ kāmamūnayīḥ || 1.053.03
ebhirdyubhiḥ sumanā ebhirindubhirnirundhāno amatiṁ gobhiraśvinā |
indreṇa dasyuṁ darayanta indubhiryutadveṣasaḥ samiṣā rabhemahi || 1.053.04
samindra rāyā samiṣā rabhemahi saṁ vājebhiḥ puruścandrairabhidyubhiḥ |
saṁ devyā pramatyā vīraśuṣmayā goagrayāśvāvatyā rabhemahi || 1.053.05
te tvā madā amadantāni vṛṣṇyā te somāso vṛtrahatyeṣu satpate |
yatkārave daśa vṛtrāṇyaprati barhiṣmate ni sahasrāṇi barhayaḥ || 1.053.06
yudhā yudhamupa ghedeṣi dhṛṣṇuyā purā puraṁ samidaṁ haṁsyojasā |
namyā yadindra sakhyā parāvati nibarhayo namuciṁ nāma māyinam || 1.053.07
tvaṁ karañjamuta parṇayaṁ vadhīstejiṣṭhayātithigvasya vartanī |
tvaṁ śatā vaṅgṛdasyābhinatpuro'nānudaḥ pariṣūtā ṛjiśvanā || 1.053.08
tvametāñjanarājño dvirdaśābandhunā suśravasopajagmuṣaḥ |
ṣaṣṭiṁ sahasrā navatiṁ nava śruto ni cakreṇa rathyā duṣpadāvṛṇak || 1.053.09
tvamāvitha suśravasaṁ tavotibhistava trāmabhirindra tūrvayāṇam |
tvamasmai kutsamatithigvamāyuṁ mahe rājñe yūne arandhanāyaḥ || 1.053.10
ya udṛcīndra devagopāḥ sakhāyaste śivatamā asāma |
tvāṁ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṁ dadhānāḥ || 1.053.11
mā no asminmaghavanpṛtsvaṁhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe |
akrandayo nadyo roruvadvanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata || 1.054.01
arcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṁ mahayannabhi ṣṭuhi |
yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate || 1.054.02
arcā dive bṛhate śūṣyaṁ vacaḥ svakṣatraṁ yasya dhṛṣato dhṛṣanmanaḥ |
bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṁ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ || 1.054.03
tvaṁ divo bṛhataḥ sānu kopayo'va tmanā dhṛṣatā śambaraṁ bhinat |
yanmāyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṁ gabhastimaśaniṁ pṛtanyasi || 1.054.04
ni yadvṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cidvrandino roruvadvanā |
prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā citkṛṇavaḥ kastvā pari || 1.054.05
tvamāvitha naryaṁ turvaśaṁ yaduṁ tvaṁ turvītiṁ vayyaṁ śatakrato |
tvaṁ rathametaśaṁ kṛtvye dhane tvaṁ puro navatiṁ dambhayo nava || 1.054.06
sa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati |
ukthā vā yo abhigṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ || 1.054.07
asamaṁ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme |
ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṁ sthaviraṁ vṛṣṇyaṁ ca || 1.054.08
tubhyedete bahulā adridugdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ |
vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva || 1.054.09
apāmatiṣṭhaddharuṇahvaraṁ tamo'ntarvṛtrasya jaṭhareṣu parvataḥ |
abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate || 1.054.10
sa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṁ janāṣāḻindra tavyam |
rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnrāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ || 1.054.11
divaścidasya varimā vi papratha indraṁ na mahnā pṛthivī cana prati |
bhīmastuviṣmāñcarṣaṇibhya ātapaḥ śiśīte vajraṁ tejase na vaṁsagaḥ || 1.055.01
so arṇavo na nadyaḥ samudriyaḥ prati gṛbhṇāti viśritā varīmabhiḥ |
indraḥ somasya pītaye vṛṣāyate sanātsa yudhma ojasā panasyate || 1.055.02
tvaṁ tamindra parvataṁ na bhojase maho nṛmṇasya dharmaṇāmirajyasi |
pra vīryeṇa devatāti cekite viśvasmā ugraḥ karmaṇe purohitaḥ || 1.055.03
sa idvane namasyubhirvacasyate cāru janeṣu prabruvāṇa indriyam |
vṛṣā chandurbhavati haryato vṛṣā kṣemeṇa dhenāṁ maghavā yadinvati || 1.055.04
sa inmahāni samithāni majmanā kṛṇoti yudhma ojasā janebhyaḥ |
adhā cana śraddadhati tviṣīmata indrāya vajraṁ nighanighnate vadham || 1.055.05
sa hi śravasyuḥ sadanāni kṛtrimā kṣmayā vṛdhāna ojasā vināśayan |
jyotīṁṣi kṛṇvannavṛkāṇi yajyave'va sukratuḥ sartavā apaḥ sṛjat || 1.055.06
dānāya manaḥ somapāvannastu te'rvāñcā harī vandanaśrudā kṛdhi |
yamiṣṭhāsaḥ sārathayo ya indra te na tvā ketā ā dabhnuvanti bhūrṇayaḥ || 1.055.07
aprakṣitaṁ vasu bibharṣi hastayoraṣāḻhaṁ sahastanvai śruto dadhe |
āvṛtāso'vatāso na kartṛbhistanūṣu te kratava indra bhūrayaḥ || 1.055.08
eṣa pra pūrvīrava tasya camriṣo'tyo na yoṣāmudayaṁsta bhurvaṇiḥ |
dakṣaṁ mahe pāyayate hiraṇyayaṁ rathamāvṛtyā hariyogamṛbhvasam || 1.056.01
taṁ gūrtayo nemanniṣaḥ parīṇasaḥ samudraṁ na saṁcaraṇe saniṣyavaḥ |
patiṁ dakṣasya vidathasya nū saho giriṁ na venā adhi roha tejasā || 1.056.02
sa turvaṇirmahā areṇu pauṁsye girerbhṛṣṭirna bhrājate tujā śavaḥ |
yena śuṣṇaṁ māyinamāyaso made dudhra ābhūṣu rāmayanni dāmani || 1.056.03
devī yadi taviṣī tvāvṛdhotaya indraṁ siṣaktyuṣasaṁ na sūryaḥ |
yo dhṛṣṇunā śavasā bādhate tama iyarti reṇuṁ bṛhadarhariṣvaṇiḥ || 1.056.04
vi yattiro dharuṇamacyutaṁ rajo'tiṣṭhipo diva ātāsu barhaṇā |
svarmīḻhe yanmada indra harṣyāhanvṛtraṁ nirapāmaubjo arṇavam || 1.056.05
tvaṁ divo dharuṇaṁ dhiṣa ojasā pṛthivyā indra sadaneṣu māhinaḥ |
tvaṁ sutasya made ariṇā apo vi vṛtrasya samayā pāṣyārujaḥ || 1.056.06
pra maṁhiṣṭhāya bṛhate bṛhadraye satyaśuṣmāya tavase matiṁ bhare |
apāmiva pravaṇe yasya durdharaṁ rādho viśvāyu śavase apāvṛtam || 1.057.01
adha te viśvamanu hāsadiṣṭaya āpo nimneva savanā haviṣmataḥ |
yatparvate na samaśīta haryata indrasya vajraḥ śnathitā hiraṇyayaḥ || 1.057.02
asmai bhīmāya namasā samadhvara uṣo na śubhra ā bharā panīyase |
yasya dhāma śravase nāmendriyaṁ jyotirakāri harito nāyase || 1.057.03
ime ta indra te vayaṁ puruṣṭuta ye tvārabhya carāmasi prabhūvaso |
nahi tvadanyo girvaṇo giraḥ saghatkṣoṇīriva prati no harya tadvacaḥ || 1.057.04
bhūri ta indra vīryaṁ tava smasyasya stoturmaghavankāmamā pṛṇa |
anu te dyaurbṛhatī vīryaṁ mama iyaṁ ca te pṛthivī nema ojase || 1.057.05
tvaṁ tamindra parvataṁ mahāmuruṁ vajreṇa vajrinparvaśaścakartitha |
avāsṛjo nivṛtāḥ sartavā apaḥ satrā viśvaṁ dadhiṣe kevalaṁ sahaḥ || 1.057.06
nū citsahojā amṛto ni tundate hotā yaddūto abhavadvivasvataḥ |
vi sādhiṣṭhebhiḥ pathibhī rajo mama ā devatātā haviṣā vivāsati || 1.058.01
ā svamadma yuvamāno ajarastṛṣvaviṣyannataseṣu tiṣṭhati |
atyo na pṛṣṭhaṁ pruṣitasya rocate divo na sānu stanayannacikradat || 1.058.02
krāṇā rudrebhirvasubhiḥ purohito hotā niṣatto rayiṣāḻamartyaḥ |
ratho na vikṣvṛñjasāna āyuṣu vyānuṣagvāryā deva ṛṇvati || 1.058.03
vi vātajūto ataseṣu tiṣṭhate vṛthā juhūbhiḥ sṛṇyā tuviṣvaṇiḥ |
tṛṣu yadagne vanino vṛṣāyase kṛṣṇaṁ ta ema ruśadūrme ajara || 1.058.04
tapurjambho vana ā vātacodito yūthe na sāhvā ava vāti vaṁsagaḥ |
abhivrajannakṣitaṁ pājasā raja sthātuścarathaṁ bhayate patatriṇaḥ || 1.058.05
dadhuṣṭvā bhṛgavo mānuṣeṣvā rayiṁ na cāruṁ suhavaṁ janebhyaḥ |
hotāramagne atithiṁ vareṇyaṁ mitraṁ na śevaṁ divyāya janmane || 1.058.06
hotāraṁ sapta juhvo yajiṣṭhaṁ yaṁ vāghato vṛṇate adhvareṣu |
agniṁ viśveṣāmaratiṁ vasūnāṁ saparyāmi prayasā yāmi ratnam || 1.058.07
acchidrā sūno sahaso no adya stotṛbhyo mitramahaḥ śarma yaccha |
agne gṛṇantamaṁhasa uruṣyorjo napātpūrbhirāyasībhiḥ || 1.058.08
bhavā varūthaṁ gṛṇate vibhāvo bhavā maghavanmaghavadbhyaḥ śarma |
uruṣyāgne aṁhaso gṛṇantaṁ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.058.09
vayā idagne agnayaste anye tve viśve amṛtā mādayante |
vaiśvānara nābhirasi kṣitīnāṁ sthūṇeva janā upamidyayantha || 1.059.01
mūrdhā divo nābhiragniḥ pṛthivyā athābhavadaratī rodasyoḥ |
taṁ tvā devāso'janayanta devaṁ vaiśvānara jyotiridāryāya || 1.059.02
ā sūrye na raśmayo dhruvāso vaiśvānare dadhire'gnā vasūni |
yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu yā mānuṣeṣvasi tasya rājā || 1.059.03
bṛhatī iva sūnave rodasī giro hotā manuṣyo na dakṣaḥ |
svarvate satyaśuṣmāya pūrvīrvaiśvānarāya nṛtamāya yahvīḥ || 1.059.04
divaścitte bṛhato jātavedo vaiśvānara pra ririce mahitvam |
rājā kṛṣṭīnāmasi mānuṣīṇāṁ yudhā devebhyo varivaścakartha || 1.059.05
pra nū mahitvaṁ vṛṣabhasya vocaṁ yaṁ pūravo vṛtrahaṇaṁ sacante |
vaiśvānaro dasyumagnirjaghanvā adhūnotkāṣṭhā ava śambaraṁ bhet || 1.059.06
vaiśvānaro mahimnā viśvakṛṣṭirbharadvājeṣu yajato vibhāvā |
śātavaneye śatinībhiragniḥ puruṇīthe jarate sūnṛtāvān || 1.059.07
vahniṁ yaśasaṁ vidathasya ketuṁ suprāvyaṁ dūtaṁ sadyoartham |
dvijanmānaṁ rayimiva praśastaṁ rātiṁ bharadbhṛgave mātariśvā || 1.060.01
asya śāsurubhayāsaḥ sacante haviṣmanta uśijo ye ca martāḥ |
divaścitpūrvo nyasādi hotāpṛcchyo viśpatirvikṣu vedhāḥ || 1.060.02
taṁ navyasī hṛda ā jāyamānamasmatsukīrtirmadhujihvamaśyāḥ |
yamṛtvijo vṛjane mānuṣāsaḥ prayasvanta āyavo jījananta || 1.060.03
uśikpāvako vasurmānuṣeṣu vareṇyo hotādhāyi vikṣu |
damūnā gṛhapatirdama ā agnirbhuvadrayipatī rayīṇām || 1.060.04
taṁ tvā vayaṁ patimagne rayīṇāṁ pra śaṁsāmo matibhirgotamāsaḥ |
āśuṁ na vājambharaṁ marjayantaḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.060.05
asmā idu pra tavase turāya prayo na harmi stomaṁ māhināya |
ṛcīṣamāyādhrigava ohamindrāya brahmāṇi rātatamā || 1.061.01
asmā idu praya iva pra yaṁsi bharāmyāṅgūṣaṁ bādhe suvṛkti |
indrāya hṛdā manasā manīṣā pratnāya patye dhiyo marjayanta || 1.061.02
asmā idu tyamupamaṁ svarṣāṁ bharāmyāṅgūṣamāsyena |
maṁhiṣṭhamacchoktibhirmatīnāṁ suvṛktibhiḥ sūriṁ vāvṛdhadhyai || 1.061.03
asmā idu stomaṁ saṁ hinomi rathaṁ na taṣṭeva tatsināya |
giraśca girvāhase suvṛktīndrāya viśvaminvaṁ medhirāya || 1.061.04
asmā idu saptimiva śravasyendrāyārkaṁ juhvā samañje |
vīraṁ dānaukasaṁ vandadhyai purāṁ gūrtaśravasaṁ darmāṇam || 1.061.05
asmā idu tvaṣṭā takṣadvajraṁ svapastamaṁ svaryaṁ raṇāya |
vṛtrasya cidvidadyena marma tujannīśānastujatā kiyedhāḥ || 1.061.06
asyedu mātuḥ savaneṣu sadyo mahaḥ pituṁ papivāñcārvannā |
muṣāyadviṣṇuḥ pacataṁ sahīyānvidhyadvarāhaṁ tiro adrimastā || 1.061.07
asmā idu gnāściddevapatnīrindrāyārkamahihatya ūvuḥ |
pari dyāvāpṛthivī jabhra urvī nāsya te mahimānaṁ pari ṣṭaḥ || 1.061.08
asyedeva pra ririce mahitvaṁ divaspṛthivyāḥ paryantarikṣāt |
svarāḻindro dama ā viśvagūrtaḥ svariramatro vavakṣe raṇāya || 1.061.09
asyedeva śavasā śuṣantaṁ vi vṛścadvajreṇa vṛtramindraḥ |
gā na vrāṇā avanīramuñcadabhi śravo dāvane sacetāḥ || 1.061.10
asyedu tveṣasā ranta sindhavaḥ pari yadvajreṇa sīmayacchat |
īśānakṛddāśuṣe daśasyanturvītaye gādhaṁ turvaṇiḥ kaḥ || 1.061.11
asmā idu pra bharā tūtujāno vṛtrāya vajramīśānaḥ kiyedhāḥ |
gorna parva vi radā tiraśceṣyannarṇāṁsyapāṁ caradhyai || 1.061.12
asyedu pra brūhi pūrvyāṇi turasya karmāṇi navya ukthaiḥ |
yudhe yadiṣṇāna āyudhānyṛghāyamāṇo niriṇāti śatrūn || 1.061.13
asyedu bhiyā girayaśca dṛḻhā dyāvā ca bhūmā januṣastujete |
upo venasya joguvāna oṇiṁ sadyo bhuvadvīryāya nodhāḥ || 1.061.14
asmā idu tyadanu dāyyeṣāmeko yadvavne bhūrerīśānaḥ |
praitaśaṁ sūrye paspṛdhānaṁ sauvaśvye suṣvimāvadindraḥ || 1.061.15
evā te hāriyojanā suvṛktīndra brahmāṇi gotamāso akran |
aiṣu viśvapeśasaṁ dhiyaṁ dhāḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.061.16
pra manmahe śavasānāya śūṣamāṅgūṣaṁ girvaṇase aṅgirasvat |
suvṛktibhi stuvata ṛgmiyāyārcāmārkaṁ nare viśrutāya || 1.062.01
pra vo mahe mahi namo bharadhvamāṅgūṣyaṁ śavasānāya sāma |
yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñā arcanto aṅgiraso gā avindan || 1.062.02
indrasyāṅgirasāṁ ceṣṭau vidatsaramā tanayāya dhāsim |
bṛhaspatirbhinadadriṁ vidadgāḥ samusriyābhirvāvaśanta naraḥ || 1.062.03
sa suṣṭubhā sa stubhā sapta vipraiḥ svareṇādriṁ svaryo navagvaiḥ |
saraṇyubhiḥ phaligamindra śakra valaṁ raveṇa darayo daśagvaiḥ || 1.062.04
gṛṇāno aṅgirobhirdasma vi varuṣasā sūryeṇa gobhirandhaḥ |
vi bhūmyā aprathaya indra sānu divo raja uparamastabhāyaḥ || 1.062.05
tadu prayakṣatamamasya karma dasmasya cārutamamasti daṁsaḥ |
upahvare yaduparā apinvanmadhvarṇaso nadyaścatasraḥ || 1.062.06
dvitā vi vavre sanajā sanīḻe ayāsya stavamānebhirarkaiḥ |
bhago na mene parame vyomannadhārayadrodasī sudaṁsāḥ || 1.062.07
sanāddivaṁ pari bhūmā virūpe punarbhuvā yuvatī svebhirevaiḥ |
kṛṣṇebhiraktoṣā ruśadbhirvapurbhirā carato anyānyā || 1.062.08
sanemi sakhyaṁ svapasyamānaḥ sūnurdādhāra śavasā sudaṁsāḥ |
āmāsu ciddadhiṣe pakvamantaḥ payaḥ kṛṣṇāsu ruśadrohiṇīṣu || 1.062.09
sanātsanīḻā avanīravātā vratā rakṣante amṛtāḥ sahobhiḥ |
purū sahasrā janayo na patnīrduvasyanti svasāro ahrayāṇam || 1.062.10
sanāyuvo namasā navyo arkairvasūyavo matayo dasma dadruḥ |
patiṁ na patnīruśatīruśantaṁ spṛśanti tvā śavasāvanmanīṣāḥ || 1.062.11
sanādeva tava rāyo gabhastau na kṣīyante nopa dasyanti dasma |
dyumā asi kratumā indra dhīraḥ śikṣā śacīvastava naḥ śacībhiḥ || 1.062.12
sanāyate gotama indra navyamatakṣadbrahma hariyojanāya |
sunīthāya naḥ śavasāna nodhāḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.062.13
tvaṁ mahā indra yo ha śuṣmairdyāvā jajñānaḥ pṛthivī ame dhāḥ |
yaddha te viśvā girayaścidabhvā bhiyā dṛḻhāsaḥ kiraṇā naijan || 1.063.01
ā yaddharī indra vivratā verā te vajraṁ jaritā bāhvordhāt |
yenāviharyatakrato amitrānpura iṣṇāsi puruhūta pūrvīḥ || 1.063.02
tvaṁ satya indra dhṛṣṇuretāntvamṛbhukṣā naryastvaṁ ṣāṭ |
tvaṁ śuṣṇaṁ vṛjane pṛkṣa āṇau yūne kutsāya dyumate sacāhan || 1.063.03
tvaṁ ha tyadindra codīḥ sakhā vṛtraṁ yadvajrinvṛṣakarmannubhnāḥ |
yaddha śūra vṛṣamaṇaḥ parācairvi dasyūryonāvakṛto vṛthāṣāṭ || 1.063.04
tvaṁ ha tyadindrāriṣaṇyandṛḻhasya cinmartānāmajuṣṭau |
vyasmadā kāṣṭhā arvate varghaneva vajriñchnathihyamitrān || 1.063.05
tvāṁ ha tyadindrārṇasātau svarmīḻhe nara ājā havante |
tava svadhāva iyamā samarya ūtirvājeṣvatasāyyā bhūt || 1.063.06
tvaṁ ha tyadindra sapta yudhyanpuro vajrinpurukutsāya dardaḥ |
barhirna yatsudāse vṛthā vargaṁho rājanvarivaḥ pūrave kaḥ || 1.063.07
tvaṁ tyāṁ na indra deva citrāmiṣamāpo na pīpayaḥ parijman |
yayā śūra pratyasmabhyaṁ yaṁsi tmanamūrjaṁ na viśvadha kṣaradhyai || 1.063.08
akāri ta indra gotamebhirbrahmāṇyoktā namasā haribhyām |
supeśasaṁ vājamā bharā naḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.063.09
vṛṣṇe śardhāya sumakhāya vedhase nodhaḥ suvṛktiṁ pra bharā marudbhyaḥ |
apo na dhīro manasā suhastyo giraḥ samañje vidatheṣvābhuvaḥ || 1.064.01
te jajñire diva ṛṣvāsa ukṣaṇo rudrasya maryā asurā arepasaḥ |
pāvakāsaḥ śucayaḥ sūryā iva satvāno na drapsino ghoravarpasaḥ || 1.064.02
yuvāno rudrā ajarā abhogghano vavakṣuradhrigāvaḥ parvatā iva |
dṛḻhā cidviśvā bhuvanāni pārthivā pra cyāvayanti divyāni majmanā || 1.064.03
citrairañjibhirvapuṣe vyañjate vakṣassu rukmā adhi yetire śubhe |
aṁseṣveṣāṁ ni mimṛkṣurṛṣṭayaḥ sākaṁ jajñire svadhayā divo naraḥ || 1.064.04
īśānakṛto dhunayo riśādaso vātānvidyutastaviṣībhirakrata |
duhantyūdhardivyāni dhūtayo bhūmiṁ pinvanti payasā parijrayaḥ || 1.064.05
pinvantyapo marutaḥ sudānavaḥ payo ghṛtavadvidatheṣvābhuvaḥ |
atyaṁ na mihe vi nayanti vājinamutsaṁ duhanti stanayantamakṣitam || 1.064.06
mahiṣāso māyinaścitrabhānavo girayo na svatavaso raghuṣyadaḥ |
mṛgā iva hastinaḥ khādathā vanā yadāruṇīṣu taviṣīrayugdhvam || 1.064.07
siṁhā iva nānadati pracetasaḥ piśā iva supiśo viśvavedasaḥ |
kṣapo jinvantaḥ pṛṣatībhirṛṣṭibhiḥ samitsabādhaḥ śavasāhimanyavaḥ || 1.064.08
rodasī ā vadatā gaṇaśriyo nṛṣācaḥ śūrāḥ śavasāhimanyavaḥ |
ā vandhureṣvamatirna darśatā vidyunna tasthau maruto ratheṣu vaḥ || 1.064.09
viśvavedaso rayibhiḥ samokasaḥ sammiślāsastaviṣībhirvirapśinaḥ |
astāra iṣuṁ dadhire gabhastyoranantaśuṣmā vṛṣakhādayo naraḥ || 1.064.10
hiraṇyayebhiḥ pavibhiḥ payovṛdha ujjighnanta āpathyo na parvatān |
makhā ayāsaḥ svasṛto dhruvacyuto dudhrakṛto maruto bhrājadṛṣṭayaḥ || 1.064.11
ghṛṣuṁ pāvakaṁ vaninaṁ vicarṣaṇiṁ rudrasya sūnuṁ havasā gṛṇīmasi |
rajasturaṁ tavasaṁ mārutaṁ gaṇamṛjīṣiṇaṁ vṛṣaṇaṁ saścata śriye || 1.064.12
pra nū sa martaḥ śavasā janā ati tasthau va ūtī maruto yamāvata |
arvadbhirvājaṁ bharate dhanā nṛbhirāpṛcchyaṁ kratumā kṣeti puṣyati || 1.064.13
carkṛtyaṁ marutaḥ pṛtsu duṣṭaraṁ dyumantaṁ śuṣmaṁ maghavatsu dhattana |
dhanaspṛtamukthyaṁ viśvacarṣaṇiṁ tokaṁ puṣyema tanayaṁ śataṁ himāḥ || 1.064.14
nū ṣṭhiraṁ maruto vīravantamṛtīṣāhaṁ rayimasmāsu dhatta |
sahasriṇaṁ śatinaṁ śūśuvāṁsaṁ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt || 1.064.15
paśvā na tāyuṁ guhā catantaṁ namo yujānaṁ namo vahantam || 1.065.01
sajoṣā dhīrāḥ padairanu gmannupa tvā sīdanviśve yajatrāḥ || 1.065.02
ṛtasya devā anu vratā gurbhuvatpariṣṭirdyaurna bhūma || 1.065.03
vardhantīmāpaḥ panvā suśiśvimṛtasya yonā garbhe sujātam || 1.065.04
puṣṭirna raṇvā kṣitirna pṛthvī girirna bhujma kṣodo na śambhu || 1.065.05
atyo nājmansargaprataktaḥ sindhurna kṣodaḥ ka īṁ varāte || 1.065.06
jāmiḥ sindhūnāṁ bhrāteva svasrāmibhyānna rājā vanānyatti || 1.065.07
yadvātajūto vanā vyasthādagnirha dāti romā pṛthivyāḥ || 1.065.08
śvasityapsu haṁso na sīdankratvā cetiṣṭho viśāmuṣarbhut || 1.065.09
somo na vedhā ṛtaprajātaḥ paśurna śiśvā vibhurdūrebhāḥ || 1.065.10
rayirna citrā sūro na saṁdṛgāyurna prāṇo nityo na sūnuḥ || 1.066.01
takvā na bhūrṇirvanā siṣakti payo na dhenuḥ śucirvibhāvā || 1.066.02
dādhāra kṣemamoko na raṇvo yavo na pakvo jetā janānām || 1.066.03
ṛṣirna stubhvā vikṣu praśasto vājī na prīto vayo dadhāti || 1.066.04
durokaśociḥ kraturna nityo jāyeva yonāvaraṁ viśvasmai || 1.066.05
citro yadabhrāṭ chveto na vikṣu ratho na rukmī tveṣaḥ samatsu || 1.066.06
seneva sṛṣṭāmaṁ dadhātyasturna didyuttveṣapratīkā || 1.066.07
yamo ha jāto yamo janitvaṁ jāraḥ kanīnāṁ patirjanīnām || 1.066.08
taṁ vaścarāthā vayaṁ vasatyāstaṁ na gāvo nakṣanta iddham || 1.066.09
sindhurna kṣodaḥ pra nīcīrainonnavanta gāvaḥ svardṛśīke || 1.066.10
vaneṣu jāyurmarteṣu mitro vṛṇīte śruṣṭiṁ rājevājuryam || 1.067.01
kṣemo na sādhuḥ kraturna bhadro bhuvatsvādhīrhotā havyavāṭ || 1.067.02
haste dadhāno nṛmṇā viśvānyame devāndhādguhā niṣīdan || 1.067.03
vidantīmatra naro dhiyaṁdhā hṛdā yattaṣṭānmantrā aśaṁsan || 1.067.04
ajo na kṣāṁ dādhāra pṛthivīṁ tastambha dyāṁ mantrebhiḥ satyaiḥ || 1.067.05
priyā padāni paśvo ni pāhi viśvāyuragne guhā guhaṁ gāḥ || 1.067.06
ya īṁ ciketa guhā bhavantamā yaḥ sasāda dhārāmṛtasya || 1.067.07
vi ye cṛtantyṛtā sapanta ādidvasūni pra vavācāsmai || 1.067.08
vi yo vīrutsu rodhanmahitvota prajā uta prasūṣvantaḥ || 1.067.09
cittirapāṁ dame viśvāyuḥ sadmeva dhīrāḥ sammāya cakruḥ || 1.067.10
śrīṇannupa sthāddivaṁ bhuraṇyu sthātuścarathamaktūnvyūrṇot || 1.068.01
pari yadeṣāmeko viśveṣāṁ bhuvaddevo devānāṁ mahitvā || 1.068.02
āditte viśve kratuṁ juṣanta śuṣkādyaddeva jīvo janiṣṭhāḥ || 1.068.03
bhajanta viśve devatvaṁ nāma ṛtaṁ sapanto amṛtamevaiḥ || 1.068.04
ṛtasya preṣā ṛtasya dhītirviśvāyurviśve apāṁsi cakruḥ || 1.068.05
yastubhyaṁ dāśādyo vā te śikṣāttasmai cikitvānrayiṁ dayasva || 1.068.06
hotā niṣatto manorapatye sa cinnvāsāṁ patī rayīṇām || 1.068.07
icchanta reto mithastanūṣu saṁ jānata svairdakṣairamūrāḥ || 1.068.08
piturna putrāḥ kratuṁ juṣanta śroṣanye asya śāsaṁ turāsaḥ || 1.068.09
vi rāya aurṇodduraḥ purukṣuḥ pipeśa nākaṁ stṛbhirdamūnāḥ || 1.068.10
śukraḥ śuśukvā uṣo na jāraḥ paprā samīcī divo na jyotiḥ || 1.069.01
pari prajātaḥ kratvā babhūtha bhuvo devānāṁ pitā putraḥ san || 1.069.02
vedhā adṛpto agnirvijānannūdharna gonāṁ svādmā pitūnām || 1.069.03
jane na śeva āhūryaḥ sanmadhye niṣatto raṇvo duroṇe || 1.069.04
putro na jāto raṇvo duroṇe vājī na prīto viśo vi tārīt || 1.069.05
viśo yadahve nṛbhiḥ sanīḻā agnirdevatvā viśvānyaśyāḥ || 1.069.06
nakiṣṭa etā vratā minanti nṛbhyo yadebhyaḥ śruṣṭiṁ cakartha || 1.069.07
tattu te daṁso yadahansamānairnṛbhiryadyukto vive rapāṁsi || 1.069.08
uṣo na jāro vibhāvosraḥ saṁjñātarūpaściketadasmai || 1.069.09
tmanā vahanto duro vyṛṇvannavanta viśve svardṛśīke || 1.069.10
vanema pūrvīraryo manīṣā agniḥ suśoko viśvānyaśyāḥ || 1.070.01
ā daivyāni vratā cikitvānā mānuṣasya janasya janma || 1.070.02
garbho yo apāṁ garbho vanānāṁ garbhaśca sthātāṁ garbhaścarathām || 1.070.03
adrau cidasmā antarduroṇe viśāṁ na viśvo amṛtaḥ svādhīḥ || 1.070.04
sa hi kṣapāvā agnī rayīṇāṁ dāśadyo asmā araṁ sūktaiḥ || 1.070.05
etā cikitvo bhūmā ni pāhi devānāṁ janma martāśca vidvān || 1.070.06
vardhānyaṁ pūrvīḥ kṣapo virūpā sthātuśca rathamṛtapravītam || 1.070.07
arādhi hotā svarniṣattaḥ kṛṇvanviśvānyapāṁsi satyā || 1.070.08
goṣu praśastiṁ vaneṣu dhiṣe bharanta viśve baliṁ svarṇaḥ || 1.070.09
vi tvā naraḥ purutrā saparyanpiturna jivrervi vedo bharanta || 1.070.10
sādhurna gṛdhnurasteva śūro yāteva bhīmastveṣaḥ samatsu || 1.070.11
upa pra jinvannuśatīruśantaṁ patiṁ na nityaṁ janayaḥ sanīḻāḥ |
svasāraḥ śyāvīmaruṣīmajuṣrañcitramucchantīmuṣasaṁ na gāvaḥ || 1.071.01
vīḻu ciddṛḻhā pitaro na ukthairadriṁ rujannaṅgiraso raveṇa |
cakrurdivo bṛhato gātumasme ahaḥ svarvividuḥ ketumusrāḥ || 1.071.02
dadhannṛtaṁ dhanayannasya dhītimādidaryo didhiṣvo vibhṛtrāḥ |
atṛṣyantīrapaso yantyacchā devāñjanma prayasā vardhayantīḥ || 1.071.03
mathīdyadīṁ vibhṛto mātariśvā gṛhegṛhe śyeto jenyo bhūt |
ādīṁ rājñe na sahīyase sacā sannā dūtyaṁ bhṛgavāṇo vivāya || 1.071.04
mahe yatpitra īṁ rasaṁ dive karava tsaratpṛśanyaścikitvān |
sṛjadastā dhṛṣatā didyumasmai svāyāṁ devo duhitari tviṣiṁ dhāt || 1.071.05
sva ā yastubhyaṁ dama ā vibhāti namo vā dāśāduśato anu dyūn |
vardho agne vayo asya dvibarhā yāsadrāyā sarathaṁ yaṁ junāsi || 1.071.06
agniṁ viśvā abhi pṛkṣaḥ sacante samudraṁ na sravataḥ sapta yahvīḥ |
na jāmibhirvi cikite vayo no vidā deveṣu pramatiṁ cikitvān || 1.071.07
ā yadiṣe nṛpatiṁ teja ānaṭ chuci reto niṣiktaṁ dyaurabhīke |
agniḥ śardhamanavadyaṁ yuvānaṁ svādhyaṁ janayatsūdayacca || 1.071.08
mano na yo'dhvanaḥ sadya etyekaḥ satrā sūro vasva īśe |
rājānā mitrāvaruṇā supāṇī goṣu priyamamṛtaṁ rakṣamāṇā || 1.071.09
mā no agne sakhyā pitryāṇi pra marṣiṣṭhā abhi viduṣkaviḥ san |
nabho na rūpaṁ jarimā mināti purā tasyā abhiśasteradhīhi || 1.071.10
ni kāvyā vedhasaḥ śaśvataskarhaste dadhāno naryā purūṇi |
agnirbhuvadrayipatī rayīṇāṁ satrā cakrāṇo amṛtāni viśvā || 1.072.01
asme vatsaṁ pari ṣantaṁ na vindannicchanto viśve amṛtā amūrāḥ |
śramayuvaḥ padavyo dhiyaṁdhāstasthuḥ pade parame cārvagneḥ || 1.072.02
tisro yadagne śaradastvāmicchuciṁ ghṛtena śucayaḥ saparyān |
nāmāni ciddadhire yajñiyānyasūdayanta tanvaḥ sujātāḥ || 1.072.03
ā rodasī bṛhatī vevidānāḥ pra rudriyā jabhrire yajñiyāsaḥ |
vidanmarto nemadhitā cikitvānagniṁ pade parame tasthivāṁsam || 1.072.04
saṁjānānā upa sīdannabhijñu patnīvanto namasyaṁ namasyan |
ririkvāṁsastanvaḥ kṛṇvata svāḥ sakhā sakhyurnimiṣi rakṣamāṇāḥ || 1.072.05
triḥ sapta yadguhyāni tve itpadāvidannihitā yajñiyāsaḥ |
tebhī rakṣante amṛtaṁ sajoṣāḥ paśūñca sthātṝñcarathaṁ ca pāhi || 1.072.06
vidvā agne vayunāni kṣitīnāṁ vyānuṣakchurudho jīvase dhāḥ |
antarvidvā adhvano devayānānatandro dūto abhavo havirvāṭ || 1.072.07
svādhyo diva ā sapta yahvī rāyo duro vyṛtajñā ajānan |
vidadgavyaṁ saramā dṛḻhamūrvaṁ yenā nu kaṁ mānuṣī bhojate viṭ || 1.072.08
ā ye viśvā svapatyāni tasthuḥ kṛṇvānāso amṛtatvāya gātum |
mahnā mahadbhiḥ pṛthivī vi tasthe mātā putrairaditirdhāyase veḥ || 1.072.09
adhi śriyaṁ ni dadhuścārumasmindivo yadakṣī amṛtā akṛṇvan |
adha kṣaranti sindhavo na sṛṣṭāḥ pra nīcīragne aruṣīrajānan || 1.072.10
rayirna yaḥ pitṛvitto vayodhāḥ supraṇītiścikituṣo na śāsuḥ |
syonaśīratithirna prīṇāno hoteva sadma vidhato vi tārīt || 1.073.01
devo na yaḥ savitā satyamanmā kratvā nipāti vṛjanāni viśvā |
purupraśasto amatirna satya ātmeva śevo didhiṣāyyo bhūt || 1.073.02
devo na yaḥ pṛthivīṁ viśvadhāyā upakṣeti hitamitro na rājā |
puraḥsadaḥ śarmasado na vīrā anavadyā patijuṣṭeva nārī || 1.073.03
taṁ tvā naro dama ā nityamiddhamagne sacanta kṣitiṣu dhruvāsu |
adhi dyumnaṁ ni dadhurbhūryasminbhavā viśvāyurdharuṇo rayīṇām || 1.073.04
vi pṛkṣo agne maghavāno aśyurvi sūrayo dadato viśvamāyuḥ |
sanema vājaṁ samitheṣvaryo bhāgaṁ deveṣu śravase dadhānāḥ || 1.073.05
ṛtasya hi dhenavo vāvaśānāḥ smadūdhnīḥ pīpayanta dyubhaktāḥ |
parāvataḥ sumatiṁ bhikṣamāṇā vi sindhavaḥ samayā sasruradrim || 1.073.06
tve agne sumatiṁ bhikṣamāṇā divi śravo dadhire yajñiyāsaḥ |
naktā ca cakruruṣasā virūpe kṛṣṇaṁ ca varṇamaruṇaṁ ca saṁ dhuḥ || 1.073.07
yānrāye martānsuṣūdo agne te syāma maghavāno vayaṁ ca |
chāyeva viśvaṁ bhuvanaṁ sisakṣyāpaprivānrodasī antarikṣam || 1.073.08
arvadbhiragne arvato nṛbhirnṝnvīrairvīrānvanuyāmā tvotāḥ |
īśānāsaḥ pitṛvittasya rāyo vi sūrayaḥ śatahimā no aśyuḥ || 1.073.09
etā te agna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca |
śakema rāyaḥ sudhuro yamaṁ te'dhi śravo devabhaktaṁ dadhānāḥ || 1.073.10
upaprayanto adhvaraṁ mantraṁ vocemāgnaye |
āre asme ca śṛṇvate || 1.074.01
yaḥ snīhitīṣu pūrvyaḥ saṁjagmānāsu kṛṣṭiṣu |
arakṣaddāśuṣe gayam || 1.074.02
uta bruvantu jantava udagnirvṛtrahājani |
dhanaṁjayo raṇeraṇe || 1.074.03
yasya dūto asi kṣaye veṣi havyāni vītaye |
dasmatkṛṇoṣyadhvaram || 1.074.04
tamitsuhavyamaṅgiraḥ sudevaṁ sahaso yaho |
janā āhuḥ subarhiṣam || 1.074.05
ā ca vahāsi tā iha devā upa praśastaye |
havyā suścandra vītaye || 1.074.06
na yorupabdiraśvyaḥ śṛṇve rathasya kaccana |
yadagne yāsi dūtyam || 1.074.07
tvoto vājyahrayo'bhi pūrvasmādaparaḥ |
pra dāśvā agne asthāt || 1.074.08
uta dyumatsuvīryaṁ bṛhadagne vivāsasi |
devebhyo deva dāśuṣe || 1.074.09
juṣasva saprathastamaṁ vaco devapsarastamam |
havyā juhvāna āsani || 1.075.01
athā te aṅgirastamāgne vedhastama priyam |
vocema brahma sānasi || 1.075.02
kaste jāmirjanānāmagne ko dāśvadhvaraḥ |
ko ha kasminnasi śritaḥ || 1.075.03
tvaṁ jāmirjanānāmagne mitro asi priyaḥ |
sakhā sakhibhya īḍyaḥ || 1.075.04
yajā no mitrāvaruṇā yajā devā ṛtaṁ bṛhat |
agne yakṣi svaṁ damam || 1.075.05
kā ta upetirmanaso varāya bhuvadagne śaṁtamā kā manīṣā |
ko vā yajñaiḥ pari dakṣaṁ ta āpa kena vā te manasā dāśema || 1.076.01
ehyagna iha hotā ni ṣīdādabdhaḥ su puraetā bhavā naḥ |
avatāṁ tvā rodasī viśvaminve yajā mahe saumanasāya devān || 1.076.02
pra su viśvānrakṣaso dhakṣyagne bhavā yajñānāmabhiśastipāvā |
athā vaha somapatiṁ haribhyāmātithyamasmai cakṛmā sudāvne || 1.076.03
prajāvatā vacasā vahnirāsā ca huve ni ca satsīha devaiḥ |
veṣi hotramuta potraṁ yajatra bodhi prayantarjanitarvasūnām || 1.076.04
yathā viprasya manuṣo havirbhirdevā ayajaḥ kavibhiḥ kaviḥ san |
evā hotaḥ satyatara tvamadyāgne mandrayā juhvā yajasva || 1.076.05
kathā dāśemāgnaye kāsmai devajuṣṭocyate bhāmine gīḥ |
yo martyeṣvamṛta ṛtāvā hotā yajiṣṭha itkṛṇoti devān || 1.077.01
yo adhvareṣu śaṁtama ṛtāvā hotā tamū namobhirā kṛṇudhvam |
agniryadvermartāya devānsa cā bodhāti manasā yajāti || 1.077.02
sa hi kratuḥ sa maryaḥ sa sādhurmitro na bhūdadbhutasya rathīḥ |
taṁ medheṣu prathamaṁ devayantīrviśa upa bruvate dasmamārīḥ || 1.077.03
sa no nṛṇāṁ nṛtamo riśādā agnirgiro'vasā vetu dhītim |
tanā ca ye maghavānaḥ śaviṣṭhā vājaprasūtā iṣayanta manma || 1.077.04
evāgnirgotamebhirṛtāvā viprebhirastoṣṭa jātavedāḥ |
sa eṣu dyumnaṁ pīpayatsa vājaṁ sa puṣṭiṁ yāti joṣamā cikitvān || 1.077.05
abhi tvā gotamā girā jātavedo vicarṣaṇe |
dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || 1.078.01
tamu tvā gotamo girā rāyaskāmo duvasyati |
dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || 1.078.02
tamu tvā vājasātamamaṅgirasvaddhavāmahe |
dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || 1.078.03
tamu tvā vṛtrahantamaṁ yo dasyūravadhūnuṣe |
dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || 1.078.04
avocāma rahūgaṇā agnaye madhumadvacaḥ |
dyumnairabhi pra ṇonumaḥ || 1.078.05
hiraṇyakeśo rajaso visāre'hirdhunirvāta iva dhrajīmān |
śucibhrājā uṣaso navedā yaśasvatīrapasyuvo na satyāḥ || 1.079.01
ā te suparṇā aminanta evaiḥ kṛṣṇo nonāva vṛṣabho yadīdam |
śivābhirna smayamānābhirāgātpatanti miha stanayantyabhrā || 1.079.02
yadīmṛtasya payasā piyāno nayannṛtasya pathibhī rajiṣṭhaiḥ |
aryamā mitro varuṇaḥ parijmā tvacaṁ pṛñcantyuparasya yonau || 1.079.03
agne vājasya gomata īśānaḥ sahaso yaho |
asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ || 1.079.04
sa idhāno vasuṣkaviragnirīḻenyo girā |
revadasmabhyaṁ purvaṇīka dīdihi || 1.079.05
kṣapo rājannuta tmanāgne vastorutoṣasaḥ |
sa tigmajambha rakṣaso daha prati || 1.079.06
avā no agna ūtibhirgāyatrasya prabharmaṇi |
viśvāsu dhīṣu vandya || 1.079.07
ā no agne rayiṁ bhara satrāsāhaṁ vareṇyam |
viśvāsu pṛtsu duṣṭaram || 1.079.08
ā no agne sucetunā rayiṁ viśvāyupoṣasam |
mārḍīkaṁ dhehi jīvase || 1.079.09
pra pūtāstigmaśociṣe vāco gotamāgnaye |
bharasva sumnayurgiraḥ || 1.079.10
yo no agne'bhidāsatyanti dūre padīṣṭa saḥ |
asmākamidvṛdhe bhava || 1.079.11
sahasrākṣo vicarṣaṇiragnī rakṣāṁsi sedhati |
hotā gṛṇīta ukthyaḥ || 1.079.12
itthā hi soma inmade brahmā cakāra vardhanam |
śaviṣṭha vajrinnojasā pṛthivyā niḥ śaśā ahimarcannanu svarājyam || 1.080.01
sa tvāmadadvṛṣā madaḥ somaḥ śyenābhṛtaḥ sutaḥ |
yenā vṛtraṁ niradbhyo jaghantha vajrinnojasārcannanu svarājyam || 1.080.02
prehyabhīhi dhṛṣṇuhi na te vajro ni yaṁsate |
indra nṛmṇaṁ hi te śavo hano vṛtraṁ jayā apo'rcannanu svarājyam || 1.080.03
nirindra bhūmyā adhi vṛtraṁ jaghantha nirdivaḥ |
sṛjā marutvatīrava jīvadhanyā imā apo'rcannanu svarājyam || 1.080.04
indro vṛtrasya dodhataḥ sānuṁ vajreṇa hīḻitaḥ |
abhikramyāva jighnate'paḥ sarmāya codayannarcannanu svarājyam || 1.080.05
adhi sānau ni jighnate vajreṇa śataparvaṇā |
mandāna indro andhasaḥ sakhibhyo gātumicchatyarcannanu svarājyam || 1.080.06
indra tubhyamidadrivo'nuttaṁ vajrinvīryam |
yaddha tyaṁ māyinaṁ mṛgaṁ tamu tvaṁ māyayāvadhīrarcannanu svarājyam || 1.080.07
vi te vajrāso asthirannavatiṁ nāvyā anu |
mahatta indra vīryaṁ bāhvoste balaṁ hitamarcannanu svarājyam || 1.080.08
sahasraṁ sākamarcata pari ṣṭobhata viṁśatiḥ |
śatainamanvanonavurindrāya brahmodyatamarcannanu svarājyam || 1.080.09
indro vṛtrasya taviṣīṁ nirahansahasā sahaḥ |
mahattadasya pauṁsyaṁ vṛtraṁ jaghanvā asṛjadarcannanu svarājyam || 1.080.10
ime cittava manyave vepete bhiyasā mahī |
yadindra vajrinnojasā vṛtraṁ marutvā avadhīrarcannanu svarājyam || 1.080.11
na vepasā na tanyatendraṁ vṛtro vi bībhayat |
abhyenaṁ vajra āyasaḥ sahasrabhṛṣṭirāyatārcannanu svarājyam || 1.080.12
yadvṛtraṁ tava cāśaniṁ vajreṇa samayodhayaḥ |
ahimindra jighāṁsato divi te badbadhe śavo'rcannanu svarājyam || 1.080.13
abhiṣṭane te adrivo yatsthā jagacca rejate |
tvaṣṭā cittava manyava indra vevijyate bhiyārcannanu svarājyam || 1.080.14
nahi nu yādadhīmasīndraṁ ko vīryā paraḥ |
tasminnṛmṇamuta kratuṁ devā ojāṁsi saṁ dadhurarcannanu svarājyam || 1.080.15
yāmatharvā manuṣpitā dadhyaṅdhiyamatnata |
tasminbrahmāṇi pūrvathendra ukthā samagmatārcannanu svarājyam || 1.080.16
indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ |
taminmahatsvājiṣūtemarbhe havāmahe sa vājeṣu pra no'viṣat || 1.081.01
asi hi vīra senyo'si bhūri parādadiḥ |
asi dabhrasya cidvṛdho yajamānāya śikṣasi sunvate bhūri te vasu || 1.081.02
yadudīrata ājayo dhṛṣṇave dhīyate dhanā |
yukṣvā madacyutā harī kaṁ hanaḥ kaṁ vasau dadho'smā indra vasau dadhaḥ || 1.081.03
kratvā mahā anuṣvadhaṁ bhīma ā vāvṛdhe śavaḥ |
śriya ṛṣva upākayorni śiprī harivāndadhe hastayorvajramāyasam || 1.081.04
ā paprau pārthivaṁ rajo badbadhe rocanā divi |
na tvāvā indra kaścana na jāto na janiṣyate'ti viśvaṁ vavakṣitha || 1.081.05
yo aryo martabhojanaṁ parādadāti dāśuṣe |
indro asmabhyaṁ śikṣatu vi bhajā bhūri te vasu bhakṣīya tava rādhasaḥ || 1.081.06
mademade hi no dadiryūthā gavāmṛjukratuḥ |
saṁ gṛbhāya purū śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ā bhara || 1.081.07
mādayasva sute sacā śavase śūra rādhase |
vidmā hi tvā purūvasumupa kāmānsasṛjmahe'thā no'vitā bhava || 1.081.08
ete ta indra jantavo viśvaṁ puṣyanti vāryam |
antarhi khyo janānāmaryo vedo adāśuṣāṁ teṣāṁ no veda ā bhara || 1.081.09
upo ṣu śṛṇuhī giro maghavanmātathā iva |
yadā naḥ sūnṛtāvataḥ kara ādarthayāsa idyojā nvaindra te harī || 1.082.01
akṣannamīmadanta hyava priyā adhūṣata |
astoṣata svabhānavo viprā naviṣṭhayā matī yojā nvaindra te harī || 1.082.02
susaṁdṛśaṁ tvā vayaṁ maghavanvandiṣīmahi |
pra nūnaṁ pūrṇavandhura stuto yāhi vaśā anu yojā nvaindra te harī || 1.082.03
sa ghā taṁ vṛṣaṇaṁ rathamadhi tiṣṭhāti govidam |
yaḥ pātraṁ hāriyojanaṁ pūrṇamindra ciketati yojā nvaindra te harī || 1.082.04
yuktaste astu dakṣiṇa uta savyaḥ śatakrato |
tena jāyāmupa priyāṁ mandāno yāhyandhaso yojā nvaindra te harī || 1.082.05
yunajmi te brahmaṇā keśinā harī upa pra yāhi dadhiṣe gabhastyoḥ |
uttvā sutāso rabhasā amandiṣuḥ pūṣaṇvānvajrinsamu patnyāmadaḥ || 1.082.06
aśvāvati prathamo goṣu gacchati suprāvīrindra martyastavotibhiḥ |
tamitpṛṇakṣi vasunā bhavīyasā sindhumāpo yathābhito vicetasaḥ || 1.083.01
āpo na devīrupa yanti hotriyamavaḥ paśyanti vitataṁ yathā rajaḥ |
prācairdevāsaḥ pra ṇayanti devayuṁ brahmapriyaṁ joṣayante varā iva || 1.083.02
adhi dvayoradadhā ukthyaṁ vaco yatasrucā mithunā yā saparyataḥ |
asaṁyatto vrate te kṣeti puṣyati bhadrā śaktiryajamānāya sunvate || 1.083.03
ādaṅgirāḥ prathamaṁ dadhire vaya iddhāgnayaḥ śamyā ye sukṛtyayā |
sarvaṁ paṇeḥ samavindanta bhojanamaśvāvantaṁ gomantamā paśuṁ naraḥ || 1.083.04
yajñairatharvā prathamaḥ pathastate tataḥ sūryo vratapā vena ājani |
ā gā ājaduśanā kāvyaḥ sacā yamasya jātamamṛtaṁ yajāmahe || 1.083.05
barhirvā yatsvapatyāya vṛjyate'rko vā ślokamāghoṣate divi |
grāvā yatra vadati kārurukthyastasyedindro abhipitveṣu raṇyati || 1.083.06
asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇavā gahi |
ā tvā pṛṇaktvindriyaṁ rajaḥ sūryo na raśmibhiḥ || 1.084.01
indramiddharī vahato'pratidhṛṣṭaśavasam |
ṛṣīṇāṁ ca stutīrupa yajñaṁ ca mānuṣāṇām || 1.084.02
ā tiṣṭha vṛtrahanrathaṁ yuktā te brahmaṇā harī |
arvācīnaṁ su te mano grāvā kṛṇotu vagnunā || 1.084.03
imamindra sutaṁ piba jyeṣṭhamamartyaṁ madam |
śukrasya tvābhyakṣarandhārā ṛtasya sādane || 1.084.04
indrāya nūnamarcatokthāni ca bravītana |
sutā amatsurindavo jyeṣṭhaṁ namasyatā sahaḥ || 1.084.05
nakiṣṭvadrathītaro harī yadindra yacchase |
nakiṣṭvānu majmanā nakiḥ svaśva ānaśe || 1.084.06
ya eka idvidayate vasu martāya dāśuṣe |
īśāno apratiṣkuta indro aṅga || 1.084.07
kadā martamarādhasaṁ padā kṣumpamiva sphurat |
kadā naḥ śuśravadgira indro aṅga || 1.084.08
yaściddhi tvā bahubhya ā sutāvā āvivāsati |
ugraṁ tatpatyate śava indro aṅga || 1.084.09
svādoritthā viṣūvato madhvaḥ pibanti gauryaḥ |
yā indreṇa sayāvarīrvṛṣṇā madanti śobhase vasvīranu svarājyam || 1.084.10
tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṁ śrīṇanti pṛśnayaḥ |
priyā indrasya dhenavo vajraṁ hinvanti sāyakaṁ vasvīranu svarājyam || 1.084.11
tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ |
vratānyasya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīranu svarājyam || 1.084.12
indro dadhīco asthabhirvṛtrāṇyapratiṣkutaḥ |
jaghāna navatīrnava || 1.084.13
icchannaśvasya yacchiraḥ parvateṣvapaśritam |
tadvidaccharyaṇāvati || 1.084.14
atrāha goramanvata nāma tvaṣṭurapīcyam |
itthā candramaso gṛhe || 1.084.15
ko adya yuṅkte dhuri gā ṛtasya śimīvato bhāmino durhṛṇāyūn |
āsanniṣūnhṛtsvaso mayobhūnya eṣāṁ bhṛtyāmṛṇadhatsa jīvāt || 1.084.16
ka īṣate tujyate ko bibhāya ko maṁsate santamindraṁ ko anti |
kastokāya ka ibhāyota rāye'dhi bravattanve ko janāya || 1.084.17
ko agnimīṭṭe haviṣā ghṛtena srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiḥ |
kasmai devā ā vahānāśu homa ko maṁsate vītihotraḥ sudevaḥ || 1.084.18
tvamaṅga pra śaṁsiṣo devaḥ śaviṣṭha martyam |
na tvadanyo maghavannasti marḍitendra bravīmi te vacaḥ || 1.084.19
mā te rādhāṁsi mā ta ūtayo vaso'smānkadā canā dabhan |
viśvā ca na upamimīhi mānuṣa vasūni carṣaṇibhya ā || 1.084.20
pra ye śumbhante janayo na saptayo yāmanrudrasya sūnavaḥ sudaṁsasaḥ |
rodasī hi marutaścakrire vṛdhe madanti vīrā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ || 1.085.01
ta ukṣitāso mahimānamāśata divi rudrāso adhi cakrire sadaḥ |
arcanto arkaṁ janayanta indriyamadhi śriyo dadhire pṛśnimātaraḥ || 1.085.02
gomātaro yacchubhayante añjibhistanūṣu śubhrā dadhire virukmataḥ |
bādhante viśvamabhimātinamapa vartmānyeṣāmanu rīyate ghṛtam || 1.085.03
vi ye bhrājante sumakhāsa ṛṣṭibhiḥ pracyāvayanto acyutā cidojasā |
manojuvo yanmaruto ratheṣvā vṛṣavrātāsaḥ pṛṣatīrayugdhvam || 1.085.04
pra yadratheṣu pṛṣatīrayugdhvaṁ vāje adriṁ maruto raṁhayantaḥ |
utāruṣasya vi ṣyanti dhārāścarmevodabhirvyundanti bhūma || 1.085.05
ā vo vahantu saptayo raghuṣyado raghupatvānaḥ pra jigāta bāhubhiḥ |
sīdatā barhiruru vaḥ sadaskṛtaṁ mādayadhvaṁ maruto madhvo andhasaḥ || 1.085.06
te'vardhanta svatavaso mahitvanā nākaṁ tasthururu cakrire sadaḥ |
viṣṇuryaddhāvadvṛṣaṇaṁ madacyutaṁ vayo na sīdannadhi barhiṣi priye || 1.085.07
śūrā ivedyuyudhayo na jagmayaḥ śravasyavo na pṛtanāsu yetire |
bhayante viśvā bhuvanā marudbhyo rājāna iva tveṣasaṁdṛśo naraḥ || 1.085.08
tvaṣṭā yadvajraṁ sukṛtaṁ hiraṇyayaṁ sahasrabhṛṣṭiṁ svapā avartayat |
dhatta indro naryapāṁsi kartave'hanvṛtraṁ nirapāmaubjadarṇavam || 1.085.09
ūrdhvaṁ nunudre'vataṁ ta ojasā dādṛhāṇaṁ cidbibhidurvi parvatam |
dhamanto vāṇaṁ marutaḥ sudānavo made somasya raṇyāni cakrire || 1.085.10
jihmaṁ nunudre'vataṁ tayā diśāsiñcannutsaṁ gotamāya tṛṣṇaje |
ā gacchantīmavasā citrabhānavaḥ kāmaṁ viprasya tarpayanta dhāmabhiḥ || 1.085.11
yā vaḥ śarma śaśamānāya santi tridhātūni dāśuṣe yacchatādhi |
asmabhyaṁ tāni maruto vi yanta rayiṁ no dhatta vṛṣaṇaḥ suvīram || 1.085.12
maruto yasya hi kṣaye pāthā divo vimahasaḥ |
sa sugopātamo janaḥ || 1.086.01
yajñairvā yajñavāhaso viprasya vā matīnām |
marutaḥ śṛṇutā havam || 1.086.02
uta vā yasya vājino'nu vipramatakṣata |
sa gantā gomati vraje || 1.086.03
asya vīrasya barhiṣi sutaḥ somo diviṣṭiṣu |
ukthaṁ madaśca śasyate || 1.086.04
asya śroṣantvā bhuvo viśvā yaścarṣaṇīrabhi |
sūraṁ citsasruṣīriṣaḥ || 1.086.05
pūrvībhirhi dadāśima śaradbhirmaruto vayam |
avobhiścarṣaṇīnām || 1.086.06
subhagaḥ sa prayajyavo maruto astu martyaḥ |
yasya prayāṁsi parṣatha || 1.086.07
śaśamānasya vā naraḥ svedasya satyaśavasaḥ |
vidā kāmasya venataḥ || 1.086.08
yūyaṁ tatsatyaśavasa āviṣkarta mahitvanā |
vidhyatā vidyutā rakṣaḥ || 1.086.09
gūhatā guhyaṁ tamo vi yāta viśvamatriṇam |
jyotiṣkartā yaduśmasi || 1.086.10
pratvakṣasaḥ pratavaso virapśino'nānatā avithurā ṛjīṣiṇaḥ |
juṣṭatamāso nṛtamāso añjibhirvyānajre ke cidusrā iva stṛbhiḥ || 1.087.01
upahvareṣu yadacidhvaṁ yayiṁ vaya iva marutaḥ kena citpathā |
ścotanti kośā upa vo ratheṣvā ghṛtamukṣatā madhuvarṇamarcate || 1.087.02
praiṣāmajmeṣu vithureva rejate bhūmiryāmeṣu yaddha yuñjate śubhe |
te krīḻayo dhunayo bhrājadṛṣṭayaḥ svayaṁ mahitvaṁ panayanta dhūtayaḥ || 1.087.03
sa hi svasṛtpṛṣadaśvo yuvā gaṇo'yā īśānastaviṣībhirāvṛtaḥ |
asi satya ṛṇayāvānedyo'syā dhiyaḥ prāvitāthā vṛṣā gaṇaḥ || 1.087.04
pituḥ pratnasya janmanā vadāmasi somasya jihvā pra jigāti cakṣasā |
yadīmindraṁ śamyṛkvāṇa āśatādinnāmāni yajñiyāni dadhire || 1.087.05
śriyase kaṁ bhānubhiḥ saṁ mimikṣire te raśmibhista ṛkvabhiḥ sukhādayaḥ |
te vāśīmanta iṣmiṇo abhīravo vidre priyasya mārutasya dhāmnaḥ || 1.087.06
ā vidyunmadbhirmarutaḥ svarkai rathebhiryāta ṛṣṭimadbhiraśvaparṇaiḥ |
ā varṣiṣṭhayā na iṣā vayo na paptatā sumāyāḥ || 1.088.01
te'ruṇebhirvaramā piśaṅgaiḥ śubhe kaṁ yānti rathatūrbhiraśvaiḥ |
rukmo na citraḥ svadhitīvānpavyā rathasya jaṅghananta bhūma || 1.088.02
śriye kaṁ vo adhi tanūṣu vāśīrmedhā vanā na kṛṇavanta ūrdhvā |
yuṣmabhyaṁ kaṁ marutaḥ sujātāstuvidyumnāso dhanayante adrim || 1.088.03
ahāni gṛdhrāḥ paryā va āgurimāṁ dhiyaṁ vārkāryāṁ ca devīm |
brahma kṛṇvanto gotamāso arkairūrdhvaṁ nunudra utsadhiṁ pibadhyai || 1.088.04
etattyanna yojanamaceti sasvarha yanmaruto gotamo vaḥ |
paśyanhiraṇyacakrānayodaṁṣṭrānvidhāvato varāhūn || 1.088.05
eṣā syā vo maruto'nubhartrī prati ṣṭobhati vāghato na vāṇī |
astobhayadvṛthāsāmanu svadhāṁ gabhastyoḥ || 1.088.06
ā no bhadrāḥ kratavo yantu viśvato'dabdhāso aparītāsa udbhidaḥ |
devā no yathā sadamidvṛdhe asannaprāyuvo rakṣitāro divedive || 1.089.01
devānāṁ bhadrā sumatirṛjūyatāṁ devānāṁ rātirabhi no ni vartatām |
devānāṁ sakhyamupa sedimā vayaṁ devā na āyuḥ pra tirantu jīvase || 1.089.02
tānpūrvayā nividā hūmahe vayaṁ bhagaṁ mitramaditiṁ dakṣamasridham |
aryamaṇaṁ varuṇaṁ somamaśvinā sarasvatī naḥ subhagā mayaskarat || 1.089.03
tanno vāto mayobhu vātu bheṣajaṁ tanmātā pṛthivī tatpitā dyauḥ |
tadgrāvāṇaḥ somasuto mayobhuvastadaśvinā śṛṇutaṁ dhiṣṇyā yuvam || 1.089.04
tamīśānaṁ jagatastasthuṣaspatiṁ dhiyaṁjinvamavase hūmahe vayam |
pūṣā no yathā vedasāmasadvṛdhe rakṣitā pāyuradabdhaḥ svastaye || 1.089.05
svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ |
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ svasti no bṛhaspatirdadhātu || 1.089.06
pṛṣadaśvā marutaḥ pṛśnimātaraḥ śubhaṁyāvāno vidatheṣu jagmayaḥ |
agnijihvā manavaḥ sūracakṣaso viśve no devā avasā gamanniha || 1.089.07
bhadraṁ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṁ paśyemākṣabhiryajatrāḥ |
sthirairaṅgaistuṣṭuvāṁsastanūbhirvyaśema devahitaṁ yadāyuḥ || 1.089.08
śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṁ tanūnām |
putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoḥ || 1.089.09
aditirdyauraditirantarikṣamaditirmātā sa pitā sa putraḥ |
viśve devā aditiḥ pañca janā aditirjātamaditirjanitvam || 1.089.10
ṛjunītī no varuṇo mitro nayatu vidvān |
aryamā devaiḥ sajoṣāḥ || 1.090.01
te hi vasvo vasavānāste apramūrā mahobhiḥ |
vratā rakṣante viśvāhā || 1.090.02
te asmabhyaṁ śarma yaṁsannamṛtā martyebhyaḥ |
bādhamānā apa dviṣaḥ || 1.090.03
vi naḥ pathaḥ suvitāya ciyantvindro marutaḥ |
pūṣā bhago vandyāsaḥ || 1.090.04
uta no dhiyo goagrāḥ pūṣanviṣṇavevayāvaḥ |
kartā naḥ svastimataḥ || 1.090.05
madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaranti sindhavaḥ |
mādhvīrnaḥ santvoṣadhīḥ || 1.090.06
madhu naktamutoṣaso madhumatpārthivaṁ rajaḥ |
madhu dyaurastu naḥ pitā || 1.090.07
madhumānno vanaspatirmadhumā astu sūryaḥ |
mādhvīrgāvo bhavantu naḥ || 1.090.08
śaṁ no mitraḥ śaṁ varuṇaḥ śaṁ no bhavatvaryamā |
śaṁ na indro bṛhaspatiḥ śaṁ no viṣṇururukramaḥ || 1.090.09
tvaṁ soma pra cikito manīṣā tvaṁ rajiṣṭhamanu neṣi panthām |
tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnamabhajanta dhīrāḥ || 1.091.01
tvaṁ soma kratubhiḥ sukraturbhūstvaṁ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ |
tvaṁ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhirdyumnyabhavo nṛcakṣāḥ || 1.091.02
rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhadgabhīraṁ tava soma dhāma |
śuciṣṭvamasi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsi soma || 1.091.03
yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṁ yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu |
tebhirno viśvaiḥ sumanā aheḻanrājansoma prati havyā gṛbhāya || 1.091.04
tvaṁ somāsi satpatistvaṁ rājota vṛtrahā |
tvaṁ bhadro asi kratuḥ || 1.091.05
tvaṁ ca soma no vaśo jīvātuṁ na marāmahe |
priyastotro vanaspatiḥ || 1.091.06
tvaṁ soma mahe bhagaṁ tvaṁ yūna ṛtāyate |
dakṣaṁ dadhāsi jīvase || 1.091.07
tvaṁ naḥ soma viśvato rakṣā rājannaghāyataḥ |
na riṣyettvāvataḥ sakhā || 1.091.08
soma yāste mayobhuva ūtayaḥ santi dāśuṣe |
tābhirno'vitā bhava || 1.091.09
imaṁ yajñamidaṁ vaco jujuṣāṇa upāgahi |
soma tvaṁ no vṛdhe bhava || 1.091.10
soma gīrbhiṣṭvā vayaṁ vardhayāmo vacovidaḥ |
sumṛḻīko na ā viśa || 1.091.11
gayasphāno amīvahā vasuvitpuṣṭivardhanaḥ |
sumitraḥ soma no bhava || 1.091.12
soma rārandhi no hṛdi gāvo na yavaseṣvā |
marya iva sva okye || 1.091.13
yaḥ soma sakhye tava rāraṇaddeva martyaḥ |
taṁ dakṣaḥ sacate kaviḥ || 1.091.14
uruṣyā ṇo abhiśasteḥ soma ni pāhyaṁhasaḥ |
sakhā suśeva edhi naḥ || 1.091.15
ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam |
bhavā vājasya saṁgathe || 1.091.16
ā pyāyasva madintama soma viśvebhiraṁśubhiḥ |
bhavā naḥ suśravastamaḥ sakhā vṛdhe || 1.091.17
saṁ te payāṁsi samu yantu vājāḥ saṁ vṛṣṇyānyabhimātiṣāhaḥ |
āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṁsyuttamāni dhiṣva || 1.091.18
yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūrastu yajñam |
gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro'vīrahā pra carā soma duryān || 1.091.19
somo dhenuṁ somo arvantamāśuṁ somo vīraṁ karmaṇyaṁ dadāti |
sādanyaṁ vidathyaṁ sabheyaṁ pitṛśravaṇaṁ yo dadāśadasmai || 1.091.20
aṣāḻhaṁ yutsu pṛtanāsu papriṁ svarṣāmapsāṁ vṛjanasya gopām |
bhareṣujāṁ sukṣitiṁ suśravasaṁ jayantaṁ tvāmanu madema soma || 1.091.21
tvamimā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṁ gāḥ |
tvamā tatanthorvantarikṣaṁ tvaṁ jyotiṣā vi tamo vavartha || 1.091.22
devena no manasā deva soma rāyo bhāgaṁ sahasāvannabhi yudhya |
mā tvā tanadīśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā gaviṣṭau || 1.091.23
etā u tyā uṣasaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate |
niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati gāvo'ruṣīryanti mātaraḥ || 1.092.01
udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrgā ayukṣata |
akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṁ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ || 1.092.02
arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ |
iṣaṁ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate || 1.092.03
adhi peśāṁsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham |
jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī gāvo na vrajaṁ vyuṣā āvartamaḥ || 1.092.04
pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam |
svaruṁ na peśo vidatheṣvañjañcitraṁ divo duhitā bhānumaśret || 1.092.05
atāriṣma tamasaspāramasyoṣā ucchantī vayunā kṛṇoti |
śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīgaḥ || 1.092.06
bhāsvatī netrī sūnṛtānāṁ diva stave duhitā gotamebhiḥ |
prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo goagrā upa māsi vājān || 1.092.07
uṣastamaśyāṁ yaśasaṁ suvīraṁ dāsapravargaṁ rayimaśvabudhyam |
sudaṁsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhage bṛhantam || 1.092.08
viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti |
viśvaṁ jīvaṁ carase bodhayantī viśvasya vācamavidanmanāyoḥ || 1.092.09
punaḥpunarjāyamānā purāṇī samānaṁ varṇamabhi śumbhamānā |
śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ || 1.092.10
vyūrṇvatī divo antā abodhyapa svasāraṁ sanutaryuyoti |
praminatī manuṣyā yugāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti || 1.092.11
paśūnna citrā subhagā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait |
aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā || 1.092.12
uṣastaccitramā bharāsmabhyaṁ vājinīvati |
yena tokaṁ ca tanayaṁ ca dhāmahe || 1.092.13
uṣo adyeha gomatyaśvāvati vibhāvari |
revadasme vyuccha sūnṛtāvati || 1.092.14
yukṣvā hi vājinīvatyaśvā adyāruṇā uṣaḥ |
athā no viśvā saubhagānyā vaha || 1.092.15
aśvinā vartirasmadā gomaddasrā hiraṇyavat |
arvāgrathaṁ samanasā ni yacchatam || 1.092.16
yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ |
ā na ūrjaṁ vahatamaśvinā yuvam || 1.092.17
eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī |
uṣarbudho vahantu somapītaye || 1.092.18
agnīṣomāvimaṁ su me śṛṇutaṁ vṛṣaṇā havam |
prati sūktāni haryataṁ bhavataṁ dāśuṣe mayaḥ || 1.093.01
agnīṣomā yo adya vāmidaṁ vacaḥ saparyati |
tasmai dhattaṁ suvīryaṁ gavāṁ poṣaṁ svaśvyam || 1.093.02
agnīṣomā ya āhutiṁ yo vāṁ dāśāddhaviṣkṛtim |
sa prajayā suvīryaṁ viśvamāyurvyaśnavat || 1.093.03
agnīṣomā ceti tadvīryaṁ vāṁ yadamuṣṇītamavasaṁ paṇiṁ gāḥ |
avātirataṁ bṛsayasya śeṣo'vindataṁ jyotirekaṁ bahubhyaḥ || 1.093.04
yuvametāni divi rocanānyagniśca soma sakratū adhattam |
yuvaṁ sindhūrabhiśasteravadyādagnīṣomāvamuñcataṁ gṛbhītān || 1.093.05
ānyaṁ divo mātariśvā jabhārāmathnādanyaṁ pari śyeno adreḥ |
agnīṣomā brahmaṇā vāvṛdhānoruṁ yajñāya cakrathuru lokam || 1.093.06
agnīṣomā haviṣaḥ prasthitasya vītaṁ haryataṁ vṛṣaṇā juṣethām |
suśarmāṇā svavasā hi bhūtamathā dhattaṁ yajamānāya śaṁ yoḥ || 1.093.07
yo agnīṣomā haviṣā saparyāddevadrīcā manasā yo ghṛtena |
tasya vrataṁ rakṣataṁ pātamaṁhaso viśe janāya mahi śarma yacchatam || 1.093.08
agnīṣomā savedasā sahūtī vanataṁ giraḥ |
saṁ devatrā babhūvathuḥ || 1.093.09
agnīṣomāvanena vāṁ yo vāṁ ghṛtena dāśati |
tasmai dīdayataṁ bṛhat || 1.093.10
agnīṣomāvimāni no yuvaṁ havyā jujoṣatam |
ā yātamupa naḥ sacā || 1.093.11
agnīṣomā pipṛtamarvato na ā pyāyantāmusriyā havyasūdaḥ |
asme balāni maghavatsu dhattaṁ kṛṇutaṁ no adhvaraṁ śruṣṭimantam || 1.093.12
imaṁ stomamarhate jātavedase rathamiva saṁ mahemā manīṣayā |
bhadrā hi naḥ pramatirasya saṁsadyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.01
yasmai tvamāyajase sa sādhatyanarvā kṣeti dadhate suvīryam |
sa tūtāva nainamaśnotyaṁhatiragne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.02
śakema tvā samidhaṁ sādhayā dhiyastve devā haviradantyāhutam |
tvamādityā ā vaha tānhyuśmasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.03
bharāmedhmaṁ kṛṇavāmā havīṁṣi te citayantaḥ parvaṇāparvaṇā vayam |
jīvātave prataraṁ sādhayā dhiyo'gne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.04
viśāṁ gopā asya caranti jantavo dvipacca yaduta catuṣpadaktubhiḥ |
citraḥ praketa uṣaso mahā asyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.05
tvamadhvaryuruta hotāsi pūrvyaḥ praśāstā potā januṣā purohitaḥ |
viśvā vidvā ārtvijyā dhīra puṣyasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.06
yo viśvataḥ supratīkaḥ sadṛṅṅasi dūre citsantaḻidivāti rocase |
rātryāścidandho ati deva paśyasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.07
pūrvo devā bhavatu sunvato ratho'smākaṁ śaṁso abhyastu dūḍhyaḥ |
tadā jānītota puṣyatā vaco'gne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.08
vadhairduḥśaṁsā apa dūḍhyo jahi dūre vā ye anti vā ke cidatriṇaḥ |
athā yajñāya gṛṇate sugaṁ kṛdhyagne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.09
yadayukthā aruṣā rohitā rathe vātajūtā vṛṣabhasyeva te ravaḥ |
ādinvasi vanino dhūmaketunāgne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.10
adha svanāduta bibhyuḥ patatriṇo drapsā yatte yavasādo vyasthiran |
sugaṁ tatte tāvakebhyo rathebhyo'gne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.11
ayaṁ mitrasya varuṇasya dhāyase'vayātāṁ marutāṁ heḻo adbhutaḥ |
mṛḻā su no bhūtveṣāṁ manaḥ punaragne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.12
devo devānāmasi mitro adbhuto vasurvasūnāmasi cāruradhvare |
śarmansyāma tava saprathastame'gne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.13
tatte bhadraṁ yatsamiddhaḥ sve dame somāhuto jarase mṛḻayattamaḥ |
dadhāsi ratnaṁ draviṇaṁ ca dāśuṣe'gne sakhye mā riṣāmā vayaṁ tava || 1.094.14
yasmai tvaṁ sudraviṇo dadāśo'nāgāstvamadite sarvatātā |
yaṁ bhadreṇa śavasā codayāsi prajāvatā rādhasā te syāma || 1.094.15
sa tvamagne saubhagatvasya vidvānasmākamāyuḥ pra tireha deva |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.094.16
dve virūpe carataḥ svarthe anyānyā vatsamupa dhāpayete |
hariranyasyāṁ bhavati svadhāvāñchukro anyasyāṁ dadṛśe suvarcāḥ || 1.095.01
daśemaṁ tvaṣṭurjanayanta garbhamatandrāso yuvatayo vibhṛtram |
tigmānīkaṁ svayaśasaṁ janeṣu virocamānaṁ pari ṣīṁ nayanti || 1.095.02
trīṇi jānā pari bhūṣantyasya samudra ekaṁ divyekamapsu |
pūrvāmanu pra diśaṁ pārthivānāmṛtūnpraśāsadvi dadhāvanuṣṭhu || 1.095.03
ka imaṁ vo niṇyamā ciketa vatso mātṝrjanayata svadhābhiḥ |
bahvīnāṁ garbho apasāmupasthānmahānkavirniścarati svadhāvān || 1.095.04
āviṣṭyo vardhate cārurāsu jihmānāmūrdhvaḥ svayaśā upasthe |
ubhe tvaṣṭurbibhyaturjāyamānātpratīcī siṁhaṁ prati joṣayete || 1.095.05
ubhe bhadre joṣayete na mene gāvo na vāśrā upa tasthurevaiḥ |
sa dakṣāṇāṁ dakṣapatirbabhūvāñjanti yaṁ dakṣiṇato havirbhiḥ || 1.095.06
udyaṁyamīti saviteva bāhū ubhe sicau yatate bhīma ṛñjan |
ucchukramatkamajate simasmānnavā mātṛbhyo vasanā jahāti || 1.095.07
tveṣaṁ rūpaṁ kṛṇuta uttaraṁ yatsampṛñcānaḥ sadane gobhiradbhiḥ |
kavirbudhnaṁ pari marmṛjyate dhīḥ sā devatātā samitirbabhūva || 1.095.08
uru te jrayaḥ paryeti budhnaṁ virocamānaṁ mahiṣasya dhāma |
viśvebhiragne svayaśobhiriddho'dabdhebhiḥ pāyubhiḥ pāhyasmān || 1.095.09
dhanvansrotaḥ kṛṇute gātumūrmiṁ śukrairūrmibhirabhi nakṣati kṣām |
viśvā sanāni jaṭhareṣu dhatte'ntarnavāsu carati prasūṣu || 1.095.10
evā no agne samidhā vṛdhāno revatpāvaka śravase vi bhāhi |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.095.11
sa pratnathā sahasā jāyamānaḥ sadyaḥ kāvyāni baḻadhatta viśvā |
āpaśca mitraṁ dhiṣaṇā ca sādhandevā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.01
sa pūrvayā nividā kavyatāyorimāḥ prajā ajanayanmanūnām |
vivasvatā cakṣasā dyāmapaśca devā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.02
tamīḻata prathamaṁ yajñasādhaṁ viśa ārīrāhutamṛñjasānam |
ūrjaḥ putraṁ bharataṁ sṛpradānuṁ devā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.03
sa mātariśvā puruvārapuṣṭirvidadgātuṁ tanayāya svarvit |
viśāṁ gopā janitā rodasyordevā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.04
naktoṣāsā varṇamāmemyāne dhāpayete śiśumekaṁ samīcī |
dyāvākṣāmā rukmo antarvi bhāti devā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.05
rāyo budhnaḥ saṁgamano vasūnāṁ yajñasya keturmanmasādhano veḥ |
amṛtatvaṁ rakṣamāṇāsa enaṁ devā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.06
nū ca purā ca sadanaṁ rayīṇāṁ jātasya ca jāyamānasya ca kṣām |
sataśca gopāṁ bhavataśca bhūrerdevā agniṁ dhārayandraviṇodām || 1.096.07
draviṇodā draviṇasasturasya draviṇodāḥ sanarasya pra yaṁsat |
draviṇodā vīravatīmiṣaṁ no draviṇodā rāsate dīrghamāyuḥ || 1.096.08
evā no agne samidhā vṛdhāno revatpāvaka śravase vi bhāhi |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.096.09
apa naḥ śośucadaghamagne śuśugdhyā rayim |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.01
sukṣetriyā sugātuyā vasūyā ca yajāmahe |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.02
pra yadbhandiṣṭha eṣāṁ prāsmākāsaśca sūrayaḥ |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.03
pra yatte agne sūrayo jāyemahi pra te vayam |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.04
pra yadagneḥ sahasvato viśvato yanti bhānavaḥ |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.05
tvaṁ hi viśvatomukha viśvataḥ paribhūrasi |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.06
dviṣo no viśvatomukhāti nāveva pāraya |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.07
sa naḥ sindhumiva nāvayāti parṣā svastaye |
apa naḥ śośucadagham || 1.097.08
vaiśvānarasya sumatau syāma rājā hi kaṁ bhuvanānāmabhiśrīḥ |
ito jāto viśvamidaṁ vi caṣṭe vaiśvānaro yatate sūryeṇa || 1.098.01
pṛṣṭo divi pṛṣṭo agniḥ pṛthivyāṁ pṛṣṭo viśvā oṣadhīrā viveśa |
vaiśvānaraḥ sahasā pṛṣṭo agniḥ sa no divā sa riṣaḥ pātu naktam || 1.098.02
vaiśvānara tava tatsatyamastvasmānrāyo maghavānaḥ sacantām |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.098.03
jātavedase sunavāma somamarātīyato ni dahāti vedaḥ |
sa naḥ parṣadati durgāṇi viśvā nāveva sindhuṁ duritātyagniḥ || 1.099.01
sa yo vṛṣā vṛṣṇyebhiḥ samokā maho divaḥ pṛthivyāśca samrāṭ |
satīnasatvā havyo bhareṣu marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.01
yasyānāptaḥ sūryasyeva yāmo bharebhare vṛtrahā śuṣmo asti |
vṛṣantamaḥ sakhibhiḥ svebhirevairmarutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.02
divo na yasya retaso dughānāḥ panthāso yanti śavasāparītāḥ |
taraddveṣāḥ sāsahiḥ pauṁsyebhirmarutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.03
so aṅgirobhiraṅgirastamo bhūdvṛṣā vṛṣabhiḥ sakhibhiḥ sakhā san |
ṛgmibhirṛgmī gātubhirjyeṣṭho marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.04
sa sūnubhirna rudrebhirṛbhvā nṛṣāhye sāsahvā amitrān |
sanīḻebhiḥ śravasyāni tūrvanmarutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.05
sa manyumīḥ samadanasya kartāsmākebhirnṛbhiḥ sūryaṁ sanat |
asminnahansatpatiḥ puruhūto marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.06
tamūtayo raṇayañchūrasātau taṁ kṣemasya kṣitayaḥ kṛṇvata trām |
sa viśvasya karuṇasyeśa eko marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.07
tamapsanta śavasa utsaveṣu naro naramavase taṁ dhanāya |
so andhe cittamasi jyotirvidanmarutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.08
sa savyena yamati vrādhataścitsa dakṣiṇe saṁgṛbhītā kṛtāni |
sa kīriṇā citsanitā dhanāni marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.09
sa grāmebhiḥ sanitā sa rathebhirvide viśvābhiḥ kṛṣṭibhirnvadya |
sa pauṁsyebhirabhibhūraśastīrmarutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.10
sa jāmibhiryatsamajāti mīḻhe'jāmibhirvā puruhūta evaiḥ |
apāṁ tokasya tanayasya jeṣe marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.11
sa vajrabhṛddasyuhā bhīma ugraḥ sahasracetāḥ śatanītha ṛbhvā |
camrīṣo na śavasā pāñcajanyo marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.12
tasya vajraḥ krandati smatsvarṣā divo na tveṣo ravathaḥ śimīvān |
taṁ sacante sanayastaṁ dhanāni marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.13
yasyājasraṁ śavasā mānamukthaṁ paribhujadrodasī viśvataḥ sīm |
sa pāriṣatkratubhirmandasāno marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.14
na yasya devā devatā na martā āpaścana śavaso antamāpuḥ |
sa prarikvā tvakṣasā kṣmo divaśca marutvānno bhavatvindra ūtī || 1.100.15
rohicchyāvā sumadaṁśurlalāmīrdyukṣā rāya ṛjrāśvasya |
vṛṣaṇvantaṁ bibhratī dhūrṣu rathaṁ mandrā ciketa nāhuṣīṣu vikṣu || 1.100.16
etattyatta indra vṛṣṇa ukthaṁ vārṣāgirā abhi gṛṇanti rādhaḥ |
ṛjrāśvaḥ praṣṭibhirambarīṣaḥ sahadevo bhayamānaḥ surādhāḥ || 1.100.17
dasyūñchimyūśca puruhūta evairhatvā pṛthivyāṁ śarvā ni barhīt |
sanatkṣetraṁ sakhibhiḥ śvitnyebhiḥ sanatsūryaṁ sanadapaḥ suvajraḥ || 1.100.18
viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.100.19
pra mandine pitumadarcatā vaco yaḥ kṛṣṇagarbhā nirahannṛjiśvanā |
avasyavo vṛṣaṇaṁ vajradakṣiṇaṁ marutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.01
yo vyaṁsaṁ jāhṛṣāṇena manyunā yaḥ śambaraṁ yo ahanpiprumavratam |
indro yaḥ śuṣṇamaśuṣaṁ nyāvṛṇaṅmarutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.02
yasya dyāvāpṛthivī pauṁsyaṁ mahadyasya vrate varuṇo yasya sūryaḥ |
yasyendrasya sindhavaḥ saścati vrataṁ marutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.03
yo aśvānāṁ yo gavāṁ gopatirvaśī ya āritaḥ karmaṇikarmaṇi sthiraḥ |
vīḻościdindro yo asunvato vadho marutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.04
yo viśvasya jagataḥ prāṇataspatiryo brahmaṇe prathamo gā avindat |
indro yo dasyūradharā avātiranmarutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.05
yaḥ śūrebhirhavyo yaśca bhīrubhiryo dhāvadbhirhūyate yaśca jigyubhiḥ |
indraṁ yaṁ viśvā bhuvanābhi saṁdadhurmarutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.06
rudrāṇāmeti pradiśā vicakṣaṇo rudrebhiryoṣā tanute pṛthu jrayaḥ |
indraṁ manīṣā abhyarcati śrutaṁ marutvantaṁ sakhyāya havāmahe || 1.101.07
yadvā marutvaḥ parame sadhasthe yadvāvame vṛjane mādayāse |
ata ā yāhyadhvaraṁ no acchā tvāyā haviścakṛmā satyarādhaḥ || 1.101.08
tvāyendra somaṁ suṣumā sudakṣa tvāyā haviścakṛmā brahmavāhaḥ |
adhā niyutvaḥ sagaṇo marudbhirasminyajñe barhiṣi mādayasva || 1.101.09
mādayasva haribhirye ta indra vi ṣyasva śipre vi sṛjasva dhene |
ā tvā suśipra harayo vahantūśanhavyāni prati no juṣasva || 1.101.10
marutstotrasya vṛjanasya gopā vayamindreṇa sanuyāma vājam |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.101.11
imāṁ te dhiyaṁ pra bhare maho mahīmasya stotre dhiṣaṇā yatta ānaje |
tamutsave ca prasave ca sāsahimindraṁ devāsaḥ śavasāmadannanu || 1.102.01
asya śravo nadyaḥ sapta bibhrati dyāvākṣāmā pṛthivī darśataṁ vapuḥ |
asme sūryācandramasābhicakṣe śraddhe kamindra carato vitarturam || 1.102.02
taṁ smā rathaṁ maghavanprāva sātaye jaitraṁ yaṁ te anumadāma saṁgame |
ājā na indra manasā puruṣṭuta tvāyadbhyo maghavañcharma yaccha naḥ || 1.102.03
vayaṁ jayema tvayā yujā vṛtamasmākamaṁśamudavā bharebhare |
asmabhyamindra varivaḥ sugaṁ kṛdhi pra śatrūṇāṁ maghavanvṛṣṇyā ruja || 1.102.04
nānā hi tvā havamānā janā ime dhanānāṁ dhartaravasā vipanyavaḥ |
asmākaṁ smā rathamā tiṣṭha sātaye jaitraṁ hīndra nibhṛtaṁ manastava || 1.102.05
gojitā bāhū amitakratuḥ simaḥ karmankarmañchatamūtiḥ khajaṁkaraḥ |
akalpa indraḥ pratimānamojasāthā janā vi hvayante siṣāsavaḥ || 1.102.06
utte śatānmaghavannucca bhūyasa utsahasrādririce kṛṣṭiṣu śravaḥ |
amātraṁ tvā dhiṣaṇā titviṣe mahyadhā vṛtrāṇi jighnase puraṁdara || 1.102.07
triviṣṭidhātu pratimānamojasastisro bhūmīrnṛpate trīṇi rocanā |
atīdaṁ viśvaṁ bhuvanaṁ vavakṣithāśatrurindra januṣā sanādasi || 1.102.08
tvāṁ deveṣu prathamaṁ havāmahe tvaṁ babhūtha pṛtanāsu sāsahiḥ |
semaṁ naḥ kārumupamanyumudbhidamindraḥ kṛṇotu prasave rathaṁ puraḥ || 1.102.09
tvaṁ jigetha na dhanā rurodhithārbheṣvājā maghavanmahatsu ca |
tvāmugramavase saṁ śiśīmasyathā na indra havaneṣu codaya || 1.102.10
viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.102.11
tatta indriyaṁ paramaṁ parācairadhārayanta kavayaḥ puredam |
kṣamedamanyaddivyanyadasya samī pṛcyate samaneva ketuḥ || 1.103.01
sa dhārayatpṛthivīṁ paprathacca vajreṇa hatvā nirapaḥ sasarja |
ahannahimabhinadrauhiṇaṁ vyahanvyaṁsaṁ maghavā śacībhiḥ || 1.103.02
sa jātūbharmā śraddadhāna ojaḥ puro vibhindannacaradvi dāsīḥ |
vidvānvajrindasyave hetimasyāryaṁ saho vardhayā dyumnamindra || 1.103.03
tadūcuṣe mānuṣemā yugāni kīrtenyaṁ maghavā nāma bibhrat |
upaprayandasyuhatyāya vajrī yaddha sūnuḥ śravase nāma dadhe || 1.103.04
tadasyedaṁ paśyatā bhūri puṣṭaṁ śradindrasya dhattana vīryāya |
sa gā avindatso avindadaśvānsa oṣadhīḥ so apaḥ sa vanāni || 1.103.05
bhūrikarmaṇe vṛṣabhāya vṛṣṇe satyaśuṣmāya sunavāma somam |
ya ādṛtyā paripanthīva śūro'yajvano vibhajanneti vedaḥ || 1.103.06
tadindra preva vīryaṁ cakartha yatsasantaṁ vajreṇābodhayo'him |
anu tvā patnīrhṛṣitaṁ vayaśca viśve devāso amadannanu tvā || 1.103.07
śuṣṇaṁ pipruṁ kuyavaṁ vṛtramindra yadāvadhīrvi puraḥ śambarasya |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.103.08
yoniṣṭa indra niṣade akāri tamā ni ṣīda svāno nārvā |
vimucyā vayo'vasāyāśvāndoṣā vastorvahīyasaḥ prapitve || 1.104.01
o tye nara indramūtaye gurnū cittānsadyo adhvano jagamyāt |
devāso manyuṁ dāsasya ścamnante na ā vakṣansuvitāya varṇam || 1.104.02
ava tmanā bharate ketavedā ava tmanā bharate phenamudan |
kṣīreṇa snātaḥ kuyavasya yoṣe hate te syātāṁ pravaṇe śiphāyāḥ || 1.104.03
yuyopa nābhiruparasyāyoḥ pra pūrvābhistirate rāṣṭi śūraḥ |
añjasī kuliśī vīrapatnī payo hinvānā udabhirbharante || 1.104.04
prati yatsyā nīthādarśi dasyoroko nācchā sadanaṁ jānatī gāt |
adha smā no maghavañcarkṛtādinmā no magheva niṣṣapī parā dāḥ || 1.104.05
sa tvaṁ na indra sūrye so apsvanāgāstva ā bhaja jīvaśaṁse |
māntarāṁ bhujamā rīriṣo naḥ śraddhitaṁ te mahata indriyāya || 1.104.06
adhā manye śratte asmā adhāyi vṛṣā codasva mahate dhanāya |
mā no akṛte puruhūta yonāvindra kṣudhyadbhyo vaya āsutiṁ dāḥ || 1.104.07
mā no vadhīrindra mā parā dā mā naḥ priyā bhojanāni pra moṣīḥ |
āṇḍā mā no maghavañchakra nirbhenmā naḥ pātrā bhetsahajānuṣāṇi || 1.104.08
arvāṅehi somakāmaṁ tvāhurayaṁ sutastasya pibā madāya |
uruvyacā jaṭhara ā vṛṣasva piteva naḥ śṛṇuhi hūyamānaḥ || 1.104.09
candramā apsvantarā suparṇo dhāvate divi |
na vo hiraṇyanemayaḥ padaṁ vindanti vidyuto vittaṁ me asya rodasī || 1.105.01
arthamidvā u arthina ā jāyā yuvate patim |
tuñjāte vṛṣṇyaṁ payaḥ paridāya rasaṁ duhe vittaṁ me asya rodasī || 1.105.02
mo ṣu devā adaḥ svarava pādi divaspari |
mā somyasya śambhuvaḥ śūne bhūma kadā cana vittaṁ me asya rodasī || 1.105.03
yajñaṁ pṛcchāmyavamaṁ sa taddūto vi vocati |
kva ṛtaṁ pūrvyaṁ gataṁ kastadbibharti nūtano vittaṁ me asya rodasī || 1.105.04
amī ye devā sthana triṣvā rocane divaḥ |
kadva ṛtaṁ kadanṛtaṁ kva pratnā va āhutirvittaṁ me asya rodasī || 1.105.05
kadva ṛtasya dharṇasi kadvaruṇasya cakṣaṇam |
kadaryamṇo mahaspathāti krāmema dūḍhyo vittaṁ me asya rodasī || 1.105.06
ahaṁ so asmi yaḥ purā sute vadāmi kāni cit |
taṁ mā vyantyādhyo vṛko na tṛṣṇajaṁ mṛgaṁ vittaṁ me asya rodasī || 1.105.07
saṁ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ |
mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṁ te śatakrato vittaṁ me asya rodasī || 1.105.08
amī ye sapta raśmayastatrā me nābhirātatā |
tritastadvedāptyaḥ sa jāmitvāya rebhati vittaṁ me asya rodasī || 1.105.09
amī ye pañcokṣaṇo madhye tasthurmaho divaḥ |
devatrā nu pravācyaṁ sadhrīcīnā ni vāvṛturvittaṁ me asya rodasī || 1.105.10
suparṇā eta āsate madhya ārodhane divaḥ |
te sedhanti patho vṛkaṁ tarantaṁ yahvatīrapo vittaṁ me asya rodasī || 1.105.11
navyaṁ tadukthyaṁ hitaṁ devāsaḥ supravācanam |
ṛtamarṣanti sindhavaḥ satyaṁ tātāna sūryo vittaṁ me asya rodasī || 1.105.12
agne tava tyadukthyaṁ deveṣvastyāpyam |
sa naḥ satto manuṣvadā devānyakṣi viduṣṭaro vittaṁ me asya rodasī || 1.105.13
satto hotā manuṣvadā devā acchā viduṣṭaraḥ |
agnirhavyā suṣūdati devo deveṣu medhiro vittaṁ me asya rodasī || 1.105.14
brahmā kṛṇoti varuṇo gātuvidaṁ tamīmahe |
vyūrṇoti hṛdā matiṁ navyo jāyatāmṛtaṁ vittaṁ me asya rodasī || 1.105.15
asau yaḥ panthā ādityo divi pravācyaṁ kṛtaḥ |
na sa devā atikrame taṁ martāso na paśyatha vittaṁ me asya rodasī || 1.105.16
tritaḥ kūpe'vahito devānhavata ūtaye |
tacchuśrāva bṛhaspatiḥ kṛṇvannaṁhūraṇāduru vittaṁ me asya rodasī || 1.105.17
aruṇo mā sakṛdvṛkaḥ pathā yantaṁ dadarśa hi |
ujjihīte nicāyyā taṣṭeva pṛṣṭyāmayī vittaṁ me asya rodasī || 1.105.18
enāṅgūṣeṇa vayamindravanto'bhi ṣyāma vṛjane sarvavīrāḥ |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.105.19
indraṁ mitraṁ varuṇamagnimūtaye mārutaṁ śardho aditiṁ havāmahe |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.01
ta ādityā ā gatā sarvatātaye bhūta devā vṛtratūryeṣu śambhuvaḥ |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.02
avantu naḥ pitaraḥ supravācanā uta devī devaputre ṛtāvṛdhā |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.03
narāśaṁsaṁ vājinaṁ vājayanniha kṣayadvīraṁ pūṣaṇaṁ sumnairīmahe |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.04
bṛhaspate sadaminnaḥ sugaṁ kṛdhi śaṁ yoryatte manurhitaṁ tadīmahe |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.05
indraṁ kutso vṛtrahaṇaṁ śacīpatiṁ kāṭe nibāḻha ṛṣirahvadūtaye |
rathaṁ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṁhaso niṣpipartana || 1.106.06
devairno devyaditirni pātu devastrātā trāyatāmaprayucchan |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.106.07
yajño devānāṁ pratyeti sumnamādityāso bhavatā mṛḻayantaḥ |
ā vo'rvācī sumatirvavṛtyādaṁhościdyā varivovittarāsat || 1.107.01
upa no devā avasā gamantvaṅgirasāṁ sāmabhi stūyamānāḥ |
indra indriyairmaruto marudbhirādityairno aditiḥ śarma yaṁsat || 1.107.02
tanna indrastadvaruṇastadagnistadaryamā tatsavitā cano dhāt |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.107.03
ya indrāgnī citratamo ratho vāmabhi viśvāni bhuvanāni caṣṭe |
tenā yātaṁ sarathaṁ tasthivāṁsāthā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.01
yāvadidaṁ bhuvanaṁ viśvamastyuruvyacā varimatā gabhīram |
tāvā ayaṁ pātave somo astvaramindrāgnī manase yuvabhyām || 1.108.02
cakrāthe hi sadhryaṅnāma bhadraṁ sadhrīcīnā vṛtrahaṇā uta sthaḥ |
tāvindrāgnī sadhryañcā niṣadyā vṛṣṇaḥ somasya vṛṣaṇā vṛṣethām || 1.108.03
samiddheṣvagniṣvānajānā yatasrucā barhiru tistirāṇā |
tīvraiḥ somaiḥ pariṣiktebhirarvāgendrāgnī saumanasāya yātam || 1.108.04
yānīndrāgnī cakrathurvīryāṇi yāni rūpāṇyuta vṛṣṇyāni |
yā vāṁ pratnāni sakhyā śivāni tebhiḥ somasya pibataṁ sutasya || 1.108.05
yadabravaṁ prathamaṁ vāṁ vṛṇāno'yaṁ somo asurairno vihavyaḥ |
tāṁ satyāṁ śraddhāmabhyā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.06
yadindrāgnī madathaḥ sve duroṇe yadbrahmaṇi rājani vā yajatrā |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.07
yadindrāgnī yaduṣu turvaśeṣu yaddruhyuṣvanuṣu pūruṣu sthaḥ |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.08
yadindrāgnī avamasyāṁ pṛthivyāṁ madhyamasyāṁ paramasyāmuta sthaḥ |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.09
yadindrāgnī paramasyāṁ pṛthivyāṁ madhyamasyāmavamasyāmuta sthaḥ |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.10
yadindrāgnī divi ṣṭho yatpṛthivyāṁ yatparvateṣvoṣadhīṣvapsu |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.11
yadindrāgnī uditā sūryasya madhye divaḥ svadhayā mādayethe |
ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṁ sutasya || 1.108.12
evendrāgnī papivāṁsā sutasya viśvāsmabhyaṁ saṁ jayataṁ dhanāni |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.108.13
vi hyakhyaṁ manasā vasya icchannindrāgnī jñāsa uta vā sajātān |
nānyā yuvatpramatirasti mahyaṁ sa vāṁ dhiyaṁ vājayantīmatakṣam || 1.109.01
aśravaṁ hi bhūridāvattarā vāṁ vijāmāturuta vā ghā syālāt |
athā somasya prayatī yuvabhyāmindrāgnī stomaṁ janayāmi navyam || 1.109.02
mā cchedma raśmīriti nādhamānāḥ pitṝṇāṁ śaktīranuyacchamānāḥ |
indrāgnibhyāṁ kaṁ vṛṣaṇo madanti tā hyadrī dhiṣaṇāyā upasthe || 1.109.03
yuvābhyāṁ devī dhiṣaṇā madāyendrāgnī somamuśatī sunoti |
tāvaśvinā bhadrahastā supāṇī ā dhāvataṁ madhunā pṛṅktamapsu || 1.109.04
yuvāmindrāgnī vasuno vibhāge tavastamā śuśrava vṛtrahatye |
tāvāsadyā barhiṣi yajñe asminpra carṣaṇī mādayethāṁ sutasya || 1.109.05
pra carṣaṇibhyaḥ pṛtanāhaveṣu pra pṛthivyā riricāthe divaśca |
pra sindhubhyaḥ pra giribhyo mahitvā prendrāgnī viśvā bhuvanātyanyā || 1.109.06
ā bharataṁ śikṣataṁ vajrabāhū asmā indrāgnī avataṁ śacībhiḥ |
ime nu te raśmayaḥ sūryasya yebhiḥ sapitvaṁ pitaro na āsan || 1.109.07
puraṁdarā śikṣataṁ vajrahastāsmā indrāgnī avataṁ bhareṣu |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.109.08
tataṁ me apastadu tāyate punaḥ svādiṣṭhā dhītirucathāya śasyate |
ayaṁ samudra iha viśvadevyaḥ svāhākṛtasya samu tṛpṇuta ṛbhavaḥ || 1.110.01
ābhogayaṁ pra yadicchanta aitanāpākāḥ prāñco mama ke cidāpayaḥ |
saudhanvanāsaścaritasya bhūmanāgacchata saviturdāśuṣo gṛham || 1.110.02
tatsavitā vo'mṛtatvamāsuvadagohyaṁ yacchravayanta aitana |
tyaṁ ciccamasamasurasya bhakṣaṇamekaṁ santamakṛṇutā caturvayam || 1.110.03
viṣṭvī śamī taraṇitvena vāghato martāsaḥ santo amṛtatvamānaśuḥ |
saudhanvanā ṛbhavaḥ sūracakṣasaḥ saṁvatsare samapṛcyanta dhītibhiḥ || 1.110.04
kṣetramiva vi mamustejanena ekaṁ pātramṛbhavo jehamānam |
upastutā upamaṁ nādhamānā amartyeṣu śrava icchamānāḥ || 1.110.05
ā manīṣāmantarikṣasya nṛbhyaḥ sruceva ghṛtaṁ juhavāma vidmanā |
taraṇitvā ye piturasya saścira ṛbhavo vājamaruhandivo rajaḥ || 1.110.06
ṛbhurna indraḥ śavasā navīyānṛbhurvājebhirvasubhirvasurdadiḥ |
yuṣmākaṁ devā avasāhani priye'bhi tiṣṭhema pṛtsutīrasunvatām || 1.110.07
niścarmaṇa ṛbhavo gāmapiṁśata saṁ vatsenāsṛjatā mātaraṁ punaḥ |
saudhanvanāsaḥ svapasyayā naro jivrī yuvānā pitarākṛṇotana || 1.110.08
vājebhirno vājasātāvaviḍḍhyṛbhumā indra citramā darṣi rādhaḥ |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.110.09
takṣanrathaṁ suvṛtaṁ vidmanāpasastakṣanharī indravāhā vṛṣaṇvasū |
takṣanpitṛbhyāmṛbhavo yuvadvayastakṣanvatsāya mātaraṁ sacābhuvam || 1.111.01
ā no yajñāya takṣata ṛbhumadvayaḥ kratve dakṣāya suprajāvatīmiṣam |
yathā kṣayāma sarvavīrayā viśā tannaḥ śardhāya dhāsathā svaindriyam || 1.111.02
ā takṣata sātimasmabhyamṛbhavaḥ sātiṁ rathāya sātimarvate naraḥ |
sātiṁ no jaitrīṁ saṁ maheta viśvahā jāmimajāmiṁ pṛtanāsu sakṣaṇim || 1.111.03
ṛbhukṣaṇamindramā huva ūtaya ṛbhūnvājānmarutaḥ somapītaye |
ubhā mitrāvaruṇā nūnamaśvinā te no hinvantu sātaye dhiye jiṣe || 1.111.04
ṛbhurbharāya saṁ śiśātu sātiṁ samaryajidvājo asmā aviṣṭu |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.111.05
īḻe dyāvāpṛthivī pūrvacittaye'gniṁ gharmaṁ surucaṁ yāmanniṣṭaye |
yābhirbhare kāramaṁśāya jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.01
yuvordānāya subharā asaścato rathamā tasthurvacasaṁ na mantave |
yābhirdhiyo'vathaḥ karmanniṣṭaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.02
yuvaṁ tāsāṁ divyasya praśāsane viśāṁ kṣayatho amṛtasya majmanā |
yābhirdhenumasvaṁ pinvatho narā tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.03
yābhiḥ parijmā tanayasya majmanā dvimātā tūrṣu taraṇirvibhūṣati |
yābhistrimanturabhavadvicakṣaṇastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.04
yābhī rebhaṁ nivṛtaṁ sitamadbhya udvandanamairayataṁ svardṛśe |
yābhiḥ kaṇvaṁ pra siṣāsantamāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.05
yābhirantakaṁ jasamānamāraṇe bhujyuṁ yābhiravyathibhirjijinvathuḥ |
yābhiḥ karkandhuṁ vayyaṁ ca jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.06
yābhiḥ śucantiṁ dhanasāṁ suṣaṁsadaṁ taptaṁ gharmamomyāvantamatraye |
yābhiḥ pṛśniguṁ purukutsamāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.07
yābhiḥ śacībhirvṛṣaṇā parāvṛjaṁ prāndhaṁ śroṇaṁ cakṣasa etave kṛthaḥ |
yābhirvartikāṁ grasitāmamuñcataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.08
yābhiḥ sindhuṁ madhumantamasaścataṁ vasiṣṭhaṁ yābhirajarāvajinvatam |
yābhiḥ kutsaṁ śrutaryaṁ naryamāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.09
yābhirviśpalāṁ dhanasāmatharvyaṁ sahasramīḻha ājāvajinvatam |
yābhirvaśamaśvyaṁ preṇimāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.10
yābhiḥ sudānū auśijāya vaṇije dīrghaśravase madhu kośo akṣarat |
kakṣīvantaṁ stotāraṁ yābhirāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.11
yābhī rasāṁ kṣodasodnaḥ pipinvathuranaśvaṁ yābhī rathamāvataṁ jiṣe |
yābhistriśoka usriyā udājata tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.12
yābhiḥ sūryaṁ pariyāthaḥ parāvati mandhātāraṁ kṣaitrapatyeṣvāvatam |
yābhirvipraṁ pra bharadvājamāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.13
yābhirmahāmatithigvaṁ kaśojuvaṁ divodāsaṁ śambarahatya āvatam |
yābhiḥ pūrbhidye trasadasyumāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.14
yābhirvamraṁ vipipānamupastutaṁ kaliṁ yābhirvittajāniṁ duvasyathaḥ |
yābhirvyaśvamuta pṛthimāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.15
yābhirnarā śayave yābhiratraye yābhiḥ purā manave gātumīṣathuḥ |
yābhiḥ śārīrājataṁ syūmaraśmaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.16
yābhiḥ paṭharvā jaṭharasya majmanāgnirnādīdeccita iddho ajmannā |
yābhiḥ śaryātamavatho mahādhane tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.17
yābhiraṅgiro manasā niraṇyatho'graṁ gacchatho vivare goarṇasaḥ |
yābhirmanuṁ śūramiṣā samāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.18
yābhiḥ patnīrvimadāya nyūhathurā gha vā yābhiraruṇīraśikṣatam |
yābhiḥ sudāsa ūhathuḥ sudevyaṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.19
yābhiḥ śaṁtātī bhavatho dadāśuṣe bhujyuṁ yābhiravatho yābhiradhrigum |
omyāvatīṁ subharāmṛtastubhaṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.20
yābhiḥ kṛśānumasane duvasyatho jave yābhiryūno arvantamāvatam |
madhu priyaṁ bharatho yatsaraḍbhyastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.21
yābhirnaraṁ goṣuyudhaṁ nṛṣāhye kṣetrasya sātā tanayasya jinvathaḥ |
yābhī rathā avatho yābhirarvatastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.22
yābhiḥ kutsamārjuneyaṁ śatakratū pra turvītiṁ pra ca dabhītimāvatam |
yābhirdhvasantiṁ puruṣantimāvataṁ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam || 1.112.23
apnasvatīmaśvinā vācamasme kṛtaṁ no dasrā vṛṣaṇā manīṣām |
adyūtye'vase ni hvaye vāṁ vṛdhe ca no bhavataṁ vājasātau || 1.112.24
dyubhiraktubhiḥ pari pātamasmānariṣṭebhiraśvinā saubhagebhiḥ |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.112.25
idaṁ śreṣṭhaṁ jyotiṣāṁ jyotirāgāccitraḥ praketo ajaniṣṭa vibhvā |
yathā prasūtā savituḥ savāya evā rātryuṣase yonimāraik || 1.113.01
ruśadvatsā ruśatī śvetyāgādāraigu kṛṣṇā sadanānyasyāḥ |
samānabandhū amṛte anūcī dyāvā varṇaṁ carata āmināne || 1.113.02
samāno adhvā svasroranantastamanyānyā carato devaśiṣṭe |
na methete na tasthatuḥ sumeke naktoṣāsā samanasā virūpe || 1.113.03
bhāsvatī netrī sūnṛtānāmaceti citrā vi duro na āvaḥ |
prārpyā jagadvyu no rāyo akhyaduṣā ajīgarbhuvanāni viśvā || 1.113.04
jihmaśye caritave maghonyābhogaya iṣṭaye rāya u tvam |
dabhraṁ paśyadbhya urviyā vicakṣa uṣā ajīgarbhuvanāni viśvā || 1.113.05
kṣatrāya tvaṁ śravase tvaṁ mahīyā iṣṭaye tvamarthamiva tvamityai |
visadṛśā jīvitābhipracakṣa uṣā ajīgarbhuvanāni viśvā || 1.113.06
eṣā divo duhitā pratyadarśi vyucchantī yuvatiḥ śukravāsāḥ |
viśvasyeśānā pārthivasya vasva uṣo adyeha subhage vyuccha || 1.113.07
parāyatīnāmanveti pātha āyatīnāṁ prathamā śaśvatīnām |
vyucchantī jīvamudīrayantyuṣā mṛtaṁ kaṁ cana bodhayantī || 1.113.08
uṣo yadagniṁ samidhe cakartha vi yadāvaścakṣasā sūryasya |
yanmānuṣānyakṣyamāṇā ajīgastaddeveṣu cakṛṣe bhadramapnaḥ || 1.113.09
kiyātyā yatsamayā bhavāti yā vyūṣuryāśca nūnaṁ vyucchān |
anu pūrvāḥ kṛpate vāvaśānā pradīdhyānā joṣamanyābhireti || 1.113.10
īyuṣṭe ye pūrvatarāmapaśyanvyucchantīmuṣasaṁ martyāsaḥ |
asmābhirū nu praticakṣyābhūdo te yanti ye aparīṣu paśyān || 1.113.11
yāvayaddveṣā ṛtapā ṛtejāḥ sumnāvarī sūnṛtā īrayantī |
sumaṅgalīrbibhratī devavītimihādyoṣaḥ śreṣṭhatamā vyuccha || 1.113.12
śaśvatpuroṣā vyuvāsa devyatho adyedaṁ vyāvo maghonī |
atho vyucchāduttarā anu dyūnajarāmṛtā carati svadhābhiḥ || 1.113.13
vyañjibhirdiva ātāsvadyaudapa kṛṣṇāṁ nirṇijaṁ devyāvaḥ |
prabodhayantyaruṇebhiraśvairoṣā yāti suyujā rathena || 1.113.14
āvahantī poṣyā vāryāṇi citraṁ ketuṁ kṛṇute cekitānā |
īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāṁ vibhātīnāṁ prathamoṣā vyaśvait || 1.113.15
udīrdhvaṁ jīvo asurna āgādapa prāgāttama ā jyotireti |
āraikpanthāṁ yātave sūryāyāganma yatra pratiranta āyuḥ || 1.113.16
syūmanā vāca udiyarti vahni stavāno rebha uṣaso vibhātīḥ |
adyā taduccha gṛṇate maghonyasme āyurni didīhi prajāvat || 1.113.17
yā gomatīruṣasaḥ sarvavīrā vyucchanti dāśuṣe martyāya |
vāyoriva sūnṛtānāmudarke tā aśvadā aśnavatsomasutvā || 1.113.18
mātā devānāmaditeranīkaṁ yajñasya keturbṛhatī vi bhāhi |
praśastikṛdbrahmaṇe no vyucchā no jane janaya viśvavāre || 1.113.19
yaccitramapna uṣaso vahantījānāya śaśamānāya bhadram |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.113.20
imā rudrāya tavase kapardine kṣayadvīrāya pra bharāmahe matīḥ |
yathā śamasaddvipade catuṣpade viśvaṁ puṣṭaṁ grāme asminnanāturam || 1.114.01
mṛḻā no rudrota no mayaskṛdhi kṣayadvīrāya namasā vidhema te |
yacchaṁ ca yośca manurāyeje pitā tadaśyāma tava rudra praṇītiṣu || 1.114.02
aśyāma te sumatiṁ devayajyayā kṣayadvīrasya tava rudra mīḍhvaḥ |
sumnāyannidviśo asmākamā carāriṣṭavīrā juhavāma te haviḥ || 1.114.03
tveṣaṁ vayaṁ rudraṁ yajñasādhaṁ vaṅkuṁ kavimavase ni hvayāmahe |
āre asmaddaivyaṁ heḻo asyatu sumatimidvayamasyā vṛṇīmahe || 1.114.04
divo varāhamaruṣaṁ kapardinaṁ tveṣaṁ rūpaṁ namasā ni hvayāmahe |
haste bibhradbheṣajā vāryāṇi śarma varma cchardirasmabhyaṁ yaṁsat || 1.114.05
idaṁ pitre marutāmucyate vacaḥ svādoḥ svādīyo rudrāya vardhanam |
rāsvā ca no amṛta martabhojanaṁ tmane tokāya tanayāya mṛḻa || 1.114.06
mā no mahāntamuta mā no arbhakaṁ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam |
mā no vadhīḥ pitaraṁ mota mātaraṁ mā naḥ priyāstanvo rudra rīriṣaḥ || 1.114.07
mā nastoke tanaye mā na āyau mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ sadamittvā havāmahe || 1.114.08
upa te stomānpaśupā ivākaraṁ rāsvā pitarmarutāṁ sumnamasme |
bhadrā hi te sumatirmṛḻayattamāthā vayamava itte vṛṇīmahe || 1.114.09
āre te goghnamuta pūruṣaghnaṁ kṣayadvīra sumnamasme te astu |
mṛḻā ca no adhi ca brūhi devādhā ca naḥ śarma yaccha dvibarhāḥ || 1.114.10
avocāma namo asmā avasyavaḥ śṛṇotu no havaṁ rudro marutvān |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.114.11
citraṁ devānāmudagādanīkaṁ cakṣurmitrasya varuṇasyāgneḥ |
āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṁ sūrya ātmā jagatastasthuṣaśca || 1.115.01
sūryo devīmuṣasaṁ rocamānāṁ maryo na yoṣāmabhyeti paścāt |
yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram || 1.115.02
bhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etagvā anumādyāsaḥ |
namasyanto diva ā pṛṣṭhamasthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ || 1.115.03
tatsūryasya devatvaṁ tanmahitvaṁ madhyā kartorvitataṁ saṁ jabhāra |
yadedayukta haritaḥ sadhasthādādrātrī vāsastanute simasmai || 1.115.04
tanmitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṁ kṛṇute dyorupasthe |
anantamanyadruśadasya pājaḥ kṛṣṇamanyaddharitaḥ saṁ bharanti || 1.115.05
adyā devā uditā sūryasya niraṁhasaḥ pipṛtā niravadyāt |
tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ || 1.115.06
nāsatyābhyāṁ barhiriva pra vṛñje stomā iyarmyabhriyeva vātaḥ |
yāvarbhagāya vimadāya jāyāṁ senājuvā nyūhatū rathena || 1.116.01
vīḻupatmabhirāśuhemabhirvā devānāṁ vā jūtibhiḥ śāśadānā |
tadrāsabho nāsatyā sahasramājā yamasya pradhane jigāya || 1.116.02
tugro ha bhujyumaśvinodameghe rayiṁ na kaścinmamṛvā avāhāḥ |
tamūhathurnaubhirātmanvatībhirantarikṣaprudbhirapodakābhiḥ || 1.116.03
tisraḥ kṣapastrirahātivrajadbhirnāsatyā bhujyumūhathuḥ pataṁgaiḥ |
samudrasya dhanvannārdrasya pāre tribhī rathaiḥ śatapadbhiḥ ṣaḻaśvaiḥ || 1.116.04
anārambhaṇe tadavīrayethāmanāsthāne agrabhaṇe samudre |
yadaśvinā ūhathurbhujyumastaṁ śatāritrāṁ nāvamātasthivāṁsam || 1.116.05
yamaśvinā dadathuḥ śvetamaśvamaghāśvāya śaśvaditsvasti |
tadvāṁ dātraṁ mahi kīrtenyaṁ bhūtpaidvo vājī sadamiddhavyo aryaḥ || 1.116.06
yuvaṁ narā stuvate pajriyāya kakṣīvate aradataṁ puraṁdhim |
kārotarācchaphādaśvasya vṛṣṇaḥ śataṁ kumbhā asiñcataṁ surāyāḥ || 1.116.07
himenāgniṁ ghraṁsamavārayethāṁ pitumatīmūrjamasmā adhattam |
ṛbīse atrimaśvināvanītamunninyathuḥ sarvagaṇaṁ svasti || 1.116.08
parāvataṁ nāsatyānudethāmuccābudhnaṁ cakrathurjihmabāram |
kṣarannāpo na pāyanāya rāye sahasrāya tṛṣyate gotamasya || 1.116.09
jujuruṣo nāsatyota vavriṁ prāmuñcataṁ drāpimiva cyavānāt |
prātirataṁ jahitasyāyurdasrāditpatimakṛṇutaṁ kanīnām || 1.116.10
tadvāṁ narā śaṁsyaṁ rādhyaṁ cābhiṣṭimannāsatyā varūtham |
yadvidvāṁsā nidhimivāpagūḻhamuddarśatādūpathurvandanāya || 1.116.11
tadvāṁ narā sanaye daṁsa ugramāviṣkṛṇomi tanyaturna vṛṣṭim |
dadhyaṅha yanmadhvātharvaṇo vāmaśvasya śīrṣṇā pra yadīmuvāca || 1.116.12
ajohavīnnāsatyā karā vāṁ mahe yāmanpurubhujā puraṁdhiḥ |
śrutaṁ tacchāsuriva vadhrimatyā hiraṇyahastamaśvināvadattam || 1.116.13
āsno vṛkasya vartikāmabhīke yuvaṁ narā nāsatyāmumuktam |
uto kaviṁ purubhujā yuvaṁ ha kṛpamāṇamakṛṇutaṁ vicakṣe || 1.116.14
caritraṁ hi verivācchedi parṇamājā khelasya paritakmyāyām |
sadyo jaṅghāmāyasīṁ viśpalāyai dhane hite sartave pratyadhattam || 1.116.15
śataṁ meṣānvṛkye cakṣadānamṛjrāśvaṁ taṁ pitāndhaṁ cakāra |
tasmā akṣī nāsatyā vicakṣa ādhattaṁ dasrā bhiṣajāvanarvan || 1.116.16
ā vāṁ rathaṁ duhitā sūryasya kārṣmevātiṣṭhadarvatā jayantī |
viśve devā anvamanyanta hṛdbhiḥ samu śriyā nāsatyā sacethe || 1.116.17
yadayātaṁ divodāsāya vartirbharadvājāyāśvinā hayantā |
revaduvāha sacano ratho vāṁ vṛṣabhaśca śiṁśumāraśca yuktā || 1.116.18
rayiṁ sukṣatraṁ svapatyamāyuḥ suvīryaṁ nāsatyā vahantā |
ā jahnāvīṁ samanasopa vājaistrirahno bhāgaṁ dadhatīmayātam || 1.116.19
pariviṣṭaṁ jāhuṣaṁ viśvataḥ sīṁ sugebhirnaktamūhathū rajobhiḥ |
vibhindunā nāsatyā rathena vi parvatā ajarayū ayātam || 1.116.20
ekasyā vastorāvataṁ raṇāya vaśamaśvinā sanaye sahasrā |
nirahataṁ ducchunā indravantā pṛthuśravaso vṛṣaṇāvarātīḥ || 1.116.21
śarasya cidārcatkasyāvatādā nīcāduccā cakrathuḥ pātave vāḥ |
śayave cinnāsatyā śacībhirjasuraye staryaṁ pipyathurgām || 1.116.22
avasyate stuvate kṛṣṇiyāya ṛjūyate nāsatyā śacībhiḥ |
paśuṁ na naṣṭamiva darśanāya viṣṇāpvaṁ dadathurviśvakāya || 1.116.23
daśa rātrīraśivenā nava dyūnavanaddhaṁ śnathitamapsvantaḥ |
viprutaṁ rebhamudani pravṛktamunninyathuḥ somamiva sruveṇa || 1.116.24
pra vāṁ daṁsāṁsyaśvināvavocamasya patiḥ syāṁ sugavaḥ suvīraḥ |
uta paśyannaśnuvandīrghamāyurastamivejjarimāṇaṁ jagamyām || 1.116.25
madhvaḥ somasyāśvinā madāya pratno hotā vivāsate vām |
barhiṣmatī rātirviśritā gīriṣā yātaṁ nāsatyopa vājaiḥ || 1.117.01
yo vāmaśvinā manaso javīyānrathaḥ svaśvo viśa ājigāti |
yena gacchathaḥ sukṛto duroṇaṁ tena narā vartirasmabhyaṁ yātam || 1.117.02
ṛṣiṁ narāvaṁhasaḥ pāñcajanyamṛbīsādatriṁ muñcatho gaṇena |
minantā dasyoraśivasya māyā anupūrvaṁ vṛṣaṇā codayantā || 1.117.03
aśvaṁ na gūḻhamaśvinā durevairṛṣiṁ narā vṛṣaṇā rebhamapsu |
saṁ taṁ riṇītho viprutaṁ daṁsobhirna vāṁ jūryanti pūrvyā kṛtāni || 1.117.04
suṣupvāṁsaṁ na nirṛterupasthe sūryaṁ na dasrā tamasi kṣiyantam |
śubhe rukmaṁ na darśataṁ nikhātamudūpathuraśvinā vandanāya || 1.117.05
tadvāṁ narā śaṁsyaṁ pajriyeṇa kakṣīvatā nāsatyā parijman |
śaphādaśvasya vājino janāya śataṁ kumbhā asiñcataṁ madhūnām || 1.117.06
yuvaṁ narā stuvate kṛṣṇiyāya viṣṇāpvaṁ dadathurviśvakāya |
ghoṣāyai citpitṛṣade duroṇe patiṁ jūryantyā aśvināvadattam || 1.117.07
yuvaṁ śyāvāya ruśatīmadattaṁ mahaḥ kṣoṇasyāśvinā kaṇvāya |
pravācyaṁ tadvṛṣaṇā kṛtaṁ vāṁ yannārṣadāya śravo adhyadhattam || 1.117.08
purū varpāṁsyaśvinā dadhānā ni pedava ūhathurāśumaśvam |
sahasrasāṁ vājinamapratītamahihanaṁ śravasyaṁ tarutram || 1.117.09
etāni vāṁ śravasyā sudānū brahmāṅgūṣaṁ sadanaṁ rodasyoḥ |
yadvāṁ pajrāso aśvinā havante yātamiṣā ca viduṣe ca vājam || 1.117.10
sūnormānenāśvinā gṛṇānā vājaṁ viprāya bhuraṇā radantā |
agastye brahmaṇā vāvṛdhānā saṁ viśpalāṁ nāsatyāriṇītam || 1.117.11
kuha yāntā suṣṭutiṁ kāvyasya divo napātā vṛṣaṇā śayutrā |
hiraṇyasyeva kalaśaṁ nikhātamudūpathurdaśame aśvināhan || 1.117.12
yuvaṁ cyavānamaśvinā jarantaṁ punaryuvānaṁ cakrathuḥ śacībhiḥ |
yuvo rathaṁ duhitā sūryasya saha śriyā nāsatyāvṛṇīta || 1.117.13
yuvaṁ tugrāya pūrvyebhirevaiḥ punarmanyāvabhavataṁ yuvānā |
yuvaṁ bhujyumarṇaso niḥ samudrādvibhirūhathurṛjrebhiraśvaiḥ || 1.117.14
ajohavīdaśvinā taugryo vāṁ proḻhaḥ samudramavyathirjaganvān |
niṣṭamūhathuḥ suyujā rathena manojavasā vṛṣaṇā svasti || 1.117.15
ajohavīdaśvinā vartikā vāmāsno yatsīmamuñcataṁ vṛkasya |
vi jayuṣā yayathuḥ sānvadrerjātaṁ viṣvāco ahataṁ viṣeṇa || 1.117.16
śataṁ meṣānvṛkye māmahānaṁ tamaḥ praṇītamaśivena pitrā |
ākṣī ṛjrāśve aśvināvadhattaṁ jyotirandhāya cakrathurvicakṣe || 1.117.17
śunamandhāya bharamahvayatsā vṛkīraśvinā vṛṣaṇā nareti |
jāraḥ kanīna iva cakṣadāna ṛjrāśvaḥ śatamekaṁ ca meṣān || 1.117.18
mahī vāmūtiraśvinā mayobhūruta srāmaṁ dhiṣṇyā saṁ riṇīthaḥ |
athā yuvāmidahvayatpuraṁdhirāgacchataṁ sīṁ vṛṣaṇāvavobhiḥ || 1.117.19
adhenuṁ dasrā staryaṁ viṣaktāmapinvataṁ śayave aśvinā gām |
yuvaṁ śacībhirvimadāya jāyāṁ nyūhathuḥ purumitrasya yoṣām || 1.117.20
yavaṁ vṛkeṇāśvinā vapanteṣaṁ duhantā manuṣāya dasrā |
abhi dasyuṁ bakureṇā dhamantoru jyotiścakrathurāryāya || 1.117.21
ātharvaṇāyāśvinā dadhīce'śvyaṁ śiraḥ pratyairayatam |
sa vāṁ madhu pra vocadṛtāyantvāṣṭraṁ yaddasrāvapikakṣyaṁ vām || 1.117.22
sadā kavī sumatimā cake vāṁ viśvā dhiyo aśvinā prāvataṁ me |
asme rayiṁ nāsatyā bṛhantamapatyasācaṁ śrutyaṁ rarāthām || 1.117.23
hiraṇyahastamaśvinā rarāṇā putraṁ narā vadhrimatyā adattam |
tridhā ha śyāvamaśvinā vikastamujjīvasa airayataṁ sudānū || 1.117.24
etāni vāmaśvinā vīryāṇi pra pūrvyāṇyāyavo'vocan |
brahma kṛṇvanto vṛṣaṇā yuvabhyāṁ suvīrāso vidathamā vadema || 1.117.25
ā vāṁ ratho aśvinā śyenapatvā sumṛḻīkaḥ svavā yātvarvāṅ |
yo martyasya manaso javīyāntrivandhuro vṛṣaṇā vātaraṁhāḥ || 1.118.01
trivandhureṇa trivṛtā rathena tricakreṇa suvṛtā yātamarvāk |
pinvataṁ gā jinvatamarvato no vardhayatamaśvinā vīramasme || 1.118.02
pravadyāmanā suvṛtā rathena dasrāvimaṁ śṛṇutaṁ ślokamadreḥ |
kimaṅga vāṁ pratyavartiṁ gamiṣṭhāhurviprāso aśvinā purājāḥ || 1.118.03
ā vāṁ śyenāso aśvinā vahantu rathe yuktāsa āśavaḥ pataṁgāḥ |
ye apturo divyāso na gṛdhrā abhi prayo nāsatyā vahanti || 1.118.04
ā vāṁ rathaṁ yuvatistiṣṭhadatra juṣṭvī narā duhitā sūryasya |
pari vāmaśvā vapuṣaḥ pataṁgā vayo vahantvaruṣā abhīke || 1.118.05
udvandanamairataṁ daṁsanābhirudrebhaṁ dasrā vṛṣaṇā śacībhiḥ |
niṣṭaugryaṁ pārayathaḥ samudrātpunaścyavānaṁ cakrathuryuvānam || 1.118.06
yuvamatraye'vanītāya taptamūrjamomānamaśvināvadhattam |
yuvaṁ kaṇvāyāpiriptāya cakṣuḥ pratyadhattaṁ suṣṭutiṁ jujuṣāṇā || 1.118.07
yuvaṁ dhenuṁ śayave nādhitāyāpinvatamaśvinā pūrvyāya |
amuñcataṁ vartikāmaṁhaso niḥ prati jaṅghāṁ viśpalāyā adhattam || 1.118.08
yuvaṁ śvetaṁ pedava indrajūtamahihanamaśvinādattamaśvam |
johūtramaryo abhibhūtimugraṁ sahasrasāṁ vṛṣaṇaṁ vīḍvaṅgam || 1.118.09
tā vāṁ narā svavase sujātā havāmahe aśvinā nādhamānāḥ |
ā na upa vasumatā rathena giro juṣāṇā suvitāya yātam || 1.118.10
ā śyenasya javasā nūtanenāsme yātaṁ nāsatyā sajoṣāḥ |
have hi vāmaśvinā rātahavyaḥ śaśvattamāyā uṣaso vyuṣṭau || 1.118.11
ā vāṁ rathaṁ purumāyaṁ manojuvaṁ jīrāśvaṁ yajñiyaṁ jīvase huve |
sahasraketuṁ vaninaṁ śatadvasuṁ śruṣṭīvānaṁ varivodhāmabhi prayaḥ || 1.119.01
ūrdhvā dhītiḥ pratyasya prayāmanyadhāyi śasmansamayanta ā diśaḥ |
svadāmi gharmaṁ prati yantyūtaya ā vāmūrjānī rathamaśvināruhat || 1.119.02
saṁ yanmithaḥ paspṛdhānāso agmata śubhe makhā amitā jāyavo raṇe |
yuvoraha pravaṇe cekite ratho yadaśvinā vahathaḥ sūrimā varam || 1.119.03
yuvaṁ bhujyuṁ bhuramāṇaṁ vibhirgataṁ svayuktibhirnivahantā pitṛbhya ā |
yāsiṣṭaṁ vartirvṛṣaṇā vijenyaṁ divodāsāya mahi ceti vāmavaḥ || 1.119.04
yuvoraśvinā vapuṣe yuvāyujaṁ rathaṁ vāṇī yematurasya śardhyam |
ā vāṁ patitvaṁ sakhyāya jagmuṣī yoṣāvṛṇīta jenyā yuvāṁ patī || 1.119.05
yuvaṁ rebhaṁ pariṣūteruruṣyatho himena gharmaṁ paritaptamatraye |
yuvaṁ śayoravasaṁ pipyathurgavi pra dīrgheṇa vandanastāryāyuṣā || 1.119.06
yuvaṁ vandanaṁ nirṛtaṁ jaraṇyayā rathaṁ na dasrā karaṇā saminvathaḥ |
kṣetrādā vipraṁ janatho vipanyayā pra vāmatra vidhate daṁsanā bhuvat || 1.119.07
agacchataṁ kṛpamāṇaṁ parāvati pituḥ svasya tyajasā nibādhitam |
svarvatīrita ūtīryuvoraha citrā abhīke abhavannabhiṣṭayaḥ || 1.119.08
uta syā vāṁ madhumanmakṣikārapanmade somasyauśijo huvanyati |
yuvaṁ dadhīco mana ā vivāsatho'thā śiraḥ prati vāmaśvyaṁ vadat || 1.119.09
yuvaṁ pedave puruvāramaśvinā spṛdhāṁ śvetaṁ tarutāraṁ duvasyathaḥ |
śaryairabhidyuṁ pṛtanāsu duṣṭaraṁ carkṛtyamindramiva carṣaṇīsaham || 1.119.10
kā rādhaddhotrāśvinā vāṁ ko vāṁ joṣa ubhayoḥ |
kathā vidhātyapracetāḥ || 1.120.01
vidvāṁsāvidduraḥ pṛcchedavidvānitthāparo acetāḥ |
nū cinnu marte akrau || 1.120.02
tā vidvāṁsā havāmahe vāṁ tā no vidvāṁsā manma vocetamadya |
prārcaddayamāno yuvākuḥ || 1.120.03
vi pṛcchāmi pākyā na devānvaṣaṭkṛtasyādbhutasya dasrā |
pātaṁ ca sahyaso yuvaṁ ca rabhyaso naḥ || 1.120.04
pra yā ghoṣe bhṛgavāṇe na śobhe yayā vācā yajati pajriyo vām |
praiṣayurna vidvān || 1.120.05
śrutaṁ gāyatraṁ takavānasyāhaṁ ciddhi rirebhāśvinā vām |
ākṣī śubhaspatī dan || 1.120.06
yuvaṁ hyāstaṁ maho ranyuvaṁ vā yanniratataṁsatam |
tā no vasū sugopā syātaṁ pātaṁ no vṛkādaghāyoḥ || 1.120.07
mā kasmai dhātamabhyamitriṇe no mākutrā no gṛhebhyo dhenavo guḥ |
stanābhujo aśiśvīḥ || 1.120.08
duhīyanmitradhitaye yuvāku rāye ca no mimītaṁ vājavatyai |
iṣe ca no mimītaṁ dhenumatyai || 1.120.09
aśvinorasanaṁ rathamanaśvaṁ vājinīvatoḥ |
tenāhaṁ bhūri cākana || 1.120.10
ayaṁ samaha mā tanūhyāte janā anu |
somapeyaṁ sukho rathaḥ || 1.120.11
adha svapnasya nirvide'bhuñjataśca revataḥ |
ubhā tā basri naśyataḥ || 1.120.12
kaditthā nṝḥ pātraṁ devayatāṁ śravadgiro aṅgirasāṁ turaṇyan |
pra yadānaḍviśa ā harmyasyoru kraṁsate adhvare yajatraḥ || 1.121.01
stambhīddha dyāṁ sa dharuṇaṁ pruṣāyadṛbhurvājāya draviṇaṁ naro goḥ |
anu svajāṁ mahiṣaścakṣata vrāṁ menāmaśvasya pari mātaraṁ goḥ || 1.121.02
nakṣaddhavamaruṇīḥ pūrvyaṁ rāṭ turo viśāmaṅgirasāmanu dyūn |
takṣadvajraṁ niyutaṁ tastambhaddyāṁ catuṣpade naryāya dvipāde || 1.121.03
asya made svaryaṁ dā ṛtāyāpīvṛtamusriyāṇāmanīkam |
yaddha prasarge trikakumnivartadapa druho mānuṣasya duro vaḥ || 1.121.04
tubhyaṁ payo yatpitarāvanītāṁ rādhaḥ suretasturaṇe bhuraṇyū |
śuci yatte rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ paya usriyāyāḥ || 1.121.05
adha pra jajñe taraṇirmamattu pra rocyasyā uṣaso na sūraḥ |
induryebhirāṣṭa sveduhavyaiḥ sruveṇa siñcañjaraṇābhi dhāma || 1.121.06
svidhmā yadvanadhitirapasyātsūro adhvare pari rodhanā goḥ |
yaddha prabhāsi kṛtvyā anu dyūnanarviśe paśviṣe turāya || 1.121.07
aṣṭā maho diva ādo harī iha dyumnāsāhamabhi yodhāna utsam |
hariṁ yatte mandinaṁ dukṣanvṛdhe gorabhasamadribhirvātāpyam || 1.121.08
tvamāyasaṁ prati vartayo gordivo aśmānamupanītamṛbhvā |
kutsāya yatra puruhūta vanvañchuṣṇamanantaiḥ pariyāsi vadhaiḥ || 1.121.09
purā yatsūrastamaso apītestamadrivaḥ phaligaṁ hetimasya |
śuṣṇasya citparihitaṁ yadojo divaspari sugrathitaṁ tadādaḥ || 1.121.10
anu tvā mahī pājasī acakre dyāvākṣāmā madatāmindra karman |
tvaṁ vṛtramāśayānaṁ sirāsu maho vajreṇa siṣvapo varāhum || 1.121.11
tvamindra naryo yā avo nṝntiṣṭhā vātasya suyujo vahiṣṭhān |
yaṁ te kāvya uśanā mandinaṁ dādvṛtrahaṇaṁ pāryaṁ tatakṣa vajram || 1.121.12
tvaṁ sūro harito rāmayo nṝnbharaccakrametaśo nāyamindra |
prāsya pāraṁ navatiṁ nāvyānāmapi kartamavartayo'yajyūn || 1.121.13
tvaṁ no asyā indra durhaṇāyāḥ pāhi vajrivo duritādabhīke |
pra no vājānrathyo aśvabudhyāniṣe yandhi śravase sūnṛtāyai || 1.121.14
mā sā te asmatsumatirvi dasadvājapramahaḥ samiṣo varanta |
ā no bhaja maghavangoṣvaryo maṁhiṣṭhāste sadhamādaḥ syāma || 1.121.15
pra vaḥ pāntaṁ raghumanyavo'ndho yajñaṁ rudrāya mīḻhuṣe bharadhvam |
divo astoṣyasurasya vīrairiṣudhyeva maruto rodasyoḥ || 1.122.01
patnīva pūrvahūtiṁ vāvṛdhadhyā uṣāsānaktā purudhā vidāne |
starīrnātkaṁ vyutaṁ vasānā sūryasya śriyā sudṛśī hiraṇyaiḥ || 1.122.02
mamattu naḥ parijmā vasarhā mamattu vāto apāṁ vṛṣaṇvān |
śiśītamindrāparvatā yuvaṁ nastanno viśve varivasyantu devāḥ || 1.122.03
uta tyā me yaśasā śvetanāyai vyantā pāntauśijo huvadhyai |
pra vo napātamapāṁ kṛṇudhvaṁ pra mātarā rāspinasyāyoḥ || 1.122.04
ā vo ruvaṇyumauśijo huvadhyai ghoṣeva śaṁsamarjunasya naṁśe |
pra vaḥ pūṣṇe dāvana ā acchā voceya vasutātimagneḥ || 1.122.05
śrutaṁ me mitrāvaruṇā havemota śrutaṁ sadane viśvataḥ sīm |
śrotu naḥ śroturātiḥ suśrotuḥ sukṣetrā sindhuradbhiḥ || 1.122.06
stuṣe sā vāṁ varuṇa mitra rātirgavāṁ śatā pṛkṣayāmeṣu pajre |
śrutarathe priyarathe dadhānāḥ sadyaḥ puṣṭiṁ nirundhānāso agman || 1.122.07
asya stuṣe mahimaghasya rādhaḥ sacā sanema nahuṣaḥ suvīrāḥ |
jano yaḥ pajrebhyo vājinīvānaśvāvato rathino mahyaṁ sūriḥ || 1.122.08
jano yo mitrāvaruṇāvabhidhrugapo na vāṁ sunotyakṣṇayādhruk |
svayaṁ sa yakṣmaṁ hṛdaye ni dhatta āpa yadīṁ hotrābhirṛtāvā || 1.122.09
sa vrādhato nahuṣo daṁsujūtaḥ śardhastaro narāṁ gūrtaśravāḥ |
visṛṣṭarātiryāti bāḻhasṛtvā viśvāsu pṛtsu sadamicchūraḥ || 1.122.10
adha gmantā nahuṣo havaṁ sūreḥ śrotā rājāno amṛtasya mandrāḥ |
nabhojuvo yanniravasya rādhaḥ praśastaye mahinā rathavate || 1.122.11
etaṁ śardhaṁ dhāma yasya sūrerityavocandaśatayasya naṁśe |
dyumnāni yeṣu vasutātī rāranviśve sanvantu prabhṛtheṣu vājam || 1.122.12
mandāmahe daśatayasya dhāserdviryatpañca bibhrato yantyannā |
kimiṣṭāśva iṣṭaraśmireta īśānāsastaruṣa ṛñjate nṝn || 1.122.13
hiraṇyakarṇaṁ maṇigrīvamarṇastanno viśve varivasyantu devāḥ |
aryo giraḥ sadya ā jagmuṣīrosrāścākantūbhayeṣvasme || 1.122.14
catvāro mā maśarśārasya śiśvastrayo rājña āyavasasya jiṣṇoḥ |
ratho vāṁ mitrāvaruṇā dīrghāpsāḥ syūmagabhastiḥ sūro nādyaut || 1.122.15
pṛthū ratho dakṣiṇāyā ayojyainaṁ devāso amṛtāso asthuḥ |
kṛṣṇādudasthādaryā vihāyāścikitsantī mānuṣāya kṣayāya || 1.123.01
pūrvā viśvasmādbhuvanādabodhi jayantī vājaṁ bṛhatī sanutrī |
uccā vyakhyadyuvatiḥ punarbhūroṣā aganprathamā pūrvahūtau || 1.123.02
yadadya bhāgaṁ vibhajāsi nṛbhya uṣo devi martyatrā sujāte |
devo no atra savitā damūnā anāgaso vocati sūryāya || 1.123.03
gṛhaṁgṛhamahanā yātyacchā divedive adhi nāmā dadhānā |
siṣāsantī dyotanā śaśvadāgādagramagramidbhajate vasūnām || 1.123.04
bhagasya svasā varuṇasya jāmiruṣaḥ sūnṛte prathamā jarasva |
paścā sa daghyā yo aghasya dhātā jayema taṁ dakṣiṇayā rathena || 1.123.05
udīratāṁ sūnṛtā utpuraṁdhīrudagnayaḥ śuśucānāso asthuḥ |
spārhā vasūni tamasāpagūḻhāviṣkṛṇvantyuṣaso vibhātīḥ || 1.123.06
apānyadetyabhyanyadeti viṣurūpe ahanī saṁ carete |
parikṣitostamo anyā guhākaradyauduṣāḥ śośucatā rathena || 1.123.07
sadṛśīradya sadṛśīridu śvo dīrghaṁ sacante varuṇasya dhāma |
anavadyāstriṁśataṁ yojanānyekaikā kratuṁ pari yanti sadyaḥ || 1.123.08
jānatyahnaḥ prathamasya nāma śukrā kṛṣṇādajaniṣṭa śvitīcī |
ṛtasya yoṣā na mināti dhāmāharaharniṣkṛtamācarantī || 1.123.09
kanyeva tanvā śāśadānā eṣi devi devamiyakṣamāṇam |
saṁsmayamānā yuvatiḥ purastādāvirvakṣāṁsi kṛṇuṣe vibhātī || 1.123.10
susaṁkāśā mātṛmṛṣṭeva yoṣāvistanvaṁ kṛṇuṣe dṛśe kam |
bhadrā tvamuṣo vitaraṁ vyuccha na tatte anyā uṣaso naśanta || 1.123.11
aśvāvatīrgomatīrviśvavārā yatamānā raśmibhiḥ sūryasya |
parā ca yanti punarā ca yanti bhadrā nāma vahamānā uṣāsaḥ || 1.123.12
ṛtasya raśmimanuyacchamānā bhadrambhadraṁ kratumasmāsu dhehi |
uṣo no adya suhavā vyucchāsmāsu rāyo maghavatsu ca syuḥ || 1.123.13
uṣā ucchantī samidhāne agnā udyansūrya urviyā jyotiraśret |
devo no atra savitā nvarthaṁ prāsāvīddvipatpra catuṣpadityai || 1.124.01
aminatī daivyāni vratāni praminatī manuṣyā yugāni |
īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāmāyatīnāṁ prathamoṣā vyadyaut || 1.124.02
eṣā divo duhitā pratyadarśi jyotirvasānā samanā purastāt |
ṛtasya panthāmanveti sādhu prajānatīva na diśo mināti || 1.124.03
upo adarśi śundhyuvo na vakṣo nodhā ivāvirakṛta priyāṇi |
admasanna sasato bodhayantī śaśvattamāgātpunareyuṣīṇām || 1.124.04
pūrve ardhe rajaso aptyasya gavāṁ janitryakṛta pra ketum |
vyu prathate vitaraṁ varīya obhā pṛṇantī pitrorupasthā || 1.124.05
evedeṣā purutamā dṛśe kaṁ nājāmiṁ na pari vṛṇakti jāmim |
arepasā tanvā śāśadānā nārbhādīṣate na maho vibhātī || 1.124.06
abhrāteva puṁsa eti pratīcī gartārugiva sanaye dhanānām |
jāyeva patya uśatī suvāsā uṣā hasreva ni riṇīte apsaḥ || 1.124.07
svasā svasre jyāyasyai yonimāraigapaityasyāḥ praticakṣyeva |
vyucchantī raśmibhiḥ sūryasyāñjyaṅkte samanagā iva vrāḥ || 1.124.08
āsāṁ pūrvāsāmahasu svasṝṇāmaparā pūrvāmabhyeti paścāt |
tāḥ pratnavannavyasīrnūnamasme revaducchantu sudinā uṣāsaḥ || 1.124.09
pra bodhayoṣaḥ pṛṇato maghonyabudhyamānāḥ paṇayaḥ sasantu |
revaduccha maghavadbhyo maghoni revatstotre sūnṛte jārayantī || 1.124.10
aveyamaśvaidyuvatiḥ purastādyuṅkte gavāmaruṇānāmanīkam |
vi nūnamucchādasati pra keturgṛhaṁgṛhamupa tiṣṭhāte agniḥ || 1.124.11
utte vayaścidvasaterapaptannaraśca ye pitubhājo vyuṣṭau |
amā sate vahasi bhūri vāmamuṣo devi dāśuṣe martyāya || 1.124.12
astoḍhvaṁ stomyā brahmaṇā me'vīvṛdhadhvamuśatīruṣāsaḥ |
yuṣmākaṁ devīravasā sanema sahasriṇaṁ ca śatinaṁ ca vājam || 1.124.13
prātā ratnaṁ prātaritvā dadhāti taṁ cikitvānpratigṛhyā ni dhatte |
tena prajāṁ vardhayamāna āyū rāyaspoṣeṇa sacate suvīraḥ || 1.125.01
sugurasatsuhiraṇyaḥ svaśvo bṛhadasmai vaya indro dadhāti |
yastvāyantaṁ vasunā prātaritvo mukṣījayeva padimutsināti || 1.125.02
āyamadya sukṛtaṁ prātaricchanniṣṭeḥ putraṁ vasumatā rathena |
aṁśoḥ sutaṁ pāyaya matsarasya kṣayadvīraṁ vardhaya sūnṛtābhiḥ || 1.125.03
upa kṣaranti sindhavo mayobhuva ījānaṁ ca yakṣyamāṇaṁ ca dhenavaḥ |
pṛṇantaṁ ca papuriṁ ca śravasyavo ghṛtasya dhārā upa yanti viśvataḥ || 1.125.04
nākasya pṛṣṭhe adhi tiṣṭhati śrito yaḥ pṛṇāti sa ha deveṣu gacchati |
tasmā āpo ghṛtamarṣanti sindhavastasmā iyaṁ dakṣiṇā pinvate sadā || 1.125.05
dakṣiṇāvatāmidimāni citrā dakṣiṇāvatāṁ divi sūryāsaḥ |
dakṣiṇāvanto amṛtaṁ bhajante dakṣiṇāvantaḥ pra tiranta āyuḥ || 1.125.06
mā pṛṇanto duritamena āranmā jāriṣuḥ sūrayaḥ suvratāsaḥ |
anyasteṣāṁ paridhirastu kaścidapṛṇantamabhi saṁ yantu śokāḥ || 1.125.07
amandānstomānpra bhare manīṣā sindhāvadhi kṣiyato bhāvyasya |
yo me sahasramamimīta savānatūrto rājā śrava icchamānaḥ || 1.126.01
śataṁ rājño nādhamānasya niṣkāñchatamaśvānprayatānsadya ādam |
śataṁ kakṣīvā asurasya gonāṁ divi śravo'jaramā tatāna || 1.126.02
upa mā śyāvāḥ svanayena dattā vadhūmanto daśa rathāso asthuḥ |
ṣaṣṭiḥ sahasramanu gavyamāgātsanatkakṣīvā abhipitve ahnām || 1.126.03
catvāriṁśaddaśarathasya śoṇāḥ sahasrasyāgre śreṇiṁ nayanti |
madacyutaḥ kṛśanāvato atyānkakṣīvanta udamṛkṣanta pajrāḥ || 1.126.04
pūrvāmanu prayatimā dade vastrīnyuktā aṣṭāvaridhāyaso gāḥ |
subandhavo ye viśyā iva vrā anasvantaḥ śrava aiṣanta pajrāḥ || 1.126.05
āgadhitā parigadhitā yā kaśīkeva jaṅgahe |
dadāti mahyaṁ yādurī yāśūnāṁ bhojyā śatā || 1.126.06
upopa me parā mṛśa mā me dabhrāṇi manyathāḥ |
sarvāhamasmi romaśā gandhārīṇāmivāvikā || 1.126.07
agniṁ hotāraṁ manye dāsvantaṁ vasuṁ sūnuṁ sahaso jātavedasaṁ vipraṁ na jātavedasam |
ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā |
ghṛtasya vibhrāṣṭimanu vaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ || 1.127.01
yajiṣṭhaṁ tvā yajamānā huvema jyeṣṭhamaṅgirasāṁ vipra manmabhirviprebhiḥ śukra manmabhiḥ |
parijmānamiva dyāṁ hotāraṁ carṣaṇīnām |
śociṣkeśaṁ vṛṣaṇaṁ yamimā viśaḥ prāvantu jūtaye viśaḥ || 1.127.02
sa hi purū cidojasā virukmatā dīdyāno bhavati druhaṁtaraḥ paraśurna druhaṁtaraḥ |
vīḻu cidyasya samṛtau śruvadvaneva yatsthiram |
niḥṣahamāṇo yamate nāyate dhanvāsahā nāyate || 1.127.03
dṛḻhā cidasmā anu duryathā vide tejiṣṭhābhiraraṇibhirdāṣṭyavase'gnaye dāṣṭyavase |
pra yaḥ purūṇi gāhate takṣadvaneva śociṣā |
sthirā cidannā ni riṇātyojasā ni sthirāṇi cidojasā || 1.127.04
tamasya pṛkṣamuparāsu dhīmahi naktaṁ yaḥ sudarśataro divātarādaprāyuṣe divātarāt |
ādasyāyurgrabhaṇavadvīḻu śarma na sūnave |
bhaktamabhaktamavo vyanto ajarā agnayo vyanto ajarāḥ || 1.127.05
sa hi śardho na mārutaṁ tuviṣvaṇirapnasvatīṣūrvarāsviṣṭanirārtanāsviṣṭaniḥ |
ādaddhavyānyādadiryajñasya keturarhaṇā |
adha smāsya harṣato hṛṣīvato viśve juṣanta panthāṁ naraḥ śubhe na panthām || 1.127.06
dvitā yadīṁ kīstāso abhidyavo namasyanta upavocanta bhṛgavo mathnanto dāśā bhṛgavaḥ |
agnirīśe vasūnāṁ śuciryo dharṇireṣām |
priyā apidhīrvaniṣīṣṭa medhira ā vaniṣīṣṭa medhiraḥ || 1.127.07
viśvāsāṁ tvā viśāṁ patiṁ havāmahe sarvāsāṁ samānaṁ dampatiṁ bhuje satyagirvāhasaṁ bhuje |
atithiṁ mānuṣāṇāṁ piturna yasyāsayā |
amī ca viśve amṛtāsa ā vayo havyā deveṣvā vayaḥ || 1.127.08
tvamagne sahasā sahantamaḥ śuṣmintamo jāyase devatātaye rayirna devatātaye |
śuṣmintamo hi te mado dyumnintama uta kratuḥ |
adha smā te pari carantyajara śruṣṭīvāno nājara || 1.127.09
pra vo mahe sahasā sahasvata uṣarbudhe paśuṣe nāgnaye stomo babhūtvagnaye |
prati yadīṁ haviṣmānviśvāsu kṣāsu joguve |
agre rebho na jarata ṛṣūṇāṁ jūrṇirhota ṛṣūṇām || 1.127.10
sa no nediṣṭhaṁ dadṛśāna ā bharāgne devebhiḥ sacanāḥ sucetunā maho rāyaḥ sucetunā |
mahi śaviṣṭha naskṛdhi saṁcakṣe bhuje asyai |
mahi stotṛbhyo maghavansuvīryaṁ mathīrugro na śavasā || 1.127.11
ayaṁ jāyata manuṣo dharīmaṇi hotā yajiṣṭha uśijāmanu vratamagniḥ svamanu vratam |
viśvaśruṣṭiḥ sakhīyate rayiriva śravasyate |
adabdho hotā ni ṣadadiḻaspade parivīta iḻaspade || 1.128.01
taṁ yajñasādhamapi vātayāmasyṛtasya pathā namasā haviṣmatā devatātā haviṣmatā |
sa na ūrjāmupābhṛtyayā kṛpā na jūryati |
yaṁ mātariśvā manave parāvato devaṁ bhāḥ parāvataḥ || 1.128.02
evena sadyaḥ paryeti pārthivaṁ muhurgī reto vṛṣabhaḥ kanikradaddadhadretaḥ kanikradat |
śataṁ cakṣāṇo akṣabhirdevo vaneṣu turvaṇiḥ |
sado dadhāna upareṣu sānuṣvagniḥ pareṣu sānuṣu || 1.128.03
sa sukratuḥ purohito damedame'gniryajñasyādhvarasya cetati kratvā yajñasya cetati |
kratvā vedhā iṣūyate viśvā jātāni paspaśe |
yato ghṛtaśrīratithirajāyata vahnirvedhā ajāyata || 1.128.04
kratvā yadasya taviṣīṣu pṛñcate'gneraveṇa marutāṁ na bhojyeṣirāya na bhojyā |
sa hi ṣmā dānaminvati vasūnāṁ ca majmanā |
sa nastrāsate duritādabhihrutaḥ śaṁsādaghādabhihrutaḥ || 1.128.05
viśvo vihāyā aratirvasurdadhe haste dakṣiṇe taraṇirna śiśrathacchravasyayā na śiśrathat |
viśvasmā idiṣudhyate devatrā havyamohiṣe |
viśvasmā itsukṛte vāramṛṇvatyagnirdvārā vyṛṇvati || 1.128.06
sa mānuṣe vṛjane śaṁtamo hito'gniryajñeṣu jenyo na viśpatiḥ priyo yajñeṣu viśpatiḥ |
sa havyā mānuṣāṇāmiḻā kṛtāni patyate |
sa nastrāsate varuṇasya dhūrtermaho devasya dhūrteḥ || 1.128.07
agniṁ hotāramīḻate vasudhitiṁ priyaṁ cetiṣṭhamaratiṁ nyerire havyavāhaṁ nyerire |
viśvāyuṁ viśvavedasaṁ hotāraṁ yajataṁ kavim |
devāso raṇvamavase vasūyavo gīrbhī raṇvaṁ vasūyavaḥ || 1.128.08
yaṁ tvaṁ rathamindra medhasātaye'pākā santamiṣira praṇayasi prānavadya nayasi |
sadyaścittamabhiṣṭaye karo vaśaśca vājinam |
sāsmākamanavadya tūtujāna vedhasāmimāṁ vācaṁ na vedhasām || 1.129.01
sa śrudhi yaḥ smā pṛtanāsu kāsu ciddakṣāyya indra bharahūtaye nṛbhirasi pratūrtaye nṛbhiḥ |
yaḥ śūraiḥ svaḥ sanitā yo viprairvājaṁ tarutā |
tamīśānāsa iradhanta vājinaṁ pṛkṣamatyaṁ na vājinam || 1.129.02
dasmo hi ṣmā vṛṣaṇaṁ pinvasi tvacaṁ kaṁ cidyāvīrararuṁ śūra martyaṁ parivṛṇakṣi martyam |
indrota tubhyaṁ taddive tadrudrāya svayaśase |
mitrāya vocaṁ varuṇāya saprathaḥ sumṛḻīkāya saprathaḥ || 1.129.03
asmākaṁ va indramuśmasīṣṭaye sakhāyaṁ viśvāyuṁ prāsahaṁ yujaṁ vājeṣu prāsahaṁ yujam |
asmākaṁ brahmotaye'vā pṛtsuṣu kāsu cit |
nahi tvā śatru starate stṛṇoṣi yaṁ viśvaṁ śatruṁ stṛṇoṣi yam || 1.129.04
ni ṣū namātimatiṁ kayasya cittejiṣṭhābhiraraṇibhirnotibhirugrābhirugrotibhiḥ |
neṣi ṇo yathā purānenāḥ śūra manyase |
viśvāni pūrorapa parṣi vahnirāsā vahnirno accha || 1.129.05
pra tadvoceyaṁ bhavyāyendave havyo na ya iṣavānmanma rejati rakṣohā manma rejati |
svayaṁ so asmadā nido vadhairajeta durmatim |
ava sravedaghaśaṁso'vataramava kṣudramiva sravet || 1.129.06
vanema taddhotrayā citantyā vanema rayiṁ rayivaḥ suvīryaṁ raṇvaṁ santaṁ suvīryam |
durmanmānaṁ sumantubhiremiṣā pṛcīmahi |
ā satyābhirindraṁ dyumnahūtibhiryajatraṁ dyumnahūtibhiḥ || 1.129.07
praprā vo asme svayaśobhirūtī parivarga indro durmatīnāṁ darīmandurmatīnām |
svayaṁ sā riṣayadhyai yā na upeṣe atraiḥ |
hatemasanna vakṣati kṣiptā jūrṇirna vakṣati || 1.129.08
tvaṁ na indra rāyā parīṇasā yāhi pathā anehasā puro yāhyarakṣasā |
sacasva naḥ parāka ā sacasvāstamīka ā |
pāhi no dūrādārādabhiṣṭibhiḥ sadā pāhyabhiṣṭibhiḥ || 1.129.09
tvaṁ na indra rāyā tarūṣasograṁ cittvā mahimā sakṣadavase mahe mitraṁ nāvase |
ojiṣṭha trātaravitā rathaṁ kaṁ cidamartya |
anyamasmadririṣeḥ kaṁ cidadrivo ririkṣantaṁ cidadrivaḥ || 1.129.10
pāhi na indra suṣṭuta sridho'vayātā sadamiddurmatīnāṁ devaḥ sandurmatīnām |
hantā pāpasya rakṣasastrātā viprasya māvataḥ |
adhā hi tvā janitā jījanadvaso rakṣohaṇaṁ tvā jījanadvaso || 1.129.11
endra yāhyupa naḥ parāvato nāyamacchā vidathānīva satpatirastaṁ rājeva satpatiḥ |
havāmahe tvā vayaṁ prayasvantaḥ sute sacā |
putrāso na pitaraṁ vājasātaye maṁhiṣṭhaṁ vājasātaye || 1.130.01
pibā somamindra suvānamadribhiḥ kośena siktamavataṁ na vaṁsagastātṛṣāṇo na vaṁsagaḥ |
madāya haryatāya te tuviṣṭamāya dhāyase |
ā tvā yacchantu harito na sūryamahā viśveva sūryam || 1.130.02
avindaddivo nihitaṁ guhā nidhiṁ verna garbhaṁ parivītamaśmanyanante antaraśmani |
vrajaṁ vajrī gavāmiva siṣāsannaṅgirastamaḥ |
apāvṛṇodiṣa indraḥ parīvṛtā dvāra iṣaḥ parīvṛtāḥ || 1.130.03
dādṛhāṇo vajramindro gabhastyoḥ kṣadmeva tigmamasanāya saṁ śyadahihatyāya saṁ śyat |
saṁvivyāna ojasā śavobhirindra majmanā |
taṣṭeva vṛkṣaṁ vanino ni vṛścasi paraśveva ni vṛścasi || 1.130.04
tvaṁ vṛthā nadya indra sartave'cchā samudramasṛjo rathā iva vājayato rathā iva |
ita ūtīrayuñjata samānamarthamakṣitam |
dhenūriva manave viśvadohaso janāya viśvadohasaḥ || 1.130.05
imāṁ te vācaṁ vasūyanta āyavo rathaṁ na dhīraḥ svapā atakṣiṣuḥ sumnāya tvāmatakṣiṣuḥ |
śumbhanto jenyaṁ yathā vājeṣu vipra vājinam |
atyamiva śavase sātaye dhanā viśvā dhanāni sātaye || 1.130.06
bhinatpuro navatimindra pūrave divodāsāya mahi dāśuṣe nṛto vajreṇa dāśuṣe nṛto |
atithigvāya śambaraṁ girerugro avābharat |
maho dhanāni dayamāna ojasā viśvā dhanānyojasā || 1.130.07
indraḥ samatsu yajamānamāryaṁ prāvadviśveṣu śatamūtirājiṣu svarmīḻheṣvājiṣu |
manave śāsadavratāntvacaṁ kṛṣṇāmarandhayat |
dakṣanna viśvaṁ tatṛṣāṇamoṣati nyarśasānamoṣati || 1.130.08
sūraścakraṁ pra vṛhajjāta ojasā prapitve vācamaruṇo muṣāyatī'śāna ā muṣāyati |
uśanā yatparāvato'jagannūtaye kave |
sumnāni viśvā manuṣeva turvaṇirahā viśveva turvaṇiḥ || 1.130.09
sa no navyebhirvṛṣakarmannukthaiḥ purāṁ dartaḥ pāyubhiḥ pāhi śagmaiḥ |
divodāsebhirindra stavāno vāvṛdhīthā ahobhiriva dyauḥ || 1.130.10
indrāya hi dyaurasuro anamnatendrāya mahī pṛthivī varīmabhirdyumnasātā varīmabhiḥ |
indraṁ viśve sajoṣaso devāso dadhire puraḥ |
indrāya viśvā savanāni mānuṣā rātāni santu mānuṣā || 1.131.01
viśveṣu hi tvā savaneṣu tuñjate samānamekaṁ vṛṣamaṇyavaḥ pṛthaksvaḥ saniṣyavaḥ pṛthak |
taṁ tvā nāvaṁ na parṣaṇiṁ śūṣasya dhuri dhīmahi |
indraṁ na yajñaiścitayanta āyava stomebhirindramāyavaḥ || 1.131.02
vi tvā tatasre mithunā avasyavo vrajasya sātā gavyasya niḥsṛjaḥ sakṣanta indra niḥsṛjaḥ |
yadgavyantā dvā janā svaryantā samūhasi |
āviṣkarikradvṛṣaṇaṁ sacābhuvaṁ vajramindra sacābhuvam || 1.131.03
viduṣṭe asya vīryasya pūravaḥ puro yadindra śāradīravātiraḥ sāsahāno avātiraḥ |
śāsastamindra martyamayajyuṁ śavasaspate |
mahīmamuṣṇāḥ pṛthivīmimā apo mandasāna imā apaḥ || 1.131.04
āditte asya vīryasya carkiranmadeṣu vṛṣannuśijo yadāvitha sakhīyato yadāvitha |
cakartha kāramebhyaḥ pṛtanāsu pravantave |
te anyāmanyāṁ nadyaṁ saniṣṇata śravasyantaḥ saniṣṇata || 1.131.05
uto no asyā uṣaso juṣeta hyarkasya bodhi haviṣo havīmabhiḥ svarṣātā havīmabhiḥ |
yadindra hantave mṛdho vṛṣā vajriñciketasi |
ā me asya vedhaso navīyaso manma śrudhi navīyasaḥ || 1.131.06
tvaṁ tamindra vāvṛdhāno asmayuramitrayantaṁ tuvijāta martyaṁ vajreṇa śūra martyam |
jahi yo no aghāyati śṛṇuṣva suśravastamaḥ |
riṣṭaṁ na yāmannapa bhūtu durmatirviśvāpa bhūtu durmatiḥ || 1.131.07
tvayā vayaṁ maghavanpūrvye dhana indratvotāḥ sāsahyāma pṛtanyato vanuyāma vanuṣyataḥ |
nediṣṭhe asminnahanyadhi vocā nu sunvate |
asminyajñe vi cayemā bhare kṛtaṁ vājayanto bhare kṛtam || 1.132.01
svarjeṣe bhara āprasya vakmanyuṣarbudhaḥ svasminnañjasi krāṇasya svasminnañjasi |
ahannindro yathā vide śīrṣṇāśīrṣṇopavācyaḥ |
asmatrā te sadhryaksantu rātayo bhadrā bhadrasya rātayaḥ || 1.132.02
tattu prayaḥ pratnathā te śuśukvanaṁ yasminyajñe vāramakṛṇvata kṣayamṛtasya vārasi kṣayam |
vi tadvoceradha dvitāntaḥ paśyanti raśmibhiḥ |
sa ghā vide anvindro gaveṣaṇo bandhukṣidbhyo gaveṣaṇaḥ || 1.132.03
nū itthā te pūrvathā ca pravācyaṁ yadaṅgirobhyo'vṛṇorapa vrajamindra śikṣannapa vrajam |
aibhyaḥ samānyā diśāsmabhyaṁ jeṣi yotsi ca |
sunvadbhyo randhayā kaṁ cidavrataṁ hṛṇāyantaṁ cidavratam || 1.132.04
saṁ yajjanānkratubhiḥ śūra īkṣayaddhane hite taruṣanta śravasyavaḥ pra yakṣanta śravasyavaḥ |
tasmā āyuḥ prajāvadidbādhe arcantyojasā |
indra okyaṁ didhiṣanta dhītayo devā acchā na dhītayaḥ || 1.132.05
yuvaṁ tamindrāparvatā puroyudhā yo naḥ pṛtanyādapa taṁtamiddhataṁ vajreṇa taṁtamiddhatam |
dūre cattāya cchantsadgahanaṁ yadinakṣat |
asmākaṁ śatrūnpari śūra viśvato darmā darṣīṣṭa viśvataḥ || 1.132.06
ubhe punāmi rodasī ṛtena druho dahāmi saṁ mahīranindrāḥ |
abhivlagya yatra hatā amitrā vailasthānaṁ pari tṛḻhā aśeran || 1.133.01
abhivlagyā cidadrivaḥ śīrṣā yātumatīnām |
chindhi vaṭūriṇā padā mahāvaṭūriṇā padā || 1.133.02
avāsāṁ maghavañjahi śardho yātumatīnām |
vailasthānake armake mahāvailasthe armake || 1.133.03
yāsāṁ tisraḥ pañcāśato'bhivlaṅgairapāvapaḥ |
tatsu te manāyati takatsu te manāyati || 1.133.04
piśaṅgabhṛṣṭimambhṛṇaṁ piśācimindra saṁ mṛṇa |
sarvaṁ rakṣo ni barhaya || 1.133.05
avarmaha indra dādṛhi śrudhī naḥ śuśoca hi dyauḥ kṣā na bhīṣā adrivo ghṛṇānna bhīṣā adrivaḥ |
śuṣmintamo hi śuṣmibhirvadhairugrebhirīyase |
apūruṣaghno apratīta śūra satvabhistrisaptaiḥ śūra satvabhiḥ || 1.133.06
vanoti hi sunvankṣayaṁ parīṇasaḥ sunvāno hi ṣmā yajatyava dviṣo devānāmava dviṣaḥ |
sunvāna itsiṣāsati sahasrā vājyavṛtaḥ |
sunvānāyendro dadātyābhuvaṁ rayiṁ dadātyābhuvam || 1.133.07
ā tvā juvo rārahāṇā abhi prayo vāyo vahantviha pūrvapītaye somasya pūrvapītaye |
ūrdhvā te anu sūnṛtā manastiṣṭhatu jānatī |
niyutvatā rathenā yāhi dāvane vāyo makhasya dāvane || 1.134.01
mandantu tvā mandino vāyavindavo'smatkrāṇāsaḥ sukṛtā abhidyavo gobhiḥ krāṇā abhidyavaḥ |
yaddha krāṇā iradhyai dakṣaṁ sacanta ūtayaḥ |
sadhrīcīnā niyuto dāvane dhiya upa bruvata īṁ dhiyaḥ || 1.134.02
vāyuryuṅkte rohitā vāyuraruṇā vāyū rathe ajirā dhuri voḻhave vahiṣṭhā dhuri voḻhave |
pra bodhayā puraṁdhiṁ jāra ā sasatīmiva |
pra cakṣaya rodasī vāsayoṣasaḥ śravase vāsayoṣasaḥ || 1.134.03
tubhyamuṣāsaḥ śucayaḥ parāvati bhadrā vastrā tanvate daṁsu raśmiṣu citrā navyeṣu raśmiṣu |
tubhyaṁ dhenuḥ sabardughā viśvā vasūni dohate |
ajanayo maruto vakṣaṇābhyo diva ā vakṣaṇābhyaḥ || 1.134.04
tubhyaṁ śukrāsaḥ śucayasturaṇyavo madeṣūgrā iṣaṇanta bhurvaṇyapāmiṣanta bhurvaṇi |
tvāṁ tsārī dasamāno bhagamīṭṭe takvavīye |
tvaṁ viśvasmādbhuvanātpāsi dharmaṇāsuryātpāsi dharmaṇā || 1.134.05
tvaṁ no vāyaveṣāmapūrvyaḥ somānāṁ prathamaḥ pītimarhasi sutānāṁ pītimarhasi |
uto vihutmatīnāṁ viśāṁ vavarjuṣīṇām |
viśvā itte dhenavo duhra āśiraṁ ghṛtaṁ duhrata āśiram || 1.134.06
stīrṇaṁ barhirupa no yāhi vītaye sahasreṇa niyutā niyutvate śatinībhirniyutvate |
tubhyaṁ hi pūrvapītaye devā devāya yemire |
pra te sutāso madhumanto asthiranmadāya kratve asthiran || 1.135.01
tubhyāyaṁ somaḥ paripūto adribhi spārhā vasānaḥ pari kośamarṣati śukrā vasāno arṣati |
tavāyaṁ bhāga āyuṣu somo deveṣu hūyate |
vaha vāyo niyuto yāhyasmayurjuṣāṇo yāhyasmayuḥ || 1.135.02
ā no niyudbhiḥ śatinībhiradhvaraṁ sahasriṇībhirupa yāhi vītaye vāyo havyāni vītaye |
tavāyaṁ bhāga ṛtviyaḥ saraśmiḥ sūrye sacā |
adhvaryubhirbharamāṇā ayaṁsata vāyo śukrā ayaṁsata || 1.135.03
ā vāṁ ratho niyutvānvakṣadavase'bhi prayāṁsi sudhitāni vītaye vāyo havyāni vītaye |
pibataṁ madhvo andhasaḥ pūrvapeyaṁ hi vāṁ hitam |
vāyavā candreṇa rādhasā gatamindraśca rādhasā gatam || 1.135.04
ā vāṁ dhiyo vavṛtyuradhvarā upemaminduṁ marmṛjanta vājinamāśumatyaṁ na vājinam |
teṣāṁ pibatamasmayū ā no gantamihotyā |
indravāyū sutānāmadribhiryuvaṁ madāya vājadā yuvam || 1.135.05
ime vāṁ somā apsvā sutā ihādhvaryubhirbharamāṇā ayaṁsata vāyo śukrā ayaṁsata |
ete vāmabhyasṛkṣata tiraḥ pavitramāśavaḥ |
yuvāyavo'ti romāṇyavyayā somāso atyavyayā || 1.135.06
ati vāyo sasato yāhi śaśvato yatra grāvā vadati tatra gacchataṁ gṛhamindraśca gacchatam |
vi sūnṛtā dadṛśe rīyate ghṛtamā pūrṇayā niyutā yātho adhvaramindraśca yātho adhvaram || 1.135.07
atrāha tadvahethe madhva āhutiṁ yamaśvatthamupatiṣṭhanta jāyavo'sme te santu jāyavaḥ |
sākaṁ gāvaḥ suvate pacyate yavo na te vāya upa dasyanti dhenavo nāpa dasyanti dhenavaḥ || 1.135.08
ime ye te su vāyo bāhvojaso'ntarnadī te patayantyukṣaṇo mahi vrādhanta ukṣaṇaḥ |
dhanvañcidye anāśavo jīrāścidagiraukasaḥ |
sūryasyeva raśmayo durniyantavo hastayordurniyantavaḥ || 1.135.09
pra su jyeṣṭhaṁ nicirābhyāṁ bṛhannamo havyaṁ matiṁ bharatā mṛḻayadbhyāṁ svādiṣṭhaṁ mṛḻayadbhyām |
tā samrājā ghṛtāsutī yajñeyajña upastutā |
athainoḥ kṣatraṁ na kutaścanādhṛṣe devatvaṁ nū cidādhṛṣe || 1.136.01
adarśi gātururave varīyasī panthā ṛtasya samayaṁsta raśmibhiścakṣurbhagasya raśmibhiḥ |
dyukṣaṁ mitrasya sādanamaryamṇo varuṇasya ca |
athā dadhāte bṛhadukthyaṁ vaya upastutyaṁ bṛhadvayaḥ || 1.136.02
jyotiṣmatīmaditiṁ dhārayatkṣitiṁ svarvatīmā sacete divedive jāgṛvāṁsā divedive |
jyotiṣmatkṣatramāśāte ādityā dānunaspatī |
mitrastayorvaruṇo yātayajjano'ryamā yātayajjanaḥ || 1.136.03
ayaṁ mitrāya varuṇāya śaṁtamaḥ somo bhūtvavapāneṣvābhago devo deveṣvābhagaḥ |
taṁ devāso juṣerata viśve adya sajoṣasaḥ |
tathā rājānā karatho yadīmaha ṛtāvānā yadīmahe || 1.136.04
yo mitrāya varuṇāyāvidhajjano'narvāṇaṁ taṁ pari pāto aṁhaso dāśvāṁsaṁ martamaṁhasaḥ |
tamaryamābhi rakṣatyṛjūyantamanu vratam |
ukthairya enoḥ paribhūṣati vrataṁ stomairābhūṣati vratam || 1.136.05
namo dive bṛhate rodasībhyāṁ mitrāya vocaṁ varuṇāya mīḻhuṣe sumṛḻīkāya mīḻhuṣe |
indramagnimupa stuhi dyukṣamaryamaṇaṁ bhagam |
jyogjīvantaḥ prajayā sacemahi somasyotī sacemahi || 1.136.06
ūtī devānāṁ vayamindravanto maṁsīmahi svayaśaso marudbhiḥ |
agnirmitro varuṇaḥ śarma yaṁsantadaśyāma maghavāno vayaṁ ca || 1.136.07
suṣumā yātamadribhirgośrītā matsarā ime somāso matsarā ime |
ā rājānā divispṛśāsmatrā gantamupa naḥ |
ime vāṁ mitrāvaruṇā gavāśiraḥ somāḥ śukrā gavāśiraḥ || 1.137.01
ima ā yātamindavaḥ somāso dadhyāśiraḥ sutāso dadhyāśiraḥ |
uta vāmuṣaso budhi sākaṁ sūryasya raśmibhiḥ |
suto mitrāya varuṇāya pītaye cārurṛtāya pītaye || 1.137.02
tāṁ vāṁ dhenuṁ na vāsarīmaṁśuṁ duhantyadribhiḥ somaṁ duhantyadribhiḥ |
asmatrā gantamupa no'rvāñcā somapītaye |
ayaṁ vāṁ mitrāvaruṇā nṛbhiḥ sutaḥ soma ā pītaye sutaḥ || 1.137.03
prapra pūṣṇastuvijātasya śasyate mahitvamasya tavaso na tandate stotramasya na tandate |
arcāmi sumnayannahamantyūtiṁ mayobhuvam |
viśvasya yo mana āyuyuve makho deva āyuyuve makhaḥ || 1.138.01
pra hi tvā pūṣannajiraṁ na yāmani stomebhiḥ kṛṇva ṛṇavo yathā mṛdha uṣṭro na pīparo mṛdhaḥ |
huve yattvā mayobhuvaṁ devaṁ sakhyāya martyaḥ |
asmākamāṅgūṣāndyumninaskṛdhi vājeṣu dyumninaskṛdhi || 1.138.02
yasya te pūṣansakhye vipanyavaḥ kratvā citsanto'vasā bubhujrira iti kratvā bubhujrire |
tāmanu tvā navīyasīṁ niyutaṁ rāya īmahe |
aheḻamāna uruśaṁsa sarī bhava vājevāje sarī bhava || 1.138.03
asyā ū ṣu ṇa upa sātaye bhuvo'heḻamāno rarivā ajāśva śravasyatāmajāśva |
o ṣu tvā vavṛtīmahi stomebhirdasma sādhubhiḥ |
nahi tvā pūṣannatimanya āghṛṇe na te sakhyamapahnuve || 1.138.04
astu śrauṣaṭ puro agnīṁ dhiyā dadha ā nu tacchardho divyaṁ vṛṇīmaha indravāyū vṛṇīmahe |
yaddha krāṇā vivasvati nābhā saṁdāyi navyasī |
adha pra sū na upa yantu dhītayo devā acchā na dhītayaḥ || 1.139.01
yaddha tyanmitrāvaruṇāvṛtādadhyādadāthe anṛtaṁ svena manyunā dakṣasya svena manyunā |
yuvoritthādhi sadmasvapaśyāma hiraṇyayam |
dhībhiścana manasā svebhirakṣabhiḥ somasya svebhirakṣabhiḥ || 1.139.02
yuvāṁ stomebhirdevayanto aśvināśrāvayanta iva ślokamāyavo yuvāṁ havyābhyāyavaḥ |
yuvorviśvā adhi śriyaḥ pṛkṣaśca viśvavedasā |
pruṣāyante vāṁ pavayo hiraṇyaye rathe dasrā hiraṇyaye || 1.139.03
aceti dasrā vyu nākamṛṇvatho yuñjate vāṁ rathayujo diviṣṭiṣvadhvasmāno diviṣṭiṣu |
adhi vāṁ sthāma vandhure rathe dasrā hiraṇyaye |
patheva yantāvanuśāsatā rajo'ñjasā śāsatā rajaḥ || 1.139.04
śacībhirnaḥ śacīvasū divā naktaṁ daśasyatam |
mā vāṁ rātirupa dasatkadā canāsmadrātiḥ kadā cana || 1.139.05
vṛṣannindra vṛṣapāṇāsa indava ime sutā adriṣutāsa udbhidastubhyaṁ sutāsa udbhidaḥ |
te tvā mandantu dāvane mahe citrāya rādhase |
gīrbhirgirvāha stavamāna ā gahi sumṛḻīko na ā gahi || 1.139.06
o ṣū ṇo agne śṛṇuhi tvamīḻito devebhyo bravasi yajñiyebhyo rājabhyo yajñiyebhyaḥ |
yaddha tyāmaṅgirobhyo dhenuṁ devā adattana |
vi tāṁ duhre aryamā kartarī sacā eṣa tāṁ veda me sacā || 1.139.07
mo ṣu vo asmadabhi tāni pauṁsyā sanā bhūvandyumnāni mota jāriṣurasmatpurota jāriṣuḥ |
yadvaścitraṁ yugeyuge navyaṁ ghoṣādamartyam |
asmāsu tanmaruto yacca duṣṭaraṁ didhṛtā yacca duṣṭaram || 1.139.08
dadhyaṅha me januṣaṁ pūrvo aṅgirāḥ priyamedhaḥ kaṇvo atrirmanurviduste me pūrve manurviduḥ |
teṣāṁ deveṣvāyatirasmākaṁ teṣu nābhayaḥ |
teṣāṁ padena mahyā name girendrāgnī ā name girā || 1.139.09
hotā yakṣadvanino vanta vāryaṁ bṛhaspatiryajati vena ukṣabhiḥ puruvārebhirukṣabhiḥ |
jagṛbhmā dūraādiśaṁ ślokamadreradha tmanā |
adhārayadararindāni sukratuḥ purū sadmāni sukratuḥ || 1.139.10
ye devāso divyekādaśa stha pṛthivyāmadhyekādaśa stha |
apsukṣito mahinaikādaśa stha te devāso yajñamimaṁ juṣadhvam || 1.139.11
vediṣade priyadhāmāya sudyute dhāsimiva pra bharā yonimagnaye |
vastreṇeva vāsayā manmanā śuciṁ jyotīrathaṁ śukravarṇaṁ tamohanam || 1.140.01
abhi dvijanmā trivṛdannamṛjyate saṁvatsare vāvṛdhe jagdhamī punaḥ |
anyasyāsā jihvayā jenyo vṛṣā nyanyena vanino mṛṣṭa vāraṇaḥ || 1.140.02
kṛṣṇaprutau vevije asya sakṣitā ubhā tarete abhi mātarā śiśum |
prācājihvaṁ dhvasayantaṁ tṛṣucyutamā sācyaṁ kupayaṁ vardhanaṁ pituḥ || 1.140.03
mumukṣvo manave mānavasyate raghudruvaḥ kṛṣṇasītāsa ū juvaḥ |
asamanā ajirāso raghuṣyado vātajūtā upa yujyanta āśavaḥ || 1.140.04
ādasya te dhvasayanto vṛtherate kṛṣṇamabhvaṁ mahi varpaḥ karikrataḥ |
yatsīṁ mahīmavaniṁ prābhi marmṛśadabhiśvasanstanayanneti nānadat || 1.140.05
bhūṣanna yo'dhi babhrūṣu namnate vṛṣeva patnīrabhyeti roruvat |
ojāyamānastanvaśca śumbhate bhīmo na śṛṅgā davidhāva durgṛbhiḥ || 1.140.06
sa saṁstiro viṣṭiraḥ saṁ gṛbhāyati jānanneva jānatīrnitya ā śaye |
punarvardhante api yanti devyamanyadvarpaḥ pitroḥ kṛṇvate sacā || 1.140.07
tamagruvaḥ keśinīḥ saṁ hi rebhira ūrdhvāstasthurmamruṣīḥ prāyave punaḥ |
tāsāṁ jarāṁ pramuñcanneti nānadadasuṁ paraṁ janayañjīvamastṛtam || 1.140.08
adhīvāsaṁ pari mātū rihannaha tuvigrebhiḥ satvabhiryāti vi jrayaḥ |
vayo dadhatpadvate rerihatsadānu śyenī sacate vartanīraha || 1.140.09
asmākamagne maghavatsu dīdihyadha śvasīvānvṛṣabho damūnāḥ |
avāsyā śiśumatīradīdervarmeva yutsu parijarbhurāṇaḥ || 1.140.10
idamagne sudhitaṁ durdhitādadhi priyādu cinmanmanaḥ preyo astu te |
yatte śukraṁ tanvo rocate śuci tenāsmabhyaṁ vanase ratnamā tvam || 1.140.11
rathāya nāvamuta no gṛhāya nityāritrāṁ padvatīṁ rāsyagne |
asmākaṁ vīrā uta no maghono janāśca yā pārayāccharma yā ca || 1.140.12
abhī no agna ukthamijjuguryā dyāvākṣāmā sindhavaśca svagūrtāḥ |
gavyaṁ yavyaṁ yanto dīrghāheṣaṁ varamaruṇyo varanta || 1.140.13
baḻitthā tadvapuṣe dhāyi darśataṁ devasya bhargaḥ sahaso yato jani |
yadīmupa hvarate sādhate matirṛtasya dhenā anayanta sasrutaḥ || 1.141.01
pṛkṣo vapuḥ pitumānnitya ā śaye dvitīyamā saptaśivāsu mātṛṣu |
tṛtīyamasya vṛṣabhasya dohase daśapramatiṁ janayanta yoṣaṇaḥ || 1.141.02
niryadīṁ budhnānmahiṣasya varpasa īśānāsaḥ śavasā kranta sūrayaḥ |
yadīmanu pradivo madhva ādhave guhā santaṁ mātariśvā mathāyati || 1.141.03
pra yatpituḥ paramānnīyate paryā pṛkṣudho vīrudho daṁsu rohati |
ubhā yadasya januṣaṁ yadinvata ādidyaviṣṭho abhavadghṛṇā śuciḥ || 1.141.04
ādinmātṝrāviśadyāsvā śucirahiṁsyamāna urviyā vi vāvṛdhe |
anu yatpūrvā aruhatsanājuvo ni navyasīṣvavarāsu dhāvate || 1.141.05
ādiddhotāraṁ vṛṇate diviṣṭiṣu bhagamiva papṛcānāsa ṛñjate |
devānyatkratvā majmanā puruṣṭuto martaṁ śaṁsaṁ viśvadhā veti dhāyase || 1.141.06
vi yadasthādyajato vātacodito hvāro na vakvā jaraṇā anākṛtaḥ |
tasya patmandakṣuṣaḥ kṛṣṇajaṁhasaḥ śucijanmano raja ā vyadhvanaḥ || 1.141.07
ratho na yātaḥ śikvabhiḥ kṛto dyāmaṅgebhiraruṣebhirīyate |
ādasya te kṛṣṇāso dakṣi sūrayaḥ śūrasyeva tveṣathādīṣate vayaḥ || 1.141.08
tvayā hyagne varuṇo dhṛtavrato mitraḥ śāśadre aryamā sudānavaḥ |
yatsīmanu kratunā viśvathā vibhurarānna nemiḥ paribhūrajāyathāḥ || 1.141.09
tvamagne śaśamānāya sunvate ratnaṁ yaviṣṭha devatātiminvasi |
taṁ tvā nu navyaṁ sahaso yuvanvayaṁ bhagaṁ na kāre mahiratna dhīmahi || 1.141.10
asme rayiṁ na svarthaṁ damūnasaṁ bhagaṁ dakṣaṁ na papṛcāsi dharṇasim |
raśmīriva yo yamati janmanī ubhe devānāṁ śaṁsamṛta ā ca sukratuḥ || 1.141.11
uta naḥ sudyotmā jīrāśvo hotā mandraḥ śṛṇavaccandrarathaḥ |
sa no neṣanneṣatamairamūro'gnirvāmaṁ suvitaṁ vasyo accha || 1.141.12
astāvyagniḥ śimīvadbhirarkaiḥ sāmrājyāya prataraṁ dadhānaḥ |
amī ca ye maghavāno vayaṁ ca mihaṁ na sūro ati niṣṭatanyuḥ || 1.141.13
samiddho agna ā vaha devā adya yatasruce |
tantuṁ tanuṣva pūrvyaṁ sutasomāya dāśuṣe || 1.142.01
ghṛtavantamupa māsi madhumantaṁ tanūnapāt |
yajñaṁ viprasya māvataḥ śaśamānasya dāśuṣaḥ || 1.142.02
śuciḥ pāvako adbhuto madhvā yajñaṁ mimikṣati |
narāśaṁsastrirā divo devo deveṣu yajñiyaḥ || 1.142.03
īḻito agna ā vahendraṁ citramiha priyam |
iyaṁ hi tvā matirmamācchā sujihva vacyate || 1.142.04
stṛṇānāso yatasruco barhiryajñe svadhvare |
vṛñje devavyacastamamindrāya śarma saprathaḥ || 1.142.05
vi śrayantāmṛtāvṛdhaḥ prayai devebhyo mahīḥ |
pāvakāsaḥ puruspṛho dvāro devīrasaścataḥ || 1.142.06
ā bhandamāne upāke naktoṣāsā supeśasā |
yahvī ṛtasya mātarā sīdatāṁ barhirā sumat || 1.142.07
mandrajihvā jugurvaṇī hotārā daivyā kavī |
yajñaṁ no yakṣatāmimaṁ sidhramadya divispṛśam || 1.142.08
śucirdeveṣvarpitā hotrā marutsu bhāratī |
iḻā sarasvatī mahī barhiḥ sīdantu yajñiyāḥ || 1.142.09
tannasturīpamadbhutaṁ puru vāraṁ puru tmanā |
tvaṣṭā poṣāya vi ṣyatu rāye nābhā no asmayuḥ || 1.142.10
avasṛjannupa tmanā devānyakṣi vanaspate |
agnirhavyā suṣūdati devo deveṣu medhiraḥ || 1.142.11
pūṣaṇvate marutvate viśvadevāya vāyave |
svāhā gāyatravepase havyamindrāya kartana || 1.142.12
svāhākṛtānyā gahyupa havyāni vītaye |
indrā gahi śrudhī havaṁ tvāṁ havante adhvare || 1.142.13
pra tavyasīṁ navyasīṁ dhītimagnaye vāco matiṁ sahasaḥ sūnave bhare |
apāṁ napādyo vasubhiḥ saha priyo hotā pṛthivyāṁ nyasīdadṛtviyaḥ || 1.143.01
sa jāyamānaḥ parame vyomanyāviragnirabhavanmātariśvane |
asya kratvā samidhānasya majmanā pra dyāvā śociḥ pṛthivī arocayat || 1.143.02
asya tveṣā ajarā asya bhānavaḥ susaṁdṛśaḥ supratīkasya sudyutaḥ |
bhātvakṣaso atyakturna sindhavo'gne rejante asasanto ajarāḥ || 1.143.03
yamerire bhṛgavo viśvavedasaṁ nābhā pṛthivyā bhuvanasya majmanā |
agniṁ taṁ gīrbhirhinuhi sva ā dame ya eko vasvo varuṇo na rājati || 1.143.04
na yo varāya marutāmiva svanaḥ seneva sṛṣṭā divyā yathāśaniḥ |
agnirjambhaistigitairatti bharvati yodho na śatrūnsa vanā nyṛñjate || 1.143.05
kuvinno agnirucathasya vīrasadvasuṣkuvidvasubhiḥ kāmamāvarat |
codaḥ kuvittutujyātsātaye dhiyaḥ śucipratīkaṁ tamayā dhiyā gṛṇe || 1.143.06
ghṛtapratīkaṁ va ṛtasya dhūrṣadamagniṁ mitraṁ na samidhāna ṛñjate |
indhāno akro vidatheṣu dīdyacchukravarṇāmudu no yaṁsate dhiyam || 1.143.07
aprayucchannaprayucchadbhiragne śivebhirnaḥ pāyubhiḥ pāhi śagmaiḥ |
adabdhebhiradṛpitebhiriṣṭe'nimiṣadbhiḥ pari pāhi no jāḥ || 1.143.08
eti pra hotā vratamasya māyayordhvāṁ dadhānaḥ śucipeśasaṁ dhiyam |
abhi srucaḥ kramate dakṣiṇāvṛto yā asya dhāma prathamaṁ ha niṁsate || 1.144.01
abhīmṛtasya dohanā anūṣata yonau devasya sadane parīvṛtāḥ |
apāmupasthe vibhṛto yadāvasadadha svadhā adhayadyābhirīyate || 1.144.02
yuyūṣataḥ savayasā tadidvapuḥ samānamarthaṁ vitaritratā mithaḥ |
ādīṁ bhago na havyaḥ samasmadā voḻhurna raśmīnsamayaṁsta sārathiḥ || 1.144.03
yamīṁ dvā savayasā saparyataḥ samāne yonā mithunā samokasā |
divā na naktaṁ palito yuvājani purū carannajaro mānuṣā yugā || 1.144.04
tamīṁ hinvanti dhītayo daśa vriśo devaṁ martāsa ūtaye havāmahe |
dhanoradhi pravata ā sa ṛṇvatyabhivrajadbhirvayunā navādhita || 1.144.05
tvaṁ hyagne divyasya rājasi tvaṁ pārthivasya paśupā iva tmanā |
enī ta ete bṛhatī abhiśriyā hiraṇyayī vakvarī barhirāśāte || 1.144.06
agne juṣasva prati harya tadvaco mandra svadhāva ṛtajāta sukrato |
yo viśvataḥ pratyaṅṅasi darśato raṇvaḥ saṁdṛṣṭau pitumā iva kṣayaḥ || 1.144.07
taṁ pṛcchatā sa jagāmā sa veda sa cikitvā īyate sā nvīyate |
tasminsanti praśiṣastasminniṣṭayaḥ sa vājasya śavasaḥ śuṣmiṇaspatiḥ || 1.145.01
tamitpṛcchanti na simo vi pṛcchati sveneva dhīro manasā yadagrabhīt |
na mṛṣyate prathamaṁ nāparaṁ vaco'sya kratvā sacate apradṛpitaḥ || 1.145.02
tamidgacchanti juhvastamarvatīrviśvānyekaḥ śṛṇavadvacāṁsi me |
purupraiṣastaturiryajñasādhano'cchidrotiḥ śiśurādatta saṁ rabhaḥ || 1.145.03
upasthāyaṁ carati yatsamārata sadyo jātastatsāra yujyebhiḥ |
abhi śvāntaṁ mṛśate nāndye mude yadīṁ gacchantyuśatīrapiṣṭhitam || 1.145.04
sa īṁ mṛgo apyo vanargurupa tvacyupamasyāṁ ni dhāyi |
vyabravīdvayunā martyebhyo'gnirvidvā ṛtaciddhi satyaḥ || 1.145.05
trimūrdhānaṁ saptaraśmiṁ gṛṇīṣe'nūnamagniṁ pitrorupasthe |
niṣattamasya carato dhruvasya viśvā divo rocanāpaprivāṁsam || 1.146.01
ukṣā mahā abhi vavakṣa ene ajarastasthāvitaūtirṛṣvaḥ |
urvyāḥ pado ni dadhāti sānau rihantyūdho aruṣāso asya || 1.146.02
samānaṁ vatsamabhi saṁcarantī viṣvagdhenū vi carataḥ sumeke |
anapavṛjyā adhvano mimāne viśvānketā adhi maho dadhāne || 1.146.03
dhīrāsaḥ padaṁ kavayo nayanti nānā hṛdā rakṣamāṇā ajuryam |
siṣāsantaḥ paryapaśyanta sindhumāvirebhyo abhavatsūryo nṝn || 1.146.04
didṛkṣeṇyaḥ pari kāṣṭhāsu jenya īḻenyo maho arbhāya jīvase |
purutrā yadabhavatsūrahaibhyo garbhebhyo maghavā viśvadarśataḥ || 1.146.05
kathā te agne śucayanta āyordadāśurvājebhirāśuṣāṇāḥ |
ubhe yattoke tanaye dadhānā ṛtasya sāmanraṇayanta devāḥ || 1.147.01
bodhā me asya vacaso yaviṣṭha maṁhiṣṭhasya prabhṛtasya svadhāvaḥ |
pīyati tvo anu tvo gṛṇāti vandāruste tanvaṁ vande agne || 1.147.02
ye pāyavo māmateyaṁ te agne paśyanto andhaṁ duritādarakṣan |
rarakṣa tānsukṛto viśvavedā dipsanta idripavo nāha debhuḥ || 1.147.03
yo no agne ararivā aghāyurarātīvā marcayati dvayena |
mantro guruḥ punarastu so asmā anu mṛkṣīṣṭa tanvaṁ duruktaiḥ || 1.147.04
uta vā yaḥ sahasya pravidvānmarto martaṁ marcayati dvayena |
ataḥ pāhi stavamāna stuvantamagne mākirno duritāya dhāyīḥ || 1.147.05
mathīdyadīṁ viṣṭo mātariśvā hotāraṁ viśvāpsuṁ viśvadevyam |
ni yaṁ dadhurmanuṣyāsu vikṣu svarṇa citraṁ vapuṣe vibhāvam || 1.148.01
dadānaminna dadabhanta manmāgnirvarūthaṁ mama tasya cākan |
juṣanta viśvānyasya karmopastutiṁ bharamāṇasya kāroḥ || 1.148.02
nitye cinnu yaṁ sadane jagṛbhre praśastibhirdadhire yajñiyāsaḥ |
pra sū nayanta gṛbhayanta iṣṭāvaśvāso na rathyo rārahāṇāḥ || 1.148.03
purūṇi dasmo ni riṇāti jambhairādrocate vana ā vibhāvā |
ādasya vāto anu vāti śocirasturna śaryāmasanāmanu dyūn || 1.148.04
na yaṁ ripavo na riṣaṇyavo garbhe santaṁ reṣaṇā reṣayanti |
andhā apaśyā na dabhannabhikhyā nityāsa īṁ pretāro arakṣan || 1.148.05
mahaḥ sa rāya eṣate patirdannina inasya vasunaḥ pada ā |
upa dhrajantamadrayo vidhannit || 1.149.01
sa yo vṛṣā narāṁ na rodasyoḥ śravobhirasti jīvapītasargaḥ |
pra yaḥ sasrāṇaḥ śiśrīta yonau || 1.149.02
ā yaḥ puraṁ nārmiṇīmadīdedatyaḥ kavirnabhanyo nārvā |
sūro na rurukvāñchatātmā || 1.149.03
abhi dvijanmā trī rocanāni viśvā rajāṁsi śuśucāno asthāt |
hotā yajiṣṭho apāṁ sadhasthe || 1.149.04
ayaṁ sa hotā yo dvijanmā viśvā dadhe vāryāṇi śravasyā |
marto yo asmai sutuko dadāśa || 1.149.05
puru tvā dāśvānvoce'riragne tava svidā |
todasyeva śaraṇa ā mahasya || 1.150.01
vyaninasya dhaninaḥ prahoṣe cidararuṣaḥ |
kadā cana prajigato adevayoḥ || 1.150.02
sa candro vipra martyo maho vrādhantamo divi |
praprette agne vanuṣaḥ syāma || 1.150.03
mitraṁ na yaṁ śimyā goṣu gavyavaḥ svādhyo vidathe apsu jījanan |
arejetāṁ rodasī pājasā girā prati priyaṁ yajataṁ januṣāmavaḥ || 1.151.01
yaddha tyadvāṁ purumīḻhasya sominaḥ pra mitrāso na dadhire svābhuvaḥ |
adha kratuṁ vidataṁ gātumarcata uta śrutaṁ vṛṣaṇā pastyāvataḥ || 1.151.02
ā vāṁ bhūṣankṣitayo janma rodasyoḥ pravācyaṁ vṛṣaṇā dakṣase mahe |
yadīmṛtāya bharatho yadarvate pra hotrayā śimyā vītho adhvaram || 1.151.03
pra sā kṣitirasura yā mahi priya ṛtāvānāvṛtamā ghoṣatho bṛhat |
yuvaṁ divo bṛhato dakṣamābhuvaṁ gāṁ na dhuryupa yuñjāthe apaḥ || 1.151.04
mahī atra mahinā vāramṛṇvatho'reṇavastuja ā sadmandhenavaḥ |
svaranti tā uparatāti sūryamā nimruca uṣasastakvavīriva || 1.151.05
ā vāmṛtāya keśinīranūṣata mitra yatra varuṇa gātumarcathaḥ |
ava tmanā sṛjataṁ pinvataṁ dhiyo yuvaṁ viprasya manmanāmirajyathaḥ || 1.151.06
yo vāṁ yajñaiḥ śaśamāno ha dāśati kavirhotā yajati manmasādhanaḥ |
upāha taṁ gacchatho vītho adhvaramacchā giraḥ sumatiṁ gantamasmayū || 1.151.07
yuvāṁ yajñaiḥ prathamā gobhirañjata ṛtāvānā manaso na prayuktiṣu |
bharanti vāṁ manmanā saṁyatā giro'dṛpyatā manasā revadāśāthe || 1.151.08
revadvayo dadhāthe revadāśāthe narā māyābhiritaūti māhinam |
na vāṁ dyāvo'habhirnota sindhavo na devatvaṁ paṇayo nānaśurmagham || 1.151.09
yuvaṁ vastrāṇi pīvasā vasāthe yuvoracchidrā mantavo ha sargāḥ |
avātiratamanṛtāni viśva ṛtena mitrāvaruṇā sacethe || 1.152.01
etaccana tvo vi ciketadeṣāṁ satyo mantraḥ kaviśasta ṛghāvān |
triraśriṁ hanti caturaśrirugro devanido ha prathamā ajūryan || 1.152.02
apādeti prathamā padvatīnāṁ kastadvāṁ mitrāvaruṇā ciketa |
garbho bhāraṁ bharatyā cidasya ṛtaṁ pipartyanṛtaṁ ni tārīt || 1.152.03
prayantamitpari jāraṁ kanīnāṁ paśyāmasi nopanipadyamānam |
anavapṛgṇā vitatā vasānaṁ priyaṁ mitrasya varuṇasya dhāma || 1.152.04
anaśvo jāto anabhīśurarvā kanikradatpatayadūrdhvasānuḥ |
acittaṁ brahma jujuṣuryuvānaḥ pra mitre dhāma varuṇe gṛṇantaḥ || 1.152.05
ā dhenavo māmateyamavantīrbrahmapriyaṁ pīpayansasminnūdhan |
pitvo bhikṣeta vayunāni vidvānāsāvivāsannaditimuruṣyet || 1.152.06
ā vāṁ mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṁ namasā devāvavasā vavṛtyām |
asmākaṁ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṁ vṛṣṭirdivyā supārā || 1.152.07
yajāmahe vāṁ mahaḥ sajoṣā havyebhirmitrāvaruṇā namobhiḥ |
ghṛtairghṛtasnū adha yadvāmasme adhvaryavo na dhītibhirbharanti || 1.153.01
prastutirvāṁ dhāma na prayuktirayāmi mitrāvaruṇā suvṛktiḥ |
anakti yadvāṁ vidatheṣu hotā sumnaṁ vāṁ sūrirvṛṣaṇāviyakṣan || 1.153.02
pīpāya dhenuraditirṛtāya janāya mitrāvaruṇā havirde |
hinoti yadvāṁ vidathe saparyansa rātahavyo mānuṣo na hotā || 1.153.03
uta vāṁ vikṣu madyāsvandho gāva āpaśca pīpayanta devīḥ |
uto no asya pūrvyaḥ patirdanvītaṁ pātaṁ payasa usriyāyāḥ || 1.153.04
viṣṇornu kaṁ vīryāṇi pra vocaṁ yaḥ pārthivāni vimame rajāṁsi |
yo askabhāyaduttaraṁ sadhasthaṁ vicakramāṇastredhorugāyaḥ || 1.154.01
pra tadviṣṇu stavate vīryeṇa mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhāḥ |
yasyoruṣu triṣu vikramaṇeṣvadhikṣiyanti bhuvanāni viśvā || 1.154.02
pra viṣṇave śūṣametu manma girikṣita urugāyāya vṛṣṇe |
ya idaṁ dīrghaṁ prayataṁ sadhasthameko vimame tribhiritpadebhiḥ || 1.154.03
yasya trī pūrṇā madhunā padānyakṣīyamāṇā svadhayā madanti |
ya u tridhātu pṛthivīmuta dyāmeko dādhāra bhuvanāni viśvā || 1.154.04
tadasya priyamabhi pātho aśyāṁ naro yatra devayavo madanti |
urukramasya sa hi bandhuritthā viṣṇoḥ pade parame madhva utsaḥ || 1.154.05
tā vāṁ vāstūnyuśmasi gamadhyai yatra gāvo bhūriśṛṅgā ayāsaḥ |
atrāha tadurugāyasya vṛṣṇaḥ paramaṁ padamava bhāti bhūri || 1.154.06
pra vaḥ pāntamandhaso dhiyāyate mahe śūrāya viṣṇave cārcata |
yā sānuni parvatānāmadābhyā mahastasthaturarvateva sādhunā || 1.155.01
tveṣamitthā samaraṇaṁ śimīvatorindrāviṣṇū sutapā vāmuruṣyati |
yā martyāya pratidhīyamānamitkṛśānorasturasanāmuruṣyathaḥ || 1.155.02
tā īṁ vardhanti mahyasya pauṁsyaṁ ni mātarā nayati retase bhuje |
dadhāti putro'varaṁ paraṁ piturnāma tṛtīyamadhi rocane divaḥ || 1.155.03
tattadidasya pauṁsyaṁ gṛṇīmasīnasya trāturavṛkasya mīḻhuṣaḥ |
yaḥ pārthivāni tribhiridvigāmabhiruru kramiṣṭorugāyāya jīvase || 1.155.04
dve idasya kramaṇe svardṛśo'bhikhyāya martyo bhuraṇyati |
tṛtīyamasya nakirā dadharṣati vayaścana patayantaḥ patatriṇaḥ || 1.155.05
caturbhiḥ sākaṁ navatiṁ ca nāmabhiścakraṁ na vṛttaṁ vyatīravīvipat |
bṛhaccharīro vimimāna ṛkvabhiryuvākumāraḥ pratyetyāhavam || 1.155.06
bhavā mitro na śevyo ghṛtāsutirvibhūtadyumna evayā u saprathāḥ |
adhā te viṣṇo viduṣā cidardhya stomo yajñaśca rādhyo haviṣmatā || 1.156.01
yaḥ pūrvyāya vedhase navīyase sumajjānaye viṣṇave dadāśati |
yo jātamasya mahato mahi bravatsedu śravobhiryujyaṁ cidabhyasat || 1.156.02
tamu stotāraḥ pūrvyaṁ yathā vida ṛtasya garbhaṁ januṣā pipartana |
āsya jānanto nāma cidvivaktana mahaste viṣṇo sumatiṁ bhajāmahe || 1.156.03
tamasya rājā varuṇastamaśvinā kratuṁ sacanta mārutasya vedhasaḥ |
dādhāra dakṣamuttamamaharvidaṁ vrajaṁ ca viṣṇuḥ sakhivā aporṇute || 1.156.04
ā yo vivāya sacathāya daivya indrāya viṣṇuḥ sukṛte sukṛttaraḥ |
vedhā ajinvattriṣadhastha āryamṛtasya bhāge yajamānamābhajat || 1.156.05
abodhyagnirjma udeti sūryo vyuṣāścandrā mahyāvo arciṣā |
āyukṣātāmaśvinā yātave rathaṁ prāsāvīddevaḥ savitā jagatpṛthak || 1.157.01
yadyuñjāthe vṛṣaṇamaśvinā rathaṁ ghṛtena no madhunā kṣatramukṣatam |
asmākaṁ brahma pṛtanāsu jinvataṁ vayaṁ dhanā śūrasātā bhajemahi || 1.157.02
arvāṅtricakro madhuvāhano ratho jīrāśvo aśvinoryātu suṣṭutaḥ |
trivandhuro maghavā viśvasaubhagaḥ śaṁ na ā vakṣaddvipade catuṣpade || 1.157.03
ā na ūrjaṁ vahatamaśvinā yuvaṁ madhumatyā naḥ kaśayā mimikṣatam |
prāyustāriṣṭaṁ nī rapāṁsi mṛkṣataṁ sedhataṁ dveṣo bhavataṁ sacābhuvā || 1.157.04
yuvaṁ ha garbhaṁ jagatīṣu dhattho yuvaṁ viśveṣu bhuvaneṣvantaḥ |
yuvamagniṁ ca vṛṣaṇāvapaśca vanaspatīraśvināvairayethām || 1.157.05
yuvaṁ ha stho bhiṣajā bheṣajebhiratho ha stho rathyā rāthyebhiḥ |
atho ha kṣatramadhi dhattha ugrā yo vāṁ haviṣmānmanasā dadāśa || 1.157.06
vasū rudrā purumantū vṛdhantā daśasyataṁ no vṛṣaṇāvabhiṣṭau |
dasrā ha yadrekṇa aucathyo vāṁ pra yatsasrāthe akavābhirūtī || 1.158.01
ko vāṁ dāśatsumataye cidasyai vasū yaddhethe namasā pade goḥ |
jigṛtamasme revatīḥ puraṁdhīḥ kāmapreṇeva manasā carantā || 1.158.02
yukto ha yadvāṁ taugryāya perurvi madhye arṇaso dhāyi pajraḥ |
upa vāmavaḥ śaraṇaṁ gameyaṁ śūro nājma patayadbhirevaiḥ || 1.158.03
upastutiraucathyamuruṣyenmā māmime patatriṇī vi dugdhām |
mā māmedho daśatayaścito dhākpra yadvāṁ baddhastmani khādati kṣām || 1.158.04
na mā garannadyo mātṛtamā dāsā yadīṁ susamubdhamavādhuḥ |
śiro yadasya traitano vitakṣatsvayaṁ dāsa uro aṁsāvapi gdha || 1.158.05
dīrghatamā māmateyo jujurvāndaśame yuge |
apāmarthaṁ yatīnāṁ brahmā bhavati sārathiḥ || 1.158.06
pra dyāvā yajñaiḥ pṛthivī ṛtāvṛdhā mahī stuṣe vidatheṣu pracetasā |
devebhirye devaputre sudaṁsasetthā dhiyā vāryāṇi prabhūṣataḥ || 1.159.01
uta manye pituradruho mano māturmahi svatavastaddhavīmabhiḥ |
suretasā pitarā bhūma cakratururu prajāyā amṛtaṁ varīmabhiḥ || 1.159.02
te sūnavaḥ svapasaḥ sudaṁsaso mahī jajñurmātarā pūrvacittaye |
sthātuśca satyaṁ jagataśca dharmaṇi putrasya pāthaḥ padamadvayāvinaḥ || 1.159.03
te māyino mamire supracetaso jāmī sayonī mithunā samokasā |
navyaṁnavyaṁ tantumā tanvate divi samudre antaḥ kavayaḥ sudītayaḥ || 1.159.04
tadrādho adya saviturvareṇyaṁ vayaṁ devasya prasave manāmahe |
asmabhyaṁ dyāvāpṛthivī sucetunā rayiṁ dhattaṁ vasumantaṁ śatagvinam || 1.159.05
te hi dyāvāpṛthivī viśvaśambhuva ṛtāvarī rajaso dhārayatkavī |
sujanmanī dhiṣaṇe antarīyate devo devī dharmaṇā sūryaḥ śuciḥ || 1.160.01
uruvyacasā mahinī asaścatā pitā mātā ca bhuvanāni rakṣataḥ |
sudhṛṣṭame vapuṣye na rodasī pitā yatsīmabhi rūpairavāsayat || 1.160.02
sa vahniḥ putraḥ pitroḥ pavitravānpunāti dhīro bhuvanāni māyayā |
dhenuṁ ca pṛśniṁ vṛṣabhaṁ suretasaṁ viśvāhā śukraṁ payo asya dukṣata || 1.160.03
ayaṁ devānāmapasāmapastamo yo jajāna rodasī viśvaśambhuvā |
vi yo mame rajasī sukratūyayājarebhi skambhanebhiḥ samānṛce || 1.160.04
te no gṛṇāne mahinī mahi śravaḥ kṣatraṁ dyāvāpṛthivī dhāsatho bṛhat |
yenābhi kṛṣṭīstatanāma viśvahā panāyyamojo asme saminvatam || 1.160.05
kimu śreṣṭhaḥ kiṁ yaviṣṭho na ājagankimīyate dūtyaṁ kadyadūcima |
na nindima camasaṁ yo mahākulo'gne bhrātardruṇa idbhūtimūdima || 1.161.01
ekaṁ camasaṁ caturaḥ kṛṇotana tadvo devā abruvantadva āgamam |
saudhanvanā yadyevā kariṣyatha sākaṁ devairyajñiyāso bhaviṣyatha || 1.161.02
agniṁ dūtaṁ prati yadabravītanāśvaḥ kartvo ratha uteha kartvaḥ |
dhenuḥ kartvā yuvaśā kartvā dvā tāni bhrātaranu vaḥ kṛtvyemasi || 1.161.03
cakṛvāṁsa ṛbhavastadapṛcchata kvedabhūdyaḥ sya dūto na ājagan |
yadāvākhyaccamasāñcaturaḥ kṛtānādittvaṣṭā gnāsvantarnyānaje || 1.161.04
hanāmainā iti tvaṣṭā yadabravīccamasaṁ ye devapānamanindiṣuḥ |
anyā nāmāni kṛṇvate sute sacā anyairenānkanyā nāmabhi sparat || 1.161.05
indro harī yuyuje aśvinā rathaṁ bṛhaspatirviśvarūpāmupājata |
ṛbhurvibhvā vājo devā agacchata svapaso yajñiyaṁ bhāgamaitana || 1.161.06
niścarmaṇo gāmariṇīta dhītibhiryā jarantā yuvaśā tākṛṇotana |
saudhanvanā aśvādaśvamatakṣata yuktvā rathamupa devā ayātana || 1.161.07
idamudakaṁ pibatetyabravītanedaṁ vā ghā pibatā muñjanejanam |
saudhanvanā yadi tanneva haryatha tṛtīye ghā savane mādayādhvai || 1.161.08
āpo bhūyiṣṭhā ityeko abravīdagnirbhūyiṣṭha ityanyo abravīt |
vadharyantīṁ bahubhyaḥ praiko abravīdṛtā vadantaścamasā apiṁśata || 1.161.09
śroṇāmeka udakaṁ gāmavājati māṁsamekaḥ piṁśati sūnayābhṛtam |
ā nimrucaḥ śakṛdeko apābharatkiṁ svitputrebhyaḥ pitarā upāvatuḥ || 1.161.10
udvatsvasmā akṛṇotanā tṛṇaṁ nivatsvapaḥ svapasyayā naraḥ |
agohyasya yadasastanā gṛhe tadadyedamṛbhavo nānu gacchatha || 1.161.11
sammīlya yadbhuvanā paryasarpata kva svittātyā pitarā va āsatuḥ |
aśapata yaḥ karasnaṁ va ādade yaḥ prābravītpro tasmā abravītana || 1.161.12
suṣupvāṁsa ṛbhavastadapṛcchatāgohya ka idaṁ no abūbudhat |
śvānaṁ basto bodhayitāramabravītsaṁvatsara idamadyā vyakhyata || 1.161.13
divā yānti maruto bhūmyāgnirayaṁ vāto antarikṣeṇa yāti |
adbhiryāti varuṇaḥ samudrairyuṣmā icchantaḥ śavaso napātaḥ || 1.161.14
mā no mitro varuṇo aryamāyurindra ṛbhukṣā marutaḥ pari khyan |
yadvājino devajātasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi || 1.162.01
yannirṇijā rekṇasā prāvṛtasya rātiṁ gṛbhītāṁ mukhato nayanti |
suprāṅajo memyadviśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyamapyeti pāthaḥ || 1.162.02
eṣa cchāgaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgo nīyate viśvadevyaḥ |
abhipriyaṁ yatpuroḻāśamarvatā tvaṣṭedenaṁ sauśravasāya jinvati || 1.162.03
yaddhaviṣyamṛtuśo devayānaṁ trirmānuṣāḥ paryaśvaṁ nayanti |
atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāga eti yajñaṁ devebhyaḥ prativedayannajaḥ || 1.162.04
hotādhvaryurāvayā agnimindho grāvagrābha uta śaṁstā suvipraḥ |
tena yajñena svaraṁkṛtena svaiṣṭena vakṣaṇā ā pṛṇadhvam || 1.162.05
yūpavraskā uta ye yūpavāhāścaṣālaṁ ye aśvayūpāya takṣati |
ye cārvate pacanaṁ sambharantyuto teṣāmabhigūrtirna invatu || 1.162.06
upa prāgātsumanme'dhāyi manma devānāmāśā upa vītapṛṣṭhaḥ |
anvenaṁ viprā ṛṣayo madanti devānāṁ puṣṭe cakṛmā subandhum || 1.162.07
yadvājino dāma saṁdānamarvato yā śīrṣaṇyā raśanā rajjurasya |
yadvā ghāsya prabhṛtamāsye tṛṇaṁ sarvā tā te api deveṣvastu || 1.162.08
yadaśvasya kraviṣo makṣikāśa yadvā svarau svadhitau riptamasti |
yaddhastayoḥ śamituryannakheṣu sarvā tā te api deveṣvastu || 1.162.09
yadūvadhyamudarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo gandho asti |
sukṛtā tacchamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṁ śṛtapākaṁ pacantu || 1.162.10
yatte gātrādagninā pacyamānādabhi śūlaṁ nihatasyāvadhāvati |
mā tadbhūmyāmā śriṣanmā tṛṇeṣu devebhyastaduśadbhyo rātamastu || 1.162.11
ye vājinaṁ paripaśyanti pakvaṁ ya īmāhuḥ surabhirnirhareti |
ye cārvato māṁsabhikṣāmupāsata uto teṣāmabhigūrtirna invatu || 1.162.12
yannīkṣaṇaṁ māspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇa āsecanāni |
ūṣmaṇyāpidhānā carūṇāmaṅkāḥ sūnāḥ pari bhūṣantyaśvam || 1.162.13
nikramaṇaṁ niṣadanaṁ vivartanaṁ yacca paḍbīśamarvataḥ |
yacca papau yacca ghāsiṁ jaghāsa sarvā tā te api deveṣvastu || 1.162.14
mā tvāgnirdhvanayīddhūmagandhirmokhā bhrājantyabhi vikta jaghriḥ |
iṣṭaṁ vītamabhigūrtaṁ vaṣaṭkṛtaṁ taṁ devāsaḥ prati gṛbhṇantyaśvam || 1.162.15
yadaśvāya vāsa upastṛṇantyadhīvāsaṁ yā hiraṇyānyasmai |
saṁdānamarvantaṁ paḍbīśaṁ priyā deveṣvā yāmayanti || 1.162.16
yatte sāde mahasā śūkṛtasya pārṣṇyā vā kaśayā vā tutoda |
sruceva tā haviṣo adhvareṣu sarvā tā te brahmaṇā sūdayāmi || 1.162.17
catustriṁśadvājino devabandhorvaṅkrīraśvasya svadhitiḥ sameti |
acchidrā gātrā vayunā kṛṇota paruṣparuranughuṣyā vi śasta || 1.162.18
ekastvaṣṭuraśvasyā viśastā dvā yantārā bhavatastatha ṛtuḥ |
yā te gātrāṇāmṛtuthā kṛṇomi tātā piṇḍānāṁ pra juhomyagnau || 1.162.19
mā tvā tapatpriya ātmāpiyantaṁ mā svadhitistanva ā tiṣṭhipatte |
mā te gṛdhnuraviśastātihāya chidrā gātrāṇyasinā mithū kaḥ || 1.162.20
na vā u etanmriyase na riṣyasi devā ideṣi pathibhiḥ sugebhiḥ |
harī te yuñjā pṛṣatī abhūtāmupāsthādvājī dhuri rāsabhasya || 1.162.21
sugavyaṁ no vājī svaśvyaṁ puṁsaḥ putrā uta viśvāpuṣaṁ rayim |
anāgāstvaṁ no aditiḥ kṛṇotu kṣatraṁ no aśvo vanatāṁ haviṣmān || 1.162.22
yadakrandaḥ prathamaṁ jāyamāna udyansamudrāduta vā purīṣāt |
śyenasya pakṣā hariṇasya bāhū upastutyaṁ mahi jātaṁ te arvan || 1.163.01
yamena dattaṁ trita enamāyunagindra eṇaṁ prathamo adhyatiṣṭhat |
gandharvo asya raśanāmagṛbhṇātsūrādaśvaṁ vasavo nirataṣṭa || 1.163.02
asi yamo asyādityo arvannasi trito guhyena vratena |
asi somena samayā vipṛkta āhuste trīṇi divi bandhanāni || 1.163.03
trīṇi ta āhurdivi bandhanāni trīṇyapsu trīṇyantaḥ samudre |
uteva me varuṇaśchantsyarvanyatrā ta āhuḥ paramaṁ janitram || 1.163.04
imā te vājinnavamārjanānīmā śaphānāṁ saniturnidhānā |
atrā te bhadrā raśanā apaśyamṛtasya yā abhirakṣanti gopāḥ || 1.163.05
ātmānaṁ te manasārādajānāmavo divā patayantaṁ pataṁgam |
śiro apaśyaṁ pathibhiḥ sugebhirareṇubhirjehamānaṁ patatri || 1.163.06
atrā te rūpamuttamamapaśyaṁ jigīṣamāṇamiṣa ā pade goḥ |
yadā te marto anu bhogamānaḻādidgrasiṣṭha oṣadhīrajīgaḥ || 1.163.07
anu tvā ratho anu maryo arvannanu gāvo'nu bhagaḥ kanīnām |
anu vrātāsastava sakhyamīyuranu devā mamire vīryaṁ te || 1.163.08
hiraṇyaśṛṅgo'yo asya pādā manojavā avara indra āsīt |
devā idasya haviradyamāyanyo arvantaṁ prathamo adhyatiṣṭhat || 1.163.09
īrmāntāsaḥ silikamadhyamāsaḥ saṁ śūraṇāso divyāso atyāḥ |
haṁsā iva śreṇiśo yatante yadākṣiṣurdivyamajmamaśvāḥ || 1.163.10
tava śarīraṁ patayiṣṇvarvantava cittaṁ vāta iva dhrajīmān |
tava śṛṅgāṇi viṣṭhitā purutrāraṇyeṣu jarbhurāṇā caranti || 1.163.11
upa prāgācchasanaṁ vājyarvā devadrīcā manasā dīdhyānaḥ |
ajaḥ puro nīyate nābhirasyānu paścātkavayo yanti rebhāḥ || 1.163.12
upa prāgātparamaṁ yatsadhasthamarvā acchā pitaraṁ mātaraṁ ca |
adyā devāñjuṣṭatamo hi gamyā athā śāste dāśuṣe vāryāṇi || 1.163.13
asya vāmasya palitasya hotustasya bhrātā madhyamo astyaśnaḥ |
tṛtīyo bhrātā ghṛtapṛṣṭho asyātrāpaśyaṁ viśpatiṁ saptaputram || 1.164.01
sapta yuñjanti rathamekacakrameko aśvo vahati saptanāmā |
trinābhi cakramajaramanarvaṁ yatremā viśvā bhuvanādhi tasthuḥ || 1.164.02
imaṁ rathamadhi ye sapta tasthuḥ saptacakraṁ sapta vahantyaśvāḥ |
sapta svasāro abhi saṁ navante yatra gavāṁ nihitā sapta nāma || 1.164.03
ko dadarśa prathamaṁ jāyamānamasthanvantaṁ yadanasthā bibharti |
bhūmyā asurasṛgātmā kva svitko vidvāṁsamupa gātpraṣṭumetat || 1.164.04
pākaḥ pṛcchāmi manasāvijānandevānāmenā nihitā padāni |
vatse baṣkaye'dhi sapta tantūnvi tatnire kavaya otavā u || 1.164.05
acikitvāñcikituṣaścidatra kavīnpṛcchāmi vidmane na vidvān |
vi yastastambha ṣaḻimā rajāṁsyajasya rūpe kimapi svidekam || 1.164.06
iha bravītu ya īmaṅga vedāsya vāmasya nihitaṁ padaṁ veḥ |
śīrṣṇaḥ kṣīraṁ duhrate gāvo asya vavriṁ vasānā udakaṁ padāpuḥ || 1.164.07
mātā pitaramṛta ā babhāja dhītyagre manasā saṁ hi jagme |
sā bībhatsurgarbharasā nividdhā namasvanta idupavākamīyuḥ || 1.164.08
yuktā mātāsīddhuri dakṣiṇāyā atiṣṭhadgarbho vṛjanīṣvantaḥ |
amīmedvatso anu gāmapaśyadviśvarūpyaṁ triṣu yojaneṣu || 1.164.09
tisro mātṝstrīnpitṝnbibhradeka ūrdhvastasthau nemava glāpayanti |
mantrayante divo amuṣya pṛṣṭhe viśvavidaṁ vācamaviśvaminvām || 1.164.10
dvādaśāraṁ nahi tajjarāya varvarti cakraṁ pari dyāmṛtasya |
ā putrā agne mithunāso atra sapta śatāni viṁśatiśca tasthuḥ || 1.164.11
pañcapādaṁ pitaraṁ dvādaśākṛtiṁ diva āhuḥ pare ardhe purīṣiṇam |
atheme anya upare vicakṣaṇaṁ saptacakre ṣaḻara āhurarpitam || 1.164.12
pañcāre cakre parivartamāne tasminnā tasthurbhuvanāni viśvā |
tasya nākṣastapyate bhūribhāraḥ sanādeva na śīryate sanābhiḥ || 1.164.13
sanemi cakramajaraṁ vi vāvṛta uttānāyāṁ daśa yuktā vahanti |
sūryasya cakṣū rajasaityāvṛtaṁ tasminnārpitā bhuvanāni viśvā || 1.164.14
sākaṁjānāṁ saptathamāhurekajaṁ ṣaḻidyamā ṛṣayo devajā iti |
teṣāmiṣṭāni vihitāni dhāmaśa sthātre rejante vikṛtāni rūpaśaḥ || 1.164.15
striyaḥ satīstā u me puṁsa āhuḥ paśyadakṣaṇvānna vi cetadandhaḥ |
kaviryaḥ putraḥ sa īmā ciketa yastā vijānātsa pituṣpitāsat || 1.164.16
avaḥ pareṇa para enāvareṇa padā vatsaṁ bibhratī gaurudasthāt |
sā kadrīcī kaṁ svidardhaṁ parāgātkva svitsūte nahi yūthe antaḥ || 1.164.17
avaḥ pareṇa pitaraṁ yo asyānuveda para enāvareṇa |
kavīyamānaḥ ka iha pra vocaddevaṁ manaḥ kuto adhi prajātam || 1.164.18
ye arvāñcastā u parāca āhurye parāñcastā u arvāca āhuḥ |
indraśca yā cakrathuḥ soma tāni dhurā na yuktā rajaso vahanti || 1.164.19
dvā suparṇā sayujā sakhāyā samānaṁ vṛkṣaṁ pari ṣasvajāte |
tayoranyaḥ pippalaṁ svādvattyanaśnannanyo abhi cākaśīti || 1.164.20
yatrā suparṇā amṛtasya bhāgamanimeṣaṁ vidathābhisvaranti |
ino viśvasya bhuvanasya gopāḥ sa mā dhīraḥ pākamatrā viveśa || 1.164.21
yasminvṛkṣe madhvadaḥ suparṇā niviśante suvate cādhi viśve |
tasyedāhuḥ pippalaṁ svādvagre tannonnaśadyaḥ pitaraṁ na veda || 1.164.22
yadgāyatre adhi gāyatramāhitaṁ traiṣṭubhādvā traiṣṭubhaṁ niratakṣata |
yadvā jagajjagatyāhitaṁ padaṁ ya ittadviduste amṛtatvamānaśuḥ || 1.164.23
gāyatreṇa prati mimīte arkamarkeṇa sāma traiṣṭubhena vākam |
vākena vākaṁ dvipadā catuṣpadākṣareṇa mimate sapta vāṇīḥ || 1.164.24
jagatā sindhuṁ divyastabhāyadrathaṁtare sūryaṁ paryapaśyat |
gāyatrasya samidhastisra āhustato mahnā pra ririce mahitvā || 1.164.25
upa hvaye sudughāṁ dhenumetāṁ suhasto godhuguta dohadenām |
śreṣṭhaṁ savaṁ savitā sāviṣanno'bhīddho gharmastadu ṣu pra vocam || 1.164.26
hiṅkṛṇvatī vasupatnī vasūnāṁ vatsamicchantī manasābhyāgāt |
duhāmaśvibhyāṁ payo aghnyeyaṁ sā vardhatāṁ mahate saubhagāya || 1.164.27
gauramīmedanu vatsaṁ miṣantaṁ mūrdhānaṁ hiṅṅakṛṇonmātavā u |
sṛkvāṇaṁ gharmamabhi vāvaśānā mimāti māyuṁ payate payobhiḥ || 1.164.28
ayaṁ sa śiṅkte yena gaurabhīvṛtā mimāti māyuṁ dhvasanāvadhi śritā |
sā cittibhirni hi cakāra martyaṁ vidyudbhavantī prati vavrimauhata || 1.164.29
anacchaye turagātu jīvamejaddhruvaṁ madhya ā pastyānām |
jīvo mṛtasya carati svadhābhiramartyo martyenā sayoniḥ || 1.164.30
apaśyaṁ gopāmanipadyamānamā ca parā ca pathibhiścarantam |
sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīrvasāna ā varīvarti bhuvaneṣvantaḥ || 1.164.31
ya īṁ cakāra na so asya veda ya īṁ dadarśa hiruginnu tasmāt |
sa māturyonā parivīto antarbahuprajā nirṛtimā viveśa || 1.164.32
dyaurme pitā janitā nābhiratra bandhurme mātā pṛthivī mahīyam |
uttānayoścamvoryonirantaratrā pitā duhiturgarbhamādhāt || 1.164.33
pṛcchāmi tvā paramantaṁ pṛthivyāḥ pṛcchāmi yatra bhuvanasya nābhiḥ |
pṛcchāmi tvā vṛṣṇo aśvasya retaḥ pṛcchāmi vācaḥ paramaṁ vyoma || 1.164.34
iyaṁ vediḥ paro antaḥ pṛthivyā ayaṁ yajño bhuvanasya nābhiḥ |
ayaṁ somo vṛṣṇo aśvasya reto brahmāyaṁ vācaḥ paramaṁ vyoma || 1.164.35
saptārdhagarbhā bhuvanasya reto viṣṇostiṣṭhanti pradiśā vidharmaṇi |
te dhītibhirmanasā te vipaścitaḥ paribhuvaḥ pari bhavanti viśvataḥ || 1.164.36
na vi jānāmi yadivedamasmi niṇyaḥ saṁnaddho manasā carāmi |
yadā māganprathamajā ṛtasyādidvāco aśnuve bhāgamasyāḥ || 1.164.37
apāṅprāṅeti svadhayā gṛbhīto'martyo martyenā sayoniḥ |
tā śaśvantā viṣūcīnā viyantā nyanyaṁ cikyurna ni cikyuranyam || 1.164.38
ṛco akṣare parame vyomanyasmindevā adhi viśve niṣeduḥ |
yastanna veda kimṛcā kariṣyati ya ittadvidusta ime samāsate || 1.164.39
sūyavasādbhagavatī hi bhūyā atho vayaṁ bhagavantaḥ syāma |
addhi tṛṇamaghnye viśvadānīṁ piba śuddhamudakamācarantī || 1.164.40
gaurīrmimāya salilāni takṣatyekapadī dvipadī sā catuṣpadī |
aṣṭāpadī navapadī babhūvuṣī sahasrākṣarā parame vyoman || 1.164.41
tasyāḥ samudrā adhi vi kṣaranti tena jīvanti pradiśaścatasraḥ |
tataḥ kṣaratyakṣaraṁ tadviśvamupa jīvati || 1.164.42
śakamayaṁ dhūmamārādapaśyaṁ viṣūvatā para enāvareṇa |
ukṣāṇaṁ pṛśnimapacanta vīrāstāni dharmāṇi prathamānyāsan || 1.164.43
trayaḥ keśina ṛtuthā vi cakṣate saṁvatsare vapata eka eṣām |
viśvameko abhi caṣṭe śacībhirdhrājirekasya dadṛśe na rūpam || 1.164.44
catvāri vākparimitā padāni tāni vidurbrāhmaṇā ye manīṣiṇaḥ |
guhā trīṇi nihitā neṅgayanti turīyaṁ vāco manuṣyā vadanti || 1.164.45
indraṁ mitraṁ varuṇamagnimāhuratho divyaḥ sa suparṇo garutmān |
ekaṁ sadviprā bahudhā vadantyagniṁ yamaṁ mātariśvānamāhuḥ || 1.164.46
kṛṣṇaṁ niyānaṁ harayaḥ suparṇā apo vasānā divamutpatanti |
ta āvavṛtransadanādṛtasyādidghṛtena pṛthivī vyudyate || 1.164.47
dvādaśa pradhayaścakramekaṁ trīṇi nabhyāni ka u tacciketa |
tasminsākaṁ triśatā na śaṅkavo'rpitāḥ ṣaṣṭirna calācalāsaḥ || 1.164.48
yaste stanaḥ śaśayo yo mayobhūryena viśvā puṣyasi vāryāṇi |
yo ratnadhā vasuvidyaḥ sudatraḥ sarasvati tamiha dhātave kaḥ || 1.164.49
yajñena yajñamayajanta devāstāni dharmāṇi prathamānyāsan |
te ha nākaṁ mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ || 1.164.50
samānametadudakamuccaityava cāhabhiḥ |
bhūmiṁ parjanyā jinvanti divaṁ jinvantyagnayaḥ || 1.164.51
divyaṁ suparṇaṁ vāyasaṁ bṛhantamapāṁ garbhaṁ darśatamoṣadhīnām |
abhīpato vṛṣṭibhistarpayantaṁ sarasvantamavase johavīmi || 1.164.52
kayā śubhā savayasaḥ sanīḻāḥ samānyā marutaḥ saṁ mimikṣuḥ |
kayā matī kuta etāsa ete'rcanti śuṣmaṁ vṛṣaṇo vasūyā || 1.165.01
kasya brahmāṇi jujuṣuryuvānaḥ ko adhvare maruta ā vavarta |
śyenā iva dhrajato antarikṣe kena mahā manasā rīramāma || 1.165.02
kutastvamindra māhinaḥ sanneko yāsi satpate kiṁ ta itthā |
saṁ pṛcchase samarāṇaḥ śubhānairvocestanno harivo yatte asme || 1.165.03
brahmāṇi me matayaḥ śaṁ sutāsaḥ śuṣma iyarti prabhṛto me adriḥ |
ā śāsate prati haryantyukthemā harī vahatastā no accha || 1.165.04
ato vayamantamebhiryujānāḥ svakṣatrebhistanvaḥ śumbhamānāḥ |
mahobhiretā upa yujmahe nvindra svadhāmanu hi no babhūtha || 1.165.05
kva syā vo marutaḥ svadhāsīdyanmāmekaṁ samadhattāhihatye |
ahaṁ hyugrastaviṣastuviṣmānviśvasya śatroranamaṁ vadhasnaiḥ || 1.165.06
bhūri cakartha yujyebhirasme samānebhirvṛṣabha pauṁsyebhiḥ |
bhūrīṇi hi kṛṇavāmā śaviṣṭhendra kratvā maruto yadvaśāma || 1.165.07
vadhīṁ vṛtraṁ maruta indriyeṇa svena bhāmena taviṣo babhūvān |
ahametā manave viśvaścandrāḥ sugā apaścakara vajrabāhuḥ || 1.165.08
anuttamā te maghavannakirnu na tvāvā asti devatā vidānaḥ |
na jāyamāno naśate na jāto yāni kariṣyā kṛṇuhi pravṛddha || 1.165.09
ekasya cinme vibhvastvojo yā nu dadhṛṣvānkṛṇavai manīṣā |
ahaṁ hyugro maruto vidāno yāni cyavamindra idīśa eṣām || 1.165.10
amandanmā maruta stomo atra yanme naraḥ śrutyaṁ brahma cakra |
indrāya vṛṣṇe sumakhāya mahyaṁ sakhye sakhāyastanve tanūbhiḥ || 1.165.11
evedete prati mā rocamānā anedyaḥ śrava eṣo dadhānāḥ |
saṁcakṣyā marutaścandravarṇā acchānta me chadayāthā ca nūnam || 1.165.12
ko nvatra maruto māmahe vaḥ pra yātana sakhīracchā sakhāyaḥ |
manmāni citrā apivātayanta eṣāṁ bhūta navedā ma ṛtānām || 1.165.13
ā yadduvasyādduvase na kārurasmāñcakre mānyasya medhā |
o ṣu vartta maruto vipramacchemā brahmāṇi jaritā vo arcat || 1.165.14
eṣa va stomo maruta iyaṁ gīrmāndāryasya mānyasya kāroḥ |
eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṁ vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.165.15
tannu vocāma rabhasāya janmane pūrvaṁ mahitvaṁ vṛṣabhasya ketave |
aidheva yāmanmarutastuviṣvaṇo yudheva śakrāstaviṣāṇi kartana || 1.166.01
nityaṁ na sūnuṁ madhu bibhrata upa krīḻanti krīḻā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ |
nakṣanti rudrā avasā namasvinaṁ na mardhanti svatavaso haviṣkṛtam || 1.166.02
yasmā ūmāso amṛtā arāsata rāyaspoṣaṁ ca haviṣā dadāśuṣe |
ukṣantyasmai maruto hitā iva purū rajāṁsi payasā mayobhuvaḥ || 1.166.03
ā ye rajāṁsi taviṣībhiravyata pra va evāsaḥ svayatāso adhrajan |
bhayante viśvā bhuvanāni harmyā citro vo yāmaḥ prayatāsvṛṣṭiṣu || 1.166.04
yattveṣayāmā nadayanta parvatāndivo vā pṛṣṭhaṁ naryā acucyavuḥ |
viśvo vo ajmanbhayate vanaspatī rathīyantīva pra jihīta oṣadhiḥ || 1.166.05
yūyaṁ na ugrā marutaḥ sucetunāriṣṭagrāmāḥ sumatiṁ pipartana |
yatrā vo didyudradati krivirdatī riṇāti paśvaḥ sudhiteva barhaṇā || 1.166.06
pra skambhadeṣṇā anavabhrarādhaso'lātṛṇāso vidatheṣu suṣṭutāḥ |
arcantyarkaṁ madirasya pītaye vidurvīrasya prathamāni pauṁsyā || 1.166.07
śatabhujibhistamabhihruteraghātpūrbhī rakṣatā maruto yamāvata |
janaṁ yamugrāstavaso virapśinaḥ pāthanā śaṁsāttanayasya puṣṭiṣu || 1.166.08
viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyeva taviṣāṇyāhitā |
aṁseṣvā vaḥ prapatheṣu khādayo'kṣo vaścakrā samayā vi vāvṛte || 1.166.09
bhūrīṇi bhadrā naryeṣu bāhuṣu vakṣassu rukmā rabhasāso añjayaḥ |
aṁseṣvetāḥ paviṣu kṣurā adhi vayo na pakṣānvyanu śriyo dhire || 1.166.10
mahānto mahnā vibhvo vibhūtayo dūredṛśo ye divyā iva stṛbhiḥ |
mandrāḥ sujihvāḥ svaritāra āsabhiḥ sammiślā indre marutaḥ pariṣṭubhaḥ || 1.166.11
tadvaḥ sujātā maruto mahitvanaṁ dīrghaṁ vo dātramaditeriva vratam |
indraścana tyajasā vi hruṇāti tajjanāya yasmai sukṛte arādhvam || 1.166.12
tadvo jāmitvaṁ marutaḥ pare yuge purū yacchaṁsamamṛtāsa āvata |
ayā dhiyā manave śruṣṭimāvyā sākaṁ naro daṁsanairā cikitrire || 1.166.13
yena dīrghaṁ marutaḥ śūśavāma yuṣmākena parīṇasā turāsaḥ |
ā yattatananvṛjane janāsa ebhiryajñebhistadabhīṣṭimaśyām || 1.166.14
eṣa va stomo maruta iyaṁ gīrmāndāryasya mānyasya kāroḥ |
eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṁ vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.166.15
sahasraṁ ta indrotayo naḥ sahasramiṣo harivo gūrtatamāḥ |
sahasraṁ rāyo mādayadhyai sahasriṇa upa no yantu vājāḥ || 1.167.01
ā no'vobhirmaruto yāntvacchā jyeṣṭhebhirvā bṛhaddivaiḥ sumāyāḥ |
adha yadeṣāṁ niyutaḥ paramāḥ samudrasya ciddhanayanta pāre || 1.167.02
mimyakṣa yeṣu sudhitā ghṛtācī hiraṇyanirṇiguparā na ṛṣṭiḥ |
guhā carantī manuṣo na yoṣā sabhāvatī vidathyeva saṁ vāk || 1.167.03
parā śubhrā ayāso yavyā sādhāraṇyeva maruto mimikṣuḥ |
na rodasī apa nudanta ghorā juṣanta vṛdhaṁ sakhyāya devāḥ || 1.167.04
joṣadyadīmasuryā sacadhyai viṣitastukā rodasī nṛmaṇāḥ |
ā sūryeva vidhato rathaṁ gāttveṣapratīkā nabhaso netyā || 1.167.05
āsthāpayanta yuvatiṁ yuvānaḥ śubhe nimiślāṁ vidatheṣu pajrām |
arko yadvo maruto haviṣmāngāyadgāthaṁ sutasomo duvasyan || 1.167.06
pra taṁ vivakmi vakmyo ya eṣāṁ marutāṁ mahimā satyo asti |
sacā yadīṁ vṛṣamaṇā ahaṁyu sthirā cijjanīrvahate subhāgāḥ || 1.167.07
pānti mitrāvaruṇāvavadyāccayata īmaryamo apraśastān |
uta cyavante acyutā dhruvāṇi vāvṛdha īṁ maruto dātivāraḥ || 1.167.08
nahī nu vo maruto antyasme ārāttāccicchavaso antamāpuḥ |
te dhṛṣṇunā śavasā śūśuvāṁso'rṇo na dveṣo dhṛṣatā pari ṣṭhuḥ || 1.167.09
vayamadyendrasya preṣṭhā vayaṁ śvo vocemahi samarye |
vayaṁ purā mahi ca no anu dyūntanna ṛbhukṣā narāmanu ṣyāt || 1.167.10
eṣa va stomo maruta iyaṁ gīrmāndāryasya mānyasya kāroḥ |
eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṁ vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.167.11
yajñāyajñā vaḥ samanā tuturvaṇirdhiyaṁdhiyaṁ vo devayā u dadhidhve |
ā vo'rvācaḥ suvitāya rodasyormahe vavṛtyāmavase suvṛktibhiḥ || 1.168.01
vavrāso na ye svajāḥ svatavasa iṣaṁ svarabhijāyanta dhūtayaḥ |
sahasriyāso apāṁ normaya āsā gāvo vandyāso nokṣaṇaḥ || 1.168.02
somāso na ye sutāstṛptāṁśavo hṛtsu pītāso duvaso nāsate |
aiṣāmaṁseṣu rambhiṇīva rārabhe hasteṣu khādiśca kṛtiśca saṁ dadhe || 1.168.03
ava svayuktā diva ā vṛthā yayuramartyāḥ kaśayā codata tmanā |
areṇavastuvijātā acucyavurdṛḻhāni cinmaruto bhrājadṛṣṭayaḥ || 1.168.04
ko vo'ntarmaruta ṛṣṭividyuto rejati tmanā hanveva jihvayā |
dhanvacyuta iṣāṁ na yāmani purupraiṣā ahanyo naitaśaḥ || 1.168.05
kva svidasya rajaso mahasparaṁ kvāvaraṁ maruto yasminnāyaya |
yaccyāvayatha vithureva saṁhitaṁ vyadriṇā patatha tveṣamarṇavam || 1.168.06
sātirna vo'mavatī svarvatī tveṣā vipākā marutaḥ pipiṣvatī |
bhadrā vo rātiḥ pṛṇato na dakṣiṇā pṛthujrayī asuryeva jañjatī || 1.168.07
prati ṣṭobhanti sindhavaḥ pavibhyo yadabhriyāṁ vācamudīrayanti |
ava smayanta vidyutaḥ pṛthivyāṁ yadī ghṛtaṁ marutaḥ pruṣṇuvanti || 1.168.08
asūta pṛśnirmahate raṇāya tveṣamayāsāṁ marutāmanīkam |
te sapsarāso'janayantābhvamāditsvadhāmiṣirāṁ paryapaśyan || 1.168.09
eṣa va stomo maruta iyaṁ gīrmāndāryasya mānyasya kāroḥ |
eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṁ vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.168.10
mahaścittvamindra yata etānmahaścidasi tyajaso varūtā |
sa no vedho marutāṁ cikitvānsumnā vanuṣva tava hi preṣṭhā || 1.169.01
ayujranta indra viśvakṛṣṭīrvidānāso niṣṣidho martyatrā |
marutāṁ pṛtsutirhāsamānā svarmīḻhasya pradhanasya sātau || 1.169.02
amyaksā ta indra ṛṣṭirasme sanemyabhvaṁ maruto junanti |
agniściddhi ṣmātase śuśukvānāpo na dvīpaṁ dadhati prayāṁsi || 1.169.03
tvaṁ tū na indra taṁ rayiṁ dā ojiṣṭhayā dakṣiṇayeva rātim |
stutaśca yāste cakananta vāyo stanaṁ na madhvaḥ pīpayanta vājaiḥ || 1.169.04
tve rāya indra tośatamāḥ praṇetāraḥ kasya cidṛtāyoḥ |
te ṣu ṇo maruto mṛḻayantu ye smā purā gātūyantīva devāḥ || 1.169.05
prati pra yāhīndra mīḻhuṣo nṝnmahaḥ pārthive sadane yatasva |
adha yadeṣāṁ pṛthubudhnāsa etāstīrthe nāryaḥ pauṁsyāni tasthuḥ || 1.169.06
prati ghorāṇāmetānāmayāsāṁ marutāṁ śṛṇva āyatāmupabdiḥ |
ye martyaṁ pṛtanāyantamūmairṛṇāvānaṁ na patayanta sargaiḥ || 1.169.07
tvaṁ mānebhya indra viśvajanyā radā marudbhiḥ śurudho goagrāḥ |
stavānebhi stavase deva devairvidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.169.08
na nūnamasti no śvaḥ kastadveda yadadbhutam |
anyasya cittamabhi saṁcareṇyamutādhītaṁ vi naśyati || 1.170.01
kiṁ na indra jighāṁsasi bhrātaro marutastava |
tebhiḥ kalpasva sādhuyā mā naḥ samaraṇe vadhīḥ || 1.170.02
kiṁ no bhrātaragastya sakhā sannati manyase |
vidmā hi te yathā mano'smabhyaminna ditsasi || 1.170.03
araṁ kṛṇvantu vediṁ samagnimindhatāṁ puraḥ |
tatrāmṛtasya cetanaṁ yajñaṁ te tanavāvahai || 1.170.04
tvamīśiṣe vasupate vasūnāṁ tvaṁ mitrāṇāṁ mitrapate dheṣṭhaḥ |
indra tvaṁ marudbhiḥ saṁ vadasvādha prāśāna ṛtuthā havīṁṣi || 1.170.05
prati va enā namasāhamemi sūktena bhikṣe sumatiṁ turāṇām |
rarāṇatā maruto vedyābhirni heḻo dhatta vi mucadhvamaśvān || 1.171.01
eṣa va stomo maruto namasvānhṛdā taṣṭo manasā dhāyi devāḥ |
upemā yāta manasā juṣāṇā yūyaṁ hi ṣṭhā namasa idvṛdhāsaḥ || 1.171.02
stutāso no maruto mṛḻayantūta stuto maghavā śambhaviṣṭhaḥ |
ūrdhvā naḥ santu komyā vanānyahāni viśvā maruto jigīṣā || 1.171.03
asmādahaṁ taviṣādīṣamāṇa indrādbhiyā maruto rejamānaḥ |
yuṣmabhyaṁ havyā niśitānyāsantānyāre cakṛmā mṛḻatā naḥ || 1.171.04
yena mānāsaścitayanta usrā vyuṣṭiṣu śavasā śaśvatīnām |
sa no marudbhirvṛṣabha śravo dhā ugra ugrebhi sthaviraḥ sahodāḥ || 1.171.05
tvaṁ pāhīndra sahīyaso nṝnbhavā marudbhiravayātaheḻāḥ |
supraketebhiḥ sāsahirdadhāno vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.171.06
citro vo'stu yāmaścitra ūtī sudānavaḥ |
maruto ahibhānavaḥ || 1.172.01
āre sā vaḥ sudānavo maruta ṛñjatī śaruḥ |
āre aśmā yamasyatha || 1.172.02
tṛṇaskandasya nu viśaḥ pari vṛṅkta sudānavaḥ |
ūrdhvānnaḥ karta jīvase || 1.172.03
gāyatsāma nabhanyaṁ yathā verarcāma tadvāvṛdhānaṁ svarvat |
gāvo dhenavo barhiṣyadabdhā ā yatsadmānaṁ divyaṁ vivāsān || 1.173.01
arcadvṛṣā vṛṣabhiḥ sveduhavyairmṛgo nāśno ati yajjuguryāt |
pra mandayurmanāṁ gūrta hotā bharate maryo mithunā yajatraḥ || 1.173.02
nakṣaddhotā pari sadma mitā yanbharadgarbhamā śaradaḥ pṛthivyāḥ |
krandadaśvo nayamāno ruvadgaurantardūto na rodasī caradvāk || 1.173.03
tā karmāṣatarāsmai pra cyautnāni devayanto bharante |
jujoṣadindro dasmavarcā nāsatyeva sugmyo ratheṣṭhāḥ || 1.173.04
tamu ṣṭuhīndraṁ yo ha satvā yaḥ śūro maghavā yo ratheṣṭhāḥ |
pratīcaścidyodhīyānvṛṣaṇvānvavavruṣaścittamaso vihantā || 1.173.05
pra yaditthā mahinā nṛbhyo astyaraṁ rodasī kakṣye nāsmai |
saṁ vivya indro vṛjanaṁ na bhūmā bharti svadhāvā opaśamiva dyām || 1.173.06
samatsu tvā śūra satāmurāṇaṁ prapathintamaṁ paritaṁsayadhyai |
sajoṣasa indraṁ made kṣoṇīḥ sūriṁ cidye anumadanti vājaiḥ || 1.173.07
evā hi te śaṁ savanā samudra āpo yatta āsu madanti devīḥ |
viśvā te anu joṣyā bhūdgauḥ sūrīścidyadi dhiṣā veṣi janān || 1.173.08
asāma yathā suṣakhāya ena svabhiṣṭayo narāṁ na śaṁsaiḥ |
asadyathā na indro vandaneṣṭhāsturo na karma nayamāna ukthā || 1.173.09
viṣpardhaso narāṁ na śaṁsairasmākāsadindro vajrahastaḥ |
mitrāyuvo na pūrpatiṁ suśiṣṭau madhyāyuva upa śikṣanti yajñaiḥ || 1.173.10
yajño hi ṣmendraṁ kaścidṛndhañjuhurāṇaścinmanasā pariyan |
tīrthe nācchā tātṛṣāṇamoko dīrgho na sidhramā kṛṇotyadhvā || 1.173.11
mo ṣū ṇa indrātra pṛtsu devairasti hi ṣmā te śuṣminnavayāḥ |
mahaścidyasya mīḻhuṣo yavyā haviṣmato maruto vandate gīḥ || 1.173.12
eṣa stoma indra tubhyamasme etena gātuṁ harivo vido naḥ |
ā no vavṛtyāḥ suvitāya deva vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.173.13
tvaṁ rājendra ye ca devā rakṣā nṝnpāhyasura tvamasmān |
tvaṁ satpatirmaghavā nastarutrastvaṁ satyo vasavānaḥ sahodāḥ || 1.174.01
dano viśa indra mṛdhravācaḥ sapta yatpuraḥ śarma śāradīrdart |
ṛṇorapo anavadyārṇā yūne vṛtraṁ purukutsāya randhīḥ || 1.174.02
ajā vṛta indra śūrapatnīrdyāṁ ca yebhiḥ puruhūta nūnam |
rakṣo agnimaśuṣaṁ tūrvayāṇaṁ siṁho na dame apāṁsi vastoḥ || 1.174.03
śeṣannu ta indra sasminyonau praśastaye pavīravasya mahnā |
sṛjadarṇāṁsyava yadyudhā gāstiṣṭhaddharī dhṛṣatā mṛṣṭa vājān || 1.174.04
vaha kutsamindra yasmiñcākansyūmanyū ṛjrā vātasyāśvā |
pra sūraścakraṁ vṛhatādabhīke'bhi spṛdho yāsiṣadvajrabāhuḥ || 1.174.05
jaghanvā indra mitrerūñcodapravṛddho harivo adāśūn |
pra ye paśyannaryamaṇaṁ sacāyostvayā śūrtā vahamānā apatyam || 1.174.06
rapatkavirindrārkasātau kṣāṁ dāsāyopabarhaṇīṁ kaḥ |
karattisro maghavā dānucitrā ni duryoṇe kuyavācaṁ mṛdhi śret || 1.174.07
sanā tā ta indra navyā āguḥ saho nabho'viraṇāya pūrvīḥ |
bhinatpuro na bhido adevīrnanamo vadharadevasya pīyoḥ || 1.174.08
tvaṁ dhunirindra dhunimatīrṛṇorapaḥ sīrā na sravantīḥ |
pra yatsamudramati śūra parṣi pārayā turvaśaṁ yaduṁ svasti || 1.174.09
tvamasmākamindra viśvadha syā avṛkatamo narāṁ nṛpātā |
sa no viśvāsāṁ spṛdhāṁ sahodā vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.174.10
matsyapāyi te mahaḥ pātrasyeva harivo matsaro madaḥ |
vṛṣā te vṛṣṇa indurvājī sahasrasātamaḥ || 1.175.01
ā naste gantu matsaro vṛṣā mado vareṇyaḥ |
sahāvā indra sānasiḥ pṛtanāṣāḻamartyaḥ || 1.175.02
tvaṁ hi śūraḥ sanitā codayo manuṣo ratham |
sahāvāndasyumavratamoṣaḥ pātraṁ na śociṣā || 1.175.03
muṣāya sūryaṁ kave cakramīśāna ojasā |
vaha śuṣṇāya vadhaṁ kutsaṁ vātasyāśvaiḥ || 1.175.04
śuṣmintamo hi te mado dyumnintama uta kratuḥ |
vṛtraghnā varivovidā maṁsīṣṭhā aśvasātamaḥ || 1.175.05
yathā pūrvebhyo jaritṛbhya indra maya ivāpo na tṛṣyate babhūtha |
tāmanu tvā nividaṁ johavīmi vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.175.06
matsi no vasyaiṣṭaya indramindo vṛṣā viśa |
ṛghāyamāṇa invasi śatrumanti na vindasi || 1.176.01
tasminnā veśayā giro ya ekaścarṣaṇīnām |
anu svadhā yamupyate yavaṁ na carkṛṣadvṛṣā || 1.176.02
yasya viśvāni hastayoḥ pañca kṣitīnāṁ vasu |
spāśayasva yo asmadhrugdivyevāśanirjahi || 1.176.03
asunvantaṁ samaṁ jahi dūṇāśaṁ yo na te mayaḥ |
asmabhyamasya vedanaṁ daddhi sūriścidohate || 1.176.04
āvo yasya dvibarhaso'rkeṣu sānuṣagasat |
ājāvindrasyendo prāvo vājeṣu vājinam || 1.176.05
yathā pūrvebhyo jaritṛbhya indra maya ivāpo na tṛṣyate babhūtha |
tāmanu tvā nividaṁ johavīmi vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.176.06
ā carṣaṇiprā vṛṣabho janānāṁ rājā kṛṣṭīnāṁ puruhūta indraḥ |
stutaḥ śravasyannavasopa madrigyuktvā harī vṛṣaṇā yāhyarvāṅ || 1.177.01
ye te vṛṣaṇo vṛṣabhāsa indra brahmayujo vṛṣarathāso atyāḥ |
tā ā tiṣṭha tebhirā yāhyarvāṅhavāmahe tvā suta indra some || 1.177.02
ā tiṣṭha rathaṁ vṛṣaṇaṁ vṛṣā te sutaḥ somaḥ pariṣiktā madhūni |
yuktvā vṛṣabhyāṁ vṛṣabha kṣitīnāṁ haribhyāṁ yāhi pravatopa madrik || 1.177.03
ayaṁ yajño devayā ayaṁ miyedha imā brahmāṇyayamindra somaḥ |
stīrṇaṁ barhirā tu śakra pra yāhi pibā niṣadya vi mucā harī iha || 1.177.04
o suṣṭuta indra yāhyarvāṅupa brahmāṇi mānyasya kāroḥ |
vidyāma vastoravasā gṛṇanto vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.177.05
yaddha syā ta indra śruṣṭirasti yayā babhūtha jaritṛbhya ūtī |
mā naḥ kāmaṁ mahayantamā dhagviśvā te aśyāṁ paryāpa āyoḥ || 1.178.01
na ghā rājendra ā dabhanno yā nu svasārā kṛṇavanta yonau |
āpaścidasmai sutukā aveṣangamanna indraḥ sakhyā vayaśca || 1.178.02
jetā nṛbhirindraḥ pṛtsu śūraḥ śrotā havaṁ nādhamānasya kāroḥ |
prabhartā rathaṁ dāśuṣa upāka udyantā giro yadi ca tmanā bhūt || 1.178.03
evā nṛbhirindraḥ suśravasyā prakhādaḥ pṛkṣo abhi mitriṇo bhūt |
samarya iṣa stavate vivāci satrākaro yajamānasya śaṁsaḥ || 1.178.04
tvayā vayaṁ maghavannindra śatrūnabhi ṣyāma mahato manyamānān |
tvaṁ trātā tvamu no vṛdhe bhūrvidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.178.05
pūrvīrahaṁ śaradaḥ śaśramāṇā doṣā vastoruṣaso jarayantīḥ |
mināti śriyaṁ jarimā tanūnāmapyū nu patnīrvṛṣaṇo jagamyuḥ || 1.179.01
ye ciddhi pūrva ṛtasāpa āsansākaṁ devebhiravadannṛtāni |
te cidavāsurnahyantamāpuḥ samū nu patnīrvṛṣabhirjagamyuḥ || 1.179.02
na mṛṣā śrāntaṁ yadavanti devā viśvā itspṛdho abhyaśnavāva |
jayāvedatra śatanīthamājiṁ yatsamyañcā mithunāvabhyajāva || 1.179.03
nadasya mā rudhataḥ kāma āgannita ājāto amutaḥ kutaścit |
lopāmudrā vṛṣaṇaṁ nī riṇāti dhīramadhīrā dhayati śvasantam || 1.179.04
imaṁ nu somamantito hṛtsu pītamupa bruve |
yatsīmāgaścakṛmā tatsu mṛḻatu pulukāmo hi martyaḥ || 1.179.05
agastyaḥ khanamānaḥ khanitraiḥ prajāmapatyaṁ balamicchamānaḥ |
ubhau varṇāvṛṣirugraḥ pupoṣa satyā deveṣvāśiṣo jagāma || 1.179.06
yuvo rajāṁsi suyamāso aśvā ratho yadvāṁ paryarṇāṁsi dīyat |
hiraṇyayā vāṁ pavayaḥ pruṣāyanmadhvaḥ pibantā uṣasaḥ sacethe || 1.180.01
yuvamatyasyāva nakṣatho yadvipatmano naryasya prayajyoḥ |
svasā yadvāṁ viśvagūrtī bharāti vājāyeṭṭe madhupāviṣe ca || 1.180.02
yuvaṁ paya usriyāyāmadhattaṁ pakvamāmāyāmava pūrvyaṁ goḥ |
antaryadvanino vāmṛtapsū hvāro na śuciryajate haviṣmān || 1.180.03
yuvaṁ ha gharmaṁ madhumantamatraye'po na kṣodo'vṛṇītameṣe |
tadvāṁ narāvaśvinā paśvaiṣṭī rathyeva cakrā prati yanti madhvaḥ || 1.180.04
ā vāṁ dānāya vavṛtīya dasrā goroheṇa taugryo na jivriḥ |
apaḥ kṣoṇī sacate māhinā vāṁ jūrṇo vāmakṣuraṁhaso yajatrā || 1.180.05
ni yadyuvethe niyutaḥ sudānū upa svadhābhiḥ sṛjathaḥ puraṁdhim |
preṣadveṣadvāto na sūrirā mahe dade suvrato na vājam || 1.180.06
vayaṁ ciddhi vāṁ jaritāraḥ satyā vipanyāmahe vi paṇirhitāvān |
adhā ciddhi ṣmāśvināvanindyā pātho hi ṣmā vṛṣaṇāvantidevam || 1.180.07
yuvāṁ ciddhi ṣmāśvināvanu dyūnvirudrasya prasravaṇasya sātau |
agastyo narāṁ nṛṣu praśastaḥ kārādhunīva citayatsahasraiḥ || 1.180.08
pra yadvahethe mahinā rathasya pra syandrā yātho manuṣo na hotā |
dhattaṁ sūribhya uta vā svaśvyaṁ nāsatyā rayiṣācaḥ syāma || 1.180.09
taṁ vāṁ rathaṁ vayamadyā huvema stomairaśvinā suvitāya navyam |
ariṣṭanemiṁ pari dyāmiyānaṁ vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.180.10
kadu preṣṭāviṣāṁ rayīṇāmadhvaryantā yadunninītho apām |
ayaṁ vāṁ yajño akṛta praśastiṁ vasudhitī avitārā janānām || 1.181.01
ā vāmaśvāsaḥ śucayaḥ payaspā vātaraṁhaso divyāso atyāḥ |
manojuvo vṛṣaṇo vītapṛṣṭhā eha svarājo aśvinā vahantu || 1.181.02
ā vāṁ ratho'vanirna pravatvānsṛpravandhuraḥ suvitāya gamyāḥ |
vṛṣṇa sthātārā manaso javīyānahampūrvo yajato dhiṣṇyā yaḥ || 1.181.03
iheha jātā samavāvaśītāmarepasā tanvā nāmabhiḥ svaiḥ |
jiṣṇurvāmanyaḥ sumakhasya sūrirdivo anyaḥ subhagaḥ putra ūhe || 1.181.04
pra vāṁ niceruḥ kakuho vaśā anu piśaṅgarūpaḥ sadanāni gamyāḥ |
harī anyasya pīpayanta vājairmathrā rajāṁsyaśvinā vi ghoṣaiḥ || 1.181.05
pra vāṁ śaradvānvṛṣabho na niṣṣāṭ pūrvīriṣaścarati madhva iṣṇan |
evairanyasya pīpayanta vājairveṣantīrūrdhvā nadyo na āguḥ || 1.181.06
asarji vāṁ sthavirā vedhasā gīrbāḻhe aśvinā tredhā kṣarantī |
upastutāvavataṁ nādhamānaṁ yāmannayāmañchṛṇutaṁ havaṁ me || 1.181.07
uta syā vāṁ ruśato vapsaso gīstribarhiṣi sadasi pinvate nṝn |
vṛṣā vāṁ megho vṛṣaṇā pīpāya gorna seke manuṣo daśasyan || 1.181.08
yuvāṁ pūṣevāśvinā puraṁdhiragnimuṣāṁ na jarate haviṣmān |
huve yadvāṁ varivasyā gṛṇāno vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.181.09
abhūdidaṁ vayunamo ṣu bhūṣatā ratho vṛṣaṇvānmadatā manīṣiṇaḥ |
dhiyaṁjinvā dhiṣṇyā viśpalāvasū divo napātā sukṛte śucivratā || 1.182.01
indratamā hi dhiṣṇyā maruttamā dasrā daṁsiṣṭhā rathyā rathītamā |
pūrṇaṁ rathaṁ vahethe madhva ācitaṁ tena dāśvāṁsamupa yātho aśvinā || 1.182.02
kimatra dasrā kṛṇuthaḥ kimāsāthe jano yaḥ kaścidahavirmahīyate |
ati kramiṣṭaṁ jurataṁ paṇerasuṁ jyotirviprāya kṛṇutaṁ vacasyave || 1.182.03
jambhayatamabhito rāyataḥ śuno hataṁ mṛdho vidathustānyaśvinā |
vācaṁvācaṁ jaritū ratninīṁ kṛtamubhā śaṁsaṁ nāsatyāvataṁ mama || 1.182.04
yuvametaṁ cakrathuḥ sindhuṣu plavamātmanvantaṁ pakṣiṇaṁ taugryāya kam |
yena devatrā manasā nirūhathuḥ supaptanī petathuḥ kṣodaso mahaḥ || 1.182.05
avaviddhaṁ taugryamapsvantaranārambhaṇe tamasi praviddham |
catasro nāvo jaṭhalasya juṣṭā udaśvibhyāmiṣitāḥ pārayanti || 1.182.06
kaḥ svidvṛkṣo niṣṭhito madhye arṇaso yaṁ taugryo nādhitaḥ paryaṣasvajat |
parṇā mṛgasya patarorivārabha udaśvinā ūhathuḥ śromatāya kam || 1.182.07
tadvāṁ narā nāsatyāvanu ṣyādyadvāṁ mānāsa ucathamavocan |
asmādadya sadasaḥ somyādā vidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.182.08
taṁ yuñjāthāṁ manaso yo javīyāntrivandhuro vṛṣaṇā yastricakraḥ |
yenopayāthaḥ sukṛto duroṇaṁ tridhātunā patatho virna parṇaiḥ || 1.183.01
suvṛdratho vartate yannabhi kṣāṁ yattiṣṭhathaḥ kratumantānu pṛkṣe |
vapurvapuṣyā sacatāmiyaṁ gīrdivo duhitroṣasā sacethe || 1.183.02
ā tiṣṭhataṁ suvṛtaṁ yo ratho vāmanu vratāni vartate haviṣmān |
yena narā nāsatyeṣayadhyai vartiryāthastanayāya tmane ca || 1.183.03
mā vāṁ vṛko mā vṛkīrā dadharṣīnmā pari varktamuta māti dhaktam |
ayaṁ vāṁ bhāgo nihita iyaṁ gīrdasrāvime vāṁ nidhayo madhūnām || 1.183.04
yuvāṁ gotamaḥ purumīḻho atrirdasrā havate'vase haviṣmān |
diśaṁ na diṣṭāmṛjūyeva yantā me havaṁ nāsatyopa yātam || 1.183.05
atāriṣma tamasaspāramasya prati vāṁ stomo aśvināvadhāyi |
eha yātaṁ pathibhirdevayānairvidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.183.06
tā vāmadya tāvaparaṁ huvemocchantyāmuṣasi vahnirukthaiḥ |
nāsatyā kuha citsantāvaryo divo napātā sudāstarāya || 1.184.01
asme ū ṣu vṛṣaṇā mādayethāmutpaṇīrhatamūrmyā madantā |
śrutaṁ me acchoktibhirmatīnāmeṣṭā narā nicetārā ca karṇaiḥ || 1.184.02
śriye pūṣanniṣukṛteva devā nāsatyā vahatuṁ sūryāyāḥ |
vacyante vāṁ kakuhā apsu jātā yugā jūrṇeva varuṇasya bhūreḥ || 1.184.03
asme sā vāṁ mādhvī rātirastu stomaṁ hinotaṁ mānyasya kāroḥ |
anu yadvāṁ śravasyā sudānū suvīryāya carṣaṇayo madanti || 1.184.04
eṣa vāṁ stomo aśvināvakāri mānebhirmaghavānā suvṛkti |
yātaṁ vartistanayāya tmane cāgastye nāsatyā madantā || 1.184.05
atāriṣma tamasaspāramasya prati vāṁ stomo aśvināvadhāyi |
eha yātaṁ pathibhirdevayānairvidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.184.06
katarā pūrvā katarāparāyoḥ kathā jāte kavayaḥ ko vi veda |
viśvaṁ tmanā bibhṛto yaddha nāma vi vartete ahanī cakriyeva || 1.185.01
bhūriṁ dve acarantī carantaṁ padvantaṁ garbhamapadī dadhāte |
nityaṁ na sūnuṁ pitrorupasthe dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.02
aneho dātramaditeranarvaṁ huve svarvadavadhaṁ namasvat |
tadrodasī janayataṁ jaritre dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.03
atapyamāne avasāvantī anu ṣyāma rodasī devaputre |
ubhe devānāmubhayebhirahnāṁ dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.04
saṁgacchamāne yuvatī samante svasārā jāmī pitrorupasthe |
abhijighrantī bhuvanasya nābhiṁ dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.05
urvī sadmanī bṛhatī ṛtena huve devānāmavasā janitrī |
dadhāte ye amṛtaṁ supratīke dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.06
urvī pṛthvī bahule dūreante upa bruve namasā yajñe asmin |
dadhāte ye subhage supratūrtī dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.07
devānvā yaccakṛmā kaccidāgaḥ sakhāyaṁ vā sadamijjāspatiṁ vā |
iyaṁ dhīrbhūyā avayānameṣāṁ dyāvā rakṣataṁ pṛthivī no abhvāt || 1.185.08
ubhā śaṁsā naryā māmaviṣṭāmubhe māmūtī avasā sacetām |
bhūri cidaryaḥ sudāstarāyeṣā madanta iṣayema devāḥ || 1.185.09
ṛtaṁ dive tadavocaṁ pṛthivyā abhiśrāvāya prathamaṁ sumedhāḥ |
pātāmavadyādduritādabhīke pitā mātā ca rakṣatāmavobhiḥ || 1.185.10
idaṁ dyāvāpṛthivī satyamastu pitarmātaryadihopabruve vām |
bhūtaṁ devānāmavame avobhirvidyāmeṣaṁ vṛjanaṁ jīradānum || 1.185.11
ā na iḻābhirvidathe suśasti viśvānaraḥ savitā deva etu |
api yathā yuvāno matsathā no viśvaṁ jagadabhipitve manīṣā || 1.186.01
ā no viśva āskrā gamantu devā mitro aryamā varuṇaḥ sajoṣāḥ |
bh