kauTiliiya arthashaastraM
    ##Book |   Concerning the topic of training##
 ##  Chapt |   Enumeration of section and books##
oMnamaHshukrabR^ihaspatibhyaaM
##01.1.01## pR^ithivyaa laabhe paalane cha yaavantyarthashaastraaNi puurvaachaaryaiH prasthaapitaani praayashaH taani saMhR^itya ekaM idaM arthashaastraM kR^itam.h
##01.1.02## tasyaayaM prakaraNaadhikaraNasamuddeshaH
##01.1.03a## vidyaasamuddeshaH, vR^iddhasamuddeshaH, indriyajayaH, amaatya utpattiH, mantripurohita utpattiH, upadhaabhiH shauchaashauchaGYaanaM amaatyaanaaM, -
##01.1.03b## guuDhapurushhapraNidhiH, svavishhaye kR^ityaakR^ityapaksharakshaNaM, paravishhaye kR^ityaakR^ityapaksha upagrahaH,
##01.1.03ch## mantraadhikaaraH, duutapraNidhiH, raajaputrarakshaNaM, aparuddhavR^ittaM, aparuddhe vR^ittiH, raajapraNidhiH, nishaantapraNidhiH, aatmarakshitakaM, , iti vinayaadhikaarikaM prathamaM adhikaraNam.h
##01.1.04a## janapadaniveshaH, bhuumichchhidraapidhaanaM, durgavidhaanaM, durganiveshaH, samnidhaatR^inichayakarma, samaahartR^isamudayaprasthaapanaM, akshapaTale gaaNanikyaadhikaaraH,
##01.1.04b## samudayasya yuktaapahR^itasya pratyaanayanaM, upayuktapariikshaa, shaasanaadhikaaraH, koshapraveshyaratnapariikshaa, aakarakarmaantapravartanaM, akshashaalaayaaM suvarNaadhyakshaH
##01.1.04ch## vishikhaayaaM sauvarNikaprachaaraH, koshhThaagaaraadhyakshaH, paNyaadhyakshaH, kupyaadhyakshaH, aayudhaadhyakshaH, tulaamaanapautavaM,
##01.1.04d## deshakaalamaanaM, shulkaadhyakshaH, suutraadhyakshaH, siitaadhyakshaH, suraa.adhyakshaH, suunaadhyakshaH, gaNikaa.adhyakshaH,
##01.1.04e## naav.adhyakshaH, go.adhyakshaH, ashvaadhyakshaH, hasty.adhyakshaH, rathaadhyakshaH, patty.adhyakshaH, senaapatiprachaaraH, mudraa.adhyakshaH, viviitaadhyakshaH, samaahartR^iprachaaraH,
##01.1.04f## gR^ihapatikavaidehakataapasavyaJNjanaaH praNidhayaH, naagarikapraNidhiH  ityadhyakshaprachaaro dvitiiyaM adhikaraNam.h
##01.1.05a## vyavahaarasthaapanaa, vivaadapadanibandhaH, vivaahasamyuktaM, daayavibhaagaH, vaastukaM, samayasya anapaakarma, R^iNaadaanaM, aupanidhikaM, daasakarmakarakalpaH,
##01.1.05b## sambhuuya samutthaanaM, vikriitakriitaanushayaH, dattasya anapaakarma, asvaamivikrayaH, svasvaamisambandhaH, saahasaM, vaakpaarushhyaM, daNDapaarushhyaM, dyuutasamaahvayaM, prakiirNakaM - iti, dharmasthiiyaM tR^itiiyaM adhikaraNam.h
##01.1.06a## kaarukarakshaNaM, vaidehakarakshaNaM, upanipaatapratiikaaraH, guuDhaajiivinaaM rakshaa, siddhavyaJNjanairmaaNavaprakaashanaM, shaN^kaaruupakarmaabhigrahaH,
##01.1.06b## aashumR^itakapariikshaa, vaakyakarmaanuyogaH, sarvaadhikaraNarakshaNaM
##01.1.06ch## ekaaN^gavadhanishhkrayaH, shuddhashchitrashcha daNDa kalpaH, kanyaaprakarma, atichaaradaNDaaH - iti kaNTakashodhanaM chaturthaM adhikaraNam.h
##01.1.07## daaNDakarmikaM, koshaabhisaMharaNaM, bhR^ityabharaNiiyaM, anujiivivR^ittaM, samayaachaarikaM, raajyapratisandhaanaM, ekaaishvaryaM - iti yogavR^ittaM paJNchamaM adhikaraNam.h
##01.1.08## prakR^itisampadaH, shamavyaayaamikaM - iti maNDalayoniH shhashhThaM adhikaraNam.h
##01.1.09a## shhaaDguNyasamuddeshaH, kshayasthaanavR^iddhinishchayaH, saMshrayavR^ittiH, samahiinajyaayasaaM guNaabhiniveshaH, hiinasandhayaH, vigR^ihya aasanaM, sandhaaya aasanaM, vigR^ihya yaanaM, sandhaaya yaanaM,
##01.1.09b## sambhuuya prayaaNaM, yaatavyaamitrayorabhigrahachintaa, kshayalobhaviraagahetavaH prakR^itiinaaM, saamavaayikaviparimarshaH,
##01.1.09ch## saMhita prayaaNikaM, paripaNitaaparipaNitaapasR^itaaH sandhayaH, dvaidhiibhaavikaaH sandhivikramaaH, yaatavyavR^ittiH, anugraahyamitravisheshhaaH,
##01.1.09d## mitrahiraNyabhuumikarmasandhayaH, paarshhNigraahachintaa, hiinashaktipuuraNaM, balavataa vigR^ihya uparodhahetavaH, daNDa upanatavR^ittaM,
##01.1.09e## daNDa upanaayivR^ittaM, sandhikarma, samaadhimokshaH, madhyamacharitaM, udaasiinacharitaM, maNDalacharitaM - iti shhaaDguNyaM saptamaM adhikaraNam.h
##01.1.10## prakR^itivyasanavargaH, raajaraajyayorvyasanachintaa, purushhavyasanavargaH, piiDanavargaH, stambhavargaH, koshasaN^gavargaH, mitravyasanavargaH - iti vyasanaadhikaarikaM ashhTamaM adhikaraNam.h
##01.1.11a## shaktideshakaalabalaabalaGYaanaM, yaatraakaalaaH, bala upaadaanakaalaaH, samnaahaguNaaH, pratibalakarma, pashchaat.h kopachintaa, baahyaabhyantaraprakR^itikopapratiikaaraaH
##01.1.11b## kshayavyayalaabhaviparimarshaH, baahyaabhyantaraashchaapadaH, dushhyashatrusamyuktaaH, arthaanarthasaMshayayuktaaH, taasaaM upaayavikalpajaaH siddhayaH - ityabhiyaasyat.h karma navamaM adhikaraNam.h
##01.1.12## skandhaavaaraniveshaH, skandhaavaaraprayaaNaM, balavyasanaavaskandakaalarakshaNaM, kuuTayuddhavikalpaaH, svasainya utsaahanaM, svabalaanyabalavyaayogaH, yuddhabhuumayaH, patty.ashvarathahastikarmaaNi, pakshakaksha urasyaanaaM balaagrato vyuuhavibhaagaH, saaraphalgubalavibhaagaH, patty.ashvarathahastiyuddhaani, daNDabhogamaNDalaasaMhatavyuuhavyuuhanaM, tasya prativyuuhasthaapanaM - iti saaN^graamikaM dashamaM adhikaraNam.h
##01.1.13## bheda upaadaanaani, upaaMshudaNDaaH - iti saN^ghavR^ittaM ekaadashaM adhikaraNam.h
##01.1.14## duutakarma, mantrayuddhaM, senaamukhyavadhaH, maNDalaprotsaahanaM, shastraagnirasapraNidhayaH, viivadhaasaaraprasaaravadhaH, yogaatisandhaanaM, daNDaatisandhaanaM, ekavijayaH - ityaabaliiyasaM dvaadashaM adhikaraNam.h
##01.1.15## upajaapaH, yogavaamanaM, apasarpapraNidhiH, paryupaasanakarma, avamardaH, labdhaprashamanaM - iti durgalambha upaayaH trayodashaM adhikaraNam.h
##01.1.16## parabalaghaataprayogaH, pralambhanaM, svabala upaghaatapratiikaaraH - ityaupanishhadikaM chaturdashaM adhikaraNam.h
##01.1.17## tantrayuktayaH - iti tantrayuktiH paJNchadashaM adhikaraNam.h
##01.1.18## shaastrasamuddeshaH paJNchadashaadhikaraNaani sa-ashiitiprakaraNashataM sa-paJNchaashad.adhyaayashataM shhaTshlokasahasraaNi iti
##01.1.19ab## sukhagrahaNaviGYeyaM tattvaarthapadanishchitam.h |
##01.1.19chd## kauTilyena kR^itaM shaastraM vimuktagranthavistaram.h  (iti)


 ##  Chapt |   Section.1: Enumeration of the sciences##
 ## i) Establishing (the necessity of) philosophy##
##01.2.01## aanviikshikii trayii vaarttaa daNDaniitishcha iti vidyaaH
##01.2.02## trayii vaarttaa daNDa niitishcha iti maanavaaH
##01.2.03## trayii visheshho hyaanviikshikii iti
##01.2.04## vaarttaa daNDaniitishcha iti baarhaspatyaaH
##01.2.05## saMvaraNamaatraM hi trayii lokayaatraavida iti
##01.2.06## daNDaniitirekaa vidyaa ityaushanasaaH
##01.2.07## tasyaaM hi sarvavidyaa.a.arambhaaH pratibaddhaa iti
##01.2.08## chatasra eva vidyaa iti kauTilyaH
##01.2.09## taabhirdharmaarthau yad.h vidyaat.h tad.h vidyaanaaM vidyaatvam.h
##01.2.10## saaN^khyaM yogo lokaayataM cha ityaanviikshikii
##01.2.11## dharmaadharmau trayyaaM arthaanarthau vaarttaayaaM nayaanayau daNDaniityaaM balaabale cha etaasaaM hetubhiranviikshamaaNaa lokasya upakaroti vyasane.abhyudaye cha buddhiM avasthaapayati praGYaavaakyakriyaavaishaaradyaM cha karoti
##01.2.12ab## pradiipaH sarvavidyaanaaM upaayaH sarvakarmaNaam.h |
##01.2.12chd## aashrayaH sarvadharmaaNaaM shashvad.h aanviikshikii mataa  (iti) 


 ##  Chapt |   Section.1, (ii) Establishing (the necessity of) the Vedic Lore##
##01.3.01## saama.R^igyajurvedaaH trayaH trayii
##01.3.02## atharvaveda itihaasavedau cha vedaaH
##01.3.03## shikshaa kalpo vyaakaraNaM niruktaM chhandovichitirjyotishhaM iti chaaN^gaani
##01.3.04## eshha trayiidharmashchaturNaaM varNaanaaM aashramaaNaaM cha svadharmasthaapanaad.h aupakaarikaH
##01.3.05## svadharmo braahmaNasya adhyayanaM adhyaapanaM yajanaM yaajanaM daanaM pratigrahashcha
##01.3.06## kshatriyasyaadhyayanaM yajanaM daanaM shastraajiivo bhuutarakshaNaM cha
##01.3.07## vaishyasyaadhyayanaM yajanaM daanaM kR^ishhipaashupaalye vaNijyaa cha
##01.3.08## shuudrasya dvijaatishushruushhaa vaarttaa kaarukushiilavakarma cha
##01.3.09## gR^ihasthasya svadharmaajiivaH tulyairasamaana.R^ishhibhirvaivaahyaM R^itugaamitvaM devapitr.atithipuujaa bhR^ityeshhu tyaagaH sheshhabhojanaM cha
##01.3.10## brahmachaariNaH svaadhyaayo agnikaaryaabhishhekau bhaikshavratitvaM aachaarye praaNaantikii vR^ittiH tad.abhaave guruputre sa-brahmachaariNi vaa
##01.3.11## vaanaprasthasya brahmacharyaM bhuumau shayyaa jaTaa.ajinadhaaraNaM agnihotraabhishhekau devataapitr.atithipuujaa vanyashchaahaaraH
##01.3.12## parivraajakasya jita indriyatvaM anaarambho nishhkiJNchanatvaM saN^gatyaago bhaikshavrataM anekatraaraNye cha vaaso baahyaabhyantaraM cha shaucham.h
##01.3.13## sarveshhaaM ahiMsaa satyaM shauchaM anasuuya aanR^ishaMsyaM kshamaa cha
##01.3.14## svadharmaH svargaayaanantyaaya cha
##01.3.15## tasyaatikrame lokaH saN^karaad.h uchchhidyeta
##01.3.16ab## tasmaat.h svadharmaM bhuutaanaaM raajaa na vyabhichaarayet.h |
##01.3.16chd## svadharmaM sandadhaano hi pretya cha iha cha nandati
##01.3.17ab## vyavasthitaaryamaryaadaH kR^itavarNaashramasthitiH |
##01.3.17chd## trayyaa.abhirakshito lokaH prasiidati na siidati  (iti) 


 ##  Chapt |   iii) Establishing (the necessity of) Economics, and (iv) the Science of Politics##
##01.4.01## kR^ishhipaashupaalye vaNijyaa cha vaartaa, dhaanyapashuhiraNyakupyavishhTipradaanaad.h aupakaarikii
##01.4.02## tayaa svapakshaM parapakshaM cha vashiikaroti koshadaNDaabhyaam.h
##01.4.03## aanviikshikii trayii vaarttaanaaM yogakshemasaadhano daNDaH, tasya niitirdaNDa niitiH, alabdhalaabhaarthaa labdhaparirakshaNii rakshitavivardhanii vR^iddhasya tiirthe pratipaadanii cha
##01.4.04## tasyaaM aayattaa lokayaatraa
##01.4.05## tasmaallokayaatraa.arthii nityaM udyatadaNDaH syaat.h
##01.4.06## na hyevaMvidhaM vasha upanayanaM asti bhuutaanaaM yathaa daNDaH | ityaachaaryaaH
##01.4.07## na iti kauTilyaH
##01.4.08## tiikshNadaNDo hi bhuutaanaaM udvejaniiyo bhavati
##01.4.09## mR^idudaNDaH paribhuuyate
##01.4.10## yathaa.arhadaNDaH puujyate
##01.4.11## suviGYaatapraNiito hi daNDaH prajaa dharmaarthakaamairyojayati
##01.4.12## dushhpraNiitaH kaamakrodhaabhyaaM avaGYaanaad.h vaa vaanaprasthaparivraajakaan.h api kopayati, kiM.aN^ga punargR^ihasthaan.h
##01.4.13## apraNiitaH tu maatsyanyaayaM udbhaavayati
##01.4.14## baliiyaan.h abalaM hi grasate daNDadharaabhaave
##01.4.15## sa tena guptaH prabhavati iti
##01.4.16ab## chaturvarNaashramo loko raaGYaa daNDena paalitaH |
##01.4.16chd## svadharmakarmaabhirato vartate sveshhu vartmasu  (iti) 


 ##  Chapt |   Section.2: Association with elders##
##01.5.01## tasmaad.h daNDamuulaaH tisro vidyaaH
##01.5.02## vinayamuulo daNDaH praaNabhR^itaaM yogakshemaavahaH
##01.5.03## kR^itakaH svaabhaavikashcha vinayaH
##01.5.04## kriyaa hi dravyaM vinayati naadravyam.h
##01.5.05## shushruushhaa shravaNagrahaNadhaaraNaviGYaana uuhaapohatattvaabhinivishhTabuddhiM vidyaa vinayati na itaram.h
##01.5.06## vidyaanaaM tu yathaasvaM aachaaryapraamaaNyaad.h vinayo niyamashcha
##01.5.07## vR^ittachaulakarmaa lipiM saN^khyaanaM cha upayuJNjiita
##01.5.08## vR^itta upanayanaH trayiiM aanviikshikiiM cha shishhTebhyo vaarttaaM adhyakshebhyo daNDaniitiM vaktR^iprayoktR^ibhyaH
##01.5.09## brahmacharyaM cha shhoDashaad.h varshhaat.h
##01.5.10## ato godaanaM daarakarma chaasya
##01.5.11## nityashcha vidyaavR^iddhasamyogo vinayavR^iddhy.arthaM, tanmuulatvaad.h vinayasya
##01.5.12## puurvaM aharbhaagaM hasty.ashvarathapraharaNavidyaasu vinayaM gachchhet.h |
##01.5.13## pashchimaM itihaasashravaNe
##01.5.14## puraaNaM itivR^ittaM aakhyaayika udaaharaNaM dharmashaastraM arthashaastraM cha iti itihaasaH
##01.5.15## sheshhaM ahoraatrabhaagaM apuurvagrahaNaM gR^ihiitaparichayaM cha kuryaat.h, agR^ihiitaanaaM aabhiikshNyashravaNaM cha
##01.5.16## shrutaadd.h hi praGYaa upajaayate praGYaayaa yogo yogaad.h aatmavattaa iti vidyaanaaM saamarthyam.h
##01.5.17ab## vidyaaviniito raajaa hi prajaanaaM vinaye rataH |
##01.5.17chd## ananyaaM pR^ithiviiM bhuN^kte sarvabhuutahite rataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Section.3: Control over the senses, (i) Casting out the group of six enemies##
##01.6.01## vidyaa vinayaheturindriyajayaH kaamakrodhalobhamaanamadaharshhatyaagaat.h kaaryaH
##01.6.02## karNatvag.akshijihvaaghraaNa indriyaaNaaM shabdasparsharuuparasagandheshhvavipratipattirindriyajayaH, shaastraanushhThaanaM vaa
##01.6.03## kR^itsnaM hi shaastraM idaM indriyajayaH
##01.6.04## tad.h viruddhavR^ittiravashya indriyashchaaturanto api raajaa sadyo vinashyati
##01.6.05## yathaa daaNDakyo naama bhojaH kaamaad.h braahmaNakanyaaM abhimanyamaanaH sa-bandhuraashhTro vinanaasha, karaalashcha vaidehaH
##01.6.06## kopaaj janamejayo braahmaNeshhu vikraantaH, taalajaN^ghashcha bhR^igushhu
##01.6.07## lobhaad.h ailashchaaturvarNyaM atyaahaarayamaaNaH, sauviirashchaajabinduH |
##01.6.08## maanaad.h raavaNaH paradaaraan.h aprayachchhan.h, duryodhano raajyaad.h aMshaM cha
##01.6.09## madaad.h dambhodbhavo bhuutaavamaanii, haihayashchaarjunaH
##01.6.10## harshhaad.h vaataapiragastyaM atyaasaadayan.h, vR^ishhNisaN^ghashcha dvaipaayanaM iti
##01.6.11ab## ete chaanye cha bahavaH shatrushhaDvargaM aashritaaH |
##01.6.11chd## sa-bandhuraashhTraa raajaano vineshurajita indriyaaH
##01.6.12ab## shatrushhaDvargaM utsR^ijya jaamadagnyo jita indriyaH |
##01.6.12chd## ambariishhashcha naabhaago bubhujaate chiraM mahiim.h  (iti) 


 ##  Chapt |   ii) The life of a sage-like king##
##01.7.01## tasmaad.h arishhaDvargatyaagena indriyajayaM kurviita, vR^iddhasamyogena praGYaaM, chaareNa chakshuH, utthaanena yogakshemasaadhanaM, kaaryaanushaasanena svadharmasthaapanaM, vinayaM vidyaa upadeshena, lokapriyatvaM arthasamyogena vR^ittim.h
##01.7.02## evaM vashya indriyaH parastriidravyahiMsaashcha varjayet.h, svapnaM laulyaM anR^itaM uddhataveshhatvaM anarthyasamyogaM adharmasamyuktaM anarthasamyuktaM cha vyavahaaram.h
##01.7.03## dharmaarthaavirodhena kaamaM seveta, na nihsukhaH syaat.h
##01.7.04## samaM vaa trivargaM anyonyaanubaddham.h
##01.7.05## eko hyatyaasevito dharmaarthakaamaanaaM aatmaanaM itarau cha piiDayati
##01.7.06## artha eva pradhaana iti kauTilyaH
##01.7.07## arthamuulau hi dharmakaamaaviti
##01.7.08## maryaadaaM sthaapayed.h aachaaryaan.h amaatyaan.h vaa, ya enaM apaaya sthaanebhyo vaarayeyuH, chhaayaanaalikaapratodena vaa rahasi pramaadyantaM abhitudeyuH
##01.7.09ab## sahaayasaadhyaM raajatvaM chakraM ekaM na vartate |
##01.7.09chd## kurviita sachivaaMH tasmaat.h teshhaaM cha shR^iNuyaan.h matam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Appointment of ministers##
##01.8.01## sahaadhyaayino amaatyaan.h kurviita, dR^ishhTashauchasaamarthyatvaat iti bhaaradvaajaH
##01.8.02## te hyasya vishvaasyaa bhavanti iti
##01.8.03## na iti vishaalaakshaH
##01.8.04## sahakriiDitatvaat.h paribhavantyenam.h
##01.8.05## ye hyasya guhyasadharmaaNaH taan.h amaatyaan.h kurviita, samaanashiilavyasanatvaat.h
##01.8.06## te hyasya marmaGYabhayaannaaparaadhyanti iti
##01.8.07## saadhaaraNa eshha doshhaH iti paaraasharaaH
##01.8.08## teshhaaM api marmaGYabhayaat.h kR^itaakR^itaanyanuvarteta
##01.8.09ab## yaavadbhyo guhyaM aachashhTe janebhyaH purushhaadhipaH |
##01.8.09chd## avashaH karmaNaa tena vashyo bhavati taavataam.h
##01.8.10## ya enaM aapatsu praaNaabaadhayuktaasvanugR^ihNiiyuH taan.h amaatyaan.h kurviita, dR^ishhTaanuraagatvaat iti
##01.8.11## na iti pishunaH
##01.8.12## bhaktireshhaa na buddhiguNaH
##01.8.13## saN^khyaataartheshhu karmasu niyuktaa ye yathaa.a.adishhTaM arthaM savisheshhaM vaa kuryuH taan.h amaatyaan.h kurviita, dR^ishhTaguNatvaat iti
##01.8.14## na iti kauNapadantaH
##01.8.15## anyairamaatyaguNairayuktaa hyete
##01.8.16## pitR^ipaitaamahaan.h amaatyaan.h kurviita, dR^ishhTaavadaanatvaat.h
##01.8.17## te hyenaM apacharantaM api na tyajanti, sagandhatvaat.h
##01.8.18## amaanushheshhvapi cha etad.h dR^ishyate
##01.8.19## gaavo hyasagandhaM gogaNaM atikramya sagandheshhvevaavatishhThante iti
##01.8.20## na iti vaatavyaadhiH
##01.8.21## te hyasya sarvaM avagR^ihya svaamivat.h pracharanti
##01.8.22## tasmaanniitivido navaan.h amaatyaan.h kurviita
##01.8.23## navaaH tu yamasthaane daNDadharaM manyamaanaa naaparaadhyanti iti
##01.8.24## na iti baahudantii putraH
##01.8.25## shaastravid.h adR^ishhTakarmaa karmasu vishhaadaM gachchhet.h
##01.8.26## tasmaad.h abhijanapraGYaashauchashauryaanuraagayuktaan.h amaatyaan.h kurviita, guNapraadhaanyaat iti
##01.8.27## sarvaM upapannaM iti kauTilyaH
##01.8.28## kaaryasaamarthyaadd.h hi purushhasaamarthyaM kalpyate
##01.8.29ab## saamarthyashcha  vibhajyaamaatyavibhavaM deshakaalau cha karma cha |
##01.8.29chd## amaatyaaH sarva eva ete kaaryaaH syurna tu mantriNaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Appointment of counsellors and chaplain##
##01.9.01## jaanapado abhijaataH svavagrahaH kR^itashilpashchakshushhmaan.h praaGYo dhaarayishhNurdaksho vaagmii pragalbhaH pratipattimaan.h utsaahaprabhaavayuktaH kleshasahaH shuchirmaitro dR^iDhabhaktiH shiilabalaarogyasattvayuktaH stambhachaapalahiinaH sampriyo vairaaNaaM akartaa ityamaatyasampat.h
##01.9.02## ataH paadaarghaguNahiinau madhyamaavarau
##01.9.03## teshhaaM janapad.abhijanaM avagrahaM chaaptataH pariiksheta, samaanavidyebhyaH shilpaM shaastrachakshushhmattaaM cha, karmaarambheshhu praGYaaM dhaarayishhNutaaM daakshyaM cha, kathaayogeshhu vaagmitvaM praagalbhyaM pratibhaanavattvaM cha, saMvaasibhyaH shiilabalaarogyasattvayogaM astambhaM achaapalaM cha, pratyakshataH sampriyatvaM avairatvaM cha
##01.9.04## pratyakshaparokshaanumeyaa hi raajavR^ittiH
##01.9.05## svayaM drshhTaM pratyaksham.h
##01.9.06## para upadishhTaM paroksham.h
##01.9.07## karmasu kR^itenaakR^itaavekshaNaM anumeyam.h
##01.9.08## yaugapadyaat.h tu karmaNaaM anekatvaad.h anekasthatvaachcha deshakaalaatyayo maa bhuud.h iti parokshaM amaatyaiH kaarayet.h ityamaatyakarma |
##01.9.09## purohitaM udita uditakulashiilaM sa-aN^ge vede daive nimitte daNDaniityaaM chaabhiviniitaM aapadaaM daivamaanushhiiNaaM atharvabhirupaayaishcha pratikartaaraM kurviita
##01.9.10## taM aachaaryaM shishhyaH pitaraM putro bhR^ityaH svaaminaM iva chaanuvarteta
##01.9.11ab## braahmaNena edhitaM kshatraM mantrimantraabhimantritam.h |
##01.9.11chd## jayatyajitaM atyantaM shaastraanugamashastritam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Ascertainment of the integrity or the absence of integrity of ministerbymeans of secret tests##
##01.10.01## mantripurohitasakhaH saamaanyeshhvadhikaraNeshhu sthaapayitvaa.amaatyaan.h upadhaabhiH shodhayet.h
##01.10.02## purohitaM ayaajyayaajanaadhyaapane niyuktaM amR^ishhyamaaNaM raajaa.avakshipet.h
##01.10.03## sa sattribhiH shapathapuurvaM ekaikaM amaatyaM upajaapayet.h - adhaarmiko ayaM raajaa, saadhu dhaarmikaM anyaM asya tatkuliinaM aparuddhaM kulyaM ekapragrahaM saamantaM aaTavikaM aupapaadikaM vaa pratipaadayaamaH, sarveshhaaM etad.h rochate, kathaM vaa tava iti
##01.10.04## pratyaakhyaane shuchiH | iti dharma upadhaa
##01.10.05## senaapatirasatpragraheNaavakshiptaH sattribhirekaikaM amaatyaM upajaapayet.h lobhaniiyenaarthena raajavinaashaaya, sarveshhaaM etad.h rochate, kathaM vaa tava iti
##01.10.06## pratyaakhyaane shuchiH | ityartha upadhaa
##01.10.07## parivraajikaa labdhavishvaasaa.antaHpure kR^itasatkaaraa mahaamaatraM ekaikaM upajapet.h - raajamahishhii tvaaM kaamayate kR^itasamaagama upaayaa, mahaan.h arthashcha te bhavishhyati iti
##01.10.08## pratyaakhyaane shuchiH | iti kaama upadhaa
##01.10.09## prahavaNanimittaM eko amaatyaH sarvaan.h amaatyaan.h aavaahayet.h
##01.10.10## tena udvegena raajaa taan.h avarundhyaat.h
##01.10.11## kaapaTikashchaatra puurvaavaruddhaH teshhaaM arthamaanaavakshiptaM ekaikaM amaatyaM upajapet.h - asat.h pravR^itto ayaM raajaa, saadhvenaM hatvaa.anyaM pratipaadayaamaH, sarveshhaaM etad.h rochate, kathaM vaa tava iti
##01.10.12## pratyaakhyaane shuchiH | iti bhaya upadhaa
##01.10.13## tatra dharma upadhaashuddhaan.h dharmasthiiyakaNTakashodhaneshhu karmasu sthaapayet.h, artha upadhaashuddhaan.h samaahartR^isamnidhaatR^inichayakarmasu, kaama upadhaa shuddhaan.h baahyaabhyantaravihaararakshaasu, bhaya upadhaashuddhaan.h aasannakaaryeshhu raaGYaH
##01.10.14## sarva upadhaashuddhaan.h mantriNaH kuryaat.h
##01.10.15## sarvatraashuchiin.h khanidravyahastivanakarmaanteshhu upayojayet.h
##01.10.16ab## trivargabhayasaMshuddhaan.h amaatyaan.h sveshhu karmasu |
##01.10.16chd## adhikuryaad.h yathaa shauchaM ityaachaaryaa vyavasthitaaH
##01.10.17ab## na tveva kuryaad.h aatmaanaM deviiM vaa lakshyaM iishvaraH |
##01.10.17chd## shauchahetoramaatyaanaaM etat.h kauTilyadarshanam.h
##01.10.18ab## na duushhaNaM adushhTasya vishheNa ivaambhasashcharet.h |
##01.10.18chd## kadaachidd.h hi pradushhTasya naadhigamyeta bheshhajam.h
##01.10.19ab## kR^itaa cha kalushhaabuddhirupadhaabhishchaturvidhaa |
##01.10.19chd## naagatvaa.antaM nivarteta sthitaa sattvavataaM dhR^itau
##01.10.20ab## tasmaad.h baahyaM adhishhThaanaM kR^itvaa kaarye chaturvidhe |
##01.10.20chd## shauchaashauchaM amaatyaanaaM raajaa maargeta sattribhiH  (iti) 


 ##  Chapt |   Appointment of persons in secret service##
##01.11.01## upadhaabhiH shuddhaamaatyavargo guuDhapurushhaan.h utpaadayet.h kaapaTika udaasthitagR^ihapatikavaidehakataapasavyaJNjanaan.h sattritiishhkNarasadabhikshukiishcha
##01.11.02## paramarmaGYaH pragalbhashchhaatraH kaapaTikaH
##01.11.03## taM arthamaanaabhyaaM protsaahya mantrii bruuyaat.h - raajaanaM maaM cha pramaaNaM kR^itvaa yasya yad.h akushalaM pashyasi tat.h tadaaniiM eva pratyaadisha iti
##01.11.04## pravrajyaa pratyavasitaH praGYaashauchayukta udaasthitaH
##01.11.05## sa vaarttaakarmapradishhTaayaaM bhuumau prabhuutahiraNyaantevaasii karma kaarayet.h
##01.11.06## karmaphalaachcha sarvapravrajitaanaaM graasaachchhaadanaavasathaan.h pratividadhyaat.h
##01.11.07## vR^ittikaamaaMshcha upajapet.h - etena eva veshheNa raajaarthashcharitavyo bhaktavetanakaale cha upasthaatavyam iti
##01.11.08## sarvapravrajitaashcha svaM svaM vargaM evaM upajapeyuH
##01.11.09## karshhako vR^ittikshiiNaH praGYaashauchayukto gR^ihapatikavyaJNjanaH
##01.11.10## sa kR^ishhikarmapradishhTaayaaM bhuumau - iti samaanaM puurveNa
##01.11.11## vaaNijako vR^ittikshiiNaH praGYaashauchayukto vaidehakavyaJNjanaH
##01.11.12## sa vaNikkarmapradishhTaayaaM bhuumau - iti samaanaM puurveNa
##01.11.13## muNDo jaTilo vaa vR^ittikaamaH taapasavyaJNjanaH
##01.11.14## sa nagaraabhyaashe prabhuutamuNDajaTilaantevaasii shaakaM yavamushhTiM vaa maasadvimaasaantaraM prakaashaM ashniiyaat.h, guuDhaM ishhTaM aahaaram.h
##01.11.15## vaidehakaantevaasinashcha enaM samiddhayogairarchayeyuH
##01.11.16## shishhyaashchaasyaavedayeyuH - asau siddhaH saamedhikaH iti
##01.11.17## samedhaashaastibhishchaabhigataanaaM aN^gavidyayaa shishhyasaMGYaabhishcha karmaaNyabhijane avasitaanyaadishet.h - alpalaabhaM agnidaahaM chorabhayaM duushhyavadhaM tushhTidaanaM videshapravR^ittiGYaanaM, idaM adya shvo vaa bhavishhyati, idaM vaa raajaa karishhyati iti
##01.11.18## tad.h asya guuDhaaH sattriNashcha sampaadayeyuH
##01.11.19## sattvapraGYaavaakyashaktisampannaanaaM raajabhaagyaM anuvyaaharet.h, mantrisamyogaM cha bruuyaat.h
##01.11.20## mantrii cha eshhaaM vR^ittikarmabhyaaM viyateta
##01.11.21## ye cha kaaraNaad.h abhikruddhaaH taan.h arthamaanaabhyaaM shamayet.h, akaaraNakruddhaaMH tuushhNiiM daNDena, raajadvishhTakaariNashcha
##01.11.22ab## puujitaashchaarthamaanaabhyaaM raaGYaa raaja upajiivinaam.h |
##01.11.22chd## jaaniiyuH shauchaM ityetaaH paJNchasaMsthaaH prakiirtitaaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Appointment of roving spies Rules for secret servants##
##01.12.01## ye chaapyasmabandhino avashyabhartavyaaH te lakshaNaM aN^gavidyaaM jambhakavidyaaM maayaagataM aashramadharmaM nimittaM antarachakraM ityadhiiyaanaaH sattriNaH, saMsargavidyaaM cha
##01.12.02## ye janapade shuuraaH tyaktaatmaano hastinaM vyaalaM vaa dravyahetoH pratiyodhayeyuH te tiikshNaaH
##01.12.03## ye bandhushhu nihsnehaaH kruuraa alasaashcha te rasadaaH
##01.12.04## parivraajikaa vR^ittikaamaa daridraa vidhavaa pragalbhaa braahmaNyantaHpure kR^itasatkaaraa mahaamaatrakulaanyabhigachchhet.h
##01.12.05## etayaa muNDaa vR^ishhalyo vyaakhyaataaH iti saJNchaaraaH |
##01.12.06## taan.h raajaa svavishhaye mantripurohitasenaapatiyuvaraajadauvaarikaantarvaMshikaprashaastR^i
samaahartR^isamnidhaatR^ipradeshhTR^inaayakapauravyaavahaarikakaarmaantikamantriparishhad.adhyakshadaNDa
durgaantapaalaaTavikeshhu shraddheyadeshaveshhashilpabhaashhaa.abhijanaapadeshaan.h bhaktitaH
saamarthyayogaachchaapasarpayet.h
##01.12.07## teshhaaM baahyaM chaaraM chhatrabhR^iN^gaaravyajanapaadukaasanayaanavaahana upagraahiNaH tiikshNaa vidyuH
##01.12.08## taM sattriNaH saMsthaasvarpayeyuH
##01.12.09## suudaaraalikasnaapakasaMvaahakaastarakakalpakaprasaadhaka udakaparichaarakaa rasadaaH
kubjavaamanakiraatamuukabadhirajaDaandhachchhadmaano naTanartakagaayanavaadakavaagjiivanakushiilavaaH
striyashchaabhyantaraM chaaraM vidyuH
##01.12.10## taM bhikshkyaH saMsthaasvaprayeyuH
##01.12.11## saMsthaanaaM antevaasinaH saMGYaalipibhishchaarasaJNchaaraM kuryuH
##01.12.12## na chaanyonyaM saMsthaaH te vaa vidyuH
##01.12.13## bhikshukiipratishhedhe dvaahsthaparamparaa maataapitR^ivyaJNjanaaH shilpakaarikaaH kushiilavaa daasyo
vaa giitapaaThyavaadyabhaaNDaguuDhalekhyasaMGYaabhirvaa chaaraM nirhareyuH
##01.12.14## diirgharoga unmaadaagnirasavisargeNa vaa guuDhanirgamanam.h
##01.12.15## trayaaNaaM ekavaakye sampratyayaH
##01.12.16## teshhaaM abhiikshNavinipaate tuushhNiindaNDaH pratishhedhaH
##01.12.17## kaNTakashodhana uktaashchaapasarpaaH pareshhu kR^itavetanaa vaseyurasampaatinashchaaraartham.h
##01.12.18## ta ubhayavetanaaH
##01.12.19ab## gR^ihiitaputradaaraaMshcha kuryaad.h ubhayavetanaan.h |
##01.12.19chd## taaMshchaariprahitaan.h vidyaat.h teshhaaM shauchaM cha tadvidhaiH
##01.12.20ab## evaM shatrau cha mitre cha madhyame chaavapechcharaan.h |
##01.12.20chd## udaasiine cha teshhaaM cha tiirtheshhvashhTaadashasvapi
##01.12.21ab## antargR^ihacharaaH teshhaaM kubjavaamanapaNDakaaH |
##01.12.21chd## shilpavatyaH striyo muukaashchitraashcha mlechchhajaatayaH
##01.12.22ab## durgeshhu vaNijaH saMsthaa durgaante siddhataapasaaH |
##01.12.22chd## karshhaka udaasthitaa raashhTre raashhTraante vrajavaasinaH
##01.12.23ab## vane vanacharaaH kaaryaaH shramaNaaTavikaadayaH |
##01.12.23chd## parapravR^ittiGYaanaarthaaH shiighraashchaaraparamparaaH
##01.12.24ab## parasya cha ete boddhavyaaH taadR^ishaireva taadR^ishaaH |
##01.12.24chd## chaarasaJNchaariNaH saMsthaa guuDhaashchaaguuDhasaMGYitaaH
##01.12.25ab## akR^ityaan.h kR^ityapakshiiyairdarshitaan.h kaaryahetubhiH |
##01.12.25chd## paraapasarpaGYaanaarthaM mukhyaan.h anteshhu vaasayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   keeping a watch over the seducible and non-seducible parties in ones own territory##

##01.13.01## kR^itamahaamaatraapasarpaH paurajaanapadaan.h apasarpayet.h
##01.13.02## sattriNo dvandvinaH tiirthasabhaapuugajanasamavaayeshhu vivaadaM kuryuH
##01.13.03## sarvaguNasampannashchaayaM raajaa shruuyate, na chaasya kashchid.h guNo dR^ishyate yaH paurajaanapadaan.h daNDakaraabhyaaM piiDayati iti
##01.13.04## tatra ye.anuprashaMseyuH taan.h itaraH taM cha pratishhedhayet.h
##01.13.05## maatsyanyaayaabhibhuutaaH prajaa manuM vaivasvataM raajaanaM chakrire
##01.13.06## dhaanyashhaDbhaagaM paNyadashabhaagaM hiraNyaM chaasya bhaagadheyaM prakalpayaam-aasuH
##01.13.07## tena bhR^itaa raajaanaH prajaanaaM yogakshemaavahaaH
##01.13.08## teshhaaM kilbishhaM adaNDakaraa harantyayogakshemaavahaashcha prajaanaam.h
##01.13.09## tasmaad.h uJNchhashhaDbhaagaM aaraNyakaa.api nirvapanti - tasya etad.h bhaagadheyaM yo.asmaan.h gopaayati iti
##01.13.10## indrayamasthaanaM etad.h raajaanaH pratyakshaheDaprasaadaaH
##01.13.11## taan.h avamanyamaanaan.h daivo.api daNDaH spR^ishati
##01.13.12## tasmaad.h raajaano naavamantavyaaH
##01.13.13## ityevaM kshudrakaan.h pratishhedhayet.h
##01.13.14## kiMvadantiiM cha vidyuH
##01.13.15## ye chaasya dhaanyapashuhiraNyaanyaajiivanti, tairupakurvanti vyasane.abhyudaye vaa, kupitaM bandhuM raashhTraM vaa vyaavartayanti, amitraM aaTavikaM vaa pratishhedhayanti, teshhaaM muNDajaTilavyaJNjanaaH tushhTaatushhTatvaM vidyuH
##01.13.16## tushhTaan.h bhuuyo.arthamaanaabhyaaM puujayet.h
##01.13.17## atushhTaaMH tushhTihetoH tyaagena saamnaa cha prasaadayet.h
##01.13.18## parasparaad.h vaa bhedayed.h enaan.h, saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhebhyashcha
##01.13.19## tathaa.apyatushhyato daNDakarasaadhanaadhikaareNa janapadavidveshhaM graahayet.h
##01.13.20## vivishhTaan.h upaaMshudaNDena janapadakopena vaa saadhayet.h
##01.13.21## guptaputradaaraan.h aakarakarmaanteshhu vaa vaasayet.h pareshhaaM aaspadabhayaat.h
##01.13.22## kruddhalubdhabhiitamaaninaH tu pareshhaaM kR^ityaaH
##01.13.23## teshhaaM kaartaantikanaimittikamauhuurtikavyaJNjanaaH parasparaabhisambandhaM amitraaTavikasambandhaM vaa vidyuH
##01.13.24## tushhTaan.h arthamaanaabhyaaM puujayet.h |
##01.13.25## atushhTaan.h saamadaanabhedadaNDaiH saadhayet.h
##01.13.26ab## evaM svavishhaye kR^ityaan.h akR^ityaaMshcha vichakshaNaH |
##01.13.26chd## para upajaapaat.h samrakshet.h pradhaanaan.h kshudrakaan.h api  (iti) 


 ##  Chapt |   Winning over the seducible and non-seducible parties in the enemy territory##

##01.14.01## kR^ityaakR^ityapaksha upagrahaH svavishhaye vyaakhyaataH, paravishhaye vaachyaH
##01.14.02## saMshrutyaarthaan.h vipralabdhaH, tulyakaariNoH shilpe vaa upakaare vaa vimaanitaH, vallabhaavaruddhaH,
samaahuuya paraajitaH, pravaasa upataptaH, kR^itvaa vyayaM alabdhakaaryaH, svadharmaad.h daayaadyaad.h vaa uparuddhaH,
maanaadhikaaraabhyaaM bhrashhTaH, kulyairantarhitaH, prasabhaabhimR^ishhTastriikaH, kaaraabhinyastaH,
para uktadaNDitaH, mithyaa.a.achaaravaaritaH, sarvasvaM aahaaritaH, bandhanapariklishhTaH, pravaasitabandhuH
iti kruddhavargaH
##01.14.03## svayaM upahataH, viprakR^itaH, paapakarmaabhikhyaataH, tulyadoshhadaNDena udvignaH, paryaattabhuumiH, daNDena upanataH, sarvaadhikaraNasthaH, sahasaa upachitaarthaH, tatkuliina upaashaMsuH, pradvishhTo raaGYaa, raajadveshhii cha - iti bhiitavargaH
##01.14.04## parikshiiNaH, anyaattasvaH, kadaryaH, vyasanii, atyaahitavyavahaarashcha - iti lubdhavargaH
##01.14.05## aatmasambhaavitaH, maanakaamaH, shatrupuujaa.amarshhitaH, niichairupahitaH, tiikshNaH, saahasikaH, bhogenaasantushhTaH - iti maanivargaH
##01.14.06## teshhaaM muNDajaTilavyaJNjanairyo yadbhaktiH kR^ityapakshiiyaH taM tena upajaapayet.h
##01.14.07## yathaa madaandho hastii mattenaadhishhThito yad.h yad.h aasaadayati tat.h sarvaM pramR^idnaati, evaM ayaM ashaastrachakshurandho raajaa paurajaanapadavadhaayaabhyutthitaH, shakyaM asya pratihastiprotsaahanenaapakartuM, amarshhaH kriyataam iti kruddhavargaM upajaapayet.h
##01.14.08## yathaa liinaH sarpo yasmaad.h bhayaM pashyati tatra vishhaM utsR^ijati, evaM ayaM raajaa jaatadoshhaashaN^kaH tvayi puraa krodhavishhaM utsR^ijati, anyatra gamyataam iti bhiitavargaM.upajaapayet.h
##01.14.09## yathaa shvagaNinaaM dhenuH shvabhyo duhyate na braahmaNebhyaH, evaM ayaM raajaa sattvapraGYaavaakyashaktihiinebhyo duhyate naatmaguNasampannebhyaH, asau raajaa purushhavisheshhaGYaH, tatra gamyataam iti lubdhavargaM.upajaapayet.h
##01.14.10## yathaa chaNDaala udapaanashchaNDaalaanaaM eva upabhogyo naanyeshhaaM, evaM ayaM raajaa niicho niichaanaaM eva upabhogyo na tvadvidhaanaaM aaryaaNaaM, asau raajaa purushhavisheshhaGYaH, tatra gamyataam iti maanivargaM upajaapayet.h
##01.14.11ab## tathaa iti pratipannaaMH taan.h saMhitaan.h paNakarmaNaa |
##01.14.11chd## yojayeta yathaashakti sa-apasarpaan.h svakarmasu
##01.14.12ab## labheta saamadaanaabhyaaM kR^ityaaMshcha parabhuumishhu |
##01.14.12chd## akR^ityaan.h bhedadaNDaabhyaaM paradoshhaaMshcha darshayan.h  (iti) 


 ##  Chapt |   The topic of counsel##
##01.15.01## kR^itasvapakshaparapaksha upagrahaH kaaryaarambhaaMshchintayet.h
##01.15.02## mantrapuurvaaH sarvaarambhaaH
##01.15.03## tad.uddeshaH saMvR^itaH kathaanaaM anihshraavii pakshibhirapyanaalokyaH syaat.h |
##01.15.04## shruuyate hi shukasaarikaabhirmantro bhinnaH, shvabhirapyanyaishcha tiryagyonibhiriti
##01.15.05## tasmaan.h mantra uddeshaM anaayukto na upagachchhet.h
##01.15.06## uchchhidyeta mantrabhedii
##01.15.07## mantrabhedo hi duutaamaatyasvaaminaaM iN^gitaakaaraabhyaam.h
##01.15.08## iN^gitaM anyathaavR^ittiH
##01.15.09## aakR^itigrahaNaM aakaaraH
##01.15.10## tasya saMvaraNaM aayuktapurushharakshaNaM aakaaryakaalaad.h iti
##01.15.11## teshhaaM hi pramaadamadasuptapralaapaaH, kaamaadirutsekaH, prachchhanno.avamato vaa mantraM bhinatti
##01.15.12## tasmaad.h aadrakshen.h mantram.h
##01.15.13## mantrabhedo hyayogakshemakaro raaGYaH tad.aayuktapurushhaaNaaM cha
##01.15.14## tasmaad.h guhyaM eko mantrayeta iti bhaaradvaajaH
##01.15.15## mantriNaaM api hi mantriNo bhavanti, teshhaaM apyanye
##01.15.16## saa eshhaa mantriparamparaa mantraM bhinatti
##01.15.17ab## tasmaannaasya pare vidyuH karma kiJNchichchikiirshhitam.h |
##01.15.17chd## aarabdhaaraH tu jaaniiyuraarabdhaM kR^itaM eva vaa
##01.15.18## na ekasya mantrasiddhirasti iti vishaalaakshaH
##01.15.19## pratyakshaparokshaanumeyaa hi raajavR^ittiH
##01.15.20## anupalabdhasya GYaanaM upalabdhasya nishchitabalaadhaanaM arthadvaidhasya saMshayachchhedanaM ekadeshadR^ishhTasya sheshha upalabdhiriti mantrisaadhyaM etat.h
##01.15.21## tasmaad.h buddhivR^iddhaiH saardhaM adhyaasiita mantram.h
##01.15.22ab## na kaJNchid.h avamanyeta sarvasya shR^iNuyaan.h matam.h |
##01.15.22chd## baalasyaapyarthavadvaakyaM upayuJNjiita paNDitaH |
##01.15.23## etan.h mantraGYaanaM, na etan.h mantrarakshaNam iti paaraasharaaH
##01.15.24## yad.h asya kaaryaM abhipretaM tatpratiruupakaM mantriNaH pR^ichchhet.h - kaaryaM idaM evaM aasiit.h, evaM vaa yadi bhavet.h, tat.h kathaM kartavyam iti
##01.15.25## te yathaa bruuyuH tat.h kuryaat.h
##01.15.26## evaM mantra upalabdhiH saMvR^itishcha bhavati iti
##01.15.27## na iti pishunaH
##01.15.28## mantriNo hi vyavahitaM arthaM vR^ittaM avR^ittaM vaa pR^ishhTaa anaadareNa bruvanti prakaashayanti vaa
##01.15.29## sa doshhaH
##01.15.30## tasmaat.h karmasu ye yeshhvabhipretaaH taiH saha mantrayeta
##01.15.31## tairmantrayamaaNo hi mantrasiddhiM guptiM cha labhate iti
##01.15.32## na iti kauTilyaH
##01.15.33## anavasthaa hyeshhaa
##01.15.34## mantribhiH tribhishchaturbhirvaa saha mantrayeta
##01.15.35## mantrayamaaNo hyekenaarthakR^ichchhreshhu nishchayaM naadhigachchhet.h
##01.15.36## ekashcha mantrii yathaa ishhTaM anavagrahashcharati
##01.15.37## dvaabhyaaM mantrayamaaNo dvaabhyaaM saMhataabhyaaM avagR^ihyate, vigR^ihiitaabhyaaM vinaashyate
##01.15.38## tat.h trishhu chatushhu vaa kR^ichchhreNa upapadyate
##01.15.39## mahaadoshhaM upapannaM tu bhavati
##01.15.40## tataH pareshhu kR^ichchhreNaarthanishchayo gamyate, mantro vaa rakshyate
##01.15.41## deshakaalakaaryavashena tvekena saha dvaabhyaaM eko vaa yathaasaamarthyaM mantrayeta ##alterNative views approved##
##01.15.42## karmaNaaM aarambha upaayaH purushhadravyasampad.h deshakaalavibhaago vinipaatapratiikaaraH kaaryasiddhiriti paJNchaaN^go mantraH
##01.15.43## taan.h ekaikashaH pR^ichchhet.h samastaaMshcha
##01.15.44## hetubhishcha eshhaaM matipravivekaan.h vidyaat.h
##01.15.45## avaaptaarthaH kaalaM naatikraamayet.h
##01.15.46## na diirghakaalaM mantrayeta, na teshhaaM pakshiiyairyeshhaaM apakuryaat.h
##01.15.47## mantriparishhadaM dvaadashaamaatyaan.h kurviita iti maanavaaH
##01.15.48## shhoDasha iti baarhaspatyaaH
##01.15.49## viMshatim ityaushanasaaH
##01.15.50## yathaasaamarthyaM iti kauTilyaH
##01.15.51## te hyasya svapakshaM parapakshaM cha chintayeyuH
##01.15.52## akR^itaarambhaM aarabdhaanushhThaanaM anushhThitavisheshhaM niyogasampadaM cha karmaNaaM kuryuH
##01.15.53## aasannaiH saha karmaaNi pashyet.h
##01.15.54## anaasannaiH saha pattrasampreshhaNena mantrayeta
##01.15.55## indrasya hi mantriparishhad.R^ishhiiNaaM sahasram.h
##01.15.56## sa tachchakshuH
##01.15.57## tasmaad.h imaM dvy.akshaM sahasraakshaM aahuH
##01.15.58## aatyayike kaarye mantriNo mantriparishhadaM chaahuuya bruuyaat.h
##01.15.59## tatra yadbhuuyishhThaa bruuyuH kaaryasiddhikaraM vaa tat.h kuryaat.h
##01.15.60## kurvatashcha
##01.15.60ab## naasya guhyaM pare vidyushchhidraM vidyaat.h parasya cha |
##01.15.60chd## guuhet.h kuurma ivaaN^gaani yat.h syaad.h vivR^itaM aatmanaH
##01.15.61ab## yathaa hyashrotriyaH shraaddhaM na sataaM bhoktuM arhati |
##01.15.61chd## evaM ashrutashaastraartho na mantraM shrotuM arhati  (iti) 


 ##  Chapt |   Rules for the envoy##
##01.16.01## udvR^ittamantro duutapraNidhiH
##01.16.02## amaatyasampadaa upeto nisR^ishhTaarthaH
##01.16.03## paadaguNahiinaH parimitaarthaH
##01.16.04## ardhaguNahiinaH shaasanaharaH
##01.16.05## suprativihitayaanavaahanapurushhaparivaapaH pratishhTheta
##01.16.06## shaasanaM evaM vaachyaH paraH, sa vakshyatyevaM, tasya idaM prativaakyaM, evaM atisandhaatavyaM, ityadhiiyaano gachchhet.h
##01.16.07## aTavy.antapaalapuraraashhTramukhyaishcha pratisaMsargaM gachchhet.h
##01.16.08## aniikasthaanayuddhapratigrahaapasaarabhuumiiraatmanaH parasya chaaveksheta
##01.16.09## durgaraashhTrapramaaNaM saaravR^ittiguptichchhidraaNi cha upalabheta
##01.16.10## paraadhishhThaanaM anuGYaataH pravishet.h
##01.16.11## shaasanaM cha yathaa uktaM bruuyaat.h, praaNaabaadhe.api dR^ishhTe
##01.16.12## parasya vaachi vaktre dR^ishhTyaaM cha prasaadaM vaakyapuujanaM ishhTapariprashnaM guNakathaasaN^gaM aasannaM aasanaM satkaaraM ishhTeshhu smaraNaM vishvaasagamanaM cha lakshayet.h tushhTasya, vipariitaM atushhTasya
##01.16.13## taM bruuyaat.h - duutamukhaa hi raajaanaH, tvaM chaanye cha
##01.16.14## tasmaad.h udyateshhvapi shastreshhu yathaa uktaM vaktaaro duutaaH
##01.16.15## teshhaaM antaavasaayino.apyavadhyaaH, kiM aN^ga punarbraahmaNaaH
##01.16.16## parasya etad.h vaakyam.h
##01.16.17## eshha duutadharmaH iti
##01.16.18## vased.h avisR^ishhTaH puujayaa na utsiktaH
##01.16.19## pareshhu balitvaM na manyeta
##01.16.20## vaakyaM anishhTaM saheta
##01.16.21## striyaH paanaM cha varjayet.h
##01.16.22## ekaH shayiita
##01.16.23## suptamattayorhi bhaavaGYaanaM dR^ishhTam.h
##01.16.24## kR^ityapaksha upajaapaM akR^ityapakshe guuDhapraNidhaanaM raagaaparaagau bhartari randhraM cha prakR^itiinaaM taapasavaidehakavyaJNjanaabhyaaM upalabheta, tayorantevaasibhishchikitsakapaashhaNDavyaJNjana ubhayavetanairvaa
##01.16.25## teshhaaM asambhaashhaayaaM yaachakamatta unmattasuptapralaapaiH puNyasthaanadevagR^ihachitralekhyasaMGYaabhirvaa chaaraM upalabheta
##01.16.26## upalabdhasya upajaapaM upeyaat.h
##01.16.27## pareNa cha uktaH svaasaaM prakR^itiinaaM pramaaNaM naachakshiita
##01.16.28## sarvaM veda bhavaan.h iti bruuyaat.h, kaaryasiddhikaraM vaa
##01.16.29## kaaryasyaasiddhaavuparudhyamaanaH tarkayet.h - kiM bharturme vyasanaM aasannaM pashyan.h, svaM vaa vyasanaM pratikartukaamaH, paarshhNigraahaM aasaaraM antaHkopaM aaTavikaM vaa samutthaapayitukaamaH, mitraM aakrandaM vaa vyaaghaatayitukaamaH, svaM vaa parato vigrahaM antaHkopaM aaTavikaM vaa pratikartukaamaH, saMsiddhaM vaa me bharturyaatraakaalaM abhihantukaamaH, sasyapaNyakupyasaN^grahaM durgakarma balasamuddaanaM vaa kartukaamaH, svasainyaanaaM vaa vyaayaamasya deshakaalaavaakaaN^kshamaaNaH, paribhavapramaadaabhyaaM vaa, saMsargaanubandhaarthii vaa, maaM uparuNaddhi iti
##01.16.30## GYaatvaa vased.h apasared.h vaa
##01.16.31## prayojanaM ishhTaM aveksheta vaa
##01.16.32## shaasanaM anishhTaM uktvaa bandhavadhabhayaad.h avisR^ishhTo.apyapagachchhet.h, anyathaa niyamyeta
##01.16.33ab## preshhaNaM sandhipaalatvaM prataapo mitrasaN^grahaH |
##01.16.33chd## upajaapaH suhR^idbhedo guuDhadaNDaatisaaraNam.h
##01.16.34ab## bandhuratnaapaharaNaM chaaraGYaanaM paraakramaH |
##01.16.34chd## samaadhimoksho duutasya karma yogasya chaashrayaH
##01.16.35ab## svaduutaiH kaarayed.h etat.h paraduutaaMshcha rakshayet.h |
##01.16.35chd## pratiduutaapasarpaabhyaaM dR^ishyaadR^ishyaishcha rakshibhiH  (iti) 


 ##  Chapt |  Guarding against princes##
##01.17.01## rakshito raajaa raajyaM rakshatyaasannebhyaH parebhyashcha, puurvaM daarebhyaH putrebhyashcha
##01.17.02## daararakshaNaM nishaantapraNidhau vakshyaamaH
##01.17.03## putrarakshaNaM tu
##01.17.04## janmaprabhR^iti raajaputraan.h rakshet.h
##01.17.05## karkaTakasadharmaaNo hi janakabhakshaa raajaputraaH
##01.17.06## teshhaaM ajaatasnehe pitaryupaaMshudaNDaH shreyaan.h iti bhaaradvaajaH
##01.17.07## nR^ishaMsaM adushhTavadhaH kshatrabiijavinaashashcha iti vishaalaakshaH
##01.17.08## tasmaad.h ekasthaanaavarodhaH shreyaan.h iti
##01.17.09## ahibhayaM etad iti paaraasharaaH
##01.17.10## kumaaro hi vikramabhayaan.h maaM pitaa.avaruNaddhi iti GYaatvaa taM evaaN^ke kuryaat.h
##01.17.11## tasmaad.h antapaaladurge vaasaH shreyaan.h iti
##01.17.12## aurabhraM bhayaM etad iti pishunaH
##01.17.13## pratyaapatterhi tad.h eva kaaraNaM GYaatvaa.antapaalasakhaH syaat.h
##01.17.14## tasmaat.h svavishhayaad.h apakR^ishhTe saamantadurge vaasaH shreyaan.h iti
##01.17.15## vatsasthaanaM etad iti kauNapadantaH
##01.17.16## vatsena iva hi dhenuM pitaraM asya saamanto duhyaat.h
##01.17.17## tasmaan.h maatR^ibandhushhu vaasaH shreyaan.h iti
##01.17.18## dhvajasthaanaM etad iti vaatavyaadhiH
##01.17.19## tena hi dhvajenaaditikaushikavad.h asya maatR^ibaandhavaa bhiksheran.h
##01.17.20## tasmaad.h graamya sukheshhvenaM avasR^ijet.h
##01.17.21## sukha uparuddhaa hi putraaH pitaraM naabhidruhyanti iti
##01.17.22## jiivanmaraNaM etad.h iti kauTilyaH
##01.17.23## kaashhThaM iva ghuNajagdhaM raajakulaM aviniitaputraM abhiyuktamaatraM bhajyeta
##01.17.24## tasmaad.h R^itumatyaaM mahishhyaaM R^itvijashcharuM aindraabaarhaspatyaM nirvapeyuH
##01.17.25## aapannasattvaayaaH kaumaarabhR^ityo garbhabharmaNi prasave cha viyateta
##01.17.26## prajaataayaaH putrasaMskaaraM purohitaH kuryaat.h
##01.17.27## samarthaM tadvido vinayeyuH
##01.17.28## sattriNaaM ekashcha enaM mR^igayaadyuutamadyastriibhiH pralobhayet.h pitari vikramya raajyaM gR^ihaaNa iti
##01.17.29## taM anyaH sattrii pratishhedhayet ityaambhiiyaaH
##01.17.30## mahaadoshhaM abuddhabodhanaM it.h kauTilyaH
##01.17.31## navaM hi dravyaM yena yenaarthajaatena upadihyate tat.h tad.h aachuushhati
##01.17.32## evaM ayaM navabuddhiryad.h yad.h uchyate tat.h tatshaastra upadeshaM ivaabhijaanaati
##01.17.33## tasmaad.h dharmyaM arthyaM chaasya upadishennaadharmyaM anarthyaM cha
##01.17.34## sattriNaH tvenaM tava smaH iti vadantaH paalayeyuH
##01.17.35## yauvana utsekaat.h parastriishhu manaH kurvaaNaM aaryaavyaJNjanaabhiH striibhiramedhyaabhiH shuunyaagaareshhu raatraavudvejayeyuH
##01.17.36## madyakaamaM yogapaanena udvejayeyuH
##01.17.37## dyuutakaamaM kaapaTikairudvejayeyuH
##01.17.38## mR^igayaakaamaM pratirodhakavyaJNjanaiH traasayeyuH
##01.17.39## pitari vikramabuddhiM tathaa ityanupravishya bhedayeyuH - apraarthaniiyo raajaa, vipanne ghaataH, sampanne narakapaataH, saN^kroshaH, prajaabhirekaloshhTavadhashcha iti
##01.17.40## viraagaM vedayeyuH
##01.17.41## priyaM ekaputraM badhniiyaat.h
##01.17.42## bahuputraH pratyantaM anyavishhayaM vaa preshhayed.h yatra garbhaH paNyaM Dimbo vaa na bhavet.h
##01.17.43## aatmasampannaM sainaapatye yauvaraajye vaa sthaapayet.h
##01.17.44## buddhimaan.aahaaryabuddhirdurbuddhiriti putravisheshhaaH
##01.17.45## shishhyamaaNo dharmaarthaavupalabhate chaanutishhThati cha buddhimaan.h
##01.17.46## upalabhamaano naanutishhThatyaahaaryabuddhiH
##01.17.47## apaayanityo dharmaarthadveshhii cha iti durbuddhiH
##01.17.48## sa yadyekaputraH putra utpattaavasya prayateta
##01.17.49## putrikaaputraan.h utpaadayed.h vaa
##01.17.50## vR^iddhaH tu vyaadhito vaa raajaa maatR^ibandhukulyaguNavatsaamantaanaaM anyatamena kshetre biijaM utpaadayet.h
##01.17.51## na cha ekaputraM aviniitaM raajye sthaapayet.h
##01.17.52ab## bahuunaaM ekasamrodhaH pitaa putrahito bhavet.h |
##01.17.52chd## anyatraapada aishvaryaM jyeshhThabhaagi tu puujyate
##01.17.53ab## kulasya vaa bhaved.h raajyaM kulasaN^gho hi durjayaH |
##01.17.53chd## araajavyasanaabaadhaH shashvad.h aavasati kshitim.h  (iti) 


 ##  Chapt |   The conduct of a prince in disfavour##
 ## Behaviour towards a prince in disfavour##
##01.18.01## viniito raajaputraH kR^ichchhravR^ittirasadR^ishe karmaNi niyuktaH pitaraM anuvarteta, anyatra praaNaabaadhakaprakR^itikopakapaatakebhyaH
##01.18.02## puNye karmaNi niyuktaH purushhaM adhishhThaataaraM yaachet.h
##01.18.03## purushhaadhishhThitashcha savisheshhaM aadeshaM anutishhThet.h
##01.18.04## abhiruupaM cha karmaphalaM aupaayanikaM cha laabhaM piturupanaayayet.h
##01.18.05## tathaa.apyatushhyantaM anyasmin.h putre daareshhu vaa snihyantaM araNyaayaapR^ichchheta
##01.18.06## bandhavadhabhayaad.h vaa yaH saamanto nyaayavR^ittirdhaarmikaH satyavaag.avisaMvaadakaH pratigrahiitaa maanayitaa chaabhipannaanaaM taM aashrayeta
##01.18.07## tatrasthaH koshadaNDasampannaH praviirapurushhakanyaasambandhaM aTaviisambandhaM kR^ityapaksha upagrahaM cha kuryaat.h
##01.18.08## ekacharaH suvarNapaakamaNiraagahemaruupyapaNyaakarakarmaantaan.h aajiivet.h
##01.18.09## paashhaNDasaN^ghadravyaM ashrotriya upabhogyaM vaa devadravyaM aaDhyavidhavaadravyaM vaa guuDhaM anupravishya saarthayaanapaatraaNi cha madanarasayogenaatisandhaayaapaharet.h
##01.18.10## paaragraamikaM vaa yogaM aatishhThet.h
##01.18.11## maatuH parijana upagraheNa vaa cheshhTeta
##01.18.12## kaarushilpikushiilavachikitsakavaagjiivanapaashhaNDachchhadmabhir
vaa nashhTaruupaH tadvyaJNjanasakhashchhidreshhu pravishya raaGYaH shastrarasaabhyaaM
prahR^itya bruuyaat.h - ahaM asau kumaaraH, sahabhogyaM idaM raajyaM, eko
naarhati bhoktuM, ye kaamayante maaM bhartuM taan.h ahaM dviguNena
bhaktavetanena upasthaasyaami iti  ityaparuddhavR^ittam.h |
##01.18.13## aparuddhaM tu mukhyaputraapasarpaaH pratipaadyaanayeyuH, maataa vaa pratigR^ihiitaa
##01.18.14## tyaktaM guuDhapurushhaaH shastrarasaabhyaaM hanyuH
##01.18.15## atyaktaM tulyashiilaabhiH striibhiH paanena mR^igayayaa vaa prasaJNjayitvaa raatraavupagR^ihyaanayeyuH
##01.18.16ab## upasthitaM cha raajyena mad.uurdhvaM iti saantvayet.h |
##01.18.16chd## ekasthaM atha samrundhyaat.h putravaaMH tu pravaasayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Rules for the king##
##01.19.01## raajaanaM utthitaM anuuttishhThante bhR^ityaaH
##01.19.02## pramaadyantaM anupramaadyanti
##01.19.03## karmaaNi chaasya bhakshayanti
##01.19.04## dvishhadbhishchaatisandhiiyate |
##01.19.05## tasmaad.h utthaanaM aatmanaH kurviita
##01.19.06## naalikaabhiraharashhTadhaa raatriM cha vibhajet.h, chhaayaapramaaNena vaa
##01.19.07## tripaurushhii paurushhii chatur.aN^gulaa nashhTachchhaayo madhyaahna iti chatvaaraH puurve divasasyaashhTabhaagaaH
##01.19.08## taiH pashchimaa vyaakhyaataaH
##01.19.09## tatra puurve divasasyaashhTabhaage rakshaavidhaanaM aayavyayau cha shR^iNuyaat.h
##01.19.10## dvitiiye paurajaanapadaanaaM kaaryaaNi pashyet.h
##01.19.11## tR^itiiye snaanabhojanaM seveta, svaadhyaayaM cha kurviita
##01.19.12## chaturthe hiraNyapratigrahaM adhyakshaaMshcha kurviita
##01.19.13## paJNchame mantriparishhadaa pattrasampreshhaNena mantrayeta, chaaraguhyabodhaniiyaani cha budhyeta
##01.19.14## shhashhThe svairavihaaraM mantraM vaa seveta
##01.19.15## saptame hasty.ashvarathaayudhiiyaan.h pashyet.h
##01.19.16## ashhTame senaapatisakho vikramaM chintayet.h
##01.19.17## pratishhThite.ahani sandhyaaM upaasiita
##01.19.18## prathame raatribhaage guuDhapurushhaan.h pashyet.h
##01.19.19## dvitiiye snaanabhojanaM kurviita, svaadhyaayaM cha
##01.19.20## tR^itiiye tuuryaghoshheNa saMvishhTashchaturthapaJNchamau shayiita
##01.19.21## shhashhThe tuuryaghoshheNa pratibuddhaH shaastraM itikartavyataaM cha chintayet.h
##01.19.22## saptame mantraM adhyaasiita, guuDhapurushhaaMshcha preshhayet.h
##01.19.23## ashhTame R^itvig.aachaaryapurohitasvastyayanaani pratigR^ihNiiyaat.h, chikitsakamaahaanasikamauhuurtikaaMshcha pashyet.h
##01.19.24## savastaaM dhenuM vR^ishhabhaM cha pradakshiNiikR^itya upasthaanaM gachchhet.h
##01.19.25## aatmabalaanukuulyena vaa nishaa.aharbhaagaan.h pravibhajya kaaryaaNi seveta
##01.19.26## upasthaanagataH kaaryaarthinaaM advaaraasaN^gaM kaarayet.h
##01.19.27## durdarsho hi raajaa kaaryaakaaryaviparyaasaM aasannaiH kaaryate
##01.19.28## tena prakR^itikopaM arivashaM vaa gachchhet.h
##01.19.29## tasmaad.h devataa.a.ashramapaashhaNDashrotriyapashupuNyasthaanaanaaM baalavR^iddhavyaadhitavyasany.anaathaanaaM striiNaaM cha krameNa kaaryaaNi pashyet.h, kaaryagauravaad.h aatyayikavashena vaa
##01.19.30ab## sarvaM aatyayikaM kaaryaM shR^iNuyaannaatipaatayet.h .
##01.19.30chd## kR^ichchhrasaadhyaM atikraantaM asaadhyaM vaa.api jaayate 
##01.19.31ab## agny.agaaragataH kaaryaM pashyed.h vaidyatapasvinaam.h .
##01.19.31chd## purohitaachaaryasakhaH pratyutthaayaabhivaadya cha 
##01.19.32ab## tapasvinaaM tu kaaryaaNi traividyaiH saha kaarayet.h .
##01.19.32chd## maayaayogavidaaM chaiva na svayaM kopakaaraNaat.h 
##01.19.33ab## raaGYo hi vrataM utthaanaM yaGYaH kaaryaanushaasanam.h .
##01.19.33chd## dakshiNaa vR^ittisaamyaM tu diikshaa tasyaabhiSecanam.h 
##01.19.34ab## prajaasukhe sukhaM raaGYaH prajaanaaM cha hite hitam.h .
##01.19.34chd## naatmapriyaM hitaM raaGYaH prajaanaaM tu priyaM hitam.h 
##01.19.35ab## tasmaannitya utthito raajaa kuryaad.h arthaanushaasanam.h |
##01.19.35chd## arthasya muulaM utthaanaM anarthasya viparyayaH 
##01.19.36ab## anutthaane dhruvo naashaH praaptasyaanaagatasya cha .
##01.19.36chd## praapyate phalaM utthaanaallabhate chaarthasampadam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Regulation for the royal residence##
##01.20.01## vaastukaprashaste deshe sapraakaaraparikhaadvaaraM anekakakshyaaparigataM antaHpuraM kaarayet.h
##01.20.02## koshagR^ihavidhaanena madhye vaasagR^ihaM, guuDhabhittisaJNchaaraM mohanagR^ihaM tanmadhye vaa vaasagR^ihaM, bhuumigR^ihaM vaa.a.asannachaityakaashhThadevataa.apidhaanadvaaraM anekasuruN^gaasaJNchaaraM tasya upari praasaadaM guuDhabhittisopaanaM sushhirastambhapraveshaapasaaraM vaa vaasagR^ihaM yantrabaddhatalaavapaataM kaarayet.h, aapatpratiikaaraarthaM aapadi vaa
##01.20.03## ato.anyathaa vaa vikalpayet.h, sahaadhyaayibhayaat.h
##01.20.04## maanushheNaagninaa trirapasavyaM parigataM antaHpuraM agniranyo na dahati, na chaatraanyo.agnirjvalati, vaidyutena bhasmanaa mR^itsamyuktena karakavaariNaa.avaliptaM cha
##01.20.05## jiivantiishvetaamushhkakapushhpavandaakaabhirakshiive jaatasyaashvatthasya prataanena guptaM sarpaa vishhaaNi vaa na prabhavanti
##01.20.06## mayuuranakulapR^ishhata utsargaH sarpaan.h bhakshayati
##01.20.07## shukaH saarikaa bhR^iN^garaajo vaa sarpavishhashaN^kaayaaM kroshati
##01.20.08## krauJNcho vishhaabhyaashe maadyati, glaayati jiivaJNjiivakaH, mriyate mattakokilaH, chakorasyaakshiNii virajyete
##01.20.09## ityevaM agnivishhasarpebhyaH pratikurviita
##01.20.10## pR^ishhThataH kakshyaavibhaage striinivesho garbhavyaadhisaMsthaa vR^iksha udakasthaanaM cha
##01.20.11## bahiH kanyaakumaarapuram.h
##01.20.12## purastaad.h alaN^kaarabhuumirmantrabhuumirupasthaanaM kumaaraadhyakshasthaanaM cha
##01.20.13## kakshyaantareshhvantarvaMshikasainyaM tishhThet.h
##01.20.14## antargR^ihagataH sthavirastriiparishuddhaaM deviiM pashyet.h
##01.20.15## deviigR^ihe liino hi bhraataa bhadrasenaM jaghaana, maatuH shayyaa.antargatashcha putraH kaaruushham.h
##01.20.16## laajaan.h madhunaa iti vishheNa paryasya devii kaashiraajaM, vishhadigdhena nuupreNa vairantyaM, mekhalaamaNinaa sauviiraM, jaaluuthaM aadarshena, veNyaaM guuDhaM shastraM kR^itvaa devii viduurathaM jaghaana
##01.20.17## tasmaad.h etaanyaaspadaani pariharet.h
##01.20.18## muNDajaTilakuhakapratisaMsargaM baahyaabhishcha daasiibhiH pratishhedhayet.h
##01.20.19## na cha enaaH kulyaaH pashyeyuH, anyatra garbhavyaadhisaMsthaabhyaH
##01.20.20## ruupaajiivaaH snaanapragharshhashuddhashariiraaH parivartitavastraalaN^kaaraaH pashyeyuH
##01.20.21## ashiitikaaH purushhaaH paJNchaashatkaaH striyo vaa maataapitR^ivyaJNjanaaH sthaviravarshhadharaabhyaagaarikaashchaavarodhaanaaM shauchaashauchaM vidyuH, sthaapayeyushcha svaamihite,
##01.20.22ab## svabhuumau cha vaset.h sarvaH parabhuumau na saJNcharet.h .
##01.20.22chd## na cha baahyena saMsargaM kashchid.h aabhyantaro vrajet.h 
##01.20.23ab## sarvaM chaavekshitaM dravyaM nibaddhaagamanirgamam.h .
##01.20.23chd## nirgachchhed.h abhigachchhed.h vaa mudraasaN^kraantabhuumikam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Concerning the protection of (the kings) own person##
##01.21.01## shayanaad.h utthitaH striigaNairdhanvibhiH parigR^ihyate, dvitiiyasyaaM kakshyaayaaM kaJNchuka ushhNiishhibhirvarshhadharaabhyaagaarikaiH, tR^itiiyasyaaM kubjavaamanakiraataiH, chaturthyaaM mantribhiH sambandhibhirdauvaarikaishcha praasapaaNibhiH
##01.21.02## pitR^ipaitaamahaM sambandhaanubaddhaM shikshitaM anuraktaM kR^itakarmaaNaM cha janaM aasannaM kurviita, naanyatodeshiiyaM akR^itaarthamaanaM svadeshiiyaM vaa.apyapakR^itya upagR^ihiitam.h
##01.21.03## antarvaMshikasainyaM raajaanaM antaHpuraM cha rakshet.h
##01.21.04## gupte deshe maahaanasikaH sarvaM aasvaadabaahulyena karma kaarayet.h
##01.21.05## tad.h rajaa tathaiva pratibhuJNjiita puurvaM agnaye vayobhyashcha baliM kR^itvaa
##01.21.06## agnerjvaalaadhuumaniilataa shabdasphoTanaM cha vishhayuktasya, vayasaaM vipattishcha
##01.21.07a## annasya uushhmaa mayuuragriivaabhaH shaityaM aashu klishhTasya iva vaivarNyaM sa-udakatvaM aklinnatvaM cha
##01.21.07b## vyaJNjanaanaaM aashu shushhkatvaM cha kvaathadhyaamaphenapaTalavichchhinnabhaavo gandhasparsharasavadhashcha
##01.21.07ch## draveshhu hiinaatiriktachchhaayaadarshanaM phenapaTalasiimanta uurdhvaraajiidarshanaM cha
##01.21.07d## rasasya madhye niilaa raajii, payasaH taamraa, madyatoyayoH kaalii, dadhnaH shyaamaa, madhunaH shvetaa, dravyaaNaaM aardraaNaaM aashu pramlaanatvaM utpakvabhaavaH kvaathaniilashyaavataa cha
##01.21.07e## shushhkaaNaaM aashu shaatanaM vaivarNyaM cha,
##01.21.07f## kaThinaanaaM mR^idutvaM mR^iduunaaM cha kaThinatvaM, tad.abhyaashe kshudrasattvavadhashcha,
##01.21.07g## aastaraNapravaraNaanaaM dhyaamamaNDalataa tanturomapakshmashaatanaM cha,
##01.21.07h## lohamaNimayaanaaM paN^kamalopadehataa sneharaagagauravaprabhaavavarNasparshavadhashcha - iti vishhayuktasya liN^gaani
##01.21.08## vishhapradasya tu shushhkashyaavavaktrataa vaaksaN^gaH svedo vijR^imbhaNaM chaatimaatraM vepathuH praskhalanaM vaakyaviprekshaNaM aavegaH karmaNi svabhuumau chaanavasthaanaM iti
##01.21.09## tasmaad.h asya jaaN^guliivido bhishhajashchaasannaaH syuH
##01.21.10## bhishhagbhaishhajyaagaaraad.h aasvaadavishuddhaM aushhadhaM gR^ihiitvaa paachakapeshhakaabhyaaM aatmanaa cha pratisvaadya raaGYe prayachchhet.h
##01.21.11## paanaM paaniiyaM chaaushhadhena vyaakhyaatam.h
##01.21.12## kalpakaprasaadhakaaH snaanashuddhavastrahastaaH samudraM upakaraNaM antarvaMshikahastaad.h aadaaya parichareyuH
##01.21.13## snaapakasaMvaahakaastarakarajakamaalaakaarakarma daasyaH prasiddhashauchaaH kuryuH, taabhiradhishhThitaa vaa shilpinaH
##01.21.14## aatmachakshushhi niveshya vastramaalyaM dadyuH, snaanaanulepanapragharshhachuurNavaasasnaaniiyaani cha svavakshobaahushhu cha
##01.21.15## etena parasmaad.h aagatakaM vyaakhyaatam.h
##01.21.16## kushiilavaaH shastraagnirasakriiDaavarjaM narmayeyuH
##01.21.17## aatodyaani cha eshhaaM antaH tishhTheyuH, ashvarathadvipaalaN^kaaraashcha
##01.21.18## aaptapurushhaadhishhThitaM yaanavaahanaM aarohet.h, naavaM chaaptanaavikaadhishhThitam.h
##01.21.19## anyanaupratibaddhaaM vaatavegavashaaM cha na upeyaat.h
##01.21.20## udakaante sainyaM aasiita
##01.21.21## matsyagraahavishuddhaM udakaM avagaaheta
##01.21.22## vyaalagraahavishuddhaM udyaanaM gachchhet.h
##01.21.23## lubdhakashvagaNibhirapaastastenavyaalaparaabaadhabhayaM chalalakshyaparichayaarthaM mR^igaaraNyaM gachchhet.h
##01.21.24## aaptashastragraahaadhishhThitaH siddhataapasaM pashyet.h, mantriparishhadaa saha saamantaduutam.h
##01.21.25## samnaddho.ashvaM hastinaM vaa.a.aruuDhaH samnaddhaM aniikaM pashyet.h
##01.21.26## niryaaNe.abhiyaane cha raajamaargaM ubhayataH kR^itaarakshaM shastribhirdaNDibhishchaapaastashastrahastapravrajitavyaN^gaM gachchhet.h
##01.21.27## na purushhasambaadhaM avagaaheta
##01.21.28## yaatraasamaaja utsavaprahavaNaani cha dashavargikaadhishhThitaani gachchhet.h
##01.21.29ab## yathaa cha yogapurushhairanyaan.h raajaa.adhitishhThati .
##01.21.30chd## tathaa.ayaM anyaabaadhebhyo rakshed.h aatmaanaM aatmavaan.h  (iti) 


    ##Book |   The activityof the head of departments##
 ##  Chapt |   Sec, 19: Settlement of the countryside##
##02.01.01## bhuutapuurvaM abhuutapuurvaM vaa janapadaM paradeshaapavaahanena svadeshaabhishhyandavamanena vaa niveshayet.h
##02.01.02## shuudrakarshhakapraayaM kulashataavaraM paJNchakulashataparaM graamaM kroshadvikroshasiimaanaM anyonyaarakshaM niveshayet.h
##02.01.03## naliishailavanabhR^ishhTidariisetubandhashamiishaalmaliikshiiravR^ikshaan.h anteshhu siimnaaM sthaapayet.h
##02.01.04## ashhTashatagraamyaa madhye sthaaniiyaM, chatuhshatagraamyaa droNamukhaM, dvishatagraamyaaH kaarvaTikaM, dashagraamiisaN^graheNa saN^grahaM sthaapayet.h
##02.01.05## anteshhvantapaaladurgaaNi janapadadvaaraaNyantapaalaadhishhThitaani sthaapayet.h
##02.01.06## teshhaaM antaraaNi vaagurikashabarapulindachaNDaalaaraNyacharaa raksheyuH
##02.01.07a## R^itvig.aachaaryapurohitashrotriyebhyo brahmadeyaanyadaNDakaraaNyabhiruupadaayaadakaani prayachchhet.h
##02.01.07b## adhyakshasaN^khyaayakaadibhyo gopasthaanikaaniikasthachikitsakaashvadamakajaN^ghaakaarikebhyashcha vikrayaadhaanavarjaani
##02.01.08## karadebhyaH kR^itakshetraaNyaikapurushhikaaNi prayachchhet.h
##02.01.09## akR^itaani kartR^ibhyo naadeyaani
##02.01.10## akR^ishhataaM aachhidyaanyebhyaH prayachchhet.h
##02.01.11## graamabhR^itakavaidehakaa vaa kR^ishheyuH
##02.01.12## akR^ishhanto vaa.avahiinaM dadyuH
##02.01.13## dhaanyapashuhiraNyaishcha etaan.h anugR^ihNiiyaat.h
##02.01.14## taanyanu sukhena dadyuH
##02.01.15## anugrahaparihaarau cha etebbhyaH koshavR^iddhikarau dadyaat.h, kosha upaghaatakau varjayet.h
##02.01.16## alpakosho hi raajaa paurajaanapadaan.h eva grasate
##02.01.17## niveshasamakaalaM yathaa.a.agatakaM vaa parihaaraM dadyaat.h
##02.01.18## nivR^ittaparihaaraan.h pitaa ivaanugR^ihNiiyaat.h
##02.01.19## aakarakarmaantadravyahastivanavrajavaNikpathaprachaaraan.h vaaristhalapathapaNyapattanaani cha niveshayet.h
##02.01.20## saha udakaM aahaarya udakaM vaa setuM bandhayet.h
##02.01.21## anyeshhaaM vaa badhnataaM bhuumimaargavR^iksha upakaraNaanugrahaM kuryaat.h, puNyasthaanaaraamaaNaaM cha
##02.01.22## sambhuuyasetubandhaad.h apakraamataH karmakarabaliivardaaH karma kuryuH
##02.01.23## vyayakarmaNi cha bhaagii syaat.h, na chaaMshaM labheta
##02.01.24## matsyaplavaharitapaNyaanaaM setushhu raajaa svaamyaM gachchhet.h
##02.01.25## daasaahitakabandhuun.h ashR^iNvato raajaa vinayaM graahayet.h
##02.01.26## baalavR^iddhavyasany.anaathaaMshcha raajaa bibhR^iyaat.h, striyaM aprajaataaM prajaataayashcha putraan.h
##02.01.27## baaladravyaM graamavR^iddhaa vardhayeyuraa vyavahaarapraapaNaat.h, devadravyaM cha
##02.01.28## apatyadaaraM maataapitarau bhraatR^In.h apraaptavyavahaaraan.h bhaginiiH kanyaa vidhavaashchaabibhrataH shaktimato dvaadashapaNo daNDaH, anyatra patitebhyaH, anyatra maatuH
##02.01.29## putradaaraM apratividhaaya pravrajataH puurvaH saahasadaNDaH, striyaM cha pravraajayataH
##02.01.30## luptavyaayaamaH pravrajed.h aapR^ichchhya dharmasthaan.h
##02.01.31## anyathaa niyamyeta
##02.01.32## vaanaprasthaad.h anyaH pravrajitabhaavaH, sajaataad.h anyaH saN^ghaH, saamutthaayikaad.h anyaH samayaanubandho vaa naasya janapadaM upanivisheta
##02.01.33## na cha tatraaraamaa vihaaraarthaa vaa shaalaaH syuH
##02.01.34## naTanartakagaayanavaadakavaagjiivanakushiilavaa na karmavighnaM kuryuH
##02.01.35## niraashrayatvaad.h graamaaNaaM kshetraabhiratatvaachcha purushhaaNaaM koshavishhTidravyadhaanyarasavR^iddhirbhavati
##02.01.36ab## parachakraaTaviigrastaM vyaadhidurbhikshapiiDitam.h .
##02.01.36chd## deshaM parihared.h raajaa vyayakriiDaashcha vaarayet.h 
##02.01.37ab## daNDavishhTikaraabaadhai rakshed.h upahataaM kR^ishhim.h .
##02.01.37chd## stenavyaalavishhagraahairvyaadhibhishcha pashuvrajaan.h 
##02.01.38ab## vallabhaiH kaarmikaiH stenairantapaalaishcha piiDitam.h .
##02.01.38chd## shodhayet.h pashusaN^ghaishcha kshiiyamaaNaM vaNikpatham.h 
##02.01.39ab## evaM dravyadvipavanaM setubandhaM athaakaraan.h .
##02.01.39chd## rakshet.h puurvakR^itaan.h raajaa navaaMshchaabhipravartayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Disposal of non-agricultural land##
##02.2.01## akR^ishhyaayaaM bhuumau pashubhyo viviitaani prayachchhet.h
##02.2.02## pradishhTaabhayasthaavarajaN^gamaani cha brahmasomaaraNyaani tapasvibhyo gorutaparaaNi prayachchhet.h
##02.2.03## taavanmaatraM ekadvaaraM khaataguptaM svaaduphalagulmaguchchhaM akaNTakidrumaM uttaanatoyaashayaM daantamR^igachatushhpadaM bhagnanakhadaMshhTravyaalaM maargayukahastihastiniikalabhaM mR^igavanaM vihaaraarthaM raaGYaH kaarayet.h
##02.2.04## sarvaatithimR^igaM pratyante chaanyanmR^igavanaM bhuumivashena vaa niveshayet.h
##02.2.05## kupyapradishhTaanaaM cha dravyaaNaaM eka ekasho vanaani niveshayet.h, dravyavanakarmaantaan.h aTaviishcha dravyavanaapaashrayaaH
##02.2.06## pratyante hastivanaM aTavy.aarakshaM niveshayet.h
##02.2.07## naagavanaadhyakshaH paarvataM naadeyaM saarasamaanuupaM cha naagavanaM viditaparyantapraveshanishhkaasaM naagavanapaalaiH paalayet.h
##02.2.08## hastighaatinaM hanyuH
##02.2.09## dantayugaM svayaMmR^itasyaaharataH sapaadachatushhpaNo laabhaH
##02.2.10## naagavanapaalaa hastipakapaadapaashikasaimikavanacharakapaarikarmikasakhaa hastimuutrapuriishhachchhannagandhaa bhallaatakiishaakhaaprachchhannaaH paJNchabhiH saptabhirvaa hastibandhakiibhiH saha charantaH shayyaasthaanapadyaaleNDakuulaghaata uddeshena hastikulaparyagraM vidyuH
##02.2.11## yuuthacharaM ekacharaM niryuuthaM yuuthapatiM hastinaM vyaalaM mattaM potaM bandhamuktaM cha nibandhena vidyuH
##02.2.12## aniikasthapramaaNaiH prashastavyaJNjanaachaaraan.h hastino gR^ihNiiyuH
##02.2.13## hastipradhaanaM vijayo raaGYaH
##02.2.14## paraaniikavyuuhadurgaskandhaavaarapramardanaa hyatipramaaNashariiraaH praaNaharakarmaaNo hastinaH
##02.2.15ab## kaaliN^gaaN^garajaaH shreshhThaaH praachyaashchedikaruushhajaaH .
##02.2.15chd## daashaarNaashchaaparaantaashcha dvipaanaaM madhyamaa mataaH 
##02.2.16ab## sauraashhTrikaaH paaJNchanadaaH teshhaaM pratyavaraaH smR^itaaH .
##02.2.16chd## sarveshhaaM karmaNaa viiryaM javaH tejashcha vardhate  (iti) 


 ##  Chapt |   Construction of forts##
##02.3.01## chaturdishaM janapadaante saamparaayikaM daivakR^itaM durgaM kaarayet.h, antardviipaM sthalaM vaa nimnaavaruddhaM audakaM, praastaraM guhaaM vaa paarvataM, nirudakastambaM iriNaM vaa dhaanvanaM, khaJNjana udakaM stambagahanaM vaa vanadurgam.h
##02.3.02## teshhaaM nadiiparvatadurgaM janapadaarakshasthaanaM, dhaanvanavanadurgaM aTaviisthaanaM aapadyapasaaro vaa
##02.3.03## janapadamadhye samudayasthaanaM sthaaniiyaM niveshayet.h, vaastukaprashaste deshe nadiisaN^game hradasyaavishoshhasyaaN^ke sarasaH taTaakasya vaa, vR^ittaM diirghaM chatur.ashraM vaa vaastuvashena vaa pradakshiNa udakaM paNyapuTabhedanaM aMsapathavaaripathaabhyaaM upetam.h
##02.3.04## tasya parikhaaH tisro daNDaantaraaH kaarayet.h chaturdasha dvaadasha dasha iti daNDaan.h vistiirNaaH, vistaaraad.h avagaaDhaaH paada uunaM ardhaM vaa, tribhaagamuulaaH, muulachatur.ashraa vaa, paashhaaNa upahitaaH paashhaaNa ishhTakaabaddhapaarshvaa vaa, toyaantikiiraagantutoyapuurNaa vaa saparivaahaaH padmagraahavatiishcha
##02.3.05## chaturdaNDaapakR^ishhTaM parikhaayaaH shhaDdaNDa uchchhritaM avaruddhaM taddviguNavishhkambhaM khaataad.h vapraM kaarayed.h uurdhvachayaM maJNchapR^ishhThaM kumbhakukshikaM vaa hastibhirgobhishcha kshuNNaM kaNTakigulmavishhavalliiprataanavantam.h
##02.3.06## paaMsusheshheNa vaastuchchhidraM raajabhavanaM vaa puurayet.h
##02.3.07a## vaprasya upari praakaaraM vishhkambhadviguNa utsedhaM aishhTakaM dvaadashahastaad.h uurdhvaM ojaM yugmaM vaa aa chaturviMshatihastaad.h iti kaarayet.h
##02.3.07b## rathacharyaasaJNchaaraM taalamuulaM murajakaiH kapishiirshhakaishchaachitaagram.h
##02.3.08## pR^ithushilaasaMhataM vaa shailaM kaarayet.h, na tveva kaashhTamayam.h
##02.3.09## agniravahito hi tasmin.h vasati
##02.3.10## vishhkambhachatur.ashraM aTTaalakaM utsedhasamaavakshepasopaanaM kaarayet.h triMshaddaNDaantaraM cha
##02.3.11## dvayoraTTaalakayormadhye saharmyadvitalaaM adhyardhaayaayaamaaM pratoliiM kaarayet.h
##02.3.12## aTTaalakapratoliimadhye tridhaanushhkaadhishhThaanaM sa-apidhaanachchhidraphalakasaMhataM indrakoshaM kaarayet.h
##02.3.13## antareshhu dvihastavishhkambhaM paarshve chaturguNaayaamaM devapathaM kaarayet.h
##02.3.14## daNDaantaraa dvidaNDaantaraa vaa charyaaH kaarayet.h, agraahye deshe pradhaavanikaaM nishhkiradvaaraM cha
##02.3.15## bahirjaanubhaJNjaniishuulaprakarakuupakuuTaavapaatakaNTakapratisaraahipR^ishhThataalapattrashR^iN^gaaTakashvadaMshhTraargala upaskandanapaadukaambariishha udapaanakaiH pratichchhannaM chhannapathaM kaarayet.h
##02.3.16## praakaaraM ubhayato meNDhakaM adhyardhadaNDaM kR^itvaa pratoliishhaTtulaa.antaraM dvaaraM niveshayet.h paJNchadaNDaad.h eka uttaraM aa.ashhTadaNDaad.h iti chatur.ashraM shhaDbhaagaM aayaamaad.adhikaM ashhTabhaagaM vaa
##02.3.17## paJNchadashahastaad.h eka uttaraM aa.ashhTaadashahastaad.h iti tala utsedhaH
##02.3.18## stambhasya parikshepaH shhaD.aayaamo, dviguNo nikhaataH, chuulikaayaashchaturbhaagaH
##02.3.19## aaditalasya paJNchabhaagaaH shaalaa vaapii siimaagR^ihaM cha
##02.3.20## dashabhaagikau dvau pratimaJNchau, antaraM aaNiiharmyaM cha
##02.3.21## samuchchhrayaad.h ardhatale sthuuNaabandhashcha
##02.3.22## ardhavaastukaM uttamaagaaraM, tribhaagaantaraM vaa, ishhTakaa.avabaddhapaarshvaM, vaamataH pradakshiNasopaanaM guuDhabhittisopaanaM itarataH
##02.3.23## dvihastaM toraNashiraH
##02.3.24## tripaJNchabhaagikau dvau kapaaTayogau
##02.3.25## dvau parighau
##02.3.26## aratnirindrakiilaH
##02.3.27## paJNchahastaM aaNidvaaram.h
##02.3.28## chatvaaro hastiparighaaH
##02.3.29## niveshaardhaM hastinakham.h
##02.3.30## mukhasamaH saN^kramaH saMhaaryo bhuumimayo vaa nirudake
##02.3.31## praakaarasamaM mukhaM avasthaapya tribhaagagodhaamukhaM gopuraM kaarayet.h
##02.3.32## praakaaramadhye vaapiiM kR^itvaa pushhkariNiidvaaraM, chatuHshaalaM adhyardhaantaraM saaNikaM kumaariipuraM, muNDaharmyadvitalaM muNDakadvaaraM, bhuumidravyavashena vaa niveshayet.h
##02.3.33## tribhaagaadhikaayaamaa bhaaNDavaahiniiH kulyaaH kaarayet.h
##02.3.34ab## taasu paashhaaNakuddaalaaH kuThaariikaaNDakalpanaaH .
##02.3.34chd## mushhuNDhiimudgaraa daNDaashchakrayantrashataghnayaH 
##02.3.35ab## kaaryaaH kaarmaarikaaH shuulaa vedhanaagraashcha veNavaH .
##02.3.35chd## ushhTragriivyo.agnisamyogaaH kupyakalpe cha yo vidhiH  (iti)


 ##  Chapt |   Lay-out of the fortified city##
##02.4.01## trayaH praachiinaa raajamaargaaH traya udiichiinaa iti vaastuvibhaagaH
##02.4.02## sa dvaadashadvaaro yukta udakabhramachchhannapathaH
##02.4.03## chaturdaNDaantaraa rathyaaH
##02.4.04## raajamaargadroNamukhasthaaniiyaraashhTraviviitapathaaH samyaaniiyavyuuhashmashaanagraamapathaashchaashhTadaNDaaH
##02.4.05## chaturdaNDaH setuvanapathaH, dvidaNDo hastikshetrapathaH, paJNchaaratnayo rathapathaH, chatvaaraH pashupathaH, dvau kshudrapashumanushhyapathaH
##02.4.06## praviire vaastuni raajaniveshashchaaturvarNyasamaajiive
##02.4.07## vaastuhR^idayaad.h uttare navabhaage yathaa uktavidhaanaM antaHpuraM praanmukhaM udanmukhaM vaa kaarayet.h
##02.4.08## tasya puurva uttaraM bhaagaM aachaaryapurohita ijyaatoyasthaanaM mantriNashchaavaseyuH, puurvadakshiNaM bhaagM mahaanasaM hastishaalaa koshhThaagaaraM cha
##02.4.09## tataH paraM gandhamaalyarasapaNyaaH prasaadhanakaaravaH kshatriyaashcha puurvaaM dishaM adhivaseyuH
##02.4.10## dakshiNapuurvaM bhaagaM bhaaNDaagaaraM akshapaTalaM karmanishhadyaashcha, dakshiNapashchimaM bhaagaM kupyagR^ihaM aayudhaagaaraM cha
##02.4.11## tataH paraM nagaradhaanyavyaavahaarikakaarmaantikabalaadhyakshaaH pakvaannasuraamaaMsapaNyaa ruupaajiivaaH taalaavacharaa vaishyaashcha dakshiNaaM dishaM adhivaseyuH
##02.4.12## pashchimadakshiNaM bhaagaM khara ushhTraguptisthaanaM karmagR^ihaM cha, pashchima uttaraM bhaagaM yaanarathashaalaaH
##02.4.13## tataH paraM uurNaasuutraveNucharmavarmashastraavaraNakaaravaH shuudraashcha pashchimaaM dishaM adhivaseyuH
##02.4.14## uttarapashchimaM bhaagaM paNyabhaishhajyagR^ihaM, uttarapuurvaM bhaagaM kosho gavaashvaM cha
##02.4.15## tataH paraM nagararaajadevataalohamaNikaaravo braahmaNaashcha uttaraaM dishaM adhivaseyuH
##02.4.16## vaastuchchhidraanushaaleshhu shreNiiprapaNinikaayaa aavaseyuH
##02.4.17## aparaajitaapratihatajayantavaijayantakoshhThaan.h shivavaishravaNaashvishriimadiraagR^ihaaNi cha puramadhye kaarayet.h
##02.4.18## yathaa uddeshaM vaastudevataaH sthaapayet.h
##02.4.19## braahmaaindrayaamyasainaapatyaani dvaaraaNi
##02.4.20## bahiH parikhaayaa dhanuHshataapakR^ishhTaashchaityapuNyasthaanavanasetubandhaaH kaaryaaH, yathaadishaM cha digdevataaH
##02.4.21## uttaraH puurvo vaa shmashaanabhaago varNa uttamaanaaM, dakshiNena shmashaanaM varNaavaraaNaam.h
##02.4.22## tasyaatikrame puurvaH saahasadaNDaH
##02.4.23## paashhaNDachaNDaalaanaaM shmashaanaante vaasaH
##02.4.24## karmaantakshetravashena kuTumbinaaM siimaanaM sthaapayet.h
##02.4.25## teshhu pushhpaphalavaaTaan.h dhaanyapaNyanichayaaMshchaanuGYaataaH kuryuH
##02.4.26## dashakuliivaaTaM kuupasthaanam.h
##02.4.27## sarvasnehadhaanyakshaaralavaNagandhabhaishhajyashushhkashaakayavasavalluuratR^iNakaashhThalohacharmaaN^gaarasnaayuvishhavishhaaNaveNuvalkalasaaradaarupraharaNaavaraNaashmanichayaan.h anekavarshha upabhogasahaan.h kaarayet.h
##02.4.28## navenaanavaM shodhayet.h
##02.4.29## hasti.ashvarathapaadaataM anekamukhyaM avasthaapayet.h
##02.4.30## anekamukhyaM hi parasparabhayaat.h para upajaapaM na upaiti
##02.4.31## etenaantapaaladurgasaMskaaraa vyaakhyaataaH
##02.4.32ab## na cha baahirikaan.h kuryaat.h pure raashhTra upaghaatakaan.h .
##02.4.32chd## kshipej janapade cha etaan.h sarvaan.h vaa daapayet.h karaan.h  (iti) 


 ##  Chapt |   The work of store-keeping by the director of stories##
##02.5.01## samnidhaataa koshagR^ihaM paNyagR^ihaM koshhThaagaaraM kupyagR^ihaM aayudhaagaaraM bandhanaagaaraM cha kaarayet.h
##02.5.02## chatur.ashraaM vaapiiM an-udaka upasnehaaM khaanayitvaa pR^ithushilaabhirubhayataH paarshvaM muulaM cha pracitya saaradaarupaJNjaraM bhuumisamaM tritalaM anekavidhaanaM kuTTimadeshasthaanatalaM ekadvaaraM yantrayuktasopaanaM bhuumigR^ihaM kaarayet.h
##02.5.03## tasya upari ubhayatonishhedhaM sa-pragriivaM aishhTakaM bhaaNDavaahiniiparikshiptaM koshagR^ihaM kaarayet.h, praasaadaM vaa
##02.5.04## janapadaante dhruvanidhiM aapad.arthaM abhityaktaiH kaarayet.h
##02.5.05a## pakva ishhTakaastambhaM chatuHshaalaM ekadvaaraM anekasthaanatalaM vivR^itastambhaapasaaraM ubhayataH paNyagR^ihaM koshhThaagaaraM cha
##02.5.05b## diirghabahushaalaM kakshyaavR^itakuDyaM antaH kupyagR^ihaM, tad.h eva bhuumigR^ihayuktaM aayudhaagaaraM
##02.5.05ch## pR^ithagdharmasthiiyaM mahaamaatriiyaM vibhaktastriipurushhasthaanaM apasaarataH suguptakakshyaM bandhanaagaaraM kaarayet.h
##02.5.06## sarveshhaaM shaalaaH khaata udapaanavarchasnaanagR^ihaagnivishhatraaNamaarjaaranakulaarakshaasvadaivatapuujanayuktaaH kaarayet.h
##02.5.07## koshhThaagaare varshhamaanaM aratnimukhaM kuNDaM sthaapayet.h
##02.5.08## tatjaatakaraNaadhishhThitaH puraaNaM navaM cha ratnaM saaraM phalgu kupyaM vaa pratigR^ihNiiyaat.h
##02.5.09## tatra ratna upadhaavuttamo daNDaH kartuH kaarayitushcha saara upadhau madhyamaH, phalgukupya upadhau tat.h cha taavat.h cha daNDaH
##02.5.10## ruupadarshakavishuddhaM hiraNyaM pratigR^ihNiiyaat.h
##02.5.11## ashuddhaM chhedayet.h
##02.5.12## aahartuH puurvaH saahasadaNDaH
##02.5.13## shuddhaM puurNaM abhinavaM cha dhaanyaM pratigR^ihNiiyaat.h
##02.5.14## viparyaye muulyadviguNo daNDaH
##02.5.15## tena paNyaM kupyaM aayudhaM cha vyaakhyaatam.h
##02.5.16## sarvaadhikaraNeshhu yukta upayuktatatpurushhaaNaaM paNaadichatushhpaNaparamaapahaareshhu puurvamadhyama uttamavadhaa daNDaaH
##02.5.17## koshaadhishhThitasya koshaavachchhede ghaataH
##02.5.18## tadvaiyaavR^ityakaraaNaaM ardhadaNDaaH
##02.5.19## paribhaashhaNaM aviGYaate
##02.5.20## choraaNaaM abhipradharshhaNe chitro ghaataH
##02.5.21## tasmaad.h aaptapuruvaadhishhThitaH samnidhaataa nichayaan.h anutishhThet.h
##02.5.22a## baahyaM abhyantaraM chaayaM vidyaad.h varshhashataad.h api .
##02.5.22b## yathaa pR^ishhTo na sajjeta vyaye sheshhe cha saJNchaye  (iti)  


 ##  Chapt |   section 24 The setting up of revenue by the administration##
##02.6.01## samaahartaa durgaM raashhTraM khaniM setuM vanaM vrajaM vaNikpathaM chaaveksheta
##02.6.02## shulkaM daNDaH pautavaM naagariko lakshaNaadhyaksho mudraa.adhyakshaH suraa suunaa suutraM tailaM ghR^itaM kshaaraH sauvarNikaH paNyasaMsthaa veshyaa dyuutaM vaastukaM kaarushilpigaNo devataa.adhyaksho dvaarabahirikaa.a.adeyaM cha durgam.h
##02.6.03## siitaa bhaago baliH karo vaNik.h nadiipaalaH taro naavaH pattanaM vivichitaM vartanii rajjushchorarajjushcha raashhTram.h
##02.6.04## suvarNarajatavajramaNimuktaapravaalashaN^khalohalavaNabhuumiprastararasadhaatavaH khaniH
##02.6.05## pushhpaphalavaaTashhaNDakedaaramuulavaapaaH setuH
##02.6.06## pashumR^igadravyahastivanaparigraho vanam.h
##02.6.07## gomahishhaM ajaavikaM khara ushhtraM ashvaashvataraM cha vrajaH
##02.6.08## sthalapatho vaaripathashcha vaNikpathaH
##02.6.09## ityaayashariiram.h
##02.6.10## muulyaM bhaago vyaajii parighaH klptam(klR^iptam) ruupikaM atyayashchaayamukham.h
##02.6.11## devapitR^ipuujaadaanaarthaM, svastivaachanaM, antaHpuraM, mahaanasaM, duutapraavartimaM, koshhThaagaaraM, aayudhaagaaraM, paNyagR^ihaM, kupyagR^ihaM, karmaanto, vishhTiH, patti.ashvarathadvipaparigraho, gomaNDalaM, pashumR^igapakshivyaalavaaTaaH, kaashhThatR^iNavaaTaashcha iti vyayashariiram.h
##02.6.12## raajavarshhaM maasaH paksho divasashcha vyushhTaM, varshhaahemantagriishhmaaNaaM tR^itiiyasaptamaa divasa uunaaH pakshaaH sheshhaaH puurNaaH, pR^ithag.adhimaasakaH, iti kaalaH
##02.6.13## karaNiiyaM siddhaM sheshhaM aayavyayau niivii cha
##02.6.14## saMsthaanaM prachaaraH shariiraavasthaapanaM aadaanaM sarvasamudayapiNDaH saJNjaataM - etat.h karaNiiyam.h
##02.6.15## koshaarpitaM raajahaaraH puravyayashcha pravishhTaM paramasaMvatsaraanuvR^ittaM shaasanamuktaM mukhaaGYaptaM chaapaataniiyaM - etat.h siddham.h
##02.6.16## siddhikarmayogaH daNDasheshhaM aaharaNiiyaM balaatkR^itapratishhTabdhaM avamR^ishhTaM cha prashodhyaM - etatsheshhaM, asaaraM alpasaaraM cha
##02.6.17## vartamaanaH paryushhito.anyajaatashchaayaH
##02.6.18## divasaanuvR^itto vartamaanaH
##02.6.19## paramasaaMvatsarikaH paraprachaarasaN^kraanto vaa paryushhitaH
##02.6.20## nashhTaprasmR^itaM aayuktadaNDaH paarshvaM paarihiiNikaM aupaayanikaM DamaragatakasvaM aputrakaM nidhishchaanyajaataH
##02.6.21## vikshepavyaadhitaantaraarambhasheshhaM cha vyayapratyaayaH
##02.6.22## vikriye paNyaanaaM arghavR^iddhirupajaa, maana unmaanavisheshho vyaajii, krayasaN^gharshhe vaardhavR^iddhiH - ityaayaH
##02.6.23## nityo nitya utpaadiko laabho laabha utpaadika iti vyayaH
##02.6.24## divasaanuvR^itto nityaH
##02.6.25## pakshamaasasaMvatsaralaabho laabhaH
##02.6.26## tayorutpanno nitya utpaadiko laabha utpaadika iti vyayaH
##02.6.27## saJNjaataad.h aayavyayavishuddhaa niivii, praaptaa chaanuvR^ittaa cha
##02.6.28ab## evaM kuryaat.h samudayaM vR^iddhiM chaayasya darshayet.h .
##02.6.28chd## hraasaM vyayasya cha praaGYaH saadhayechcha viparyayam.h  (iti)  


 ##  Chapt |   The topic of accounts in the records and audit office##
##02.7.01## akshapaTalaM adhyakshaH praanmukhaM udanmukhaM vaa vibhakta upasthaanaM nibandhapustakasthaanaM kaarayet.h
##02.7.02## tatraadhikaraNaanaaM saN^khyaaprachaarasaJNjaataagraM, karmaantaanaaM dravyaprayogavR^iddhikshayavyayaprayaamavyaajiiyogasthaanavetanavishhTipramaaNaM, ratnasaaraphalgukupyaanaaM arghaprativarNakamaanapratimaana unmaanaavamaanabhaaNDaM, deshagraamajaatikulasaN^ghaanaaM dharmavyavahaaracharitrasaMsthaanaM, raaja upajiivinaaM pragrahapradeshabhogaparihaarabhaktavetanalaabhaM, raaGYashcha patniiputraaNaaM ratnabhuumilaabhaM nirdesha utpaatikapratiikaaralaabhaM, mitraamitraaNaaM cha sandhivigrahapradaanaadaanaM nibandhapustakasthaM kaarayet.h
##02.7.03## tataH sarvaadhikaraNaanaaM karaNiiyaM siddhaM sheshhaM aayavyayau niiviiM upasthaanaM prachaaraM charitraM saMsthaanaM cha nibandhena prayachchhet.h
##02.7.04## uttamamadhyamaavareshhu cha karmasu tajjaatikaM adhyakshaM kuryaat.h, saamudayikeshhvavaklR^iptikam(avakL^iptikam) yaM upahatya raajaa naanutapyeta
##02.7.05## sahagraahiNaH pratibhuvaH karma upajiivinaH putraa bhraataro bhaaryaa duhitaro bhR^ityaashchaasya karmachchhedaM vaheyuH
##02.7.06## trishataM chatuHpaJNchaashat.h chaahoraatraaNaaM karmasaMvatsaraH
##02.7.07## taM aashhaaDhiiparyavasaanaM uunaM puurNaM vaa dadyaat.h
##02.7.08## karaNaadhishhThitaM adhimaasakaM kuryaat.h
##02.7.09## apasarpaadhishhThitaJNcha prachaaram.h
##02.7.10## prachaaracharitrasaMsthaanaanyanupalabhamaano hi prakR^itaH samudayaM aGYaanena parihaapayati, utthaanakleshaasahatvaad.h aalasyena, shabdaadishhvindriyaartheshhu prasaktaH pramaadena, saN^kroshaadharmaanarthabhiirubhaayena, kaaryaarthishhvanugrahabuddhiH kaamena, hiMsaabuddhiH kopena, vidyaadravyavallabhaapaashrayaad.h darpeNa, tulaamaanatarkagaNitaantara upadhaanaat.h lobhena
##02.7.11## teshhaaM aanupuurvyaa yaavaan.h artha upaghaataH taavaan.h eka uttaro daNDaH iti maanavaaH
##02.7.12## sarvatraashhTaguNaH iti paaraasharaaH
##02.7.13## dashaguNaH iti baarhaspatyaaH
##02.7.14## viMshatiguNaH ityaushanasaaH
##02.7.15## yathaa.aparaadhaM iti kauTilyaH
##02.7.16## gaaNanikyaani aashhaaDhiiM aagachchheyuH
##02.7.17## aagataanaaM samudrapustakabhaaNDaniiviikaanaaM ekatraasambhaashhaa.avarodhaM kaarayet.h
##02.7.18## aayavyayaniiviinaaM agraaNi shrutvaa niiviiM avahaarayet.h
##02.7.19## yachchaagraad.h aayasyaantaraparNe niivyaaM vardheta vyayasya vaa yat.h parihaapayet.h, tad.h ashhTaguNaM adhyakshaM daapayet.h
##02.7.20## viparyaye taM eva prati syaat.h
##02.7.21## yathaakaalaM anaagataanaaM apustakabhaaNDaniiviikaanaaM vaa deyadashabandho daNDaH
##02.7.22## kaarmike cha upasthite kaaraNikasyaapratibadhnataH puurvaH saahasadaNDaH
##02.7.23## viparyaye kaarmikasya dviguNaH
##02.7.24## prachaarasamaM mahaamaatraaH samagraaH shraavayeyuravishhamamantraaH
##02.7.25## pR^ithagbhuuto mithyaavaadii cha eshhaaM uttamaM daNDaM dadyaat.h
##02.7.26## akR^itaahoruupaharaM maasaM aakaaN^ksheta
##02.7.27## maasaad.h uurdhvaM maasadvishata uttaraM daNDaM dadyaat.h
##02.7.28## alpashesalekhyaniiviikaM paJNcharaatraM aakaaN^ksheta
##02.7.29## tataH paraM koshapuurvaM ahoruupaharaM dharmavyavahaaracharitrasaMsthaanasaN^kalananirvartanaanumaanachaaraprayogairaveksheta
##02.7.30## divasapaJNcharaatrapakshamaasachaaturmaasyasaMvatsaraishcha pratisamaanayet.h
##02.7.31## vyushhTadeshakaalamukha utpatti.anuvR^ittipramaaNadaayakadaapakanibandhakapratigraahakaishchaayaM samaanayet.h
##02.7.32## vyushhTadeshakaalamukhalaabhakaaraNadeyayogapramaaNaaGYaapaka uddhaarakavidhaatR^ikapratigraahakaishcha vyayaM samaanayet.h
##02.7.33## vyushhTadeshakaalamukhaanuvartanaruupalakshaNapramaaNanikshepabhaajanagopaayakaishcha niiviiM samaanayet.h
##02.7.34## raajaarthe kaaraNikasyaapratibadhnataH pratishhedhayato vaa.a.aGYaaM nibandhaad.h aayavyayaM anyathaa niiviiM avalikhato dviguNaH
##02.7.35## kramaavahiinaM utkramaM aviGYaataM punar.uktaM vaa vastukaM avalikhato dvaadashapaNo daNDaH
##02.7.36## niiviiM avalikhato dviguNaH
##02.7.37## bhakshayato.ashhTaguNaH
##02.7.38## naashayataH paJNchabandhaH pratidaanaM cha
##02.7.39## mithyaavaade steyadaNDaH
##02.7.40## pashchaatpratiGYaate dviguNaH, prasmR^ita utpanne cha
##02.7.41ab## aparaadhaM sahetaalpaM tushhyed.h alpe.api cha udaye .
##02.7.41chd## mahaa upakaaraM chaadhyakshaM pragraheNaabhipuujayet.h  (iti)  


 ##  Chapt |   Recovery of revenue misappropriated by state employees##
##02.8.01## koshapuurvaaH sarvaarambhaaH
##02.8.02## tasmaat.h puurvaM koshaM aveksheta
##02.8.03## prachaarasamR^iddhishcharitraanugrahashchoranigraho yuktapratishhedhaH sasyasampat.h paNyabaahulyaM upasargapramokshaH parihaarakshayo hiraNya upaayanaM iti koshavR^iddhiH
##02.8.04## pratibandhaH prayogo vyavahaaro.avastaaraH parihaapaNaM upabhogaH parivartanaM apahaarashcha iti koshakshayaH
##02.8.05## siddhiinaaM asaadhanaM anavataaraNaM apraveshanaM vaa pratibandhaH
##02.8.06## tatra dashabandho daNDaH
##02.8.07## koshadravyaaNaaM vR^iddhiprayogaaH prayogaH
##02.8.08## paNyavyavahaaro vyavahaaraH
##02.8.09## tatra phaladviguNo daNDaH
##02.8.10## siddhaM kaalaM apraaptaM karoti apraaptaM praaptaM vaa ityavastaaraH
##02.8.11## tatra paJNchabandho daNDaH
##02.8.12## klR^iptam(kL^iptam) aayaM parihaapayati vyayaM vaa vivardhayati iti parihaapaNam.h
##02.8.13## tatra hiinachaturguNo daNDaH
##02.8.14## svayaM anyairvaa raajadravyaaNaaM upabhojanaM upabhogaH
##02.8.15## tatra ratna upabhoge ghaataH, saara upabhoge madhyamaH saahasadaNDaH, phalgukupya upabhoge tachcha taavat.h cha daNDaH
##02.8.16## raajadravyaaNaaM anyadravyenaadaanaM parivartanam.h
##02.8.17## tad.h upabhogena vyaakhyaatam.h
##02.8.18## siddhaM aayaM na praveshayati, nibaddhaM vyayaM na prayachchhati, praaptaaM niiviiM vipratijaaniita ityapahaaraH
##02.8.19## tatra dvaadashaguNo daNDaH
##02.8.20## teshhaaM haraNa upaayaashchatvaariMshat.h
##02.8.21a## puurvaM siddhaM pashchaad.h avataaritaM, pashchaat.h siddhaM puurvaM avataaritaM, saadhyaM na siddhaM, asaadhyaM siddhaM, siddhaM asiddhaM kR^itaM, asiddhaM siddhaM kR^itaM, alpasiddhaM bahu kR^itaM, bahusiddhaM alpaM kR^itaM, anyat.h siddhaM anyat.h kR^itaM, anyataH siddhaM anyataH kR^itaM,
##02.8.21b## deyaM na dattaM, adeyaM dattaM, kaale na dattaM, akaale dattaM, alpaM dattaM bahu kR^itaM, bahu dattaM alpaM kR^itaM, anyad.h dattaM anyat.h kR^itaM, anyato dattaM anyataH kR^itaM,
##02.8.21ch## pravishhTaM apravishhTaM kR^itaM, apravishhTaM pravishhTaM kR^itaM, kupyaM adattamuulyaM pravishhTaM, dattamuulyaM na pravishhTaM
##02.8.21d## saN^kshepo vikshepaH kR^itaH, vikshepaH saN^kshepo vaa, mahaa.arghaM alpaargheNa parivartitaM, alpaarghaM mahaa.argheNa vaa
##02.8.21e## samaaropito.arghaH, pratyavaropito vaa, saMvatsaro maasavishhamaH kR^itaH, maaso divasavishhamo vaa, samaagamavishhamaH, mukhavishhamaH, kaarmikavishhamaH
##02.8.21f## nirvartanavishhamaH, piNDavishhamaH, varNavishhamaH, arghavishhamaH, maanavishhamaH, maapanavishhamaH, bhaajanavishhamaH - iti haraNa upaayaaH
##02.8.22## tatra upayuktanidhaayakanibandhakapratigraahakadaayakadaapakamantrivaiyaavR^ityakaraan.h eka ekasho.anuyuJNjiita
##02.8.23## mithyaavaade cha eshhaaM yuktasamo daNDaH
##02.8.24## prachaare chaavaghoshhayet.h amunaa prakR^itena upahataaH praGYaapayantu iti
##02.8.25## praGYaapayato yathaa upaghaataM daapayet.h
##02.8.26## anekeshhu chaabhiyogeshhvapavyayamaanaH sakR^id.h eva para uktaH sarvaM bhajeta
##02.8.27## vaishhamye sarvatraanuyogaM dadyaat.h
##02.8.28## mahatyarthaapahaare chaalpenaapi siddhaH sarvaM bhajeta
##02.8.29## kR^itapratighaataavasthaH suuchako nishhpannaarthaH shhashhThaM aMshaM labheta, dvaadashaM aMshaM bhR^itakaH
##02.8.30## prabhuutaabhiyogaad.h alpanishhpattau nishhpannasyaaMshaM labheta
##02.8.31## anishhpanne shaariiraM hairaNyaM vaa daNDaM labheta, na chaanugraahyaH
##02.8.32ab## nishhpattau nikshiped.h vaadaM aatmaanaM vaa.apavaahayet.h .
##02.8.32chd## abhiyukta upajaapaat.h tu suuchako vadhaM aapnuyaat.h  (iti)  


 ##  Chapt |   Inspection of the Rork of officers##
##02.9.01## amaatyasampadaa upetaaH sarvaadhyakshaaH shaktitaH karmasu niyojyaaH
##02.9.02## karmasu cha eshhaaM nityaM pariikshaaM kaarayet.h, chittaanityatvaat.h manushhyaanaam.h
##02.9.03## ashvasadharmaaNo hi manushhyaa niyuktaaH karmasu vikurvate
##02.9.04## tasmaat.h kartaaraM karaNaM deshaM kaalaM kaaryaM prakshepaM udayaM cha eshhu vidyaat.h
##02.9.05## te yathaasandeshaM asaMhataa avigR^ihiitaaH karmaaNi kuryuH
##02.9.06## saMhataa bhakshayeyuH, vigR^ihiitaa vinaashayeyuH
##02.9.07## na chaanivedya bhartuH kaJNchid.h aarambhaM kuryuH, anyatraapatpratiikaarebhyaH
##02.9.08## pramaadasthaaneshhu cha eshhaaM atyayaM sthaapayed.h divasavetanavyayadviguNam.h
##02.9.09## yashcha eshhaaM yathaa.a.adishhTaM arthaM savisheshhaM vaa karoti sa sthaanamaanau labheta
##02.9.10## alpaayatishchet.h mahaavyayo bhakshayati
##02.9.11## viparyaye yathaa.a.ayativyayashcha na bhakshayati ityaachaaryaaH
##02.9.12## apasarpeNa eva upalabhyeta iti kauTilyaH
##02.9.13## yaH samudayaM parihaapayati sa raajaarthaM bhakshayati
##02.9.14## sa ched.h aGYaanaadibhiH parihaapayati tad.h enaM yathaaguNaM daapayet.h
##02.9.15## yaH samudayaM dviguNaM udbhaavayati sa janapadaM bhakshayati
##02.9.16## sa ched.h raajaarthaM upanayatyalpaaparaadhe vaarayitavyaH, mahati yathaa.aparaadhaM daNDayitavyaH
##02.9.17## yaH samudayaM vyayaM upanayati sa purushhakarmaaNi bhakshayati
##02.9.18## sa karmadivasadravyamuulyapurushhavetanaapahaareshhu yathaa.aparaadhaM daNDayitavyaH
##02.9.19## tasmaad.h asya yo yasminn.h adhikaraNe shaasanasthaH sa tasya karmaNo yaathaatathyaM aayavyayau cha vyaasasamaasaabhyaaM aachakshiita
##02.9.20## muulaharataadaatvikakadaryaaMshcha pratishhedhayet.h
##02.9.21## yaH pitR^ipaitaamahaM arthaM anyaayena bhakshayati sa muulaharaH
##02.9.22## yo yad.h yad.h utpadyate tat.h tad.h bhakshayati sa taadaatvikaH
##02.9.23## yo bhR^ityaatmapiiDaabhyaaM upachinotyarthaM sa kadaryaH
##02.9.24## sa pakshavaaMshched.h anaadeyaH, viparyaye paryaadaatavyaH
##02.9.25## yo mahatyarthasamudaye sthitaH kadaryaH samnidhatte.avanidhatte.avasraavayati vaa - samnidhatte svaveshmani, avanidhatte paurajaanapadeshhu, avasraavayati paravishhaye - tasya sattrii mantrimitrabhR^ityabandhupakshaM aagatiM gatiM cha dravyaaNaaM upalabheta
##02.9.26## yashchaasya paravishhaye saJNchaaraM kuryaat.h taM anupravishya mantraM vidyaat.h
##02.9.27## suvidite shatrushaasanaapadeshena enaM ghaatayet.h
##02.9.28## tasmaad.h asyaadhyakshaaH saN^khyaayakalekhakaruupadarshakaniiviigraahaka uttaraadhyakshasakhaaH karmaNi kuryuH
##02.9.29## uttaraadhyakshaa hasti.ashvarathaarohaaH
##02.9.30## teshhaaM antevaasinaH shilpashauchayuktaaH saN^khyaayakaadiinaaM apasarpaaH
##02.9.31## bahumukhyaM anityaM chaadhikaraNaM sthaapayet.h
##02.9.32ab## yathaa hyanaasvaadayituM na shakyaM  jihvaatalasthaM madhu7 vaa vishhaM vaa .
##02.9.32chd## arthaH tathaa hyarthachareNa raaGYaH  svalpo.apyanaasvaadayituM na shakyaH 
##02.9.33ab## matsyaa yathaa.antaH salile charanto  GYaatuM na shakyaaH salilaM pibantaH .
##02.9.33chd## yuktaaH tathaa kaaryavidhau niyuktaa GYaatuM na shakyaa dhanaM aadadaanaaH 
##02.9.34ab## api shakyaa gatirGYaatuM patataaM khe patatriNaam.h .
##02.9.34chd## na tu prachchhannabhaavaanaaM yuktaanaaM charataaM gatiH 
##02.9.35ab## aasraavayechcha upachitaan.h viparyasyechcha karmasu .
##02.9.35chd## yathaa na bhakshayantyarthaM bhakshitaM nirvamanti vaa 
##02.9.36ab## na bhakshayanti ye tvarthaannyaayato vardhayanti cha .
##02.9.36chd## nityaadhikaaraaH kaaryaaH te raaGYaH priyahite rataaH  (iti)  


 ##  Chapt |   On edicts##
##02.10.01## shaasane shaasanaM ityaachakshate
##02.10.02## shaasanapradhaanaa hi raajaanaH, tanmuulatvaat.h sandhivigrahayoH
##02.10.03## tasmaad.h amaatyasampadaa upetaH sarvasamayavid.h aashugranthashchaaru.aksharo lekhanavaachanasamartho lekhakaH syaat.h
##02.10.04## so.avyagramanaa raaGYaH sandeshaM shrutvaa nishchitaarthaM lekhaM vidadhyaat.h deshaaishvaryavaMshanaamadheya upachaaraM iishvarasya, deshanaamadheya upachaaraM aniishvarasya
##02.10.05ab## jaatiM kulaM sthaanavayaHshrutaani karma.R^iddhishiilaanyatha deshakaalau .
##02.10.05chd## yaunaanubandhaM cha samiikshya kaarye lekhaM vidadhyaat.h purushhaanuruupam.h 
##02.10.06## arthakramaH sambandhaH paripuurNataa maadhuryaM audaaryaM spashhTatvaM iti lekhasampat.h
##02.10.07## tatra yathaavad.h anupuurvakriyaa pradhaanasyaarthasya puurvaM abhinivesha ityarthakramaH
##02.10.08## prastutasyaarthasyaanuparodhaad.h uttarasya vidhaanaM aasamaapteriti sambandhaH
##02.10.09## arthapadaaksharaaNaaM anyuunaatiriktataa hetu.udaaharaNadR^ishhTaantairartha upavarNanaa.ashraantapadataa iti paripuurNataa
##02.10.10## sukha upaniitachaaru.arthashabdaabhidhaanaM maadhuryam.h
##02.10.11## agraamyashabdaabhidhaanaM audaaryam.h
##02.10.12## pratiitashabdaprayogaH spashhTatvaM iti
##02.10.13## akaaraadayo varNaaH trishhashhTiH
##02.10.14## varNasaN^ghaataH padam.h
##02.10.15## tachchaturvidhaM naamaakhyaata upasarganipaataashcha iti
##02.10.16## tatra naama sattvaabhidhaayi
##02.10.17## avishishhTaliN^gaM aakhyaataM kriyaavaachi
##02.10.18## kriyaavisheshhakaaH praadaya upasargaaH
##02.10.19## avyayaashchaadayo nipaataaH
##02.10.20## padasamuuho vaakyaM arthaparisamaaptau
##02.10.21## ekapadaavaraH tripadaparaH parapadaarthaanuparodhena vargaH kaaryaH
##02.10.22## lekhaparisaMharaNaartha itishabdo vaachikaM asya iti cha
##02.10.23ab## nindaa prashaMsaa pR^ichchhaa cha tathaa.a.akhyaanaM athaarthanaa .
##02.10.23chd## pratyaakhyaanaM upaalambhaH pratishhedho.atha chodanaa 
##02.10.24ab## saantvaM abhyupapattishcha bhartsanaanunayau tathaa .
##02.10.24chd## eteshhvarthaaH pravartante trayodashasu lekhajaaH 
##02.10.25## tatraabhijanashariirakarmaNaaM doshhavachanaM nindaa
##02.10.26## guNavachanaM eteshhaaM eva prashaMsaa
##02.10.27## kathaM etad iti pR^ichchhaa
##02.10.28## evam ityaakhyaanam.h
##02.10.29## dehi ityarthanaa
##02.10.30## na prayachchhaami iti pratyaakhyaanam.h
##02.10.31## ananuruupaM bhavataH ityupaalambhaH
##02.10.32## maa kaarshhiiH iti pratishhedhaH
##02.10.33## idaM kriyataam iti chodanaa
##02.10.34## yo.ahaM sa bhavaan.h, yan.h mama dravyaM tad.h bhavataH ityupagrahaH saantvam.h
##02.10.35## vyasanasaahaayyaM abhyupapattiH
##02.10.36## sadoshhaM aayatipradarshanaM abhibhartsanam.h
##02.10.37## anunayaH trividho.arthakR^itaavatikrame purushhaadivyasane cha iti
##02.10.38ab## praGYaapanaaGYaaparidaanalekhaaH tathaa pariihaaranisR^ishhTilekhau .
##02.10.38chd## praavR^ittikashcha pratilekha eva sarvatragashcha iti hi shaasanaani 
##02.10.39ab## anena viGYaapitaM evaM aaha tad.h diiyataaM ched.h yadi tattvaM asti .
##02.10.39chd## raaGYaH samiipe varakaaraM aaha praGYaapanaa eshhaa vividhaa upadishhTaa 
##02.10.40ab## bharturaaGYaa bhaved.h yatra nigrahaanugrahau prati .
##02.10.40chd## visheshheNa tu bhR^ityeshhu tad.aaGYaalekhalakshaNam.h 
##02.10.41ab## yathaa.arhaguNasamyuktaa puujaa yatra upalakshyate .
##02.10.41chd## apyaadhau paridaane vaa bhavataH taavupagrahau 
##02.10.42ab## jaatervisheshheshhu pareshhu chaiva graameshhu desheshhu cha teshhu teshhu .
##02.10.42chd## anugraho yo nR^ipternideshaat.h tajGYaH pariihaara iti vyavasyet.h 
##02.10.43ab## nisR^ishhTisthaa.a.apanaa kaaryakaraNe vachane tathaa .
##02.10.43chd## eshha vaachikalekhaH syaad.h bhavennaisR^ishhTiko.api vaa 
##02.10.44ab## vividhaaM daivasamyuktaaM tattvajaaM chaiva maanushhiim.h .
##02.10.44chd## dvividhaaM taaM vyavasyanti pravR^ittiM shaasanaM prati 
##02.10.45ab## dR^ishhTvaa lekhaM yathaatattvaM tataH pratyanubhaashhya cha .
##02.10.45chd## pratilekho bhavet.h kaaryo yathaa raajavachaH tathaa 
##02.10.46ab## yatra iishvaraaMshchaadhikR^itaaMshcha raajaa rakshaa upakaarau pathikaarthaM aaha .
##02.10.46chd## sarvatrago naama bhavet.h sa maarge deshe cha sarvatra cha veditavyaH
##02.10.47## upaayaaH saama upapradaanabhedadaNDaaH
##02.10.48## tatra saama paJNchavidhaM - guNasaN^kiirtanaM, sambandha upaakhyaanaM, paraspara upakaarasandarshanaM, aayatipradarshanaM, aatma upanidhaanaM iti
##02.10.49## tatraabhijanashariirakarmaprakR^itishrutadravyaadiinaaM guNagrahaNaM prashaMsaa stutirguNasaN^kiirtanam.h
##02.10.50## GYaatiyaunamaukhasrauvakulahR^idayamitrasaN^kiirtanaM sambandha upaakhyaanam.h
##02.10.51## svapakshaparapakshayoranyonya upakaarasaN^kiirtanaM paraspara upakaarasandarshanam.h
##02.10.52## asminn.h evaM kR^ita idaM aavayorbhavati ityaashaajananaM aayatipradarshanam.h
##02.10.53## yo.ahaM sa bhavaan.h, yan.h mama dravyaM tad.h bhavataa svakR^ityeshhu prayojyataam ityaatma upanidhaanam.h | iti
##02.10.54## upapradaanaM artha upakaaraH
##02.10.55## shaN^kaajananaM nirbhartsanaM cha bhedaH
##02.10.56## vadhaH pariklesho.arthaharaNaM daNDaH | iti
##02.10.57## akaantirvyaaghaataH punar.uktaM apashabdaH samplava iti lekhadoshhaH
##02.10.58## tatra kaalapattrakaM achaaruvishhaM aviraagaaksharatvaM akaantiH
##02.10.59## puurveNa pashchimasyaanupapattirvyaaghaataH
##02.10.60## uktasyaavisheshheNa dvitiiyaM uchchaaraNaM punar.uktam.h
##02.10.61## liN^gavachanakaalakaarakaaNaaM anyathaaprayogo.apashabdaH
##02.10.62## avarge vargakaraNaM chaavargakriyaa guNaviparyaasaH samplavaH | iti
##02.10.63ab## sarvashaastraaNyanukramya prayogaM upalabhya cha .
##02.10.63chd## kauTilyena nara indraarthe shaasanasya vidhiH kR^itaH  (iti)  


 ##  Chapt |   Examination of the precious articles to be received into the treasury##
##02.11.01## koshaadhyakshaH koshapraveshyaM ratnaM saaraM phalguM kupyaM vaa tajjaatakaraNaadhishhThitaH pratigR^ihNiiyaat.h
##02.11.02## taamraparNikaM paaNDyakavaaTakaM paashikyaM kauleyaM chaurNeyaM maahendraM kaardamikaM srautasiiyaM hraadiiyaM haimavataM cha mauktikam.h
##02.11.03## shuktiH shaN^khaH prakiirNakaM cha yonayaH
##02.11.04## masuurakaM tripuTakaM kuurmakaM ardhachandrakaM kaJNchukitaM yamakaM kartakaM kharakaM siktakaM kaamaNDalukaM shyaavaM niilaM durviddhaM chaaprashastam.h
##02.11.05## sthuulaM vR^ittaM nistalaM bhraajishhNu shvetaM guru snigdhaM deshaviddhaM cha prashastam.h
##02.11.06## shiirshhakaM upashiirshhakaM prakaaNDakaM avaghaaTakaM taralapratibaddhaM cha iti yashhTiprabhedaaH
##02.11.07## yashhTiinaaM ashhTasahasraM indrachchhandaH
##02.11.08## tato.ardhaM vijayachchhandaH
##02.11.09## chatushhshhashhTirardhahaaraH
##02.11.10## chatushhpaJNchaashad.h rashmikalaapaH
##02.11.11## dvaatriMshad.h guchchhaH
##02.11.12## saptaviMshatirnakshatramaalaa
##02.11.13## chaturviMshatirardhaguchchhaH
##02.11.14## viMshatirmaaNavakaH
##02.11.15## tato.ardhaM ardhamaaNavakaH
##02.11.16## eta eva maNimadhyaaH tanmaaNavakaa bhavanti
##02.11.17## ekashiirshhakaH shuddho haaraH
##02.11.18## tadvatsheshhaaH
##02.11.19## maNimadhyo.ardhamaaNavakaH
##02.11.20## triphalakaH phalakahaaraH, paJNchaphalako vaa
##02.11.21## suutraM ekaavalii shuddhaa
##02.11.22## saa eva maNimadhyaa yashhTiH
##02.11.23## hemamaNichitraa ratnaavalii
##02.11.24## hemamaNimuktaa.antaro.apavartakaH
##02.11.25## suvarNasuutraantaraM sopaanakam.h
##02.11.26## maNimadhyaM vaa maNisopaanakam.h
##02.11.27## tena shirohastapaadakaTiikalaapajaalakavikalpaa vyaakhyaataaH
##02.11.28## maNiH kauTomaaleyakaH paarasamudrakashcha
##02.11.29## saugandhikaH padmaraago.anavadyaraagaH paarijaatapushhpako baalasuuryakaH
##02.11.30## vaiDuuryaM utpalavarNaH shiriishhapushhpaka udakavarNo vaMsharaagaH shukapattravarNaH pushhyaraago gomuutrako gomedakaH
##02.11.31## indraniilo niilaavaliiyaH kalaayapushhpako mahaaniilo jambv.aabho jiimuutaprabho nandakaH sravanmadhyaH
##02.11.32## shuddhasphaTiko muulaaTavarNaH shiitavR^ishhTiH suuryakaantashcha | iti maNayaH
##02.11.33## shhaD.ashrashchatur.ashro vR^itto vaa tiivraraagaH saMsthaanavaan.h achhaH snigdho gururarchishhmaan.h antargataprabhaH prabhaa.anulepii cha iti maNiguNaaH
##02.11.34## mandaraagaprabhaH sa-sharkaraH pushhpachchhidraH khaNDo durviddho lekhaakiirNa iti doshhaaH
##02.11.35## vimalakaH sasyako.aJNjanamuulakaH pittakaH sulabhako lohitaaksho mR^igaashmako jyotiirasako maaleyako.ahichchhatrakaH kuurpaH pratikuurpaH sugandhikuurpaH kshiiravakaH shshuktichuurNakaH shilaapravaalakaH pulakaH shuklapulaka ityantarajaatayaH
##02.11.36## sheshhaaH kaachamaNayaH
##02.11.37## sabhaaraashhTrakaM tajjamaaraashhTrakaM kaastiiraraashhTrakaM shriikaTanakaM maNimantakaM indravaanakaM cha vajram.h
##02.11.38## khaniH srotaH prakiirNakaM cha yonayaH
##02.11.39## maarjaaraakshakaM shiriishhapushhpakaM gomuutrakaM gomedakaM shuddhasphaTikaM muulaaTiivarNaM maNivarNaanaaM anyatamavarNaM iti vajravarNaaH
##02.11.40## sthuulaM guru prahaarasahaM samakoTikaM bhaajanalekhi tarkubhraami bhraajishhNu cha prashastam.h
##02.11.41## nashhTakoNaM niraashri paarshvaapavR^ittaM chaaprashastam.h
##02.11.42## pravaalakaM aalakandakaM vaivarNikaM cha, raktaM padmaraagaM cha karaTagarbhiNikaavarjaM iti
##02.11.43## chandanaM saatanaM raktaM bhuumigandhi
##02.11.44## goshiirshhakaM kaalataamraM matsyagandhi
##02.11.45## harichandanaM shukapattravarNaM aamragandhi, taarNasaM cha
##02.11.46## graamerukaM raktaM raktakaalaM vaa bastamuutragandhi
##02.11.47## daivasabheyaM raktaM padmagandhi, jaapakaM cha
##02.11.48## joN^gakaM raktaM raktakaalaM vaa snigdhaM, tauruupaM cha
##02.11.49## maaleyakaM paaNDuraktam.h
##02.11.50## kuchandanaM ruukshaM agurukaalaM raktaM raktakaalaM vaa
##02.11.51## kaalaparvatakaM raktakaalaM anavadyavarNaM vaa
##02.11.52## koshaagaaraparvatakaM kaalaM kaalachitraM vaa
##02.11.53## shiita udakiiyaM padmaabhaM kaalasnigdhaM vaa
##02.11.54## naagaparvatakaM ruukshaM shaivalavarNaM vaa
##02.11.55## shaakalaM kapilam.h | iti
##02.11.56## laghu snigdhaM ashyaanaM sarpiHsnehalepi gandhasukhaM tvag.anusaaryanulbaNaM aviraagyushhNasahaM daahagraahi sukhasparshanaM iti chandanaguNaaH
##02.11.57## aguru joN^gakaM kaalaM kaalachitraM maNDalachitraM vaa
##02.11.58## shyaamaM doN^gakam.h
##02.11.59## paarasamudrakaM chitraruupaM ushiiragandhi navamaalikaagandhi vaa | iti
##02.11.60## guru snigdhaM peshalagandhi nirhaaryagnisahaM asamplutadhuumaM vimardasahaM ityaguruguNaaH
##02.11.61## tailaparNikaM ashokagraamikaM maaMsavarNaM padmagandhi
##02.11.62## joN^gakaM raktapiitakaM utpalagandhi gomuutragandhi vaa
##02.11.63## graamerukaM snigdhaM gomuutragandhi
##02.11.64## sauvarNakuDyakaM raktapiitaM maatuluN^gagandhi
##02.11.65## puurNakadviipakaM padmagandhi navaniitagandhi vaa
##02.11.66## bhadrashriyaM paaralauhityakaM jaatiivarNam.h
##02.11.67## aantaravatyaM ushiiravarNam.h
##02.11.68## ubhayaM kushhThagandhi cha | iti
##02.11.69## kaaleyakaH svarNabhuumijaH snigdhapiitakaH
##02.11.70## auttaraparvatako raktapiitakaH iti saaraaH |
##02.11.71## piNDakvaathadhuumasahaM aviraagi yogaanuvidhaayi cha
##02.11.72## chandanaaguruvachcha teshhaaM guNaaH
##02.11.73## kaantanaavakaM praiyakaM cha uttaraparvatakaM charma
##02.11.74## kaantanaavakaM mayuuragriivaabham.h
##02.11.75## praiyakaM niilapiitashvetalekhaabinduchitram.h
##02.11.76## tad.ubhayaM ashhTaaN^gulaayaamam.h
##02.11.77## bisii mahaabisii cha dvaadashagraamiiye
##02.11.78## avyaktaruupaa duhilitikaa chitraa vaa bisii
##02.11.79## parushhaa shvetapraayaa mahaabisii
##02.11.80## dvaadashaaN^gulaayaamaM ubhayam.h
##02.11.81## shyaamikaa kaalikaa kadalii chandra uttaraa shaakulaa chaarohajaaH
##02.11.82## kapilaa binduchitraa vaa shyaamikaa
##02.11.83## kaalikaa kapilaa kapotavarNaa vaa
##02.11.84## tad.h ubhayaM ashhTaaN^gulaayaamam.h
##02.11.85## parushhaa kadalii hastaayataa
##02.11.86## saa eva chandrachitraa chandra uttaraa
##02.11.87## kadaliitribhaagaa shaakulaa koThamaNDalachitraa kR^itakarNikaa.ajinachitraa vaa | iti
##02.11.88## saamuuraM chiinasii saamuulii cha baahlaveyaaH
##02.11.89## shhaTtriMshad.aN^gulaM aJNjanavarNaM saamuuram.h
##02.11.90## chiinasii raktakaalii paaNDukaalii vaa
##02.11.91## saamuulii godhuumavarNaa | iti
##02.11.92## saantinaa nalatuulaa vR^ittapR^ichchhaa chaudraaH
##02.11.93## saatinaa kR^ishhNaa
##02.11.94## nalatuulaa nalatuulavarNaa
##02.11.95## kapilaa vR^ittapuchchhaa cha iti charmajaatayaH |
##02.11.96## charmaNaaM mR^idu snigdhaM bahularoma cha shreshhTham.h
##02.11.97## shuddhaM shuddharaktaM paksharaktaM chaavikaM, khachitaM vaanachitraM khaNDasaN^ghaatyaM tantuvichchhinnaM cha
##02.11.98## kambalaH kauchapakaH kulamitikaa saumitikaa turagaastaraNaM varNakaM talichchhakaM vaaravaaNaH paristomaH samantabhadrakaM chaavikam.h
##02.11.99## pichchhilaM aardraM iva cha suukshmaM mR^idu cha shreshhTham.h
##02.11.100## ashhTaprotisaN^ghaatyaa kR^ishhNaa bhiN^gisii varshhavaaraNaM apasaaraka iti naipaalakam.h
##02.11.101## sampuTikaa chatur.ashrikaa lambaraa kaTavaanakaM praavarakaH sattalikaa iti mR^igaroma
##02.11.102## vaaN^gakaM shvetaM snigdhaM dukuulam.h
##02.11.103## pauNDrakaM shyaamaM maNisnigdham.h
##02.11.104## sauvarNakuDyakaM suuryavarNaM maNisnigdha udakavaanaM chatur.ashravaanaM vyaamishravaanaM cha
##02.11.105## eteshhaaM ekaaMshukaM adhyardhadvitrichatur.aMshukaM iti
##02.11.106## tena kaashikaM pauNDrakaM cha kshaumaM vyaakhyaatam.h
##02.11.107## maagadhikaa pauNDrikaa sauvarNakuDyakaa cha pattra uurNaa
##02.11.108## naagavR^iksho likucho bakulo vaTashcha yonayaH
##02.11.109## piitikaa naagavR^ikshikaa
##02.11.110## godhuumavarNaa laikuchii
##02.11.111## shvetaa baakulii
##02.11.112## sheshhaa navaniitavarNaa
##02.11.113## taasaaM sauvarNakuDyakaa shreshhThaa
##02.11.114## tayaa kausheyaM chiinapaTTaashcha chiinabhuumijaa vyaakhyaataaH
##02.11.115## maadhuraM aaparaantakaM kaaliN^gaM kaashikaM vaaN^gakaM vaatsakaM maahishhakaM cha kaarpaasikaM shreshhTham.h | iti
##02.11.116## ataH pareshhaaM ratnaanaaM pramaaNaM muulyalakshaNam.h |
##02.11.117## jaatiM ruupaM cha jaaniiyaannidhaanaM navakarma cha
##02.11.118## puraaNapratisaMskaaraM karma guhyaM upaskaraan.h |
##02.11.119## deshakaalapariibhogaM hiMsraaNaaM cha pratikriyaam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Starting ore mines and factories##
##02.12.01## aakaraadhyakshaH shulbadhaatushaastrarasapaakamaNiraagaGYaH tajGYasakho vaa tajjaatakarmakara upakaraNasampannaH kiTTamuushhaaN^gaarabhasmaliN^gaM vaa.a.akaraM bhuutapuurvaM abhutapuurvaM vaa bhuumiprastararasadhaatuM atyarthavarNagauravaM ugragandharasaM pariiksheta
##02.12.02## parvataanaaM abhiGYaata uddeshaanaaM bilaguha upatyakaalayanaguuDhakhaateshhvantaH prasyandino jambuuchuutataalaphalapakvaharidraabhedaguDa(guuDa?)haritaalamanaHshilaakshaudrahiN^gulukapuNDariikashukamayuurapattravarNaaH savarNa udakoshhadhiparyantaashchikkaNaa vishadaa bhaarikaashcha rasaaH kaaJNchanikaaH
##02.12.03## apsu nishhThyuutaaH tailavadvisarpiNaH shhaN^kamalagraahiNashcha taamraruupyayoH shataad.h upari veddhaaraH
##02.12.04## tatpratiruupakaM ugragandharasaM shilaajatu vidyaat.h
##02.12.05## piitakaastaamrakaaH taamrapiitakaa vaa bhuumiprastaradhaatavo bhinnaa niilaraajiivanto mudgamaashhakR^isaravarNaa vaa dadhibindupiNDachitraa haridraahariitakiipadmapattrashaivalayakR^itpliihaanavadyavarNaa bhinnaashchuJNchuvaalukaalekhaabindusvastikavantaH sugulikaa archishhmantaH taapyamaanaa na bhidyante bahuphenadhuumaashcha suvarNadhaatavaH pratiivaapaarthaaH taamraruupyavedhanaaH
##02.12.06## shaN^khakarpuurasphaTikanavaniitakapotapaaraavatavimalakamayuuragriivaavarNaaH sasyakagomedakaguDamatsyaNDikaavarNaaH kovidaarapadmapaaTaliikalaayakshaumaatasiipushhpavarNaaH sa-siisaaH saaJNjanaa visraa bhinnaaH shvetaabhaaH kR^ishhNaaH kR^ishhNaabhaaH shvetaaH sarve vaa lekhaabinduchitraa mR^idavo dhmaayamaanaa na sphuTanti bahuphenadhuumaashcha ruupyadhaatavaH
##02.12.07## sarvadhaatuunaaM gauravavR^iddhau sattvavR^iddhiH
##02.12.08## teshhaaM ashuddhaa muuDhagarbhaa vaa tiikshNamuutraksharabhaavitaa raajavR^ikshavaTapiilugopittarochanaamahishhakharakarabhamuutraleNDapiNDabaddhaaH tatpratiivaapaaH tad.avalepaa vaa vishuddhaaH sravanti
##02.12.09## yavamaashhatilapalaashapiilukshaarairgokshiiraajakshiirairvaa kadaliivajrakandapratiivapo maardavakaraH
##02.12.10ab## madhumadhukaM ajaapayaH sa-tailaM ghR^itaguDakiNvayutaM sa-kandaliikam.h |
##02.12.10chd## yad.h api shatasahasradhaa vibhinnaM bhavati mR^idu tribhireva tannishhekaiH
##02.12.11## godantashR^iN^gapratiivaapo mR^idustambhanaH
##02.12.12## bhaarikaH snigdho mR^idushcha prastaradhaaturbhuumibhaago vaa piN^galo haritaH paaTalo lohito vaa taamradhaatuH
##02.12.13## kaakamochakaH kapotarochanaavarNaH shvetaraajinaddho vaa visraH siisadhaatuH
##02.12.14## uushharakarburaH pakvaloshhThavarNo vaa trapudhaatuH
##02.12.15## kharumbaH paaNDurohitaH sinduvaarapushhpavarNo vaa tiikshNadhaatuH
##02.12.16## kaakaaNDabhujapattravarNo vaa vaikR^intakadhaatuH
##02.12.17## achchhaH snigdhaH sa-prabho ghoshhavaan.h shiitaH tiivraH tanuraagashcha maNidhaatuH
##02.12.18## dhaatusamutthaM tajjaatakarmaanteshhu prayojayet.h
##02.12.19## kR^itabhaaNDavyavahaaraM ekamukhaM, atyayaM chaanyatra kartR^ikretR^ivikretR^INaaM sthaapayet.h
##02.12.20## aakarikaM apaharantaM ashhTaguNaM daapayed.h anyatra ratnebhyaH
##02.12.21## stenaM anisR^ishhTa upajiivinaM cha baddhaM karma kaarayet.h, daNDa upakaariNaM cha
##02.12.22## vyayakriyaabhaarikaM aakaraM bhaagena prakrayeNa vaa dadyaat.h, laaghavikaM aatmanaa kaarayet.h
##02.12.23## lohaadhyakshaH taamrasiisatrapuvaikR^intakaarakuuTavR^ittakaMsataalalohakarmaantaan.h kaarayet.h, lohabhaaNDavyavahaaraM cha
##02.12.24## lakshaNaadhyakshashchaturbhaagataamraM ruupyaruupaM tiikshNatrapusiisaaJNjanaanaaM anyatamamaashhabiijayuktaM kaarayet.h - paNaM ardhapaNaM paadaM, ashhTabhaagaM iti, paadaajiivaM taamraruupaM - maashhakaM ardhamaashhakaM kaakaNiiM ardhakaakaNiiM iti
##02.12.25## ruupadarshakaH paNayaatraaM vyaavahaarikiiM koshapraveshyaaM cha sthaapayet.h
##02.12.26## ruupikaM ashhTakaM shataM, paJNchakaM shataM vyaajiiM, paariikshikaM ashhTabhaagikaM, shataM, paJNchaviMshatipaNaM atyayaM cha anyatrakartR^ikretR^ivikretR^ipariikshitR^ibhyaH
##02.12.27## khany.adhyakshaH shaN^khavajramaNimuktaapravaalakshaarakarmaantaan.h kaarayet.h, paNanavyavahaaraM cha
##02.12.28## lavaNaadhyakshaH paakamuktaM lavaNabhaagaM prakrayaM cha yathaakaalaM saN^gR^ihNiiyaad.h, vikrayaachcha muulyaM ruupaM vyaajiiM cha
##02.12.29## aagantulavaNaM shhaDbhaagaM dadyaat.h
##02.12.30## dattabhaagavibhaagasya vikrayaH, paJNchakaM shataM vyaajiiM ruupaM ruupikaM cha
##02.12.31## kretaa shulkaM raajapaNyachchhedaanuruupaM cha vaidharaNaM dadyaat.h, anyatra kretaa shhaTchhataM atyayaM cha
##02.12.32## vilavaNaM uttamaM daNDaM dadyaad.h, anishhR^ishhTa upajiivii chaanyatra vaanaprasthebhyaH
##02.12.33## shrotriyaaH tapasvino vishhTayashcha bhaktalavaNaM hareyuH
##02.12.34## ato.anyo lavaNakshaaravargaH shulkaM dadyaat.h
##02.12.35ab## evaM muulyaM cha bhaagaM cha vyaajiiM parighaM atyayam.h |
##02.12.35chd## shulkaM vaidharaNaM daNDaM ruupaM ruupikaM eva cha
##02.12.36ab## khanibhyo dvaadashavidhaM dhaatuM paNyaM cha saMharet.h |
##02.12.36chd## evaM sarveshhu paNyeshhu sthaapayen.h mukhasaN^graham.h
##02.12.37ab## aakaraprabhaH koshaH koshaad.h daNDaH prajaayate |
##02.12.37chd## pR^ithivii koshadaNDaabhyaaM praapyate koshabhuushhaNaa  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of gold in the Rorkshop##
##02.13.01## suvarNaadhyakshaH suvarNarajatakarmaantaanaaM asambandhaaveshanachatuHshaalaaM ekadvaaraaM akshashaalaaM kaarayet.h
##02.13.02## vishikhaamadhye sauvarNikaM shilpavantaM abhijaataM praatyayikaM cha sthaapayet.h
##02.13.03## jaambuunadaM shaatakumbhaM haaTakaM vaiNavaM shR^iN^gashuktijaM jaataruupaM rasaviddhaM aakara udgataM cha suvarNam.h
##02.13.04## kiJNjalkavarNaM mR^idu snigdhaM anaadi bhraajishhNu cha shreshhThaM, raktapiitakaM madhyamaM, raktaM avaram.h
##02.13.05## shreshhThaanaaM paaNDu shvetaM chaapraaptakam.h
##02.13.06## tad.h yenaapraaptakaM tachchaturguNena siisena shodhayet.h
##02.13.07## siisaanvayena bhidyamaanaM shushhkapaTalairdhmaapayet.h
##02.13.08## ruukshatvaad.h bhidyamaanaM tailagomaye niSecayet.h
##02.13.09## aakara udgataM siisaanvayena bhidyamaanaM paakapattraaNi kR^itvaa gaNDikaasu kuTTayet.h, kadaliivajrakandakalke vaa niSecayet.h
##02.13.10## tuttha udgataM gauDikaM kaambukaM chaakravaalikaM cha ruupyam.h
##02.13.11## shvetaM snigdhaM mR^idu cha shreshhTham.h
##02.13.12## viparyaye sphoTanaM cha dushhTam.h
##02.13.13## tatsiisachaturbhaagena shodhayet.h
##02.13.14## udgatachuulikaM achchhaM bhraajishhNu dadhivarNaM cha shuddham.h
##02.13.15## shuddhasya eko haaridrasya suvarNo varNakaH
##02.13.16## tataH shulbakaakaNy.uttaraapasaaritaa aachatuHsiimaantaad.h iti shhoDasha varNakaaH
##02.13.17## suvarNaM puurvaM nikashhya pashchaad.h varNikaaM nikashhayet.h
##02.13.18## samaraagalekhaM animna unnate deshe nikashhitaM, parimR^iditaM pariliiDhaM nakhaantaraad.h vaa gairikeNaavachuurNitaM upadhiM vidyaat.h
##02.13.19## jaatihiN^gulukena pushhpakaasiisena vaa gomuutrabhaavitena digdhenaagrahastena saMspR^ishhTaM suvarNaM shvetiibhavati
##02.13.20## sa-kesaraH snigdho mR^idurbhaajishhNushcha nikashharaagaH shreshhThaH
##02.13.21## kaaliN^gakaH taapiipaashhaaNo vaa mudgavarNo nikashhaH shreshhThaH
##02.13.22## samaraagii vikrayakrayahitaH
##02.13.23## hastichchhavikaH saharitaH pratiraagii vikrayahitaH
##02.13.24## sthiraH parushho vishhamavarNashchaapratiraagii krayahitaH
##02.13.25## chhedashchikkaNaH samavarNaH shlakshNo mR^idurbhaajishhNushcha shreshhThaH
##02.13.26## taapo bahir.antashcha samaH kiJNjalkavarNaH kuraNDakapushhpavarNo vaa shreshhThaH
##02.13.27## shyaavo niilashchaapraaptakaH
##02.13.28## tulaapratimaanaM pautavaadhyakshe vakshyaamaH
##02.13.29## tena upadeshena ruupyasuvarNaM dadyaad.h aadadiita cha
##02.13.30## akshashaalaaM anaayukto na upagachchhet.h
##02.13.31## abhigachchhann.h uchchhedyaH
##02.13.32## aayukto vaa saruupyasuvarNaH tena eva jiiyeta
##02.13.33## vichitavastrahastaguhyaaH kaaJNchanapR^ishhatatvashhTR^itapaniiyakaaravo dhmaayakacharakapaaMsudhaavakaaH pravisheyurnishhkaseyushcha
##02.13.34## sarvaM cha eshhaaM upakaraNaM anishhThitaashcha prayogaaH tatra evaavatishhTheran.h
##02.13.35## gR^ihiitaM suvarNaM dhR^itaM cha prayogaM karaNamadhye dadyaat.h
##02.13.36## saayaM praatashcha lakshitaM kartR^ikaarayitR^imudraabhyaaM nidadhyaat.h
##02.13.37## kshepaNo guNaH kshudrakaM iti karmaaNi
##02.13.38## kshepaNaH kaachaarpaNaadiini
##02.13.39## guNaH suutravaanaadiini
##02.13.40## ghanaM sushhiraM pR^ishhataadiyuktaM kshudrakaM iti
##02.13.41## arpayet.h kaachakarmaNaH paJNchabhaagaM kaaJNchanaM dashabhaagaM kaTumaanam.h
##02.13.42## taamrapaadayuktaM ruupyaM ruupyapaadayuktaM vaa suvarNaM saMskR^itakaM, tasmaad.h rakshet.h
##02.13.43## pR^ishhatakaachakarmaNaH trayo hi bhaagaaH paribhaaNDaM dvau vaastukaM, chatvaaro vaa vaastukaM trayaH paribhaaNDam.h
##02.13.44## tvashhTR^ikarmaNaH shulbabhaaNDaM samasuvarNena samyuuhayet.h
##02.13.45## ruupyabhaaNDaM ghanaM sushhiraM vaa suvarNaardhenaavalepayet.h
##02.13.46## chaturbhaagasuvarNaM vaa vaalukaahiN^gulukasya rasena chuurNena vaa vaasayet.h |
##02.13.47## tapaniiyaM jyeshhThaM suvarNaM suraagaM samasiisaatikraantaM paakapattrapakvaM saindhavikayaa ujjvaalitaM niilapiitashvetaharitashukapattravarNaanaaM prakR^itirbhavati
##02.13.48## tiikshNaM chaasya mayuuragriivaabhaM shvetabhaN^gaM chimichimaayitaM piitachuurNitaM kaakaNikaH suvarNaraagaH
##02.13.49## taaraM upashuddhaM vaa - asthitutthe chatuH samasiise chatuH shushhkatutthe chatuH kapaale trirgomaye dvirevaM saptadashatutthaatikraantaM saindhavikayaa ujjvaalitam.h
##02.13.50## etasmaat.h kaakaNy.uttaramaad.h vimaashhaad.h iti suvarNe deyaM, pashchaad.h raagayogaH, shvetataaraM bhavati |
##02.13.51## trayo.aMshaaH tapaniiyasya dvaatriMshadbhaagashvetataaraM uurchchhitaaH tat.h shvetalohitakaM bhavati
##02.13.52## taamraM piitakaM karoti
##02.13.53## tapaniiyaM ujjvaalya raagatribhaagaM dadyaat.h, piitaraagaM bhavati
##02.13.54## shvetataarabhaagau dvaavekaH tapaniiyasya mudgavarNaM karoti
##02.13.55## kaalaayasasyaardhabhaagaabhyaktaM kR^ishhNaM bhavati
##02.13.56## pratilepinaa rasena dviguNaabhyaktaM tapaniiyaM shukapattravarNaM bhavati
##02.13.57## tasyaarambhe raagavisheshheshhu prativarNikaaM gR^ihNiiyaat.h
##02.13.58## tiikshNataamrasaMskaaraM cha budhyeta
##02.13.59## tasmaad.h vajramaNimuktaapravaalaruupaaNaaM apaneyimaanaM cha ruupyasuvarNabhaaNDabandhapramaaNaani cha
##02.13.60ab## samaraagaM samadvandvaM asaktapR^ishhataM sthiram.h |
##02.13.60chd## supramR^ishhTaM asampiitaM vibhaktaM dhaaraNe sukham.h
##02.13.61ab## abhiniitaM prabhaayuktaM saMsthaanaM adhuraM samam.h |
##02.13.61chd## manonetraabhiraamaM cha tapaniiyaguNaaH smR^itaaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Activity of the goldsmitH in the market-highRay##
##02.14.01## sauvarNikaH paurajaanapadaanaaM ruupyasuvarNaM aaveshanibhiH kaarayet.h
##02.14.02## nirdishhTakaalakaaryaM cha karma kuryuH, anirdishhTakaalaM kaaryaapadesham.h
##02.14.03## kaaryasyaanyathaakaraNe vetananaashaH, taddviguNashcha daNDaH
##02.14.04## kaalaatipaatane paadahiinaM vetanaM taddviguNashcha daNDaH
##02.14.05## yathaavarNapramaaNaM nikshepaM gR^ihNiiyuH tathaavidhaM evaarpayeyuH
##02.14.06## kaalaantaraad.h api cha tathaavidhaM eva pratigR^ihNiiyuH, anyatra kshiiNaparishiirNaabhyaam.h
##02.14.07## aaveshanibhiH suvarNapudgalalakshaNaprayogeshhu tattaj jaaniiyaat.h
##02.14.08## taptakaladhautakayoH kaakaNikaH suvarNe kshayo deyaH
##02.14.09## tiikshNakaakaNii - ruupyadviguNaH - raagaprakshepaH, tasya shhaDbhaagaH kshayaH
##02.14.10## varNahiine maashhaavare puurvaH saahasadaNDaH, pramaaNahiine madhyamaH, tulaapratimaana upadhaavuttamaH, kR^itabhaaNDa upadhau cha
##02.14.11## sauvarNikenaadR^ishhTaM anyatra vaa prayogaM kaarayato dvaadashapaNo daNDaH
##02.14.12## karturdviguNaH sa-apasaarashchet.h
##02.14.13## anapasaaraH kaNTakashodhanaaya niiyeta
##02.14.14## kartushcha dvishato daNDaH paNachchhedanaM vaa
##02.14.15## tulaapratimaanabhaaNDaM pautavahastaat.h kriiNiiyuH
##02.14.16## anyathaa dvaadashapaNo daNDaH
##02.14.17## ghanaM sushhiraM samyuuhyaM avalepyaM saN^ghaatyaM vaasitakaM cha kaarukarma
##02.14.18## tulaavishhamaM apasaaraNaM visraavaNaM peTakaH piN^kashcha iti haraNa upaayaaH
##02.14.19## samnaaminyutkiirNikaa bhinnamastaka upakaNThii kushikyaa sakaTukakshyaa parivelyaa.ayaskaantaa cha dushhTatulaaH
##02.14.20## ruupyasya dvau bhaagaavekaH shulbasya tripuTakam.h
##02.14.21## tenaakarod.h gataM apasaaryate tattripuTakaapasaaritam.h
##02.14.22## shulbena shulbaapasaaritaM, vellakena vellakaapasaaritaM, shulbaardhasaareNa hemnaa hemaapasaaritam.h
##02.14.23## muukamuushhaa puutikiTTaH karaTukamukhaM naalii sandaMsho joN^ganii suvarchikaalavaNaM tad.h eva suvarNaM ityapasaaraNamaargaaH
##02.14.24## puurvapraNihitaa vaa piNDavaalukaa muushhaabhedaad.h agnishhThaad.h uddhriyante
##02.14.25## pashchaad.h bandhane aachitakapattrapariikshaayaaM vaa ruupyaruupeNa parivartanaM visraavaNaM, piNDavaalukaanaaM lohapiNDavaalukaabhirvaa
##02.14.26## gaaDhashchaabhyuddhaaryashcha peTakaH samyuuhyaavalepyasaN^ghaatyeshhu kriyate
##02.14.27## siisaruupaM suvarNapattreNaavaliptaM abhyantaraM ashhTakena baddhaM gaaDhapeTakaH
##02.14.28## sa eva paTalasampuTeshhvabhyuddhaaryaH
##02.14.29## pattraM aashlishhTaM yamakapattraM vaa.avalepyeshhu kriyate
##02.14.30## shulbaM taaraM vaa garbhaH pattraaNaaM saN^ghaatyeshhu kriyate
##02.14.31## shulbaruupaM suvarNapattrasaMhataM pramR^ishhTaM supaarshvaM, tad.h eva yamakapattrasaMhataM pramR^ishhTaM taamrataararupaM cha uttaravarNakaH
##02.14.32## tad.h ubhayaM taapanikashhaabhyaaM nihshabda ullekhanaabhyaaM vaa vidyaat.h
##02.14.33## abhyuddhaaryaM badaraamle lavaNa udake vaa saadayanti iti peTakaH 
##02.14.34## ghane sushhire vaa ruupe suvarNamR^inmaalukaahiN^gulukakalpo vaa tapto.avatishhThate
##02.14.35## dR^iDhavaastuke vaa ruupe vaalukaamishraM jatu gaandhaarapaN^ko vaa tapto.avatishhThate
##02.14.36## tayoH taapanaM avadhvaMsanaM vaa shuddhiH
##02.14.37## sa-paribhaaNDe vaa ruupe lavaNaM ulkayaa kaTusharkarayaa taptaM avatishhThate
##02.14.38## tasya kvaathanaM shuddhiH
##02.14.39## abhrapaTalaM ashhTakena dviguNavaastuke vaa ruupe badhyate
##02.14.40## tasyaapihitakaachakasya udake nimajjata ekadeshaH siidati, paTalaantareshhu vaa suuchyaa bhidyate
##02.14.41## maNayo ruupyaM suvarNaM vaa ghanasushhiraaNaaM piN^kaH
##02.14.42## tasya taapanaM avadhvaMsanaM vaa shuddhiH | iti piN^kaH
##02.14.43## tasmaad.h vajramaNimuktaapravaalaruupaaNaaM jaatiruupavarNapramaaNapudgalalakshaNaanyupalabheta
##02.14.44## kR^itabhaaNDapariikshaayaaM puraaNabhaaNDapratisaMskaare vaa chatvaaro haraNa upaayaaH - parikuTTanaM avachchhedanaM ullekhanaM parimardanaM vaa
##02.14.45## peTakaapadeshena pR^ishhataM guNaM piTakaaM vaa yat.h parishaatayanti tatparikuTTanam.h
##02.14.46## yaddviguNavaastukaanaaM vaa ruupe siisaruupaM prakshipyaabhyantaraM avachchhindanti tad.h avachchhedanam.h
##02.14.47## yad.h ghanaanaaM tiikshNena ullikhanti tad.h ullekhanam.h
##02.14.48## haritaalamanaHshilaahiN^gulukachuurNaanaaM anyatamena kuruvindachuurNena vaa vastraM samyuuhya yat.h parimR^idnanti tat.h parimardanam.h
##02.14.49## tena sauvarNaraajataani bhaaNDaani kshiiyante, na cha eshhaaM kiJNchid.h avarugNaM bhavati
##02.14.50## bhagnakhaNDaghR^ishhTaanaaM samyuuhyaanaaM sadR^ishenaanumaanaM kuryaat.h 
##02.14.51## avalepyaanaaM yaavad.h utpaaTitaM taavad.h utpaaTyaanumaanaM kuryaat.h
##02.14.52## viruupaaNaaM vaa taapanaM udakapeshhaNaM cha bahushaH kuryaat.h
##02.14.53## avakshepaH pratimaanaM agnirgaNDikaa bhaNDikaadhikaraNii piJNchhaH suutraM chellaM bollanaM shira utsaN^go makshikaa svakaaya iikshaa dR^itirudakasharaavaM agnishhThaM iti kaachaM vidyaat.h
##02.14.54## raajataanaaM visraM malagraahi parushhaM prastiinaM vivarNaM vaa dushhTaM iti vidyaat.h
##02.14.55ab## evaM navaM cha jiirNaM cha viruupaM chaapi bhaaNDakam.h |
##02.14.55chd## pariikshetaatyayaM cha eshhaaM yathaa uddishhTaM prakalpayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of the magashin##
##02.15.01## koshhThaagaaraadhyakshaH siitaaraashhTrakrayimaparivartakapraamityakaapamityakasaMhanikaanyajaatavyayapratyaaya upasthaanaanyupalabhet.h
##02.15.02## siitaa.adhyaksha upaniitaH sasyavarNakaH siitaa
##02.15.03## piNDakaraH shhaDbhaagaH senaabhaktaM baliH kara utsaN^gaH paarshvaM paarihiiNikaM aupaayanikaM kaushhTheyakaM cha raashhTram.h
##02.15.04## dhaanyamuulyaM koshanirhaaraH prayogapratyaadaanaM cha krayimam.h
##02.15.05## sasyavarNaanaaM arghaantareNa vinimayaH parivartakaH
##02.15.06## sasyayaachanaM anyataH praamityakam.h
##02.15.07## tad.h eva pratidaanaarthaM aapamityakam.h
##02.15.08## kuTTakarochakasaktushuktapishhTakarma tajjiivaneshhu tailapiiDanamaudrachaakrikeshhvikshuuNaaM cha kshaarakarma saMhanikaa
##02.15.09## nashhTaprasmR^itaadiranyajaataH
##02.15.10## vikshepavyaadhitaantaraarambhasheshhaM cha vyayapratyaayaH
##02.15.11## tulaamaanaantaraM hastapuuraNaM utkaro vyaajii paryushhitaM praarjitaM cha upasthaanam.h | iti
##02.15.12## dhaanyasnehakshaaralavaNaanaaM dhaanyakalpaM siitaa.adhyakshe vakshyaamaH
##02.15.13## sarpistailavasaamajjaanaH snehaaH
##02.15.14## phaaNitaguDamatsyaNDikaakhaNDasharkaraaH kshaaravargaH
##02.15.15## saindhavasaamudrabiDayavakshaarasauvarchala udbhedajaa lavaNavargaH
##02.15.16## kshaudraM maardviikaM cha madhu
##02.15.17## ikshurasaguDamadhuphaaNitajaambavapanasaanaaM anyatamo meshhashR^iN^giipippaliikvaathaabhishhuto maasikaH shhaaNmaasikaH saaMvatsariko vaa chidbhiTorvaaruka ikshukaaNDaamraphalaamalakaavasutaH shuddho vaa shuktavargaH
##02.15.18## vR^ikshaamlakaramardaamravidalaamalakamaatuluN^gakolabadarasauviirakaparuushhakaadiH phalaamlavargaH
##02.15.19## dadhidhaanyaamlaadirdravaamlavargaH
##02.15.20## pippaliimarichashR^iN^giberaa.ajaajiikiraatatiktagaurasarshhapakustumburuchorakadamanakamaruvakashigrukaaNDaadiH kaTukavargaH
##02.15.21## shushhkamatsyamaaMsakandamuulaphalashaakaadi cha shaakavargaH
##02.15.22## tato.ardhaM aapad.arthaM jaanapadaanaaM sthaapayed.h, ardhaM upayuJNjiita
##02.15.23## navena chaanavaM shodhayet.h
##02.15.24## kshuNNaghR^ishhTapishhTabhR^ishhTaanaaM aardrashushhkasiddhaanaaM cha dhaanyaanaaM vR^iddhikshayapramaaNaani pratyakshiikurviita
##02.15.25## kodravavriihiiNaaM ardhaM saaraH, shaaliinaaM ardhabhaaga uunaH, tribhaaga uuno varakaaNaam.h
##02.15.26## priyaN^guuNaaM ardhaM saaro navabhaagavR^iddhishcha
##02.15.27## udaarakaH tulyaH, yavaa godhuumaashcha kshuNNaaH, tilaa yavaa mudgamaashhaashcha ghR^ishhTaaH
##02.15.28## paJNchabhaagavR^iddhirgodhuumaH, saktavashcha
##02.15.29## paada uunaa kalaayachamasii
##02.15.30## mudgamaashhaaNaaM ardhapaada uunaa
##02.15.31## shaumbyaanaaM ardhaM saaraH, tribhaaga uuno masuuraaNaam.h
##02.15.32## pishhTaM aamaM kulmaashhaashchaadhyardhaguNaaH
##02.15.33## dviguNo yaavakaH, pulaakaH, pishhTaM cha siddham.h
##02.15.34## kodravavaraka udaarakapriyaN^guuNaaM triguNaM annaM, chaturguNaM vriihiiNaaM, paJNchaguNaM shaaliinaam.h
##02.15.35## timitaM aparaannaM dviguNaM, ardhaadhikaM viruuDhaanaam.h
##02.15.36## paJNchabhaagavR^iddhirbhR^ishhTaanaam.h
##02.15.37## kalaayo dviguNaH, laajaa bharujaashcha
##02.15.38## shhaTkaM tailaM atasiinaam.h
##02.15.39## nimbakushaamrakapitthaadiinaaM paJNchabhaagaH
##02.15.40## chaturbhaagikaaH tilakusumbhamadhuuka iN^gudiisnehaaH
##02.15.41## kaarpaasakshaumaaNaaM paJNchapale palaM suutram.h
##02.15.42## paJNchadroNe shaaliinaaM dvaadashaaDhakaM taNDulaanaaM kalabhabhojanaM, ekaadashakaM vyaalaanaaM, dashakaM aupavaahyaanaaM navakaM saamnaahyaanaaM, ashhTakaM pattiinaaM, saptakaM mukhyaanaaM, shhaTkaM deviikumaaraaNaaM, paJNchakaM raaGYaaM, akhaNDaparishuddhaanaaM vaa tuaNDulaanaaM prasthaH
##02.15.43## taNDulaanaaM prasthaH chaturbhaagaH suupaH suupashhoDasho lavaNasyaaMshaH chaturbhaagaH sarpishhaH tailasya vaa ekaM aaryabhaktaM puMsaH
##02.15.44## shhaDbhaagaH suupaH ardhasnehaM avaraaNaam.h
##02.15.45## paada uunaM striiNaam.h
##02.15.46## ardhaM baalaanaam.h
##02.15.47## maaMsapalaviMshatyaa snehaardhakuDubaH paliko lavaNasyaaMshaH kshaarapalayogo dvidharaNikaH kaTukayogo dadhnushchaardhaprasthaH
##02.15.48## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##02.15.49## shaakaanaaM adhyardhaguNaH, shushhkaaNaaM dviguNaH, sa chaiva yogaH
##02.15.50## hasty.ashvayoH tad.adhyakshe vidhaapramaaNaM vakshyaamaH
##02.15.51## baliivardaanaaM maashhadroNaM yavaanaaM vaa pulaakaH, sheshhaM ashvavidhaanam.h
##02.15.52## visheshho ghaaNapiNyaakatulaa, kaNakuNDakaM dashaaDhakaM vaa
##02.15.53## dviguNaM mahishha ushhTraaNaam.h
##02.15.54## ardhadroNaM kharapR^ishhatarohitaanaam.h
##02.15.55## aaDhakaM eNakuraN^gaaNaam.h
##02.15.56## ardhaaDhakaM aja eDakavaraahaaNaaM, dviguNaM vaa kaNakuNDakam.h
##02.15.57## prasthodanaH shunaam.h
##02.15.58## haMsakrauJNchamayuuraaNaaM ardhaprasthaH
##02.15.59## sheshhaaNaaM ato mR^igapashupakshivyaalaanaaM ekabhaktaad.h anumaanaM graahayet.h
##02.15.60## aN^gaaraaMH tushhaan.h lohakarmaantabhittilepyaanaaM haarayet.h
##02.15.61## kaNikaa daasakarmakarasuupakaaraaNaaM, ato.anyad.h audanikaapuupikebhyaH prayachchhet.h
##02.15.62## tulaamaanabhaaNDaM rochaniidR^ishhanmusala uluukhalakuTTakarochakayantrapattrakashuurpachaalanikaakaNDoliipiTakasammaarjanyashcha upakaraNaani
##02.15.63## maarjakarakshakadharakamaayakamaapakadaayakadaapakashalaakaapratigraahakadaasakarmakaravargashcha vishhTiH
##02.15.64ab## uchchairdhaanyasya nikshepo muutaaH kshaarasya saMhataaH |
##02.15.64chd## mR^itkaashhThakoshhThaaH snehasya pR^ithivii lavaNasya cha  (iti) 


 ##  Chapt |   Director of trade##
##02.16.01## paNyaadhyakshaH sthalajalajaanaaM naanaavidhaanaaM paNyaanaaM sthalapathavaaripatha upayaataanaaM saaraphalgv.arghaantaraM priyaapriyataaM cha vidyaat.h, tathaa vikshepasaN^kshepakrayavikrayaprayogakaalaan.h
##02.16.02## yachcha paNyaM prachuraM syaat.h tad.h ekiikR^ityaarghaM aaropayet.h
##02.16.03## praapte.arghe vaa.arghaantaraM kaarayet.h
##02.16.04## svabhuumijaanaaM raajapaNyaanaaM ekamukhaM vyavahaaraM sthaapayet.h, parabhuumijaanaaM anekamukham.h
##02.16.05## ubhayaM cha prajaanaaM anugraheNa vikraapayet.h
##02.16.06## sthuulaM api cha laabhaM prajaanaaM aupaghaatikaM vaarayet.h
##02.16.07## ajasrapaNyaanaaM kaala uparodhaM saN^kuladoshhaM vaa na utpaadayet.h
##02.16.08## bahumukhaM vaa raajapaNyaM vaidehakaaH kR^itaarghaM vikriiNiiran.h
##02.16.09## chhedaanuruupaM cha vaidharaNaM dadyuH
##02.16.10## shhoDashabhaago maanavyaajii, viMshatibhaagaH tulaamaanaM, gaNyapaNyaanaaM ekaadashabhaagaH
##02.16.11## parabhuumijaM paNyaM anugraheNaavaahayet.h
##02.16.12## naavikasaarthavaahebhyashcha parihaaraM aayatikshamaM dadyaat.h
##02.16.13## anabhiyogashchaartheshhvaagantuunaaM, anyatra sabhyaa upakaaribhyaH
##02.16.14## paNyaadhishhThaataaraH paNyamuulyaM ekamukhaM kaashhThadroNyaaM ekachchhidraapidhaanaayaaM nidadhyuH
##02.16.15## ahnashchaashhTame bhaage paNyaadhyakshasyaarpayeyuH - idaM vikriitaM, idaM sheshham iti
##02.16.16## tulaamaanabhaaNDaM chaarpayeyuH
##02.16.17## iti svavishhaye vyaakhyaatam.h
##02.16.18## paravishhaye tu - paNyapratipaNyayorarghaM muulyaM chaagamayya shulkavartanyaa.a.ativaahikagulmataradeyabhaktabhaagavyayashuddhaM udayaM pashyet.h
##02.16.19## asatyudaye bhaaNDanirvahaNena paNyapratipaNyaanayanena vaa laabhaM pashyet.h
##02.16.20## tataH saarapaadena sthalavyavahaaraM adhvanaa kshemeNa prayojayet.h
##02.16.21## aTavy.antapaalapuraraashhTramukhyaishcha pratisaMsargaM gachchhed.h anugrahaartham.h
##02.16.22## aapadi saaraM aatmaanaM vaa mokshayet.h
##02.16.23## aatmano vaa bhuumiM praaptaH sarvadeyavishuddhaM vyavahareta
##02.16.24## vaaripathe vaa yaanabhaagakapathy.adanapaNyapratipaNyaarghapramaaNayaatraakaalabhayapratiikaarapaNyapattanachaaritraaNyupalabheta
##02.16.25ab## nadiipathe cha viGYaaya vyavahaaraM charitrataH |
##02.16.25chd## yato laabhaH tato gachchhed.h alaabhaM parivarjayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Director of forest produce##
##02.17.01## kupyaadhyaksho dravyavanapaalaiH kupyaM aanaayayet.h
##02.17.02## dravyavanakarmaantaaMshcha prayojayet.h
##02.17.03## dravyavanachchhidraaM cha deyaM atyayaM cha sthaapayed.h anyatraapadbhyaH
##02.17.04## kupyavargaH - shaakatinishadhanvanaarjunamadhuukatilakasaalashiMshapaa.arimedaraajaadanashiriishhakhadirasaralataalasarjaashvakarNasomavalkakushaamrapriyakadhavaadiH saaradaaruvargaH
##02.17.05## uTajachimiyachaapaveNuvaMshasaatinakaNTakabhaalluukaadirveNuvargaH
##02.17.06## vetrashiikavalliivaashiishyaamalataanaagalataa.a.adirvalliivargaH
##02.17.07## maalatiimuurvaa.arkashaNagavedhukaa.atasy.aadirvalkavargaH
##02.17.08## muJNjabalbajaadi rajjubhaaNDam.h
##02.17.09## taaliitaalabhuurjaanaaM pattram.h
##02.17.10## kiMshukakusumbhakuN^kumaanaaM pushhpam.h
##02.17.11## kandamuulaphalaadiraushhadhavargaH
##02.17.12## kaalakuuTavatsanaabhahaalaahalameshhashR^iN^gamustaakushhThamahaavishhavellitakagauraardrabaalakamaarkaTahaimavatakaaliN^gakadaaradakaaN^kolasaaraka ushhTrakaadiini vishhaaNi, sarpaaH kiiTaashcha ta eva kumbhagataaH vishhavargaH
##02.17.13## godhaaserakadviipy.R^ikshashiMshumaarasiMhavyaaghrahastimahishhachamarasR^imarakhaDgagomR^igagavayaanaaM charmaasthipittasnaayv.akshidantashR^iN^gakhurapuchchhaani, anyeshhaaM vaa.api mR^igapashupakshivyaalaanaam.h
##02.17.14## kaalaayasataamravR^ittakaMsasiisatrapuvaikR^intakaarakuuTaani lohaani
##02.17.15## vidalamR^ittikaamayaM bhaaNDam.h
##02.17.16## aN^gaaratushhabhasmaani, mR^igapashupakshivyaalavaaTaaH kaashhThatR^iNavaaTaashcha | iti
##02.17.17ab## bahirantashcha karmaantaa vibhaktaaH saarvabhaaNDikaaH |
##02.17.17chd## aajiivapurarakshaa.arthaaH kaaryaaH kupya upajiivinaa  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of the armoury##
##02.18.01## aayudhaagaaraadhyakshaH saaN^graamikaM daurgakarmikaM parapuraabhighaatikaM cha yantraM aayudhaM aavaraNaM upakaraNaM cha tajjaatakaarushilpibhiH kR^itakarmapramaaNakaalavetanaphalanishhpattibhiH kaarayet.h, svabhuumishhu cha sthaapayet.h
##02.18.02## sthaanaparivartanaM aatapapravaatapradaanaM cha bahushaH kuryaat.h
##02.18.03## uushhma upasnehakrimibhirupahanyamaanaM anyathaa sthaapayet.h
##02.18.04## jaatiruupalakshaNapramaaNaagamamuulyanikshepaishcha upalabheta
##02.18.05## sarvatobhadrajaamadagnyabahumukhavishvaasaghaatisaN^ghaaTiiyaanakaparjanyakabaahu.uurdhvabaahv.ardhabaahuuni sthitayantraaNi
##02.18.06## paaJNchaalikadevadaNDasuukarikaamusalayashhTihastivaarakataalavR^intamudgaragadaaspR^iktalaakuddaalaasphaaTima utpaaTima udghaaTimashataghnitrishuulachakraaNi chalayantraaNi
##02.18.07## shaktipraasakuntahaaTakabhiNDipaalashuulatomaravaraahakarNakaNayakarpaNatraasikaadiini cha hulamukhaani
##02.18.08## taalachaapadaaravashaarN^gaaNi kaarmukakodaNDadruuNaa dhanuuMshhi
##02.18.09## muurvaa.arkashanagavedhuveNusnaayuuni jyaaH
##02.18.10## veNusharashalaakaadaNDaasananaaraachaashcha ishhavaH
##02.18.11## teshhaaM mukhaani chhedanabhedanataaDanaanyaayasaasthidaaravaaNi
##02.18.12## nistriMshamaNDalaagraasiyashhTayaH khaDgaaH
##02.18.13## khaDgamahishhavaaraNavishhaaNadaaruveNumuulaani tsaravaH
##02.18.14## parashukuThaarapaTTasakhanitrakuddaalakrakachakaaNDachchhedanaaH kshurakalpaaH
##02.18.15## yantragoshhpaNamushhTipaashhaaNarochaniidR^ishhadashchaashmaayudhaani
##02.18.16## lohajaalikaapaTTakavachasuutrakaN^kaTashiMshumaarakakhaDgidhenukahastigocharmakhurashR^iN^gasaN^ghaataM varmaaNi
##02.18.17## shirastraaNakaNThatraaNakuurpaasakaJNchukavaaravaaNapaTTanaaga udarikaaH peTiicharmahastikarNataalamuuladhamanikaakapaaTakiTikaa.apratihatabalaahakaantaashchaavaraNaaNi
##02.18.18## hastirathavaajinaaM yogyaabhaaNDaM aalaN^kaarikaM samnaahakalpanaashcha upakaraNaani
##02.18.19## aindrajaalikaM aupanishhadikaM cha karma
##02.18.20ab## karmaantaanaaM cha - ichchhaaM aarambhanishhpattiM prayogaM vyaajaM uddayam.h |
##02.18.20chd## kshayavyayau cha jaaniiyaat.h kupyaanaaM aayudha iishvaraH  (iti) 


 ##  Chapt |   Standardization of Rights and measures##
##02.19.01## pautavaadhyakshaH pautavakarmaantaan.h kaarayet.h
##02.19.02## dhaanyamaashhaa dasha suvarNamaashhakaH, paJNcha vaa guJNjaaH
##02.19.03## te shhoDasha suvarNaH karshho vaa
##02.19.04## chatushhkarshhaM palam.h
##02.19.05## ashhTaashiitirgaurasarshhapaa ruupyamaashhakaH
##02.19.06## te shhoDasha dharaNaM, shaumbyaani vaa viMshatiH
##02.19.07## viMshatitaNDulaM vajradharaNam.h
##02.19.08## ardhamaashhakaH maashhakaH dvau chatvaaraH ashhTau maashhakaaH suvarNo dvau chatvaaraH, ashhTau suvarNaaH dasha viMshatiH triMshat.h chatvaariMshat.h shataM iti
##02.19.09## tena dharaNaani vyaakhyaataani
##02.19.10## pratimaanaanyayomayaani maagadhamekalashailamayaani yaani vaa na udakapradehaabhyaaM vR^iddhiM gachchheyurushhNena vaa hraasam.h
##02.19.11## shhaDaN^gulaad.h uurdhvaM ashhTaaN^gula uttaraa dasha tulaaH kaarayet.h lohapalaad.h uurdhvaM ekapala uttaraaH, yantraM ubhayataHshikyaM vaa
##02.19.12## paJNchatriMshatpalalohaaM dvisaptaty.aN^gulaayaamaaM samavR^ittaaM kaarayet.h
##02.19.13## tasyaaH paJNchapalikaM maNDalaM baddhvaa samakaraNaM kaarayet.h
##02.19.14## tataH karshha uttaraM palaM pala uttaraM dashapalaM dvaadasha paJNchadasha viMshatiriti padaani kaarayet.h
##02.19.15## tata aashataad.h dasha uttaraM kaarayet.h
##02.19.16## aksheshhu naandiipinaddhaM kaarayet.h
##02.19.17## dviguNalohaaM tulaaM ataH shhaNNavaty.aN^gulaayaamaaM parimaaNiiM kaarayet.h
##02.19.18## tasyaaH shatapadaad.h uurdhvaM viMshatiH paJNchaashat.h shataM iti padaani kaarayet.h
##02.19.19## viMshatitauliko bhaaraH
##02.19.20## dashadhaaraNikaM palam.h
##02.19.21## tatpalashataM aayamaanii
##02.19.22## paJNchapalaavaraa vyaavahaarikii bhaajanyantaHpurabhaajanii cha
##02.19.23## taasaaM ardhadharaNaavaraM palaM, dvipalaavaraM uttaralohaM, shhaD.aN^gulaavaraashchaayaamaaH
##02.19.24## puurvayoH paJNchapalikaH prayaamo maaMsalohalavaNamaNivarjam.h
##02.19.25## kaashhThatulaa ashhTahastaa padavatii pratimaanavatii mayuurapadaadhishhThitaa
##02.19.26## kaashhThapaJNchaviMshatipalaM taNDulaprasthasaadhanam.h
##02.19.27## eshha pradesho bahv.alpayoH
##02.19.28## iti tulaapratimaanaM vyaakhyaatam.h
##02.19.29## atha dhaanyamaashhadvipalashataM droNaM aayamaanaM, saptaashiitipalashataM ardhapalaM cha vyaavahaarikaM, paJNchasaptatipalashataM bhaajaniiyaM, dvishhashhTipalashataM ardhapalaM chaantaHpurabhaajaniiyam.h
##02.19.30## teshhaaM aaDhakaprasthakuDubaashchaturbhaagaavaraaH
##02.19.31## shhoDashadroNaa khaarii
##02.19.32## viMshatidroNikaH kumbhaH
##02.19.33## kumbhairdashabhirvahaH
##02.19.34## shushhkasaaradaarumayaM samaM chaturbhaagashikhaM maanaM kaarayet.h, antaHshikhaM vaa
##02.19.35## rasasya tu suraayaaH pushhpaphalayoH tushhaaN^gaaraaNaaM sudhaayaashcha shikhaamaanaM dviguNa uttaraa vR^iddhiH
##02.19.36## sa-paadapaNo droNamuulyaM aaDhakasya paada uunaH, shhaNmaashhakaaH prasthasya, maashhakaH kuDubasya
##02.19.37## dviguNaM rasaadiinaaM maanamuulyam.h
##02.19.38## viMshatipaNaaH pratimaanasya
##02.19.39## tulaamuulyaM tribhaagaH
##02.19.40## chaturmaasikaM praativedhanikaM kaarayet.h
##02.19.41## apratividdhasyaatyayaH sa-paadaH saptaviMshatipaNaH
##02.19.42## praativedhanikaM kaakaNiikaM aharahaH pautavaadhyakshaaya dadyuH
##02.19.43## dvaatriMshadbhaagaH taptavyaajii sarpishhaH, chatuHshhashhTibhaagaH tailasya
##02.19.44## paJNchaashad.h bhaago maanasraavo dravaaNaam.h
##02.19.45## kuDubaardhachatur.ashhTabhaagaani maanaani kaarayet.h
##02.19.46## kuDubaashchatur.ashiitirvaarakaH sarpishho mataH
##02.19.47## chatuHshhashhTiH tu tailasya paadashcha ghaTikaa.anayoH


 ##  Chapt |   Measures of space and time##
##02.20.01## maanaadhyakshyo deshakaalamaanaM vidyaat.h
##02.20.02## ashhTau paramaaNavo rathachakravipruT
##02.20.03## taa ashhTau likshaa
##02.20.04## taa ashhtau yuukaa
##02.20.05## taa ashhTau yavamadhyaH
##02.20.06## ashhTau yavamadhyaa aN^gulam.h
##02.20.07## madhyamasya purushhasya madhyamaayaa anugulyaa madhyaprakarshho vaa.aN^gulam.h
##02.20.08## chatur.aN^gulo dhanurgrahaH
##02.20.09## ashhTaaN^gulaa dhanurmushhTiH
##02.20.10## dvaadashaaN^gulaa vitastiH, chhaayaapaurushhaM cha
##02.20.11## chaturdashaaN^gulaM shamaH shalaH pariirayaH padaM cha
##02.20.12## dvivitastiraratniH praajaapatyo hastaH
##02.20.13## sa-dhanurgrahaH pautavaviviitamaanam.h
##02.20.14## sa-dhanurmushhTiH kushhkuH kaMso vaa
##02.20.15## dvichatvaariMshad.aN^gulaH takshNaH kraakachanikakishhkuH skandhaavaaradurgaraajaparigrahamaanam.h
##02.20.16## chatushhpaJNchaashad.aN^gulaH kuupyavanahastaH
##02.20.17## chatur.ashiity.aN^gulo vyaamo rajjumaanaM khaatapaurushhaM cha
##02.20.18## chatur.aratnirdaNDo dhanurnaalikaa paurushhaM cha gaarhapatyam.h
##02.20.19## ashhTashataaN^gulaM dhanuH pathipraakaaramaanaM paurushhaM chaagnicityaanaam.h
##02.20.20## shhaTkaMso daNDo brahmadeyaatithyamaanam.h
##02.20.21## dashadaNDo rajjuH
##02.20.22## dvirajjukaH parideshaH
##02.20.23## trirajjukaM nivartanaM ekataH
##02.20.24## dvidaNDaadhiko baahuH
##02.20.25## dvidhanuHsahasraM gorutam.h
##02.20.26## chaturgorutaM yojanam.h
##02.20.27## iti deshamaanam.h
##02.20.28## kaalamaanaM ata uurdhvam.h
##02.20.29## tuTo lavo nimeshhaH kaashhThaa kallaa naalikaa muhuurtaH puurvaaparabhaagau divaso raatriH paksho maasa R^iturayanaM saMvatsaro yugaM iti kaalaaH
##02.20.30## dvau tuTau lavaH
##02.20.31## dvau lavau nimeshhaH
##02.20.32## paJNchanimeshhaaH kaashhThaaH
##02.20.33## triMshatkaashhThaaH kalaaH
##02.20.34## chatvaariMshatkalaaH naalikaa
##02.20.35## suvarNamaashhakaashchatvaarashchatur.aN^gulaayaamaaH kumbhachchhidraM aaDhakaM ambhaso vaa naalikaa
##02.20.36## dvinaaliko muhuurtaH
##02.20.37## paJNchadashamuhuurto divaso raatrishcha chaitre chaashvayuje cha maasi bhavataH
##02.20.38## tataH paraM tribhirmuhuurtairanyataraH shhaNmaasaM vardhate hrasate cha iti
##02.20.39## chhaayaayaaM ashhTapaurushhyaaM ashhTaadashabhaagashchhedaH, shhaTpaurushhyaaM chaturdashabhaagaH, tripaurushhyaaM ashhTabhaagaH, dvipaurushhyaaM shhaDbhaagaH, paurushhyaaM chaturbhaagaH, ashhTaaN^gulaayaaM trayo dashabhaagaaH, chatur.aN^gulaayaaM trayo.ashhTabhaagaaH, achchhaayo madhyaahna iti
##02.20.40## paraavR^itte divase sheshhaM evaM vidyaat.h
##02.20.41## aashhaaDhe maasi nashhTachchhaayo madhyaahno bhavati
##02.20.42## ataH paraM shraavaNaadiinaaM shhaNmaasaanaaM dvy.aN^gula uttaraa maaghaadiinaaM dvy.aN^gulaavaraa chhaayaa iti
##02.20.43## paJNchadashaahoraatraaH pakshaH
##02.20.44## somaapyaayanaH shuklaH
##02.20.45## somaavachchhedano bahulaH
##02.20.46## dvipaksho maasaH
##02.20.47## triMshad.ahoraatraH karmamaasaH
##02.20.48## sa-ardhaH sauraH
##02.20.49## ardhanyuunashchaandramaasaH
##02.20.50## saptaviMshatirnaakshatramaasaH
##02.20.51## dvaatriMshad.h balamaasaH
##02.20.52## paJNchatriMshad.h ashvavaahaayaaH
##02.20.53## chatvaariMshaddhastivaahaayaaH
##02.20.54## dvau maasaavR^ituH
##02.20.55## shraavaNaH praushhThapadashcha varshhaaH
##02.20.56## aashvayujaH kaarttikashcha sharat.h
##02.20.57## maargashiirshhaH paushhashcha hemantaH
##02.20.58## maaghaH phaalgunashcha shishiraH
##02.20.59## chaitro vaishaakhashcha vasantaH
##02.20.60## jyeshhThaamuuliiya aashhaaDhashcha griishhmaH
##02.20.61## shishiraadyuttaraayaNam.h
##02.20.62## varshhaadi dakshiNaayanam.h
##02.20.63## dvy.ayanaH saMvatsaraH
##02.20.64## paJNchasaMvatsaro yugam.h | iti
##02.20.65ab## divasasya haratyarkaH shhashhTibhaagaM R^itau tataH |
##02.20.65chd## karotyekaM ahashchhedaM tathaa eva ekaM cha chandramaaH
##02.20.66ab## evaM ardhatR^itiiyaanaaM abdaanaaM adhimaasakam.h |
##02.20.66chd## griishhme janayataH puurvaM paJNchaabdaante cha pashchimam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Collector of chostums and tolls##
##02.21.01## shulkaadhyakshaH shulkashaalaaM dhvajaM cha praanmukhaM udanmukhaM vaa mahaadvaaraabhyaashe niveshayet.h
##02.21.02## shulkaadaayinashchatvaaraH paJNcha vaa saartha upayaataan.h vaNijo likheyuH - ke kutastyaaH kiyatpaNyaaH kva chaabhiGYaanaM mudraa vaa kR^itaa iti
##02.21.03## amudraaNaaM atyayo deyadviguNaH
##02.21.04## kuuTamudraaNaaM shulkaashhTaguNo daNDaH
##02.21.05## bhinnamudraaNaaM atyayo ghaTikaasthaane sthaanam.h
##02.21.06## raajamudraaparivartane naamakR^ite vaa sa-paadapaNikaM vahanaM daapayet.h
##02.21.07## dhvajamuula upasthitasya pramaaNaM arghaM cha vaidehikaaH paNyasya bruuyuH etatpramaaNenaargheNa paNyaM idaM kaH kretaa iti
##02.21.08## triruddha ushhitaM arthibhyo dadyaat.h
##02.21.09## kretR^isaN^gharshhe muulyavR^iddhiH sa-shulkaa koshaM gachchhet.h
##02.21.10## shulkabhayaat.h paNyapramaaNa muulyaM vaa hiinaM bruvataH tad.h atiriktaM raajaa haret.h
##02.21.11## shulkaM ashhTaguNaM vaa dadyaat.h
##02.21.12## tad.h eva nivishhTapaNyasya bhaaNDasya hiinaprativarNakenaarghaapakarshhaNe saarabhaaNDasya phalgubhaaNDena pratichchhaadane cha kuryaat.h
##02.21.13## pratikretR^ibhayaad.h vaa paNyamuulyaad.h upari muulyaM vardhayato muulyavR^iddhiM raajaa haret.h, dviguNaM vaa shulkaM kuryaat.h
##02.21.14## tad.h evaashhTaguNaM adhyakshasyach | chhaadayataH
##02.21.15## tasmaad.h vikrayaH paNyaanaaM dhR^ito mito gaNito vaa kaaryaH, tarkaH phalgubhaaNDaanaaM aanugraahikaaNaaM cha
##02.21.16## dhvajamuulaM atikraantaanaaM chaakR^itashulkaanaaM shulkaad.h ashhTaguNo daNDaH
##02.21.17## pathika utpathikaaH tad.h vidyuH
##02.21.18## vaivaahikaM anvaayanaM aupaayikaM yaGYakR^ityaprasavanaimittikaM deva ijyaachaula upanayanagodaanavratadiikshaa.a.adishhu kriyaavisheshheshhu bhaaNDaM uchchhulkaM gachchhet.h
##02.21.19## anyathaavaadinaH steyadaNDaH
##02.21.20## kR^itashulkenaakR^itashulkaM nirvaahayato dvitiiyaM ekamudrayaa bhittvaa paNyapuTaM apaharato vaidehakasya tachcha taavachcha daNDaH
##02.21.21## shulkasthaanaad.h gomayapalaalaM pramaaNaM kR^itvaa.apaharata uttamaH saahasadaNDaH
##02.21.22## shastravarmakavachaloharatharatnadhaanyapashuunaaM anyatamaM anirvaahyaM nirvaahayato yathaa.avaghushhito daNDaH paNyanaashashcha
##02.21.23## teshhaaM anyatamasyaanayane bahireva uchchhulko vikrayaH
##02.21.24## antapaalaH sa-paadapaNikaaM vartaniiM gR^ihNiiyaat.h paNyavahanasya, paNikaaM ekakhurasya, pashuunaaM ardhapaNikaaM kshudrapashuunaaM paadikaaM, aMsabhaarasya maashhikaam.h
##02.21.25## nashhTaapahR^itaM cha pratividadhyaat.h
##02.21.26## vaideshyaM saarthaM kR^itasaaraphalgubhaaNDavichayanaM abhiGYaanaM mudraaM cha dattvaa preshhayed.h adhyakshasya
##02.21.27## vaidehakavyaJNjano vaa saarthapramaaNaM raaGYaH preshhayet.h
##02.21.28## tena pradeshena raajaa shulkaadhyakshasya saarthapramaaNaM upadishet.h sarvaGYakhyaapanaartham.h
##02.21.29## tataH saarthaM adhyaksho.abhigamya bruuyaat.h idaM amushhyaaM ushhya cha saarabhaaNDaM phalgubhaaNDaM cha, na nihuuhitavyaM, eshha raaGYaH prabhaavaH iti
##02.21.30## nihuuhataH phalgubhaaNDaM shulkaashhTaguNo daNDaH, saarabhaaNDaM sarvaapahaaraH
##02.21.31ab## raashhTrapiiDaakaraM bhaaNDaM uchchhindyaad.h aphalaM cha yat.h |
##02.21.31chd## mahaa upakaaraM uchchhulkaM kuryaad.h biijaM cha durlabham.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Tariff of duties and tolls##
##02.22.01## baahyaM aabhyantaraM chaatithyam.h
##02.22.02## nishhkraamyaM praveshyaM cha shulkam.h
##02.22.03## praveshyaanaaM muulyapaJNchabhaagaH
##02.22.04## pushhpaphalashaakamuulakandavaallikyabiijashushhkamatsyamaaMsaanaaM shhaDbhaagaM gR^ihNiiyaat.h
##02.22.05## shaN^khavajramaNimuktaapravaalahaaraaNaaM tajjaatapurushhaiH kaarayet.h kR^itakarmapramaaNakaalavetanaphalanishhpattibhiH
##02.22.06## kshaumadukuulakrimitaanakaN^kaTaharitaalamanaHshilaa.aJNjanahiN^gulukalohavarNadhaatuunaaM chandanaagurukaTukakiNvaavaraaNaaM charmadantaastaraNapraavaraNakrimijaataanaaM aaja eDakasya cha dashabhaagaH paJNchadashabhaago vaa
##02.22.07## vastrachatushhpadadvipadasuutrakaarpaasagandhabhaishhajyakaashhThaveNuvalkalacharmamR^idbhaaNDaanaaM dhaanyasnehakshaaralavaNamadyapakvaannaadiinaaM cha viMshatibhaagaH paJNchaviMshatibhaago vaa
##02.22.08## dvaaraadeyaM shulkaM paJNchabhaagaH aanugraahikaM vaa yathaadesha upakaaraM sthaapaytet
##02.22.09## jaatibhuumishhu cha paNyaanaaM vikrayaH
##02.22.10## khanibhyo dhaatupaNyaadaane shhaTchhataM atyayaH
##02.22.11## pushhpaphalavaaTebhyaH pushhpaphalaadaane chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH
##02.22.12## shhaNDebhyaH shaakamuulakandaadaane paada uunaM dvipaJNchaashatpaNo daNDaH
##02.22.13## kshetrebhyaH sarvasasyaadaane tripaJNchaashatpaNaH
##02.22.14## paNo.adhyardhapaNashcha siitaa.atyayaH
##02.22.15ab## ato navapuraaNaaM deshajaaticharitrataH |
##02.22.15chd## paNyaanaaM sthaapayechshuklaM atyayaM chaapakaarataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of yarns (and textiles) ##
##02.23.01## suutraadhyakshaH suutravarmavastrarajjuvyavahaaraM tajjaatapurushhaiH kaarayet.h
##02.23.02## uurNaavalkakaarpaasatuulashaNakshaumaaNi cha vidhavaanyaN^gaakanyaapravrajitaadaNDapratikaariNiibhii ruupaajiivaamaatR^ikaabhirvR^iddharaajadaasiibhirvyuparata upasthaanadevadaasiibhishcha kartayet.h
##02.23.03## shlakshNasthuulamadhyataaM cha suutrasya viditvaa vetanaM kalpayet.h, bahv.alpataaM cha
##02.23.04## suutrapramaaNa GYaatvaa tailaamalaka udvartanairetaa anugR^ihNiiyaat.h
##02.23.05## tithishhu pratimaanadaanaishcha karma kaarayitavyaaH
##02.23.06## suutrahraase vetanahraaso dravyasaaraat.h
##02.23.07## kR^itakarmapramaaNakaalavetanaphalanishhpattibhiH kaarubhishcha karma kaarayet.h, pratisaMsargaM cha gachchhet.h
##02.23.08## kshaumadukuulakrimitaanaraaN^kavakaarpaasasuutravaanakarmaantaaMshcha prayuJNjaano gandhamaalyadaanairanyaishchaaupagraahikairaaraadhayet.h
##02.23.09## vastraastaraNapraavaraNavikalpaan.h utthaapayet.h
##02.23.10## kaN^kaTakarmaantaaMshcha tajjaatakaarushilpibhiH kaarayet.h
##02.23.11## yaashchaanishhkaasinyaH proshhitaa vidhavaa nyaN^gaaH kanyakaa vaa.a.atmaanaM bibhR^iyuH taaH svadaasiibhiranusaarya sa-upagrahaM karma kaarayitavyaaH
##02.23.12## svayaM aagachchhantiinaaM vaa suutrashaalaaM pratyushhasi bhaaNDavetanavinimayaM kaarayet.h
##02.23.13## suutrapariikshaa.arthamaatraH pradiipaH
##02.23.14## striyaa mukhasandarshane.anyakaaryasambhaashhaayaaM vaa puurvaH saahasadaNDaH, vetanakaalaatipaatane madhyamaH, akR^itakarmavetanapradaane cha
##02.23.15## gR^ihiitvaa vetanaM karmaakurvatyaa aN^gushhThasandaMshaM daapayet.h, bhakshitaapahR^itaavaskanditaanaaM cha
##02.23.16## vetaneshhu cha karmakaraaNaaM aparaadhato daNDaH
##02.23.17## rajjuvartakairvarmakaaraishcha svayaM saMsR^ijyeta
##02.23.18## bhaaNDaani cha varatraadiini vartayet.h
##02.23.19ab## suutravalkamayii rajjurvaratraa vaitravaiNaviiH |
##02.23.19chd## saamnaahyaa bandhaniiyaashcha yaanayugyasya karayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Director of agriculture##
##02.24.01## siitaa.adhyakshaH kR^ishhitantrashulbavR^ikshaayurvedaGYaH tajGYasakho vaa sarvadhaanyapushhpaphalashaakakandamuulavaallikyakshaumakaarpaasabiijaani yathaakaalaM gR^ihNiiyaat.h
##02.24.02## bahuhalaparikR^ishhTaayaaM svabhuumau daasakarmakaradaNDapratikartR^ibhirvaapayet.h
##02.24.03## karshhaNayantra upakaraNabaliivardaishcha eshhaaM asaN^gaM kaarayet.h, kaarubhishcha karmaarakuTTaakamedakarajjuvartakasarpagraahaadibhishcha
##02.24.04## teshhaaM karmaphalavinipaate tatphalahaanaM daNDaH
##02.24.05## shhoDashadroNaM jaaN^galaanaaM varshhapramaaNaM, adhyardhaM aanuupaanaaM deshavaapaanaaM, ardhatrayodashaashmakaanaaM, trayoviMshatiravantiinaaM, amitaM aparaantaanaaM haimanyaanaaM cha, kulyaa.a.avaapaanaaM cha kaalataH
##02.24.06## varshhatribhaagaH puurvapashchimamaasayoH, dvau tribhaagau madhyamayoH - sushhamaaruupam.h
##02.24.07## tasya upaladhirbR^ihaspateH sthaanagamanagarbhaadhaanebhyaH shukra udayaastamayachaarebhyaH suuryasya prakR^itivaikR^itaachcha
##02.24.08## suuryaad.h biijasiddhiH, bR^ihaspateH sasyaanaaM stambakaaritaa, shukraad.h vR^ishhTiH | iti
##02.24.09ab## trayaH saptaahikaa meghaa ashiitiH kaNashiikaraaH |
##02.24.09chd## shhashhTiraatapameghaanaaM eshhaa vR^ishhTiH samaa hitaa
##02.24.10ab## vaataM aatapayogaM cha vibhajan.h yatra varshhati |
##02.24.10chd## triin.h kariishhaaMshcha janayaMH tatra sasyaagamo dhruvaH
##02.24.11## tataH prabhuuta udakaM alpa udakaM vaa sasyaM vaapayet.h
##02.24.12## shaalivriihikodravatilapriyaN^gu.udaarakavarakaaH puurvavaapaaH
##02.24.13## mudgamaashhashaimbyaa madhyavaapaaH
##02.24.14## kusumbhamasuurakulatthayavagodhuumakalaayaatasiisarshhapaaH pashchaadvaapaaH
##02.24.15## yathaa.R^ituvashena vaa biijavaapaaH
##02.24.16## vaapaatiriktaM ardhasiitikaaH kuryuH, svaviirya upajiivino vaa chaturthapaJNchabhaagikaaH
##U2.24.17## yathaa ishhTaM anavasitabhaagaM dadyuH, anyatra kR^ichchhrebhyaH
##U2.24.18## svasetubhyo hastapraavartimaM udakabhaagaM paJNchamaM dadyuH, skandhapraavartimaM chaturthaM, srotoyantrapraavartimaM cha tR^itiiyaM, chaturthaM nadiisarastaTaakakuupa uddhaaTam.h
##U2.24.19## karma udakapramaaNena kaidaaraM haimanaM graishhmikaM vaa sasyaM sthaapayet.h
##U2.24.20## shaaly.aadi jyeshhThaM, shhaNDo madhyamaH, ikshuH pratyavaraH
##02.24.21## ikshavo hi bahv.aabaadhaa vyayagraahiNashcha
##02.24.22## phenaaghaato valliiphalaanaaM, pariivaahaantaaH pippaliimR^idviika ikshuuNaaM, kuupaparyantaaH shaakamuulaanaaM, haraNiiparyantaa haritakaanaaM, paalyo lavaanaaM gandhabhaishhajya ushiirahriiberapiNDaalukaadiinaam.h
##02.24.23## yathaasvaM bhuumishhu cha sthaalyaashchaanuupyaashchoshhadhiiH sthaapayet.h
##02.24.24## tushhaarapaayanamushhNashoshhaNaM chaasaptaraatraad.h iti dhaanyabiijaanaaM, triraatraM vaa paJNcharaatraM vaa koshiidhaanyaanaaM, madhughR^itasuukaravasaabhiH shakR^idyuktaabhiH kaaNDabiijaanaaM chhedalepo, madhughR^itena kandaanaaM, asthibiijaanaaM shakR^id.aalepaH, shaakhinaaM gartadaaho go.asthishakR^idbhiH kaale dauhrdaM cha
##02.24.25## praruuDhaaMshchaashushhkakaTumatsyaaMshcha snuhikshiireNa paayayet.h
##02.24.26ab## kaarpaasasaaraM nirmokaM sarpasya cha samaaharet.h |
##02.24.26chd## na sarpaaH tatra tishhThanti dhuumo yatra eshha tishhThati
##02.24.27## sarvajiijaanaaM tu prathamavaape suvarNa udakasamplutaaM puurvamushhTiM vaapayed.h, amuM cha mantraM bruuyaat.h - prajaapataye kaashyapaaya devaaya cha namaH sadaa | siitaa me R^idhyataaM devii biijeshhu cha dhaneshhu cha
##02.24.28## shhaNDavaaTagopaalakadaasakarmakarebhyo yathaapurushhaparivaapaM bhaktaM kuryaat.h, sa-paadapaNikaM cha maasaM dadyaat.h
##02.24.29## karmaanuruupaM kaarubhyo bhaktavetanam.h
##02.24.30## prashiirNaM cha pushhpaphalaM devakaaryaarthaM vriihiyavaM aagrayaNaarthaM shrotriyaaH tapasvinashchaahareyuH, raashimuulaM uJNchhavR^ittayaH
##02.24.31ab## yathaakaalaM cha sasyaadi jaataM jaataM praveshayet.h |
##02.24.31chd## na kshetre sthaapayet.h kiJNchit.h palaalaM api paNDitaH
##02.24.32ab## praakaaraaNaaM samuchchhrayaan.h valabhiirvaa tathaavidhaaH |
##02.24.32chd## na saMhataani kurviita na tuchchhaani shiraaMsi cha
##02.24.33ab## khalasya prakaraan.h kuryaan.h maNDalaante samaashritaan.h |
##02.24.33chd## anagnikaaH sa-udakaashcha khale syuH parikarmiNaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Controller of spiritual liquors##
##02.25.01## suraa.adhyakshaH suraakiNvavyavahaaraan.h durge janapade skandhaavaare vaa tajjaatasuraakiNvavyavahaaribhiH kaarayed.h, ekamukhaM anekamukhaM vaa vikrayakrayavashena vaa
##02.25.02## shhaTshataM atyayaM anyatra kartR^ikretR^ivikretR^INaaM sthaapayet.h
##02.25.03## graamaad.h anirNayaNaM asampaataM cha suraayaaH, pramaadabhayaat.h karmasu JNjirdishhTaanaaM, maryaadaatikramabhayaad.h aaryaaNaaM, utsaahabhayaachcha tiishhkNaanaam.h
##02.25.04## lakshitaM alpaM vaa chaturbhaagaM ardhakuDubaM kuDubaM ardhaprasthaM prasthaM vaa iti GYaatashauchaa nirhareyuH
##02.25.05## paanaagaareshhu vaa pibeyurasaJNchaariNaH
##02.25.06## nikshepa upanidhiprayogaapahR^itaanaaM anishhTa upagataanaaM cha dravyaaNaaM GYaanaarthaM asvaamikaM kupyaM hiraNyaM cha upalabhya nishhkeptaaraM anyatra vyapadeshena graahayed.h, ativyayakartaaraM anaayativyayaM cha
##02.25.07## na chaanargheNa kaalikaaM vaa suraaM dadyaad.h, anyatra dushhTasuraayaaH
##02.25.08## taaM anyatra vikraapayet.h
##02.25.09## daasakarmakarebhyo vaa vetanaM dadyaat.h
##02.25.10## vaahanapratipaanaM suukaraposhhaNaM vaa dadyaat.h
##02.25.11## paanaagaaraaNy.anekakakshyaaNi vibhaktashayanaasanavanti paana uddeshaani gandhamaalya udakavanti R^itusukhaani kaarayet.h
##02.25.12## tatrasthaaH prakR^ity.autpattikau vyayau guuDhaa vidyuH, aagantuuMshcha
##02.25.13## kretR^INaaM mattasuptaanaaM alaN^kaaraatchhaadanahiraNyaani cha vidyuH
##02.25.14## tannaashe vaNijaH tachcha taavachcha daNDaM dadyuH
##02.25.15## vaNijashH tu saMvR^iteshhu kakshyaavibhaageshhu svadaasiibhiH peshalaruupaabhiraagantuunaaM vaastavyaanaaM chaaryaruupaaNaaM mattasuptaanaaM bhaavaM vidyuH
##02.25.16## medakaprasannaasavaarishhTamaireyamadhuunaam.h
##02.25.17## udakadroNaM taNDulaanaaM ardhaaDhakaM trayaH prasthaaH kiNvasya iti medakayogaH
##02.25.18## dvaadashaaDhakaM pishhTasya paJNcha prasthaaH kiNvasya kramukatvakphalayukto vaa jaatisambhaaraH prasannaayogaH
##02.25.19## kapitthatulaa phaaNitaM paJNchataulikaM prastho madhuna ityaasavayogaH
##U2.25.20## paad.adhiko jyeshhThaH paadahiinaH kanishhThaH
##U2.25.21## chikitsakapramaaNaaH pratyekasho vikaaraaNaaM arishhTaaH
##U2.25.22## meshhashR^iN^giitvakkvaathaabhishhuto guDapratiivaapaH pippaliimarichasambhaaraH triphalaayukto vaa maireyaH
##U2.25.23## guDayuktaanaaM vaa sarveshhaaM triphalaasambhaaraH
##U2.25.24## mR^idviikaaraso madhu
##u2.25.25## tasya svadesho vyaakhyaanaM kaapishaayanaM haarahuurakaM iti
##U2.25.26## maashhakalaniidroNamaamaM siddhaM vaa tribhaagaadhikataNDulaM moraTaadiinaaM kaarshhikabhaagayuktaM kiNvabandhaH
##02.25.27## paaThaaloghratejovaty.elaavaalukamadhukamadhurasaapriyaN^gudaaruharidraamarichapippaliinaaM cha paJNchakaarshhikaH sambhaarayogo medakasya prasannaayaashcha
##02.25.28## madhukaniryuuhayuktaa kaTasharkaraa varNaprasaadanii cha
##02.25.29## chochachitrakavilaN^gagajapippaliinaaM cha kaarshhikaH kramukamadhukamustaalodhraaNaaM dvikaarshhikashchaasavasambhaaraH
##02.25.30## dashabhaagashcha eshhaaM biijabandhaH
##02.25.31## prasannaayogaH shvetasuraayaaH
##02.25.32## sahakaarasuraa rasa uttaraa biija uttaraa vaa mahaasuraa sambhaarikii vaa
##02.25.33## taasaaM moraTaapalaashapattuurameshhashR^iN^giikaraJNjakshiiravR^ikshakashhaayabhaavitaM dagdhakaTasharkaraachuurNaM loghrachitrakavilaN^gapaaThaamustaakaliN^gayavadaaruharidra indiivarashatapushhpaapaamaargasaptaparNanimbaasphotakalkaardhayuktaM antarnakho mushhTiH kumbhiiM raajapeyaaM prasaadayati
##02.25.34## phaaNitaH paJNchapalikashchaatra rasavR^iddhirdeyaH
##02.25.35## kuTumbinaH kR^ityeshhu shvetasuraaM, aushhadhaarthaM vaarishhTaM, anyad.h vaa kartuM labheran.h
##02.25.36## utsavasamaajayaatraasu chatur.ahaH sauriko deyaH
##02.25.37## teshhvananuGYaataanaaM prahavanaantaM daivasikaM atyayaM gR^ihNiiyaat.h
##02.25.38## suraakiNvavichayaM striyo baalaashcha kuryuH
##02.25.39## araajapaNyaaH paJNchakaM shataM shulkaM dadyuH, surakaamedakaarishhTamadhuphalaamlaamlashiidhuunaaM cha
##02.25.40ab## ahnashcha vikrayaM GYaatvaa vyaajiiM maanahiraNyayoH |
##02.25.40chd## tathaa vaidharaNaM kuryaad.h uchitaM chaanuvartayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Supervisor of (animal-)slaughter##
##02.26.01## suunaa.adhyakshaH pradishhTaabhayaanaaM abhayavanavaasinaaM cha mR^igapashupakshimatsyaanaaM bandhavadhahiMsaayaaM uttamaM daNDaM kaarayet.h, kuTumbinaaM abhayavanaparigraheshhu madhyamam.h
##02.26.02## apravR^ittavadhaanaaM matsyapakshiNaaM bandhavadhahiMsaayaaM paada uunasaptaviMshatipaNaM atyayaM kuryaat.h, mR^igapashuunaaM dviguNam.h
##02.26.03## pravR^ittahiMsaanaaM aparigR^ihiitaanaaM shhaDbhaagaM gR^ihNiiyaat.h, matsyapakshiNaaM dashabhaagaM vaa.adhikaM, mR^igapashuunaaM shulkaM vaa.adhikam.h
##02.26.04## pakshimR^igaaNaaM jiivat.h shhaDbhaagaM abhayavaneshhu pramuJNchet.h
##02.26.05## saamudrahasty.ashvapurushhavR^ishhagardabhaakR^itayo matsyaaH saarasaa naadeyaaH taTaakakulyaa udbhavaa vaa krauJNcha utkroshakadaatyuuhahaMsachakravaakajiivaJNjiivakabhR^iN^garaajachakoramattakokilamayuurashukamadanashaarikaa vihaarapakshiNo maN^galyaashchaanye.api praaNinaH pakshimR^igaa hiMsaabaadhebhyo rakshyaaH
##02.26.06## rakshaa.atikrame puurvaH saahasadaNDaH
##02.26.07## mR^igapashuunaaM anasthimaaMsaM sadyohataM vikriiNiiran.h
##02.26.08## asthimataH pratipaataM dadyuH
##02.26.09## tulaahiine hiinaashhTaguNam.h
##02.26.10## vatso vR^ishho dhenushcha eshhaaM avadhyaaH
##02.26.11## ghnataH paJNchaashatko daNDaH, klishhTaghaataM ghaatayatashcha
##02.26.12## parishuunaM ashiraHpaadaasthi vigandhaM svayaMmR^itaM cha na vikriiNiiran.h
##02.26.13## anyathaa dvaadashapaNo daNDaH
##02.26.14ab## dushhTaaH pashumR^igavyaalaa matsyashchaabhayachaariNaH |
##02.26.14chd## anyatra guptisthaanebhyo vadhabandhaM avaapnuyuH  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of courtesans##
##02.27.01## gaNikaa.adhyaksho gaNikaa.anvayaaM agaNikaa.anvayaaM vaa ruupayauvanashilpasampannaaM sahasreNa gaNikaaM kaarayet.h, kuTumbaardhena pratigaNikaam.h
##02.27.02## nishhpatitaapretayorduhitaa bhaginii vaa kuTumbaM bhareta, maataa vaa pratigaNikaaM sthaapayet.h
##02.27.03## taasaaM abhaave raajaa haret.h
##02.27.04## saubhaagyaalaN^kaaravR^iddhyaa sahasreNa vaaraM kanishhThaM madhyamaM uttamaM vaa.a.aropayet.h chhatrabhR^iN^gaaravyajanashibikaapiiThikaaratheshhu cha visheshhaartham.h
##02.27.05## saubhaagyabhaN^ge maatR^ikaaM kuryaat.h
##02.27.06## nishhkrayashchaturviMshatisaahasro gaNikaayaaH, dvaadashasaahasro gaNikaaputrasya
##02.27.07## ashhTavarshhaat.h prabhR^iti raaGYaH kushiilavakarma kuryaat.h
##02.27.08## gaNikaadaasii bhagnabhogaa koshhThaagaare mahaanase vaa karma kuryaat.h
##02.27.09## avishantii sapaadapaNaM avaruddhaa maasavetanaM dadyaat.h
##02.27.10## bhogaM daayamaayaM vyayaM aayatiM cha gaNikaayaa nibandhayet.h, ativyayakarma cha vaarayet.h
##02.27.11## maatR^ihastaad.h anyatra abharaNanyaase sapaadachatushhpaNo daNDaH
##02.27.12## svaapateyaM vikrayaM aadhaanaM vaa nayantyaaH sapaadapaJNchaashatpaNaH paNo.ardhapaNachchhedane
##02.27.13## akaamaayaaH kumaaryaa vaa saahase uttamo daNDaH, sakaamaayaaH puurvaH saahasadaNDaH
##02.27.14## gaNikaaM akaamaaM rundhato nishhpaatayato vaa vraNavidaaraNena vaa ruupaM.upaghnataH sahasraM daNDaH
##02.27.15## sthaanvisheshheNa vaa daNDavR^iddhiH aanishhkrayadviguNaat.h
##02.27.16## praaptaadhikaaraM gaNikaaM ghatayato nishhkrayatriguNo daNDaH
##02.27.17## maatR^ikaaduhitR^ikaaruupadaasiinaaM ghaate uttamaH saahasadaNDaH
##02.27.18## sarvatra prathame.aparaadhe prathamaH, dvitiiye dviguNaH, tR^itiiye triguNaH, chaturthe yathaakaamii syaat.h
##02.27.19## raajaaGYayaa purushhaM anabhigachchhantii gaNikaa shiphaasahasraM labhiita, paJNchasahasraM vaa daNDaH
##02.27.20## bhogaM gR^ihiitvaa dvishhatyaa bhogadviguNo daNDaH
##02.27.21## vasatibhogaapahaare bhogaM ashhTaguNaM dadyaad.h anyatra vyaadhipurushhadoshhebhyaH
##02.27.22## purushhaM ghnatyaashchitaaprataape.apsu praveshanaM vaa
##02.27.23## gaNikaabharaNaM arthaM bhogaM vaa.apaharato.ashhTaguNo daNDaH
##02.27.24## gaNikaa bhogaM aayatiM purushhaM cha nivedayet.h
##02.27.25## etena naTanartakagaayanavaadakavaagjiivanakushiilavaplavakasaubhikachaaraNaanaaM striivyavahaariNaaM striyo guuDhaajiivaashcha vyaakhyaataaH
##02.27.26## teshhaaM tuuryaM aagantukaM paJNchapaNaM prekshaavetanaM dadyaat.h
##02.27.27## ruupaajiivaa bhogadvayaguNaM maasaM dadyuH
##02.27.28## giitavaadyapaaThyanR^ityanaaTyaaksharachitraviiNaaveNumR^idaN^gaparachittaGYaanagandhamaalyasamyuuhanasaMvaadanasaMvaahanavaishikakalaaGYaanaani gaNikaa daasii raN^ga upajiiviniishcha graahayato raajamaNDalaad.h aajiivaM kuryaat.h
##02.27.29## gaNikaaputraan.h raN^ga upajiivinaaM cha mukhyaannishhpaadayeyuH, sarvataalaavacharaaNaaM cha
##02.27.30ab## saMGYaabhaashhaa.antaraGYaashcha striyaH teshhaaM anaatmasu |
##02.27.30chd## chaaraghaatapramaadaarthaM prayojyaa bandhuvaahanaaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Controller of shipping##
##02.28.01## naav.adhyakshaH samudrasamyaananadiimukhataraprachaaraan.h devasarovisaronadiitaraaMshcha sthaaniiyaadishhvaveksheta
##02.28.02## tadvelaakuulagraamaaH klR^iptaM dadyuH
##02.28.03## matsyabandhakaa naukaabhaaTakaM shhaDbhaagaM dadyuH
##02.28.04## pattanaanuvR^ittaM shulkabhaagaM vaNijo dadyuH, yaatraavetanaM raajanaubhiH sampatantaH
##02.28.05## shaN^khamuktaagraahiNo naubhaaTakaM dadyuH, svanaubhirvaa tareyuH
##02.28.06## adhyakshashcha eshhaaM khany.adhyaksheNa vyaakhyaataH
##02.28.07## pattanaadhyakshanibaddhaM paNyapattanachaaritraM naav.adhyakshaH paalayet.h
##02.28.08## muuDhavaataahataa naavaH pitaa ivaanugR^ihNiiyaat.h
##02.28.09## udakapraaptaM paNyaM ashulkaM ardhashulkaM vaa kuryaat.h
##02.28.10## yathaanirdishhTaashcha etaaH paNyapattanayaatraakaaleshhu preshhayet.h
##02.28.11## samyaatiirnaavaH kshetraanugataaH shulkaM yaachet.h
##02.28.12## hiMsrikaa nirghaatayet.h, amitravishhayaatigaaH paNyapattanachaaritra upaghaatikaashcha
##02.28.13## shaasakaniryaamakadaatra.rashmigraahaka utsechakaadhishhThitaashcha mahaanaavo hemantagriishhmataaryaasu mahaanadiishhu prayojayet.h, kshudrikaaH kshudrikaasu varshhaasraaviNiishhu
##02.28.14## baadhatiirthaashcha etaaH kaaryaa raajadvishhTakaariNaaM taraNabhayaat.h
##02.28.15## akaale.atiirthe cha tarataH puurvaH saahasadaNDaH
##02.28.16## kaale tiirthe chaanishhR^ishhTataariNaH paada uunasaptaviMshatipaNaH taraatyayaH
##02.28.17## kaivartakaashhTatR^iNabhaarapushhpaphalavaaTashhaNDagopaalakaanaaM anatyayaH, sambhaavyaduutaanupaatinaaM cha senaabhaaNDaprayogaaNaaM cha svataraNaiH tarataaM, biijabhaktadravya upaskaraaMshchaanuupagraamaaNaaM taarayataam.h
##02.28.18## braahmaNapravrajitabaalavR^iddhavyaadhitashaasanaharagarbhiNyo naav.adhyakshamudraabhiH tareyuH
##02.28.19## kR^itapraveshaaH paaravishhayikaaH saarthapramaaNaa vaa pravisheyuH
##02.28.20## parasya bhaaryaaM kanyaaM vittaM vaa.apaharantaM shavittaM vaa.apaharantaM shaN^kitaM aavignaM udbhaaNDiikR^itaM mahaabhaaNDena muurdhni bhaareNaavachchhaadayantaM sadyogR^ihiitaliN^ginaM aliN^ginaM vaa pravrajitaM alakshyavyaadhitaM bhayavikaariNaM guuDhasaarabhaaNDashaasanashastraagniyogaM vishhahastaM diirghapathikaM amudraM cha upagraahayet.h
##02.28.21## kshudrapashurmanushhyashcha sabhaaro maashhakaM dadyaat.h, shirobhaaraH kaayabhaaro gavaashvaM cha dvau, ushhTramahishhaM chaturaH, paJNcha labhuyaanaM, shhaD goliN^gaM, sapta shakaTaM, panyabhaaraH paadam.h
##02.28.22## tena bhaaNDabhaaro vyaakhyaataH
##02.28.23## dviguNo mahaanadiishhu taraH
##02.28.24## klR^iptaM aanuupagraamaa bhaktavetanaM dadyuH
##02.28.25## pratyanteshhu taraaH shulkaM aativaahikaM vartaniiM cha gR^ihNiiyuH, nirgachchhatashchaamudradravyasya bhaaNDaM hareyuH, atibhaareNaavelaayaaM atirthe taratashcha
##02.28.26## purushha upakaraNahiinaayaaM asaMskR^itaayaaM vaa naavi vipannaayaaM naav.adhhyaksho nashhTaM vinashhTaM vaa.abhyaavahet.h
##02.28.27ab## saptaahavR^ittaaM aashhaaDhiiM kaarttikiiM chaantaraa taraH |
##02.28.27chd## kaarmikaH pratyayaM dadyaannityaM chaahnikaM aavahet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of cattle##
##02.29.01## go.adhyaksho vetana upagraahikaM karapratikaraM bhagna utsR^ishhTakaM bhaagaanupravishhTakaM vrajaparyagraM nashhTaM vinashhTaM kshiiraghR^itasaJNjaataM cha upalabheta
##02.29.02## gopaalakapiNDaarakadohakamanthakalubdhakaaH shataM shataM dhenuunaaM hiraNyabhR^itaaH paalayeyuH
##02.29.03## kshiiraghR^itabhR^itaa hi vatsaan.h upahanyuH | iti vetana upagraahikam.h
##02.29.04## jaradgudhenugarbhiNiipashhThauhiivatsatariiNaaM samavibhaagaM ruupashataM ekaH paalayet.h
##02.29.05## ghR^itasyaashhTau vaarakaan.h paNikaM puchchhaM aN^kacharma cha vaarshhikaM dadyaat.h | iti karapratikaraH
##02.29.06## vyaadhitaanyaN^gaa.ananyadohiidurdohaaputraghniinaaM cha samavibhaagaM ruupashataM paalayantaH tajjaatikaM bhaagaM dadyuH | iti bhagna utshhR^ishhTakam.h
##02.29.07## parachakraaTaviibhayaad.h anupravishhTaanaaM pashuunaaM paalanadharmeNa dashabhagaM dadyuH | iti bhaagaanupravishhTakam.h
##02.29.08## vatsaa vatsataraa damyaa vahino vR^ishhaa ukshaaNashcha puN^gavaaH, yugavaahanashakaTavahaa vR^ishhabhaaH suunaamahishhaaH pR^ishhTaskandhavaahinashcha mahishhaaH, vatsikaa vatsatarii pashhTahuhii garbhiNii dhenushchaaprajaataa vandhyaashcha gaavo mahishhyashcha, maasadvimaasajaataaH taasaaM upajaa vatsaa vatsikaashcha
##02.29.09## maasadvimaasajaataan.h aN^kayet.h
##02.29.10## maasadvimaasaparyushhitaM aN^kayet.h
##02.29.11## aN^kaM chihnaM varNaM shR^iN^gaantaraM cha lakshaNaM evaM upajaa nibandhayet.h | iti vrajaparyagram.h
##02.29.12## chorahR^itaM anyayuuthapravishhTaM avaliinaM vaa nashhTam.h
##02.29.13## paN^kavishhamavyaadhijaraatoyaahaaraavasannaM vR^ikshataTakaashhThashilaa.abhihataM iishaanavyaalasarpagraahadaavaagnivipannaM vinashhTam.h
##02.29.14## pramaadaad.h abhyaavaheyuH
##02.29.15## evaM ruupaagraM vidyaat.h
##02.29.16## svayaM hantaa ghaatayitaa hartaa haarayitaa cha vadhyaH
##02.29.17## parapashuunaaM raajaaN^kena parivartayitaa ruupasya puurvaM saahasadaNDaM dadyaat.h
##02.29.18## svadeshiiyaanaaM chorahR^itaM pratyaaniiya paNitaM ruupaM haret.h
##02.29.19## paradeshiiyaanaaM mokshayitaa.ardhaM haret.h
##02.29.20## baalavR^iddhavyaadhitaanaaM gopaalakaaH pratikuryuH
##02.29.21## lubdhakashvagaNibhirapaastaH tenaavyaalaparaabaadhabhayaM R^ituvibhaktaM araNyaM chaarayeyuH
##02.29.22## sarpavyaalatraasanaarthaM gocharaanupaataGYaanaarthaM cha trasnuunaaM ghaNTaatuuryaM cha badhniiyuH
##02.29.23## samavyuuDhatiirthaM akardamagraahaM udakaM avataarayeyuH paalayeyushcha
##02.29.24## stenavyaalasarpagraahagR^ihiitaM vyaadhijaraa.avasannaM chaavedayeyuH, anyathaa ruupamuulyaM bhajeran.h
##02.29.25## kaaraNamR^itasyaaN^kacharma gomahishhasya, karNalakshaNaM ajaavikaanaaM, puchchhaM aN^kacharma chaashvakhara ushhTraaNaaM, baalacharmabastipittasnaayudantakhurashR^iN^gaasthiini chaahareyuH
##02.29.26## maaMsaM aardraM shushhkaM vaa vikriiNiiyuH
##02.29.27## udashvitshvavaraahebhyo dadyuH
##02.29.28## kuurchikaaM senaabhaktaarthaM aahareyuH
##02.29.29## kilaaTo ghaaNapiNyaakakledaarthaH
##02.29.30## pashuvikretaa paadikaM ruupaM dadyaat.h
##02.29.31## varshhaasharaddhemantaan.h ubhayataHkaalaM duhyuH, shishiravasantagriishhmaan.h ekakaalam.h
##02.29.32## dvitiiyakaaladogdhuraN^gushhThachchhedo daNDaH
##02.29.33## dohanakaalaM atikraamataH tatphalahaanaM daNDaH
##02.29.34## etena nasyadamyayugapiN^ganavartanakaalaa vyaakhyaataaH
##02.29.35## kshiiradroNe gavaaM ghR^itaprasthaH, paJNchabhaagaadhiko mahishhiiNaaM, dvibhaagaadhiko.ajaaviinaam.h
##02.29.36## mantho vaa sarveshhaaM pramaaNam.h
##02.29.37## bhuumitR^iNa udakavisheshhaadd.h hi kshiiraghR^itavR^iddhirbhavati
##02.29.38## yuuthavR^ishhaM vR^ishheNaavapaatayataH puurvaH saahasadaNDaH, ghaatayata uttamaH
##02.29.39## varNaavarodhena dashatii rakshaa
##02.29.40## upaniveshadigvibhaago goprachaaraad.h balaanvayato vaa gavaaM rakshaasaamarthyaachcha
##02.29.41## ajaaviinaaM shhaNmaasikiimuurNaaM graahayet.h
##02.29.42## tenaashvakhara ushhTravaraahavrajaa vyaakhyaataaH
##02.29.43## baliivardaanaaM nasyaashvabhadragativaahinaaM yavasasyaardhabhaaraH tR^iNasya dviguNaM, tulaa ghaaNapiNyaakasya, dashaaDhakaM kaNakuNDakasya, paJNchapalikaM mukhalavanAM, tailakuDubo nasyaM prasthaH paanaM, maaMsatulaa, dadhnashchaaDhakaM, yavadroNaM maashhaaNaaM vaa pulaakaH, kshiiradroNaM ardhaaDhakaM vaa suraayaaH snehaprasthaH kshaaradashapalaM shR^iN^giberapalaM cha pratipaanam.h
##02.29.44## paada uunaM ashvataragokharaaNaaM, dviguNaM mahishha ushhTraaNaam.h
##02.29.45## karmakarabaliivardaanaaM paayanaarthaanaaM cha dhenuunaaM karmakaalataH phalatashcha vidhaadaanam.h
##02.29.46## sarveshhaaM tR^iNa udakapraakaamyam.h
##02.29.47## iti gomaNDalaM vyaakhyaatam.h
##02.29.48ab## paJNcha.R^ishhabhaM kharaashvaanaaM ajaaviinaaM dasha.R^ishhabham.h |
##02.29.48chd## shatyaM gomahishha ushhTraaNaaM yuuthaM kuryaachchaturvR^ishham.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of horses##
##02.30.01## ashvaadhyakshaH paNyaagaarikaM kraya upaagataM aahavalabdhaM aajaataM saahaayyaagatakaM paNasthitaM yaavatkaalikaM vaa.ashvaparyagraM kulavayovarNachihnavargaagamairlekhayet.h
##02.30.02## aprashastanyaN^gavyaadhitaaMshchaavedayet.h
##02.30.03## koshakoshhThaagaaraabhyaaM cha gR^ihiitvaa maasalaabhaM ashvavaahashchintayet.h
##02.30.04## ashvavibhavenaayataaM ashvaayaaM adviguNavistaaraaM chaturdvaara upaavartanamadhyaaM sa-pragriivaaM pradvaaraasanaphalakayuktaanaaM vaanaramayuurapR^ishhatanakulachakorashukasaarikaakiirNaaM shaalaaM niveshayet.h
##02.30.05## ashvaayaaM achatur.ashrashlakshNaphalakaastaaraM sa-khaadanakoshhThakaM sa-muutrapuriishha utsargaM eka ekashaH praanmukhaM udanmukhaM vaa sthaanaM niveshayet.h
##02.30.06## shaalaavashena vaa digvibhaagaM kalpayet.h
##02.30.07## vaDavaavR^ishhakishoraaNaaM ekaanteshhu
##02.30.08## vaDavaayaaH prajataayaaH triraatraM ghR^itaprasthaH paanam.h
##02.30.09## ata uurdhvaM saktuprasthaH snehabhaishhajyapratipaanaM dasharaatram.h
##02.30.10## tataH pulaako yavasaM aartavashchaahaaraH
##02.30.11## dasharaatraad.h uurdhvaM kishorasya ghR^itachaturbhaagaH saktukuDubaH kshiiraprasthashchaahaara aashhaNmaasaat.h
##02.30.12## tataH paraM maasa uttaraM ardhavR^iddhiryavaprastha aatrivarshhaat.h, droNa aachaturvarshhaat.h
##02.30.13## ata uurdhvaM chaturvarshhaH paJNchavarshho vaa karmaNyaH puurNapramaaNaH
##02.30.14## dvaatriMshad.aN^gulaM mukhaM uttamaashvasya, paJNchamukhaanyaayaamo, viMshaty.aN^gulaa jaN^ghaa, chaturjaN^gha utsedhaH
##02.30.15## try.aN^gulaavaraM madhyamaavarayoH
##02.30.16## shataaN^gulaH pariNaahaH
##02.30.17## paJNchabhaagaavaro madhyamaavarayoH
##02.30.18## uttamaashvasya dvidroNaM shaalivriihiyavapriyaN^guuNaaM ardhashushhkaM ardhasiddhaM vaa mudgamaashhaaNaaM vaa pulaakaH snehaprasthashcha, paJNchapalaM lavaNasya, maaMsaM paJNchaashatpalikaM rasasyaaDhakaM dviguNaM vaa dadhnaH piNDakledanaarthaM, kshaarapaJNchapalikaH suraayaaH prasthaH payaso vaa dviguNaH pratipaanam.h
##02.30.19## diirghapathabhaaraklaantaanaaM cha khaadanaarthaM snehaprastho.anuvaasanaM kuDubo nasyakarmaNaH, yavasasyaardhabhaaraH tR^iNasya dviguNaH shhaD.aratniparikshepaH puJNjiilagraho vaa
##02.30.20## paadaavaraM etan.h madhyamaavarayoH
##02.30.21## uttamasamo rathyo vR^ishhashcha madhyamaH
##02.30.22## madhyamasamashchaavaraH
##02.30.23## paadahiinaM vaDavaanaaM paarashamaanaaM cha
##02.30.24## ato.ardhaM kishoraaNaaM cha
##02.30.25## iti vidhaayogaH
##02.30.26## vidhaapaachakasuutragraahakachikitsakaaH pratisvaadabhaajaH
##02.30.27## yuddhavyaadhijaraakarmakshiiNaaH piNDagocharikaaH syuH
##02.30.28## asamaraprayogyaaH paurajaanapadaanaaM arthena vR^ishhaa vaDavaasvaayojyaaH
##02.30.29## prayogyaanaaM uttamaaH kaambojasaindhavaaraTTavanaayujaaH, madhyamaa baahliikapaapeyakasauviirakataitalaaH, sheshhaaH pratyavaraaH
##02.30.30## teshhaaM tiishhkNabhadramandavashena saamnaahyaM aupavaahyakaM vaa karma prayojayet.h
##02.30.31## chatur.ashraM karmaashvasya saamnaahyam.h
##02.30.32## valgano niichairgato laN^ghano ghoraNo naaroshhTrashchaaupavaahyaaH
##02.30.33## tatraaupaveNuko vardhamaanako yamaka aaliiDhaplutaH pR^ithug.astrikachaalii cha valganaH
##02.30.34## sa eva shiraHkarNavishuddho niichairgataH, shhoDashamaargo vaa
##02.30.35## prakiirNakaH prakiirNa uttaro nishhaNNaH paarshvaanuvR^itta uurmimaargaH sharabhakriiDitaH sharabhaplutaH tritaalo baahyaanuvR^ittaH paJNchapaaNiH siMhaayataH svaadhuutaH klishhTaH shliN^gito bR^iMhitaH pushhpaabhikiirNashcha iti niichairgatamaargaH
##02.30.36## kapipluto bhekapluteNapluta ekapaadaplutaH kokilasaJNchaary.urasyo bakachaarii cha laN^ghanaH
##02.30.37## kaaN^ko vaarikaaN^ko maayuuro.ardhamaayuuro naakulordhanaakulo vaaraaho.ardhavaaraahashcha iti dhoraNaH
##02.30.38## saMGYaapratikaaro naara ushhTra iti
##02.30.39## shhaNNava dvaadasha iti yojanaanydhvaa rathyaanaaM, paJNcha yojanaanyardhaashhTamaani dasha iti pR^ishhThavaahinaaM ashvaanaaM adhvaa
##02.30.40## vikramo bhadraashvaaso bhaaravaahya iti maargaaH
##02.30.41## vikramo valgitaM upakaNThaM upajavo javashcha dhaaraaH
##02.30.42## teshhaaM bandhana upakaraNaM yogyaachaaryaaH pratidisheyuH, saaN^graamikaM rathaashvaalaN^kaaraM cha suutaaH
##02.30.43## ashvaanaaM chikitsakaaH shariirahraasavR^iddhipratiikaaraM R^ituvibhaktaM chaahaaram.h
##02.30.44## suutragraahakaashvabandhakayaavasikavidhaapaachakasthaanapaalakeshakaarajaaN^guliividashcha svakarmabhirashvaan.h aaraadhayeyuH
##02.30.45## karmaatikrame cha eshhaaM divasavetanachchhedanaM kuryaat.h
##02.30.46## niiraajana uparuddhaM vaahayatashchikitsaka uparuddhaM vaa dvaadashapaNo daNDaH
##02.30.47## kriyaabhaishhajyasaN^gena vyaadhivR^iddhau pratiikaaradviguNo daNDaH
##02.30.48## tad.aparaadhena vailomye pattramuulyaM daNDaH
##02.30.49## tena gomaNDalaM khara ushhTramahishhaM ajaavikaM cha vyaakhyaatam.h
##02.30.50ab## dvirahnaH snaanaM ashvaanaaM gandhamaalyaM cha daapayet.h |
##02.30.50chd## kR^ishhNasandhishhu bhuuta ijyaaH shukleshhu svastivaachanam.h
##02.30.51ab## niiraajanaaM aashvayuje kaarayennavame.ahani |
##02.30.51chd## yaatraa.a.adaavavasaane vaa vyaadhau vaa shaantike rataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of elephants##
##02.31.01## hasty.adhyaksho hastivanarakshaaM damyakarmakshaantaanaaM hastihastiniikalabhaanaaM shaalaasthaanashayyaakarmavidhaayavasapramaaNaM karmasvaayogaM bandhana upakaraNaM saaN^graamikaM alaN^kaaraM chikitsakaaniikasthaaupasthaayikavargaM chaanutishhThet.h
##02.31.02## hasty.aayaamadviguNa utsedhavishhkambhaayaamaaM hastiniisthaanaadhikaaM sapragriivaaM kumaariisaN^grahaaM praanmukhiiM udanmukhiiM vaa shaalaaM niveshayet.h
##02.31.03## hasty.aayaamachatur.ashrashlakshNaalaanastambhaphalakaastarakaM sa-muutrapuriishha utsargaM sthaanaM niveshayet.h
##02.31.04## sthaanasamaaM shayyaaM ardhaapaashrayaaM durge saamnaahyaaupavaahyaanaaM bahirdamyavyaalaanaam.h
##02.31.05## prathamasaptama ashhTamabhaagaavahnaH snaanakaalau, tad.anantaraM vidhaayaaH
##02.31.06## puurvaahne vyaayaamakaalaH, pashchaahnaH pratipaanakaalaH
##02.31.07## raatribhaagau dvau svapnakaalaa, tribhaagaH saMveshana utthaanikaH
##02.31.08## griishhme grahaNakaalaH
##02.31.09## viMshativarshho graahyaH
##02.31.10## vikko moDho makkaNo vyaathito garbhiNii dhenukaa hastinii chaagraahyaaH
##02.31.11## saptaaratni utsedho navaayaamo dasha pariNaahaH pramaaNatashchatvaariMshadvarshho bhavatyuttamaH, triMshadvarshho madhyamaH, paJNchaviMshativarshho.avaraH
##02.31.12## tayoH paadaavaro vidhaavidhiH
##02.31.13## aratnau taNuladroNaH, ardhaaDhakaM tailasya, sarpishhaH trayaH prasthaaH, dashapalaM lavaNasya, maaMsaM paJNchaashatpalikaM, rasasyaaDhakaM dviguNaM vaa dadhnaH piNDakledanaarthaM, kshaaradashapalikaM madyasyaaDhakaM dviguNaM vaa payasaH pratipaanaM, gaatraavasekaH tailaprasthaH, shiraso.ashhTabhaagaH praadiipikashcha, yavasasya dvau bhaarau sa-paadau, shashhpasya shushhkasyaardhatR^itiiyo bhaaraH, kaDaN^karasyaaniyamaH
##02.31.14## saptaaratninaa tulyabhojano.ashhTaaratniratyaraalaH
##02.31.15## yathaahastaM avasheshhaH shhaD.aratniH paJNchaaratnishcha
##02.31.16## kshiirayaavasiko vikkaH kriiDaa.arthaM graahyaH
##02.31.17## saJNjaatalohitaa pratichchhannaa samliptapakshaa samakakshyaa vyatikiirNamaaMsaa samatalpatalaa jaatadroNikaa iti shobhaaH
##02.31.18ab## shobhaavashena vyaayaamaM bhadrma mandaM cha kaarayet.h |
##02.31.18chd## mR^igaM saN^kiirNaliN^gaM cha karmasvR^ituvashena vaa


 ##  Chapt |   Activity of elephants##
##02.32.01## karmaskandhaashchatvaaro damyaH saamnaahya aupavaahyo vyaalashcha
##02.32.02## tatra damyaH paJNchavidhaH skandhagataH stambhagato vaarigato.avapaatagato yuuthagatashcha iti
##02.32.03## tasya upavichaaro vikkakarma
##02.32.04## saamnaahyaH saptakriyaapatha upasthaanaM saMvartanaM samyaanaM vadhaavadho hastiyuddhaM naagaraayaNaM saaN^graamikaM cha
##02.32.05## tasya upavichaaraH kakshyaakarma graiveyakarma yuuthakarma cha
##02.32.06## aupavaahyo.ashhTavidha aacharaNaH kuJNjaraaupavaahyo dhoraNa aadhaanagatiko yashhTy.upavaahyaH totra upavaahyaH shuddha upavaahyo maargayukashcha iti
##02.32.07## tasya upavichaaraH shaaradakarma hiinakarma naara ushhTrakarma cha
##02.32.08## vyaala ekakriyaapathaH shaN^kito.avaruddho vishhamaH prabhinnaH prabhinnavinishchayo madahetuvinishchayashcha
##02.32.09## tasya-upavichaara aayamya ekarakshaakarma
##02.32.10## kriyaavipanno vyaalaH shuddhaH suvrato vishhamaH sarvadoshhapradushhTashcha
##02.32.11## teshhaaM bandhana upakaraNaM aniikasthapramaaNam.h
##02.32.12## aalaanagraiveyakakshyaapaaraayaNaparikshepa uttaraadikaM bandhanam.h
##02.32.13## aN^kushaveNuyantraadikaM upakaraNam.h
##02.32.14## vaijayantiikshurapramaalaastaraNakuthaa.a.adikaM bhuushhaNam.h
##02.32.15## varmatomarasharaavaapayantraadikaH saaN^graamikaalaN^kaaraH
##02.32.16## chikitsakaaniikasthaarohakaadhoraNahastipakaupachaarikavidhaapaachakayaavasikapaadapaashikakuTiirrakshakaaupashayaikaadiraupasthaayikavargaH
##02.32.17## chikitsakakuTiirakshavidhaapaachakaaH prasthodanaM snehaprasR^itiM kshaaralavaNayoshcha dvipalikaM hareyuH, dashapalaM maaMsasya, anyatra chikitsakebhyaH
##02.32.18## pathivyaadhikarmamadajaraa.abhitaptaanaaM chikitsakaaH pratikuryuH
##02.32.19## sthaanasyaashuddhiryavasasyaagrahaNaM sthale shaayanaM abhaage ghaataH paraarohaNaM akaale yaanaM abhuumaavatiirthe.avataaraNaM tarushhaNDa ityatyayasthaanaani
##02.32.20## taM eshhaaM bhaktavetanaad.h aadadiita
##02.32.21ab## tisro niiraajanaaH kaaryaashchaaturmaasya.R^itusandhishhu |
##02.32.21chd## bhuutaanaaM kR^ishhNasandhii ijyaaH senaanyaH shuklasandhushhu
##02.32.22ab## dantamuulapariiNaahadviguNaM projjhya kalpayet.h |
##02.32.22chd## abde dvy.ardhe nadiijaanaaM paJNchaabde parvatokasaam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of chariots##
 ## Superintendent of foot-soldiers##
 ## Activity of the commandant of the army##
##02.33.01## ashvaadhyaksheNa rathaadhyaksho vyaakhyaataH
##02.33.02## sa rathakarmaantaan.h kaarayet.h
##02.33.03## dashapurushho dvaadashaantaro rathaH
##02.33.04## tasmaad.h ekaantaraavaraa aashhaD.antaraad.h iti sapta rathaaH
##02.33.05## devarathapushhyarathasaaN^graamikapaariyaaNikaparapuraabhiyaanikavainayikaaMshcha rathaan.h kaarayet.h
##02.33.06## ishhv.astrapraharaNaavaraNa upakaraNakalpanaaH saarathirathikarathyaanaaM cha karmasvaayogaM vidyaat.h, aakarmabhyashcha bhaktavetanaM bhR^itaanaaM abhR^itaanaaM cha yogyaarakshaa.anushhThaanaM arthamaanakarma cha
##02.33.07## etena patty.adhyaksho vyaakhyaataH
##02.33.08## sa maulabhR^itashreNimitraamitraaTaviibalaanaaM saaraphalgutaaM vidyaat.h, nimnasthalaprakaashakuuTakhanakaakaashadivaaraatriyuddhavyaayaamaM cha, aayogaM ayogaM cha karmasu
##02.33.09## ted.h eva senaapatiH sarvayuddhapraharaNavidyaaviniito hasty.ashvarathacharyaasaN^ghushhTashchatur.aN^gasya balasyaanushhThaanaadhishhThaanaM vidyaat.h
##02.33.10## svabhuumiM yuddhakaalaM pratyaniikaM abhinnabhedanaM bhinnasandhaanaM saMhatabhedanaM bhinnavadhaM durgavadhaM yaatraakaalaM cha pashyet.h
##02.33.11ab## tuuryadhvajapataakaabhirvyuuhasaMGYaaH prakalpayet.h |
##02.33.11chd## sthaane yaane praharaNe sainyaanaaM vinaye rataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Superintendent of passports##
 ## Superintendent of pasture lands##
##02.34.01## mudraa.adhyaksho mudraaM maashhakeNa dadyaat.h
##02.34.02## sa-mudro janapadaM praveshhTuM nishhkramituM vaa labheta
##02.34.03## dvaadashapaNaM amudro jaanapado dadyaat.h
##02.34.04## kuuTamudraayaaM puurvaH saahasadaNDaH tirojanapadasya uttamaH
##02.34.05## viviitaadhyaksho mudraaM pashyet.h
##02.34.06## graamaantareshhu cha viviitaM sthaapayet.h
##02.34.07## choravyaalabhayaannimnaaraNyaani shodhayet.h
##02.34.08## anudake kuupasetubandha utsaan.h sthaapayet.h, pushhpaphalavaaTaaMshcha
##02.34.09## lubdhakashvagaNinaH parivrajeyuraraNyaani
##02.34.10## taskaraamitraabhyaagame shaN^khadundubhishabdaM agraahyaaH kuryuH shailavR^ikshaadhiruuDhaa vaa shiighravaahanaa vaa
##02.34.11## amitraaTaviisaJNchaaraM cha raaGYo gR^ihakapotairmudraayuktairhaarayet.h, dhuumaagniparamparayaa vaa
##02.34.12ab## dravyahastivanaajiivaM vartaniiM chorarakshaNam.h |
##02.34.12chd## saarthaativaahyaM gorakshyaM vyavahaaraM cha kaarayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Activity of the administrator##
 ## Secret agents in the disguise of householders, traders, and ascetics##
##02.35.01## samaahartaa chaturdhaa janaapdaM vibhajya jyeshhThamadhyamakanishhThavibhaagena graamaagraM parihaarakaM aayudhiiyaM dhaanyapashuhiraNyakupyavishhTipratikaraM idaM etaavad.h iti nibandhayet.h
##02.35.02## tatpradishhTaH paJNchagraamiiM dashagraamiiM vaa gopashchintayet.h
##02.35.03## siimaavarodhena graamaagraM, kR^ishhTaakR^ishhTasthalakedaaraaraamashhaNDavaaTavanavaastuchaityadevagR^ihasetubandhashmashaanasattraprapaapuNyasthaanaviviitapathisaN^khyaanena kshetraagraM, tena siimnaaM kshetraaNaaM cha karadaakaradasaN^khyaanena
##02.35.04## teshhu cha etaavachchaaturvaarNyaM, etaavantaH karshhakagorakshakavaidehakakaarukarmakaradaasaashcha, etaavachcha dvipadachatushhpadaM, idaM cha eshhu hiraNyalvishhTishulkadaNDaM samuttishhThati iti
##02.35.05## kulaanaaM cha striipurushhaaNaaM baalavR^iddhakarmacharitraajiivavyayaparimaaNaM vidyaat.h
##02.35.06## evaM cha janapadachaturbhaagaM sthaanikashchintayet.h
##02.35.07## gopasthaanikasthaaneshhu pradeshhTaaraH kaaryakaraNaM balipragrahaM cha kuryuH
##02.35.08## samaahartR^ipradishhTaashcha gR^ihapatikavyaJNjanaa yeshhu graameshhu praNihitaaH teshhaaM graamaaNaaM kshetragR^ihakulaagraM vidyuH, maanasaJNjaataabhyaaM kshetraaNi bhogaparihaaraabhyaaM gR^ihaaNi varNakarmabhyaaM kulaani cha
##02.35.09## teshhaaM jaN^ghaagraM aayavyayau cha vidyuH
##02.35.10## prasthitaagataanaaM cha pravaasaavaasakaaraNaM, anarthyaanaaM cha striipurushhaaNaaM chaaraprachaaraM cha vidyuH
##02.35.11## evaM vaidehakavyaJNjanaaH svabhuumijaanaaM raajapaNyaanaaM khanisetuvanakarmaantakshetrajaanaaM pramaaNaM arghaM cha vidyuH
##02.35.12## parabhuumijaataanaaM vaaristhalapatha upayaataanaaM saaraphalgupuNyaanaaM karmasu cha shulkavartany.aativaahikagulmataradeyabhaagabhaktapaNyaagaarapramaaNaM vidyuH
##02.35.13## evaM samaahartR^ipradishhTaaH taapasavyaJNjanaaH karshhakagorakshakavaidehakaanaaM adhyakshaaNaaM cha shauchaashauchaM vidyuH
##02.35.14## puraaNa choravyaJNjanaashchaantevaasinashchaityachatushhpathashuunyapada udapaananadiinipaanatiirthaayatanaashramaaraNyashailavanagahaneshhu stenaamitrapraviirapurushhaaNaaM cha praveshanasthaanagamanaprayojanaanyupalabheran.h
##02.35.15ab## samaahartaa janapadaM chintayed.h evaM utthitaH |
##02.35.15chd## chintayeyushcha saMsthaaH taaH saMsthaashchaanyaaH svayonayaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Rules for the city-superintendent##
##02.36.01## samaahartR^ivannaagariko nagaraM chintayet.h
##02.36.02## dashakuliiM gopo viMshatikuliiM chatvaariMshatkuliiM vaa
##02.36.03## sa tasyaaM striipurushhaaNaaM jaatigotranaamakarmabhiH jaN^ghaagraM aayavyayau cha vidyaat.h
##02.36.04## evaM durgachaturbhaagaM sthaanikashchintayet.h
##02.36.05## dharmaavasathinaH paashhaNDipathikaan.h aavedya vaasayeyuH, svapratyayaashcha tapasvinaH shrotriyaaMshcha
##02.36.06## kaarushilpinaH svakarmasthaaneshhu svajanaM vaasayeyuH, vaidehakaashchaanyonyaM svakarmasthaaneshhu
##02.36.07## paNyaanaaM adeshakaalavikretaaraM asvakaraNaM cha nivedayeyuH
##02.36.08## shauNDikapaakvamaaMsikaaudanikaruupaajiivaaH pariGYaataM aavaasayeyuH
##02.36.09## ativyayakartaaraM atyaahitakarmaaNaM cha nivedayeyuH
##02.36.10## chikitsakaH prachchhannavraNapratiikaarakaarayitaaraM apathyakaariNaM cha gR^ihasvaamii cha nivedya gopasthaanikayormuchyeta, anyathaa tulyadoshhaH syaat.h
##02.36.11## prasthitaagatau cha nivedayet.h, anyathaa raatridoshhaM bhajeta
##02.36.12## kshemaraatrishhu tripaNaM dadyaat.h
##02.36.13## pathika utpathikaashcha bahir.antashcha nagarasya devagR^ihapuNyasthaanavanashmashaaneshhu sa-vraNaM anishhTa upakaraNaM udbhaaNDiikR^itaM aavignaM atisvapnaM adhvaklaantaM apuurvaM vaa gR^ihNiiyuH
##02.36.14## evaM abhyantare shuunyaniveshaaveshanashauNDikaaudanikapaakvamaaMsikadyuutapaashhaNDaavaaseshhu vichayaM kuryuH
##02.36.15## agnipratiikaaraM cha griishhme
##02.36.16## madhyamayorahnashchaturbhaagayorashhTabhaago.agnidaNDaH
##02.36.17## bahir.adhishrayaNaM vaa kuryuH
##02.36.18## paadaH paJNchaghaTiinaaM kumbhadroNinihshreNiiparashushuurpaaN^kushakachagrahaNiidR^itiinaaM chaakaraNe
##02.36.19## tR^iNakaTachchhannaanyapanayet.h
##02.36.20## agnijiivina ekasthaan.h vaasayet.h
##02.36.21## svagR^ihapradvaareshhu gR^ihasvaamino vaseyuH asampaatino raatrau
##02.36.22## rathyaasu kuTavrajaaH sahasraM tishhTheyuH, chatushhpathadvaararaajaparigraheshhu cha
##02.36.23## pradiiptaM anabhidhaavato gR^ihasvaamino dvaadashapaNo daNDaH, shhaTpaNo.avakrayiNaH
##02.36.24## pramaadaad.h diipteshhu chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH
##02.36.25## pradiipiko.agninaa vadhyaH
##02.36.26## paaMsunyaase rathyaayaaM ashhTabhaago daNDaH, paN^ka udakasamnirodhe paadaH
##02.36.27## raajamaarge dviguNaH
##02.36.28## paNyasthaana udakasthaanadevagR^iharaajaparigraheshhu paNa uttaraa vishhTaadaNDaaH, muutreshhvardhadaNDaaH
##02.36.29## bhaishhajyavyaadhibhayanimittaM adaNDyaaH
##02.36.30## maarjaarashvanakulasarpapretaanaaM nagarasyaantar.utsarge tripaNo daNDaH, khara ushhTraashvataraashvapretaanaaM shhaTpaNaH, manushhyapretaanaaM paJNchaashatpaNaH
##02.36.31## maargaviparyaase shavadvaaraad.h anyatashcha shavanirNayane puurvaH saahasadaNDaH
##02.36.32## dvaaHsthaanaaM dvishatam.h
##02.36.33## shmashaanaad.h anyatra nyaase dahane cha dvaadashapaNo daNDaH
##02.36.34## vishhaNNaalikaM ubhayatoraatraM yaamatuuryam.h
##02.36.35## tuuryashabde raaGYo gR^ihaabhyaashe sapaadapaNaM.akshaNataaDanaM prathamapashchimayaamikaM, madhyamayaamikaM dviguNaM, antashchaturguNam.h
##02.36.36## shaN^kaniiye deshe liN^ge puurvaapadaane cha gR^ihiitaM anuyuJNjiita
##02.36.37## raajaparigraha upagamane nagararakshaa.a.arohaNe cha madhyamaH saahasadaNDaH
##02.36.38## suutikaachikitsakapretapradiipayaananaagarikatuuryaprekshaa.agninimittaM mudraabhishchaagraahyaaH
##02.36.39## chaararaatrishhu prachchhannavipariitaveshhaaH pravrajitaa daNDashastrahastaashcha manushhyaa doshhato daNDyaaH
##02.36.40## rakshiNaaM avaaryaM vaarayataaM vaaryaM chaavaarayataaM kshaNadviguNo daNDaH
##02.36.41## striyaM daasiiM adhimehayataaM puurvaH saahasadaNDaH, adaasiiM madhyamaH, kR^itaavarodhaaM uttamaH, kulastriyaM vadhaH
##02.36.42## chetanaachetanikaM raatridoshhaM ashaMsato naagarikasya doshhaanuruupo daNDaH, pramaadasthaane cha
##02.36.43## nityaM udakasthaanamaargabhramachchhannapathavaprapraakaararakshaa.avekshaNaM nashhTaprasmR^itaapasR^itaanaaM cha rakshaNam.h
##02.36.44## bandhanaagaare cha baalavR^iddhavyaadhitaanaathaanaaM jaatanakshatrapaurNamaasiishhu visargaH
##02.36.45## paNyashiilaaH samayaanubaddhaa vaa doshhanishhkrayaM dadyuH
##02.36.46ab## divase paJNcharaatre vaa bandhanasthaan.h vishodhayet.h |
##02.36.46chd## karmaNaa kaayadaNDena hiraNyaanugraheNa vaa
##02.36.47ab## apuurvadeshaadhigame yuvaraajaabhiSecane |
##02.36.47chd## putrajanmani vaa moksho bandhanasya vidhiiyate  (iti) 


    ##Book |   Determination of (valid and invalid) transactions##
 ##  Chapt |   Filing of law-suits##
##03.1.01## dharmasthaaH trayaH trayo.amaatyaa janapadasandhisaN^grahaNadroNamukhasthaaniiyeshhu vyaavahaarikaan.h arthaan.h kuryuH
##03.1.02## tirohitaantar.agaaranaktaaraNya upadhy.upahvarakR^itaaMshcha vyavahaaraan.h pratishhedhayeyuH
##03.1.03## kartuH kaarayituH puurvaH saahasadaNDaH
##03.1.04## shrotR^INaaM eka ekaM pratyardhadaNDaaH
##03.1.05## shraddheyaanaaM tu dravyavyapanayaH
##03.1.06## paroksheNaadhika.R^iNagrahaNaM avaktavyakaraa vaa tirohitaaH sidhyeyuH
##03.1.07## daayanikshepa upanidhivivaahayuktaaH striiNaaM anishhkaasiniinaaM vyaadhitaanaaM chaamuuDhasaMGYaanaaM antar.agaarakR^itaaH sidhyeyuH
##03.1.08## saahasaanupraveshakalahavivaaharaajaniyogayuktaaH puurvaraatravyavahaariNaaM cha raatrikR^itaaH sidhyeyuH
##03.1.09## saarthavrajaashramavyaadhachaaraNamadhyeshhvaraNyacharaaNaaM araNyakR^itaaH sidhyeyuH
##03.1.10## guuDhaajiivishhu cha upadhikR^itaaH sidhyeyuH
##03.1.11## mithaHsamavaaye cha upahvarakR^itaaH sidhyeyuH
##03.1.12## ato.anyathaa na sidhyeyuH, apaashrayavadbhishcha kR^itaaH, pitR^imataa putreNa, pitraa putravataa, nishhkulena bhraatraa, kanishhThenaavibhaktaaMshena, patimatyaa putravatyaa cha striyaa, daasaahitakaabhyaaM, apraaptaatiitavyavahaaraabhyaaM, abhishastapravrajitanyaN^gavyasanibhishcha, anyatra nishhR^ishhTavyavahaarebhyaH
##03.1.13## tatraapi kruddhenaartena mattena unmattenaavagR^ihiitena vaa kR^itaa vyavahaaraa na sidhyeyuH
##03.1.14## kartR^ikaarayitR^ishrotR^INaaM pR^ithag yathaa uktaa daNDaaH
##03.1.15## sve sve tu varge deshe kaale cha svakaraNakR^itaaH sampuurNaachaaraaH shuddhadeshaa dR^ishhTaruupalakshaNapramaaNaguNaaH sarvavyavahaaraaH sidhyeyuH
##03.1.16## pashchimaM cha eshhaaM karaNaM aadeshaadhivarjaM shraddheyam.h iti vyavahaarasthaapanaa |
##03.1.17## saMvatsaraM R^ituM maasaM pakshaM divasaM karaNaM adhikaraNaM R^iNaM vedakaavedakayoH kR^itasamarthaavasthayordeshagraamajaatigotranaamakarmaaNi chaabhilikhya vaadiprativaadiprashnaan.h arthaanupuurvyaa niveshayet.h
##03.1.18## nivishhTaaMshchaaveksheta
##03.1.19## nibaddhaM vaadaM utsR^ijyaanyaM vaadaM saN^kraamati, puurva uktaM pashchimenaarthena naabhisandhatte, paravaakyaM anabhigraahyaM abhigraahyaavatishhThate, pratiGYaaya deshaM nirdisha ityukte na nirdishati, hiinadeshaM adeshaM vaa nirdishati, nirdishhTaad.h deshaad.h anyaM deshaM upasthaapayati, upasthite deshe.arthavachanaM na evaM ityapavyayate, saakshibhiravadhR^itaM na ichchhati, asambhaashhye deshe saakshibhirmithaH sambhaashhate, iti paraa uktahetavaH
##03.1.20## paraa uktadaNDaH paJNchabandhaH
##03.1.21## svayaMvaadidaNDo dashabandhaH
##03.1.22## purushhabhR^itirashhTaaMshaH
##03.1.23## pathibhaktaM arghavisheshhataH
##03.1.24## tad.h ubhayaM niyamyo dadyaat.h
##03.1.25## abhiyukto na pratyabhiyuJNjiita, anyatra kalahasaahasasaarthasamavaayebhyaH
##03.1.26## na chaabhiyukte.abhiyoge.asti
##03.1.27## abhiyoktaa chet.h pratyuktaH tad.ahareva na pratibruuyaat.h paraa uktaH syaat.h
##03.1.28## kR^itakaaryavinishchayo hyabhiyoktaa naabhiyuktaH
##03.1.29## tasyaapratibruvataH triraatraM saptaraatraM iti
##03.1.30## ata uurdhvaM tripaNaavaraardhyaM dvaadashapaNaparaM daNDaM kuryaat.h
##03.1.31## tripakshaad.h uurdhvaM apratibruvataH paraa uktadaNDaM kR^itvaa yaanyasya dravyaaNi syuH tato.abhiyoktaaraM pratipaadayed.h, anyatra vR^itty.upakaraNebhyaH
##03.1.32## tad.h eva nishhpatato.abhiyuktasya kuryaat.h
##03.1.33## abhiyokturnishhpaatasamakaalaH paraa uktabhaavaH
##03.1.34## pretasya vyasanino vaa saakshivachanaM asaaram.h
##03.1.35## abhiyoktaa daNDaM dattvaa karma kaarayet.h
##03.1.36## aadhiM vaa sa kaamaM praveshayet.h
##03.1.37## rakshoghnarakshitaM vaa karmaNaa pratipaadayed.h, anyatra braahmaNaat.h
##03.1.38ab## chaturvarNaashramasyaayaM lokasyaachaararakshaNaat.h |
##03.1.38chd## nashyataaM sarvadharmaaNaaM raajaa dharmapravartakaH
##03.1.39ab## dharmashcha vyavahaarashcha charitraM raajashaasanam.h |
##03.1.39chd## vivaadaarthashchatushhpaadaH pashchimaH puurvabaadhakaH
##03.1.40ab## tatra satye sthito dharmo vyavahaaraH tu saakshishhu |
##03.1.40chd## charitraM saN^grahe puMsaaM raaGYaaM aaGYaa tu shaasanam.h
##03.1.41ab## raaGYaH svadharmaH svargaaya prajaa dharmeNa rakshituH |
##03.1.41chd## arakshiturvaa kshepturvaa mithyaadaNDaM ato.anyathaa
##03.1.42ab## daNDo hi kevalo lokaM paraM cha imaM cha rakshati |
##03.1.42chd## raaGYaa putre cha shatrau cha yathaadoshhaM samaM dhR^itaH
##03.1.43ab## anushaasadd.h hi dharmeNa vyavahaareNa saMsthayaa |
##03.1.43chd## nyaayena cha chaturthena chatur.antaaM vaa mahiiM jayet.h
##03.1.44ab## saMsthaa yaa dharmashaastreNa shaastraM vaa vyaavahaarikam.h |
##03.1.44chd## yasminn.h arthe virudhyeta dharmeNaarthaM vinirNayet.h
##03.1.45ab## shaastraM vipratipadyeta dharme nyaayena kenachit.h |
##03.1.45chd## nyaayaH tatra pramaaNaM syaat.h tatra paaTho hi nashyati
##03.1.46ab## dR^ishhTadoshhaH svayaMvaadaH svapakshaparapakshayoH |
##03.1.46chd## anuyogaarjavaM hetuH shapathashchaarthasaadhakaH
##03.1.47ab## puurva uttaraarthavyaaghaate saakshivaktavyakaaraNe |
##03.1.47chd## chaarahastaachcha nishhpaate pradeshhTavyaH paraajayaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Concerning marriage##
 ## (i) Law of marriage (ii) Rules concerning women property(iii) Concerning supersession (of a wife) by a second marriage##
##03.2.01## vivaahapuurvo vyavahaaraH
##03.2.02## kanyaadaanaM kanyaaM alaN^kR^itya braahmo vivaahaH
##03.2.03## sahadharmacharyaa praajaapatyaH
##03.2.04## gomithunaadaanaad.h aarshhaH
##03.2.05## antarvedyaaM R^itvije daanaad.h daivaH
##03.2.06## mithaHsamavaayaad.h gaandharvaH
##03.2.07## shulkaadaanaad.h aasuraH
##03.2.08## prasahyaadaanaad.h raakshasaH
##03.2.09## suptamattaadaanaat.h paishaachaH
##03.2.10## pitR^ipramaaNaashchatvaaraH puurve dharmyaaH, maataapitR^ipramaaNaaH sheshhaaH
##03.2.11## tau hi shulkaharau duhituH, anyataraabhaave.anyataro vaa
##03.2.12## dvitiiyaM shulkaM strii hareta
##03.2.13## sarveshhaaM priity.aaropaNaM apratishhiddham.h iti vivaahadharmaH |
##03.2.14## vR^ittiraabandhyaM vaa striidhanam.h
##03.2.15## paradvisaahasraa sthaapyaa vR^ittiH, aabandhyaaniyamaH
##03.2.16## tad.h aatmaputrasnushhaabharmaNi pravaasaapratividhaane cha bhaaryaayaa bhoktuM adoshhaH, pratirodhakavyaadhidurbhikshabhayapratiikaare dharmakaarye cha patyuH, sambhuuya vaa dampatyormithunaM prajaatayoH
##03.2.17## trivarshha upabhuktaM cha dharmishhTheshhu vivaaheshhu naanuyuJNjiita
##03.2.18## gaandharvaasura upabhuktaM sa-vR^iddhikaM ubhayaM daapyeta, raakshasapaishaacha upabhuktaM steyaM dadyaat.h
##03.2.19## mR^ite bhartari dharmakaamaa tadaaniiM eva sthaapyaabharaNaM shulkasheshhaM cha labheta
##03.2.20## labdhvaa vaa vindamaanaa sa-vR^iddhikaM ubhayaM daapyeta
##03.2.21## kuTumbakaamaa tu shvashurapatidattaM niveshakaale labheta
##03.2.22## niveshakaalaM hi diirghapravaase vyaakhyaasyaamaH
##03.2.23## shvashurapraatilomyena vaa nivishhTaa shvashurapatidattaM jiiyeta
##03.2.24## GYaatihastaad.abhimR^ishhTaayaa GYaatayo yathaagR^ihiitaM dadyuH
##03.2.25## nyaaya upagataayaaH pratipattaa striidhanaM gopayet.h
##03.2.26## patidaayaM vindamaanaa jiiyeta
##03.2.27## dharmakaamaa bhuJNjiita
##03.2.28## putravatii vindamaanaa striidhanaM jiiyeta
##03.2.29## tat.h tu striidhanaM putraa hareyuH
##03.2.30## putrabharaNaarthaM vaa vindamaanaa putraarthaM sphaatiikuryaat.h
##03.2.31## bahupurushhaprajaanaaM putraaNaaM yathaapitR^idattaM striidhanaM avasthaapayet.h
##03.2.32## kaamakaraNiiyaM api striidhanaM vindamaanaa putrasaMsthaM kuryaat.h
##03.2.33## aputraa patishayanaM paalayantii gurusamiipe striidhanaM aayuHkshayaad.h bhuJNjiita
##03.2.34## aapad.arthaM hi striidhanam.h
##03.2.35## uurdhvaM daayaadaM gachchhet.h
##03.2.36## jiivati bhartari mR^itaayaaH putraa duhitarashcha striidhanaM vibhajeran.h, aputraayaa duhitaraH, tad.abhaave bhartaa
##03.2.37## shulkaM anvaadheyaM anyad.h vaa bandhubhirdattaM baandhavaa hareyuH iti striidhanakalpaH |
##03.2.38## varshhaaNyashhTaavaprajaayamaanaaM aputraaM vandhyaaM chaakaaN^ksheta, dasha ninduM, dvaadasha kanyaaprasaviniim.h
##03.2.39## tataH putraarthii dvitiiyaaM vindeta
##03.2.40## tasyaatikrame shulkaM striidhanaM ardhaM chaadhivedanikaM dadyaat.h, chaturviMshatipaNaparaM cha daNDam.h
##03.2.41## shulkaM striidhanaM ashulkastriidhanaayaaH tatpramaaNaM aadhivedanikaM anuruupaaM cha vR^ittiM dattvaa bahviirapi vindeta
##03.2.42## putraarthaa hi striyaH
##03.2.43## tiirthasamavaaye chaasaaM yathaavivaahaM puurva uuDhaaM jiivatputraaM vaa puurvaM gachchhet.h
##03.2.44## tiirthaguuhanaagamane shhaN.NavatirdaNDaH
##03.2.45## putravatiiM dharmakaamaaM vandhyaaM ninduM niirajaskaaM vaa naakaamaaM upeyaat.h
##03.2.46## na chaakaamaH purushhaH kushhThiniiM unmattaaM vaa gachchhet.h
##03.2.47## strii tu putraarthaM evambhuutaM vaa upagachchhet.h
##03.2.48ab## niichatvaM paradeshaM vaa prasthito raajakilbishhii |
##03.2.48chd## praaNaabhihantaa patitaH tyaajyaH kliibo.api vaa patiH  (iti) 


 ##  Chapt |   iv) Marital duty, (v) Maintenance, (vi) Cruelty, (vii) Disaffection, (viii) Misconduct, (ix) Prohibition of favours and dealings##
##03.3.01## dvaadashavarshhaa strii praaptavyavahaaraa bhavati, shhoDashavarshhaH pumaan.h
##03.3.02## ata uurdhvaM ashushruushhaayaaM dvaadashapaNaH striyaa daNDaH, puMso dviguNaH iti shushruushhaa |
##03.3.03## bharmaNyaayaaM anirdishhTakaalaayaaM graasaachchhaadanaM vaa.adhikaM yathaapurushhaparivaapaM savisheshhaM dadyaat.h
##03.3.04## nirdishhTakaalaayaaM tad.h eva saN^khyaaya bandhaM cha dadyaat.h
##03.3.05## shulkastriidhanaadhivedanikaanaaM anaadaane cha
##03.3.06## shvashurakulapravishhTaayaaM vibhaktaayaaM vaa naabhiyojyaH patiH iti bharma |
##03.3.07## nashhTe vinashhTe nyaN^ge apitR^ike amaatR^ike ityanirdeshena vinayagraahaNam.h
##03.3.08## veNudalarajjuhastaanaaM anyatamena vaa pR^ishhThe triraaghaataH
##03.3.09## tasyaatikrame vaagdaNDapaarushhyadaNDaabhyaaM ardhadaNDaaH
##03.3.10## tad.h eva striyaa bhartari prasiddhadoshhaayaaH
##03.3.11## iirshhyayaa baahyavihaareshhu dvaareshhvatyayo yathaanirdishhTaH iti paarushhyam.h |
##03.3.12## bhartaaraM dvishhatii strii saptaartavaanyamaNDayamaanaa tadaaniiM eva sthaapyaabharaNaM nidhaaya bhartaaraM anyayaa saha shayaanaM anushayiita
##03.3.13## bhikshuky.anvaadhiGYaatikulaanaaM anyatame vaa bhartaa dvishhan.h striyaM ekaaM anushayiita
##03.3.14## dR^ishhTaliN^ge maithunaapahaare savarNaapasarpa upagame vaa mithyaavaadii dvaadashapaNaM dadyaat.h
##03.3.15## amokshyaa bharturakaamasya dvishhatii bhaaryaa, bhaaryaayaashcha bhartaa
##03.3.16## parasparandveshhaan.h mokshaH
##03.3.17## striiviprakaaraad.h vaa purushhashchen.h mokshaM ichchhed.h yathaagR^ihiitaM asyai dadyaat.h
##03.3.18## purushhaviprakaaraad.h vaa strii chen.h mokshaM ichchhennaasyai yathaagR^ihiitaM dadyaat.h
##03.3.19## amoksho dharmavivaahaanaam.h iti dveshhaH |
##03.3.20## pratishhiddhaa strii darpamadyakriiDaayaaM tripaNaM daNDaM dadyaat.h
##03.3.21## divaa striiprekshaavihaaragamane shhaTpaNo daNDaH, purushhaprekshaavihaaragamane dvaadashapaNaH
##03.3.22## raatrau dviguNaH
##03.3.23## suptamattapravrajane bharturadaane cha dvaarasya dvaadashapaNaH
##03.3.24## raatrau nishhkasane dviguNaH
##03.3.25## striipuMsayormaithunaarthenaaN^gavicheshhTaayaaM raho.ashliilasambhaashhaayaaM vaa chaturviMshatipaNaH striyaa daNDaH, puMso dviguNaH
##03.3.26## keshaniividantanakhaalambaneshhu puurvaH saahasadaNDaH, puMso dviguNaH
##03.3.27## shaN^kitasthaane sambhaashhaayaaM cha paNasthaane shiphaadaNDaH
##03.3.28## striiNaaM graamamadhye chaNDaalaH pakshaantare paJNchashiphaa dadyaat.h
##03.3.29## paNikaM vaa prahaaraM mokshayet.h ityatiichaaraH |
##03.3.30## pratishhiddhayoH striipuMsayoranyonya upakaare kshudrakadravyaaNaaM dvaadashapaNo daNDaH, sthuulakadravyaaNaaM chaturviMshatipaNaH, hiraNyasuvarNayoshchatushhpaJNchaashatpaNaH striyaa daNDaH, puMsordviguNaH
##03.3.31## ta evaagamyayorardhadaNDaaH, tathaa pratishhiddhapurushhavyavahaareshhu cha iti pratishhedhaH |
##03.3.32ab## raajadvishhTaatichaaraabhyaaM aatmaapakramaNena cha |
##03.3.32chd## striidhanaaniitashulkaanaaM asvaamyaM jaayate striyaaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Leaving home, goi.g away(with a man), Short absence from home, Long absence from home##
##03.4.01## patikulaannishhpatitaayaaH striyaaH shhaTpaNo daNDaH, anyatra viprakaaraat.h
##03.4.02## pratishhiddhaayaaM dvaadashapaNaH
##03.4.03## prativeshagR^ihaatigataayaaH shhaTpaNaH
##03.4.04## praativeshikabhikshukavaidehakaanaaM avakaashabhikshaapaNyadaane dvaadashapaNo daNDaH
##03.4.05## pratishhiddhaanaaM puurvaH saahasadaNDaH
##03.4.06## paragR^ihaatigataayaashchaturviMshatipaNaH
##03.4.07## parabhaaryaa.avakaashadaane shatyo daNDaH, anyatraapadbhyaH
##03.4.08## vaaraNaaGYaanayornirdoshhaH
##03.4.09## pativiprakaaraat.h patiGYaatisukhaavasthagraamikaanvaadhibhikshukiiGYaatikulaanaaM anyatamaM apurushhaM gantuM adoshhaH iti aachaaryaaH
##03.4.10## sa-purushhaM vaa GYaatikulam.h
##03.4.11## kuto hi saadhviijanasyachchhalam.h
##03.4.12## sukhaM etad.h avaboddhuM, iti kauTilyaH
##03.4.13## pretavyaadhivyasanagarbhanimittaM apratishhiddhaM eva GYaatikulagamanam.h
##03.4.14## tannimittaM vaarayato dvaadashapaNo daNDaH
##03.4.15## tatraapi guuhamaanaa striidhanaM jiiyeta, GYaatayo vaa chhaadayantaH shulkasheshham.h iti nishhpatanaM |
##03.4.16## patikulaannishhpatya graamaantaragamane dvaadashapaNo daNDaH sthaapyaa.a.abharaNalopashcha
##03.4.17## gamyena vaa puMsaa saha prasthaane chaturviMshatipaNaH sarvadharmalopashcha, anyatra bharmadaanatiirthagamanaabhyaam.h
##03.4.18## puMsaH puurvaH saahasadaNDaH tulyashreyasoH, paapiiyaso madhyamaH
##03.4.19## bandhur.adaNDyaH
##03.4.20## pratishhedhe.ardhadaNDaaH
##03.4.21## pathi vyantare guuDhadeshaabhigamane maithunaarthena shaN^kitapratishhiddhaayaaM vaa pathy.anusaraNe saN^grahaNaM vidyaat.h
##03.4.22## taalaavacharachaaraNamatsyabandhakalubdhakagopaalakashauNDikaanaaM anyeshhaaM cha prasR^ishhTastriikaaNaaM pathy.anusaraNaM adoshhaH
##03.4.23## pratishhiddhe vaa nayataH puMsaH striyo vaa gachchhantyaaH ta evaardhadaNDaaH iti pathy.anusaraNam.h |
##03.4.24## hrasvapravaasinaaM shuudravaishyakshatriyabraahmaNaanaaM bhaaryaaH saMvatsara uttaraM kaalaM aakaaN^ksheran.h aprajaataaH, saMvatsaraadhikaM prajaataaH
##03.4.25## prativihitaa dviguNaM kaalam.h
##03.4.26## aprativihitaaH sukhaavasthaa bibhR^iyuH, paraM chatvaari varshhaaNyashhTau vaa GYaatayaH
##03.4.27## tato yathaadattaM aadaaya pramuJNcheyuH
##03.4.28## braahmaNaM adhiiyaanaM dashavarshhaaNyaprajaataa, dvaadasha prajaataa, raajapurushhaM aayuHkshayaad.h aakaaN^ksheta
##03.4.29## savarNatashcha prajaataa naapavaadaM labheta
##03.4.30## kuTumba.R^iddhilope vaa sukhaavasthairvimuktaa yathaa ishhTaM vindeta, jiivitaarthaM aapadgataa vaa
##03.4.31## dharmavivaahaat.h kumaarii parigrahiitaaraM anaakhyaaya proshhitaM ashruuyamaaNaM sapta tiirthaanyaakaaN^ksheta, saMvatsaraM shruuyamaaNam.h
##03.4.32## aakhyaaya proshhitaM ashruuyamaaNaM paJNcha tiirthaanyaakaaN^ksheta, dasha shruuyamaaNam.h
##03.4.33## ekadeshadattashulkaM triiNi tiirthaanyashruuyamaaNaM, shruuyamaaNaM sapta tiirthaanyaakaaN^ksheta
##03.4.34## dattashulkaM paJNcha tiirthaanyashruuyamaaNaM, dasha shruuyamaaNam.h
##03.4.35## tataH paraM dharmasthairvisR^ishhTaa yathaa ishhTaM vindeta
##03.4.36## tiirtha uparodho hi dharmavadha iti kauTilyaH iti hrasvapravaasaH ||
##03.4.37## diirghapravaasinaH pravrajitasya pretasya vaa bhaaryaa sapta tiirthaanyaakaaN^ksheta, saMvatsaraM prajaataa
##03.4.38## tataH patisodaryaM gachchhet.h
##03.4.39## bahushhu pratyaasannaM dhaarmikaM bharmasamarthaM kanishhThaM abhaaryaM vaa
##03.4.40## tad.abhaave.apyasodaryaM sapiNDaM kulyaM vaa.a.asannam.h
##03.4.41## eteshhaaM eshha eva kramaH
##03.4.42ab## etaan.h utkramya daayaadaan.h vedane jaarakarmaNi |
##03.4.42chd## jaarastriidaatR^ivettaaraH sampraaptaaH saN^grahaatyayam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Partition of inheritance##
 ## Orderof inheritance##
##03.5.01## aniishvaraaH pitR^imantaH sthitapitR^imaatR^ikaaH putraaH
##03.5.02## teshhaaM uurdhvaM pitR^ito daayavibhaagaH pitR^idravyaaNaam.h
##03.5.03## svayaM.aarjitaM avibhaajyaM, anyatra pitR^idravyaad.h utthitebhyaH
##03.5.04## pitR^idravyaad.h avibhakta upagataanaaM putraaH pautraa vaa aachaturthaad.h ityaMshabhaajaH
##03.5.05## taavad.h avichchhinnaH piNDo bhavati
##03.5.06## vichchhinnapiNDaaH sarve samaM vibhajeran.h
##03.5.07## apitR^idravyaa vibhaktapitR^idravyaa vaa saha jiivantaH punarvibhajeran.h
##03.5.08## yatashcha uttishhTheta sa dvy.aMshaM labheta
##03.5.09## dravyaM aputrasya sodaryaa bhraataraH sahajiivino vaa hareyuH kanyaashcha
##03.5.10## rikthaM putravataH putraa duhitaro vaa dharmishhTheshhu vivaaheshhu jaataaH
##03.5.11## tad.abhaave pitaa dharamaaNaH
##03.5.12## pitr.abhaave bhraataro bhraatR^iputraashcha
##03.5.13## apitR^ikaa bahavo.api cha bhraataro bhraatR^iputraashcha piturekaM aMshaM hareyuH
##03.5.14## sodaryaaNaaM anekapitR^ikaaNaaM pitR^ito daayavibhaagaH
##03.5.15## pitR^ibhraatR^iputraaNaaM puurve vidyamaane naaparaM avalambante, jyeshhThe cha kanishhThaM arthagraahiNam.h
##03.5.16## jiivadvibhaage pitaa na ekaM visheshhayet.h
##03.5.17## na cha ekaM akaaraNaannirvibhajeta
##03.5.18## piturasatyarthe jyeshhThaaH kanishhThaan.h anugR^ihNiiyuH, anyatra mithyaavR^ittebhyaH
##03.5.19## praaptavyavahaaraaNaaM vibhaagaH
##03.5.20## apraaptavyavahaaraaNaaM deyavishuddhaM maatR^ibandhushhu graamavR^iddheshhu vaa sthaapayeyuH aavyavahaarapraapaNaat.h, proshhitasya vaa
##03.5.21## samnivishhTasamaM asamnivishhTebhyo naiveshanikaM dadyuH, kanyaabhyashcha praadaanikam.h
##03.5.22## R^iNarikthayoH samo vibhaagaH
##03.5.23## udapaatraaNyapi nishhkiJNchanaa vibhajeran.h ityaachaaryaaH
##03.5.24## chhalaM etad.h iti kauTilyaH
##03.5.25## sato.arthasya vibhaago naasataH
##03.5.26## etaavaan.h arthaH saamaanyaH tasya etaavaan.h praty.aMsha ityanubhaashhya bruvan.h saakshishhu vibhaagaM kaarayet.h
##03.5.27## durvibhaktaM anyonyaapahR^itaM antarhitaM aviGYaata utpannaM vaa punarvibhajeran.h
##03.5.28## adaayaadakaM raajaa haret.h striivR^ittipretakaaryavarjaM, anyatra shrotriyadravyaat.h
##03.5.29## tat.h traivedyebhyaH prayachchhet.h
##03.5.30## patitaH patitaaj jaataH kliibashchaanaMshaaH, jaDa unmattaandhakushhThinashcha
##03.5.31## sati bhaaryaarthe teshhaaM apatyaM atadvidhaM bhaagaM haret.h
##03.5.32## graasaachchhaadanaM itare patitavarjaaH
##03.5.33ab## teshhaaM cha kR^itadaaraaNaaM lupte prajanane sati |
##03.5.33chd## sR^ijeyurbaandhavaaH putraaMH teshhaaM aMshaan.h prakalpayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Division into shares##
##03.6.01## ekastriiputraaNaaM jyeshhThaaMshaH - braahmaNaanaaM ajaaH, kshatriyaaNaaM ashvaaH, vaishyaanaaM gaavaH, shuudraaNaaM avayaH
##03.6.02## kaaNalaN^gaaH teshhaaM madhyamaaMshaH, bhinnavarNaaH kanishhThaaMshaH
##03.6.03## chatushhpadaabhaave ratnavarjaanaaM dashaanaaM bhaagaM dravyaaNaaM ekaM jyeshhTho haret.h
##03.6.04## pratimuktasvadhaapaasho hi bhavati
##03.6.05## ityaushanaso vibhaagaH
##03.6.06## pituH parivaapaad.h yaanaM aabharaNaM cha jyeshhThaaMshaH, shayanaasanaM bhuktakaaMsyaM cha madhyamaaMshaH, kR^ishhNaM dhaanyaayasaM gR^ihaparivaapo goshakaTaM cha kanishhThaaMshaH
##03.6.07## sheshhadravyaaNaaM ekadravyasya vaa samo vibhaagaH
##03.6.08## adaayaadaa bhaginyaH, maatuH parivaapaad.h bhuktakaaMsyaabharaNabhaaginyaH
##03.6.09## maanushhahiino jyeshhThaH tR^itiiyaM aMshaM jyeshhThaaMshaallabheta, chaturthaM anyaayavR^ittiH, nivR^ittadharmakaaryo vaa
##03.6.10## kaamaachaaraH sarvaM jiiyeta
##03.6.11## tena madhyamakanishhThau vyaakhyaatau
##03.6.12## tayormaanushha upeto jyeshhThaaMshaad.h ardhaM labheta
##03.6.13## naanaastriiputraaNaaM tu saMskR^itaasaMskR^itayoH kanyaakR^itakshatayorabhaave cha ekasyaaH putrayoryamayorvaa puurvajanmanaa jyeshhThabhaavaH
##03.6.14## suutamaagadhavraatyarathakaaraaNaaM aishvaryato vibhaagaH
##03.6.15## sheshhaaH taM upajiiveyuH
##03.6.16## aniishvaraaH samavibhaagaaH
##03.6.17## chaaturvarNyaputraaNaaM braahmaNiiputrashchaturo.aMshaan.h haret.h, kshatriyaaputrastriin.h aMshaan.h, vaishyaaputro dvaavaMshau, ekaM shuudraaputraH
##03.6.18## tena trivarNadvivarNaputravibhaagaH kshatriyavaishyayorvyaakhyaataH
##03.6.19## braahmaNasyaanantaraaputraH tulyaaMshaH
##03.6.20## kshatriyavaishyayorardhaaMshaH tulyaaMsho vaa maanushha upetaH
##03.6.21## tulyaatulyayorekaputraH sarvaM haret.h, bandhuuMshcha bibhR^iyaat.h
##03.6.22## braahmaNaanaaM tu paarashavaH tR^itiiyaM aMshaM labheta, dvaavaMshau sapiNDaH kulyo vaa.a.asannaH, svadhaadaanahetoH
##03.6.23## tad.abhaave pituraachaaryo.antevaasii vaa
##03.6.24ab## kshetre vaa janayed.h asya niyuktaH kshetrajaM sutam.h |
##03.6.24chd## maatR^ibandhuH sagotro vaa tasmai tat.h pradished.h dhanam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Classification of sons##
##03.7.01## paraparigrahe biijaM utsR^ishhTaM kshetriNaH ityaachaaryaaH
##03.7.02## maataa bhastraa, yasya retaH tasyaapatyam ityapare
##03.7.03## vidyamaanaM ubhayaM iti kauTilyaH
##03.7.04## svayaJNjaataH kR^itakriyaayaaM aurasaH
##03.7.05## tena tulyaH putrikaaputraH
##03.7.06## sagotreNaanyagotreNa vaa niyuktena kshetrajaataH kshetrajaH putraH
##03.7.07## janayiturasatyanyasmin.h putre sa eva dvipitR^iko dvigotro vaa dvayorapi svadhaarikthabhaag bhavati
##03.7.08## tatsadharmaa bandhuunaaM gR^ihe guuDhajaataH tu guuDhajaH
##03.7.09## bandhunaa utsR^ishhTo.apaviddhaH saMskartuH putraH
##03.7.10## kanyaagarbhaH kaaniinaH
##03.7.11## sagarbha uuDhaayaaH saha uuDhaH
##03.7.12## punarbhuutaayaaH paunarbhavaH
##03.7.13## svayaJNjaataH piturbandhuunaaM cha daayaadaH
##03.7.14## parajaataH saMskartureva na bandhuunaam.h
##03.7.15## tatsadharmaa maataapitR^ibhyaaM adbhirmukto dattaH
##03.7.16## svayaM bandhubhirvaa putrabhaava upagata upagataH
##03.7.17## putratve.adhikR^itaH kR^itakaH
##03.7.18## parikriitaH kriitaH iti |
##03.7.19## aurase tu utpanne savarNaaH tR^itiiyaaMshaharaaH, asavarNaa graasaachchhaadanabhaaginaH
##03.7.20## braahmaNakshatriyayoranantaraaputraaH savarNaaH, ekaantaraa asavarNaaH
##03.7.21## braahmaNasya vaishyaayaaM ambashhThaH, shuudraayaaM nishhaadaH paarashavo vaa
##03.7.22## kshatriyasya shuudraayaaM ugraH
##03.7.23## shuudra eva vaishyasya
##03.7.24## savarNaasu cha eshhaaM acharitavratebhyo jaataa vraatyaaH
##03.7.25## ityanulomaaH
##03.7.26## shuudraad.h aayogavakshattachaNDaalaaH
##03.7.27## vaishyaan.h maagadhavaidehakau
##03.7.28## kshatriyaat.h suutaH
##03.7.29## pauraaNikaH tvanyaH suuto maagadhashcha, brahmakshatraad.h visheshhaH
##03.7.30## ta ete pratilomaaH svadharmaatikramaad.h raaGYaH sambhavanti
##03.7.31## ugraannaishhaadyaaM kukkuTaH, viparyaye pulkasaH
##03.7.32## vaidehikaayaaM ambashhThaad.h vaiNaH, viparyaye kushiilavaH
##03.7.33## kshattaayaaM ugraatshvapaakaH
##03.7.34## ityete.anye chaantaraalaaH
##03.7.35## karmaNaa vaishyo rathakaaraH
##03.7.36## teshhaaM svayonau vivaahaH, puurvaaparagaamitvaM vR^ittaanuvR^ittaM cha
##03.7.37## shuudrasadharmaaNo vaa, anyatra chaNDaalebhyaH
##03.7.38## kevalaM evaM vartamaanaH svargaM aapnoti raajaa, narakaM anyathaa
##03.7.39## sarveshhaaM antaraalaanaaM samo vibhaagaH
##03.7.40ab## deshasya jaatyaaH saN^ghasya dharmo graamasya vaa.api yaH |
##03.7.40chd## uchitaH tasya tena eva daayadharmaM prakalpayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Immovable property##
 ## Dwelling-places##
##03.8.01## saamantapratyayaa vaastuvivaadaaH
##03.8.02## gR^ihaM kshetraM aaraamaH setubandhaH taTaakaM aadhaaro vaa vaastuH
##03.8.03## karNakiilaayasasambandho.anugR^ihaM setuH
##03.8.04## yathaasetubhogaM veshma kaarayet.h
##03.8.05## abhuutaM vaa parakuDyaad.h apakramya dvaavaratnii tripadiiM vaa deshabandhaM kaarayet.h
##03.8.06## avaskaraM bhramaM udapaanaM vaa na gR^iha uchitaad.h anyatra, anyatra suutikaakuupaad.h aanirdashaahaad.h iti
##03.8.07## tasyaatikrame puurvaH saahasadaNDaH
##03.8.08## tena indhanaavaghaatanakR^itaM kalyaaNakR^ityeshhvaachaama udakamaargaashcha vyaakhyaataaH
##03.8.09## tripadiipratikraantaM adhyardhaM aratniM vaa gaaDhaprasR^itaM udakamaargaM prasravaNaprapaataM vaa kaarayet.h
##03.8.10## tasyaatikrame chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH
##03.8.11## ekapadiipratikraantaM aratniM vaa chakrichatushhpadasthaanaM agnishhThaM udaJNjarasthaanaM rochaniiM kuTTaniiM vaa kaarayet.h
##03.8.12## tasyaatikrame chaturviMshatipaNo daNDaH
##03.8.13## sarvavaastukayoH praakshiptakayorvaa shaalayoH kishhkurantarikaa tripadii vaa
##03.8.14## tayoshchatur.aN^gulaM niipraantaram<niivraantaram?> samaaruuDhakaM vaa
##03.8.15## kishhkumaatraM aaNidvaaraM antarikaayaaM khaNDaphullaarthaM asampaataM kaarayet.h
##03.8.16## prakaashaarthaM alpaM uurdhvaM vaataayanaM kaarayet.h
##03.8.17## tad.avasite veshmanichchhaadayet.h
##03.8.18## sambhuuya vaa gR^ihasvaamino yathaa ishhTaM kaarayeyuH, anishhTaM vaarayeyuH
##03.8.19## vaanalaTyaashcha uurdhvaM aavaaryabhaagaM kaTaprachchhannaM avamarshabhittiM vaa kaarayed.h varshhaabaadhabhayaat.h
##03.8.20## tasyaatikrame puurvaH saahasadaNDaH, pratilomadvaaravaataayanabaadhaayaaM cha, anyatra raajamaargarathyaabhyaH
##03.8.21## khaatasopaanapraNaaliinishreNy.avaskarabhaagairbahirbaadhaayaaM bhoganigrahe cha
##03.8.22## parakuDyaM udakena upaghnato dvaadashapaNo daNDaH, muutrapuriishha upaghaate dviguNaH
##03.8.23## praNaaliimoksho varshhati, anyathaa dvaadashapaNo daNDaH
##03.8.24## pratishhiddhasya cha vasataH, nirasyatashchaavakrayiNaM anyatra paarushhyasteyasaahasasaN^grahaNamithyaabhogebhyaH
##03.8.25## svayaM.abhiprasthito varshhaavakrayasheshhaM dadyaat.h
##03.8.26## saamaanye veshmani saahaayyaM aprayachchhataH, saamaanyaM uparundhato bhogaM cha gR^ihe dvaadashapaNo daNDaH
##03.8.27## vinaashayataH taddviguNaH
##03.8.28ab## koshhThakaaN^gaNavarchaanaaM agnikuTTanashaalayoH |
##03.8.28chd## vivR^itaanaaM cha sarveshhaaM saamaanyo bhoga ishhyate  (iti) 


 ##  Chapt |   sale of immovable property Fixing of boundaries Enchroachment and Damage##
##03.9.01## GYaatisaamantadhanikaaH krameNa bhuumiparigrahaan.h kretuM abhyaabhaveyuH
##03.9.02## tato.anye baahyaaH
##03.9.03## saamantachatvaariMshatkulyeshhu gR^ihapratimukhe veshma shraavayeyuH, saamantagraamavR^iddheshhu kshetraM aaraamaM setubandhaM taTaakaM aadhaaraM vaa maryaadaasu yathaasetubhogaM anenaargheNa kaH kretaa iti
##03.9.04## triraaghushhitaM avyaahataM kretaa kretuM labheta
##03.9.05## spardhayaa vaa muulyavardhane muulyavR^iddhiH sa-shulkaa koshaM gachchhet.h
##03.9.06## vikrayapratikroshhTaa shulkaM dadyaat.h
##03.9.07## asvaamipratikroshe chaturviMshatipaNo daNDaH
##03.9.08## saptaraatraad.h uurdhvaM anabhisarataH pratikrushhTo vikriiNiita
##03.9.09## pratikrushhTaatikrame vaastuni dvishato daNDaH, anyatra chaturviMshatipaNo daNDaH iti vaastuvikrayaH |
##03.9.10## siimavivaadaM graamayorubhayoH saamantaa paJNchagraamii dashagraamii vaa setubhiH sthaavaraiH kR^itrimairvaa kuryaat.h
##03.9.11## karshhakagopaalakavR^iddhaaH puurvabhuktikaa vaa baahyaaH setuunaaM abhiGYaa bahava eko vaa nirdishya siimasetuun.h vipariitaveshhaaH siimaanaM nayeyuH
##03.9.12## uddishhTaanaaM setuunaaM adarshane sahasraM daNDaH |
##03.9.13## tad.h eva niite siimaapahaariNaaM setuchchhidaaM cha kuryaat.h
##03.9.14## pranashhTasetubhogaM vaa siimaanaM raajaa yathaa upakaaraM vibhajet.h iti siimavivaadaH |
##03.9.15## kshetravivaadaM saamantagraamavR^iddhaaH kuryuH
##03.9.16## teshhaaM dvaidhiibhaave yato bahavaH shuchayo.anumataa vaa tato niyachchheyuH madhyaM vaa gR^ihNiiyuH
##03.9.17## tad.ubhayaparaa uktaM vaastu raajaa haret.h, pranashhTasvaamikaM cha
##03.9.18## yathaa upakaaraM vaa vibhajet.h
##03.9.19## prasahyaadaane vaastuni steyadaNDaH
##03.9.20## kaaraNaadaane prayaasaM aajiivaM cha parisaN^khyaaya bandhaM dadyaat.h iti kshetravivaadaH |
##03.9.21## maryaadaa.apaharaNe puurvaH saahasadaNDaH
##03.9.22## maryaadaabhede chaturviMshatipaNaH
##03.9.23## tena tapovanaviviitamahaapathashmashaanadevakulayajanapuNyasthaanavivaadaa vyaakhyaataaH iti maryaadaasthaapanam.h |
##03.9.24## sarva eva vivaadaaH saamantapratyayaaH
##03.9.25## viviitasthalakedaarashhaNDakhalaveshmavaahanakoshhThaanaaM puurvampuurvaM aabaadhaM saheta
##03.9.26## brahmasomaaraNyadevayajanapuNyasthaanavarjaaH sthalapradeshaaH
##03.9.27## aadhaaraparivaahakedaara upabhogaiH parakshetrakR^ishhTabiijahiMsaayaaM yathaa upaghaataM muulyaM dadyuH
##03.9.28## kedaaraaraamasetubandhaanaaM parasparahiMsaayaaM hiMsaadviguNo daNDaH
##03.9.29## pashchaannivishhTaM adharataTaakaM na uparitaTaakasya kedaaraM udakenaaplaavayet.h
##03.9.30## uparinivishhTaM naadharataTaakasya puuraasraavaM vaarayed.h, anyatra trivarshha uparatakarmaNaH
##03.9.31## tasyaatikrame puurvaH saahasadaNDaH, taTaakavaamanaM cha
##03.9.32## paJNchavarshha uparatakarmaNaH setubandhasya svaamyaM lupyeta, anyatraapadbhyaH
##03.9.33## taTaakasetubandhaanaaM navapravartane paaJNchavarshhikaH parihaaraH, bhagna utsR^ishhTaanaaM chaaturvarshhikaH, samupaaruuDhaanaaM traivarshhikaH, sthalasya dvaivarshhikaH
##03.9.34## svaatmaadhaane vikraye cha
##03.9.35## khaatapraavR^ittiM anadiinibandhaayatanataTaakakedaaraaraamashhaNDavaapaanaaM sasyavarNabhaaga uttarikaM anyebhyo vaa yathaa upakaaraM dadyuH
##03.9.36## prakrayaavakrayaadhibhaagabhoganishhR^ishhTa upabhoktaarashcha eshhaaM pratikuryuH
##03.9.37## arpatiikaare hiinadviguNo daNDaH
##03.9.38ab## setubhyo muJNchataH toyaM avaare shhaTpaNo damaH |
##03.9.38chd## vaare vaa toyaM anyeshhaaM pramaadena uparundhataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Damage to pastures, fields and roads##
##03.10.01## karma udakamaargaM uchitaM rundhataH kurvato.anuchitaM vaa puurvaH saahasadaNDaH, setukuupapuNyasthaanachaityadevaayatanaani cha parabhuumau niveshayataH
##03.10.02## puurvaanuvR^ittaM dharmasetuM aadhaanaM vikrayaM vaa nayato naayayato vaa madhyamaH saahasadaNDaH, shrotR^INaaM uttamaH, anyatra bhagna utsR^ishhTaat.h
##03.10.03## svaamyabhaave graamaaH puNyashiilaa vaa pratikuryuH
##03.10.04## pathipramaaNaM durganiveshe vyaakhyaatam.h
##03.10.05## kshudrapashumanushhyapathaM rundhato dvaadashapaNo daNDaH, mahaapashupathaM chaturviMshatipaNaH, hastikshetrapathaM chatushhpaJNchaashatpaNaH, setuvanapathaM shhaTshataH, shmashaanagraamapathaM dvishataH, droNamukhapathaM paJNchashataH, sthaaniiyaraashhTraviviitapathaM saahasraH
##03.10.06## atikarshhaNe cha eshhaaM daNDachaturthaa daNDaaH
##03.10.07## karshhaNe puurva uktaaH
##03.10.08## kshetrikasyaakshipataH kshetraM upavaasasya vaa tyajato biijakaale dvaadashapaNo daNDaH, anyatra doshha upanipaataavishhahyebhyaH
##03.10.09## karadaaH karadeshhvaadhaanaM vikrayaM vaa kuryuH, brahmadeyikaa brahmadeyikeshhu
##03.10.10## anyathaa puurvaH saahasadaNDaH
##03.10.11## karadasya vaa.akaradagraamaM pravishataH
##03.10.12## karadaM tu pravishataH sarvadravyeshhu praakaamyaM syaat.h, anyatraagaaraat.h
##03.10.13## tad.h apyasmai dadyaat.h
##03.10.14## anaadeyaM akR^ishhato.anyaH paJNchavarshhaaNyupabhujya prayaasanishhkrayeNa dadyaat.h
##03.10.15## akaradaaH paratra vasanto bhogaM upajiiveyuH
##03.10.16## graamaarthena graamikaM vrajantaM upavaasaaH paryaayeNaanugachchheyuH
##03.10.17## ananugachchhantaH paNaardhapaNikaM yojanaM dadyuH
##03.10.18## graamikasya graamaad.h astenapaaradaarikaM nirasyatashchaturviMshatipaNo daNDaH, graamasya uttamaH
##03.10.19## nirastasya pravesho hyabhigamena vyaakhyaataH
##03.10.20## stambhaiH samantato graamaad.h dhanuHshataapakR^ishhTaM upasaalaM kaarayet.h
##03.10.21## pashuprachaaraarthaM viviitaM aalavanena upajiiveyuH
##03.10.22## viviitaM bhakshayitvaa.apasR^itaanaaM ushhTramahishhaaNaaM paadikaM ruupaM gR^ihNiiyuH, gavaashvakharaaNaaM chaardhapaadikaM, kshudrapashuunaaM shhoDashabhaagikam.h
##03.10.23## bhakshayitvaa nishhaNNaanaaM eta eva dviguNaa daNDaaH, parivasataaM chaturguNaaH
##03.10.24## graamadevavR^ishhaa vaa.anirdashaahaa vaa dhenurukshaaNo govR^ishhaashchaadaNDyaaH
##03.10.25## sasyabhakshaNe sasya upaghaataM nishhpattitaH parisaN^khyaaya dviguNaM daapayet.h
##03.10.26## svaaminashchaanivedya chaarayato dvaadashapaNo daNDaH, pramuJNchatashchaturviMshatipaNaH
##03.10.27## paalinaaM ardhadaNDaaH
##03.10.28## tad.h eva shhaNDabhakshaNe kuryaat.h
##03.10.29## vaaTabhede dviguNaH veshmakhalavalayagataanaaM cha dhaanyaanaaM bhakshaNe
##03.10.30## hiMsaapratiikaaraM kuryaat.h
##03.10.31## abhayavanamR^igaaH parigR^ihiitaa vaa bhakshayantaH svaamino nivedya yathaa.avadhyaaH tathaa pratishheddhavyaaH
##03.10.32## pashavo rashmipratodaabhyaaM vaarayitavyaaH
##03.10.33## teshhaaM anyathaa hiMsaayaaM daNDapaarushhyadaNDaaH
##03.10.34## praarthayamaanaa dR^ishhTaaparaadhaa vaa sarva upaayairniyantavyaaH iti kshetrapathahiMsaa |
##03.10.35## karshhakasya graamaM abhyupetyaakurvato graama evaatyayaM haret.h
##03.10.36## karmaakaraNe karmavetanadviguNaM, hiraNyaadaane pratyaMshadviguNaM, bhakshyapeyaadaane cha prahavaNeshhu dviguNaM aMshaM dadyaat.h
##03.10.37## prekshaayaaM anaMshadaH, sa-svajano na preksheta
##03.10.38## prachchhannashravaNa iikshaNe cha sarvahite cha karmaNi nigraheNa dviguNaM aMshaM dadyaat.h
##03.10.39## sarvahitaM ekasya bruvataH kuryuraaGYaam.h
##03.10.40## akaraNe dvaadashapaNo daNDaH
##03.10.41## taM chet.h sambhuuya vaa hanyuH pR^ithag eshhaaM aparaadhadviguNo daNDaH
##03.10.42## upahantR^ishhu vishishhTaH
##03.10.43## braahmaNashcha eshhaaM jyaishhThyaM niyamyeta
##03.10.44## prahavaNeshhu cha eshhaaM braahmaNaa naakaamaaH kuryuH, aMshaM cha labheran.h
##03.10.45## tena deshajaatikulasaN^ghaanaaM samayasyaanapaakarma vyaakhyaatam.h
##03.10.46ab## raajaa deshahitaan.h setuun.h kurvataaM pathi saN^kramaan.h |
##03.10.46chd## graamashobhaashcha rakshaashcha teshhaaM priyahitaM charet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Non-payment of debts##
##03.11.01## sapaadapaNaa dharmyaa maasavR^iddhiH paNashatasya, paJNchapaNaa vyaavahaarikii, dashapaNaa kaantaaragaaNaaM, viMshatipaNaa saamudraaNaam.h
##03.11.02## tataH paraM kartuH kaarayitushcha puurvaH saahasadaNDaH, shrotR^INaaM eka ekaM pratyardhadaNDaH
##03.11.03## raajanyayogakshemaavahe tu dhanikadhaaraNikayoshcharitraM aveksheta
##03.11.04## dhaanyavR^iddhiH sasyanishhpattaavupaardhaa, paraM muulyakR^itaa vardheta
##03.11.05## prakshepavR^iddhirudayaad.h ardhaM samnidhaanasannaa vaarshhikii deyaa
##03.11.06## chirapravaasaH stambhapravishhTo vaa muulyadviguNaM dadyaat.h
##03.11.07## akR^itvaa vR^iddhiM saadhayato vardhayato vaa, muulyaM vaa vR^iddhiM aaropya shraavayato bandhachaturguNo daNDaH
##03.11.08## tuchchhashraavaNaayaaM abhuutachaturguNaH
##03.11.09## tasya tribhaagaM aadaataa dadyaat.h, sheshhaM pradaataa
##03.11.10## diirghasattravyaadhigurukula uparuddhaM baalaM asaaraM vaa naR^iNaM anuvardheta
##03.11.11## muchyamaanaM R^iNaM apratigR^ihNato dvaadashapaNo daNDaH
##03.11.12## kaaraNaapadeshena nivR^ittavR^iddhikaM anyatra tishhThet.h
##03.11.13## dashavarshha upekshitaM R^iNaM apratigraahyaM, anyatra baalavR^iddhavyaadhitavyasaniproshhitadeshatyaagaraajyavibhramebhyaH
##03.11.14## pretasya putraaH kusiidaM dadyuH, daayaadaa vaa rikthaharaaH, sahagraahiNaH, pratibhuvo vaa
##03.11.15## na praatibhaavyaM anyat.h
##03.11.16## asaaraM baalapraatibhaavyam.h
##03.11.17## asaN^khyaatadeshakaalaM tu putraaH pautraa daayaadaa vaa rikthaM haramaaNaa dadyuH
##03.11.18## jiivitavivaahabhuumipraatibhaavyaM asaN^khyaatadeshakaalaM tu putraaH pautraa vaa vaheyuH
##03.11.19## naanaaR^iNasamavaaye tu na ekaM dvau yugapad.h abhivadeyaataaM, anyatra pratishhThamaanaat.h
##03.11.20## tatraapi gR^ihiitaanupuurvyaa raajashrotriyadravyaM vaa puurvaM pratipaadayet.h
##03.11.21## dampatyoH pitaaputrayoH bhraatR^INaaM chaavibhaktaanaaM paraspara.kR^itaM R^iNaM asaadhyam.h
##03.11.22## agraahyaaH karmakaaleshhu karshhakaa raajapurushhaashcha
##03.11.23## strii chaapratishraaviNii patikR^itaM R^iNaM, anyatra gopaalakaardhasiitikebhyaH
##03.11.24## patiH tu graahyaH striikR^itaM R^iNaM, apratividhaaya proshhita iti
##03.11.25## sampratipattaavuttamaH
##03.11.26## asmapratipattau tu saakshiNaH pramaaNaM praatyayikaaH shuchayo.anumataa vaa trayo.avaraardhyaaH
##03.11.27## pakshaanumatau vaa dvau, R^iNaM prati na tveva ekaH
##03.11.28## pratishhiddhaaH syaalasahaayaanvarthidhanikadhaaraNikavairinyaN^gadhR^itadaNDaaH, puurve chaavyavahaaryaaH
##03.11.29## raajashrotriyagraamabhR^itakakushhThivraNinaH patitachaNDaalakutsitakarmaaNo.andhabadhiramuukaahaMvaadinaH striiraajapurushhaashcha, anyatra svavargebhyaH
##03.11.30## paarushhyasteyasaN^grahaNeshhu tu vairisyaalasahaayavarjaaH
##03.11.31## rahasyavyavahaareshhvekaa strii purushha upashrotaa upadrashhTaa vaa saakshii syaad.h raajataapasavarjam.h
##03.11.32## svaamino bhR^ityaanaaM R^itvig.aachaaryaaH shishhyaaNaaM maataapitarau putraaNaaM chaanigraheNa saakshyaM kuryuH, tesaaM itare vaa
##03.11.33## parasparaabhiyoge cha eshhaaM uttamaaH paraa uktaa dashabandhaM dadyuH, avaraaH paJNchabandham.h iti saakshy.adhikaaraH ||
##03.11.34## braahmaNa udakumbhaagnisakaashe saakshiNaH parigR^ihNiiyaat.h
##03.11.35## tatra braahmaNaM bruuyaat.h satyaM bruuhi iti
##03.11.36## raajanyaM vaishyaM vaa maa tava ishhTaapuurtaphalaM, kapaalahastaH shatrukulaM bhikshaa.arthii gachchheH iti
##03.11.37## shuudraM janmamaraNaantare yad.h vaH puNyaphalaM tad.h raajaanaM gachchhed.h, raaGYashcha kilbishhaM yushhmaan.h anyathaavaade, daNDashchaanubaddhaH, pashchaad.h api GYaayeta yathaadR^ishhTashrutaM, ekamantraaH satyaM upaharata iti
##03.11.38## anupaharataaM saptaraatraad.h uurdhvaM dvaadashapaNo daNDaH, tripakshaad.h uurdhvaM abhiyogaM dadyuH
##03.11.39## saakshibhede yato bahavaH shuchayo.anumataa vaa tato niyachchheyuH, madhyaM vaa gR^ihNiiyuH
##03.11.40## tad.h vaa dravyaM raajaa haret.h
##03.11.41## saakshiNashched.h abhiyogaad.h uunaM bruuyuratiriktasyaabhiyoktaa bandhaM dadyaat.h
##03.11.42## atiriktaM vaa bruuyuH tad.atiriktaM raajaa haret.h
##03.11.43## baalishyaad.h abhiyokturvaa duhshrutaM durlikhitaM pretaabhiniveshaM vaa samiikshya saakshipratyayaM eva syaat.h
##03.11.44## saakshibaalishhyeshhveva pR^ithag.anuyoge deshakaalakaaryaaNaaM puurvamadhyama uttamaa daNDaaH ityaushanasaaH
##03.11.45## kuuTasaakshiNo yaM arthaM abhuutaM kuryurbhuutaM vaa naashayeyuH tad.h dashaguNaM daNDaM dadyuH iti maanavaaH
##03.11.46## baalishyaad.h vaa visaMvaadayataaM chitro ghaataH iti baarhaspatyaaH
##03.11.47## na iti kauTilyaH
##03.11.48## dhruvaM hi saakshibhiH shrotavyam.h
##03.11.49## ashR^iNvataaM chaturviMshatipaNo daNDaH, tato.ardhaM abruvaaNaanaam.h
##03.11.50ab## deshakaalaaviduurasthaan.h saakshiNaH pratipaadayet.h |
##03.11.50chd## duurasthaan.h aprasaaraan.h vaa svaamivaakyena saadhayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Deposits##
##03.12.01## upanidhirR^iNena vyaakhyaataH
##03.12.02## parachakraaTavikaabhyaaM durgaraashhTravilope vaa, pratirodhakairvaa graamasaarthavrajavilope, chakrayuktanaashe vaa, graamamadhyaagny.udakaabaadhe jvaalaavega uparuddhe vaa, naavi nimagnaayaaM mushhitaayaaM vaa svayaM uparuuDho na upanidhiM abhyaavahet.h
##03.12.03## upanidhibhoktaa deshakaalaanuruupaM bhogavetanaM dadyaat.h, dvaadashapaNaM cha daNDam.h
##03.12.04## upabhoganimittaM nashhTaM vinashhTaM vaa.abhyaavahet.h, chaturviMshatipaNashcha daNDaH, anyathaa vaa nishhpatane
##03.12.05## pretaM vyasanagataM vaa na upanidhiM abhyaavahet.h
##03.12.06## aadhaanavikrayaapavyayaneshhu chaasya chaturguNapaJNchabandho daNDaH
##03.12.07## parivartane nishhpaatane vaa muulyasamaH
##03.12.08## tenaadhipraNaasha upabhogavikrayaadhaanaapahaaraa vyaakhyaataaH
##03.12.09## naadhiH sa-upakaaraH siidet.h, na chaasya muulyaM vardheta, anyatra nisargaat.h
##03.12.10## nirupakaaraH siidet.h, muulyaM chaasya vardheta
##03.12.11## upasthitasyaadhiM aprayachchhato dvaadashaNpaNo daNDaH
##03.12.12## prayojakaasamnidhaane vaa graamavR^iddheshhu sthaapayitvaa nishhkrayaM aadhiM pratipadyeta
##03.12.13## nivR^ittavR^iddhiko vaa.a.adhiH tatkaalakR^itamuulyaH tatra evaavatishhTheta, anaashavinaashakaraNaadhishhThito vaa
##03.12.14## dhaaraNikaasamnidhaane vaa vinaashabhayaad.h udgataarghaM dharmasthaanuGYaato vikriiNiita, aadhipaalapratyayo vaa
##03.12.15## sthaavaraH tu prayaasabhogyaH phalabhogyo vaa prakshepavR^iddhimuulyashuddhaM aajiivaM amuulyakshayeNa upanayet.h
##03.12.16## anisR^ishhTa upabhoktaa muulyashuddhaM aajiivaM bandhaM cha dadyaat.h
##03.12.17## sheshhaM upanidhinaa vyaakhyaatam.h
##03.12.18## etenaadesho.anvaadhishcha vyaakhyaatau
##03.12.19## saarthenaanvaadhihasto vaa pradishhTaaM bhuumiM apraaptashchorairbhagna utsR^ishhTo vaa naanvaadhiM abhyaavahet.h
##03.12.20## antare vaa mR^itasya daayaado.api naabhyaavahet.h
##03.12.21## sheshhaM upanidhinaa vyakahyaatam.h
##03.12.22## yaachitakaM avakriitakaM vaa yathaavidhaM gR^ihNiiyuH tathaavidhaM evaarpayeyuH
##03.12.23## bhreshha upanipaataabhyaaM deshakaala uparodhi dattaM nashhTaM vinashhTaM vaa naabhyaavaheyuH
##03.12.24## sheshhaM upanidhinaa vyaakhyaatam.h
##03.12.25## vaiyaavR^ityavikrayaH tu - vaiyaavR^ityakaraa yathaadeshakaalaM vikriiNaanaaH paNyaM yathaajaataM muulyaM udayaM cha dadyuH
##03.12.26## deshakaalaatipaatane vaa parihiiNaM sampradaanakaalikenaargheNa muulyaM udayaM cha dadyuH
##03.12.27## yathaasambhaashhitaM vaa vikriiNaanaa na udayaM adhigachchheyuH, muulyaM eva dadyuH
##03.12.28## arghapatane vaa parihiiNaM yathaaparihiiNaM muulyaM uunaM dadyuH
##03.12.29## saaMvyavahaarikeshhu vaa praatyayikeshhvaraajavaachyeshhu bhreshha upanipaataabhyaaM nashhTaM vinashhTaM vaa muulyaM api na dadyuH
##03.12.30## deshakaalaantaritaanaaM tu paNyaanaaM kshayavyayavishuddhaM muulyaM udayaM cha dadyuH, paNyasamavaayaanaaM cha pratyaMsham.h
##03.12.31## sheshhaM upanidhinaa vyaakhyaatam.h
##03.12.32## etena vaiyaavR^ityavikrayo vyaakhyaataH
##03.12.33## nikshepashcha upanidhinaa
##03.12.34## taM anyena nikshpitaM anyasyaarpayato hiiyeta
##03.12.35## nikshepaapahaare puurvaapadaanaM niksheptaarashcha pramaaNam.h
##03.12.36## ashuchayo hi kaaravaH
##03.12.37## na eshhaaM karaNapuurvo nikshepadharmaH
##03.12.38## karaNahiinaM nikshepaM apavyayamaanaM guuDhabhittinyastaan.h saakshiNo niksheptaa rahasi praNipaatena praGYaapayet.h, vanaante vaa madyaprahavaNavishvaasena
##03.12.39## rahasi vR^iddho vyaadhito vaa vaidehakaH kashchit.h kR^italakshaNaM dravyaM asya haste nikshipyaapagachchhet.h
##03.12.40## tasya pratideshena putro bhraataa vaa.abhigamya nikshepaM yaacheta
##03.12.41## daane shuchiH, anyathaa nikshepaM steyadaNDaM cha dadyaat.h
##03.12.42## pravrajyaa.abhimukho vaa shraddheyaH kashchit.h kR^italakshaNaM dravyaM asya haste nikshipya pratishhTheta
##03.12.43## tataH kaalaantaraagato yaacheta
##03.12.44## daane shuchiH, anyathaa nikshepaM steyadaNDaM cha dadyaat.h
##03.12.45## kR^italakshaNena vaa dravyeNa pratyaanayed.h enam.h
##03.12.46## baalishajaatiiyo vaa raatrau raajadaayikaakshaNabhiitaH saaraM asya haste nikshipyaapagachchhet.h
##03.12.47## sa enaM bandhanaagaaragato yaacheta
##03.12.48## daane shuchiH, anyathaa nikshepaM steyadaNDaM cha dadyaat.h
##03.12.49## abhiGYaanena chaasya gR^ihe janaM ubhayaM yaacheta
##03.12.50## anyatartaadaane yathaa uktaM purastaat.h
##03.12.51## dravyabhogaanaaM aagamaM chaasyaanuyuJNjiita, tasya chaarthasya vyavahaara upaliN^ganaM, abhiyoktushchaarthasaamarthyam.h
##03.12.52## etena mithaHsamavaayo vyaakhyaataH
##03.12.53ab## tasmaat.h saakshimad.h achchhannaM kuryaat.h samyagvibhaashhitam.h |
##03.12.53chd## sve pare vaa jane kaaryaM deshakaalaagravarNataH  (iti) 

 ##  Chapt |   Law concerning slaves and labourers##
##03.13.01## udaradaasavarjaM aaryapraaNaM apraaptavyavahaaraM shuudraM vikrayaadhaanaM nayataH svajanasya dvaadashapaNo daNDaH, vaishyaM dviguNaH, kshatriyaM triguNaH, braahmaNaM chaturguNaH
##03.13.02## parajanasya puurvamadhyama uttamavadhaa daNDaaH, kretR^ishrotR^INaaM cha
##03.13.03## mlechchhaanaaM adoshhaH prajaaM vikretuM aadhaatuM vaa
##03.13.04## na tvevaaryasya daasabhaavaH
##03.13.05## athavaa.a.aryaM aadhaaya kulabandhana aaryaaNaaM aapadi, nishhkrayaM chaadhigamya baalaM saahaayyadaataaraM vaa puurvaM nishhkriiNiiran.h
##03.13.06## sakR^id.aatmaadhaataa nishhpatitaH siidet.h, dviranyenaahitakaH, sakR^id.h ubhau paravishhayaabhimukhau
##03.13.07## vittaapahaariNo vaa daasasyaaryabhaavaM apaharato.ardhadaNDaH
##03.13.08## nishhpatitapretavyasaninaaM aadhaataa muulyaM bhajeta
##03.13.09## pretaviNmuutra uchchhishhTagraahaNaM aahitasya nagnasnaapanaM daNDapreshhaNaM atikramaNaM cha striiNaaM muulyanaashakaraM, dhaatriiparichaarikaardhasiitika upachaarikaaNaaM cha mokshakaram.h
##03.13.10## siddhaM upachaarakasyaabhiprajaatasyaapakramaNam.h
##03.13.11## dhaatriiM aahitikaaM vaa.akaamaaM svavashaaM gachchhataH puurvaH saahasadaNDaH, paravashaaM madhyamaH
##03.13.12## kanyaaM aahitikaaM vaa svayaM anyena vaa dushhayato muulyanaashaH shulkaM taddvuguNashcha daNDaH
##03.13.13## aatmavikrayiNaH prajaaM aaryaaM vidyaat.h
##03.13.14## aatmaadhigataM svaamikarmaaviruddhaM labheta, pitryaM cha daayam.h
##03.13.15## muulyena chaaryatvaM gachchhet.h
##03.13.16## tena udaradaasaahitakau vyaakhyaatau
##03.13.17## prakshepaanuruupashchaasya nishhkrayaH
##03.13.18## daNDapraNiitaH karmaNaa daNDaM upanayet.h
##03.13.19## aaryapraaNo dhvajaahR^itaH karmakaalaanuruupeNa muulyaardhena vaa vimuchyeta
##03.13.20## gR^ihejaatadaayaagatalabdhakriitaanaaM anyatamaM daasaM uunaashhTavarshhaM vibandhuM akaamaM niiche karmaNi videshe daasiiM vaa sagarbhaaM aprativihitagarbhabharmaNyaaM vikrayaadhaanaM nayataH puurvaH saahasadaNDaH, kretR^ishrotR^INaaM cha
##03.13.21## daasaM anuruupeNa nishhkrayeNaaryaM akurvato dvaadashapaNo daNDaH, saMrodhashchaakaraNaat.h
##03.13.22## daasadravyasya GYaatayo daayaadaaH, teshhaaM abhaave svaamii
##03.13.23## svaaminaH svasyaaM daasyaaM jaataM samaatR^ikaM adaasaM vidyaat.h
##03.13.24## gR^ihyaa chet.h kuTumbaarthachintanii maataa bhraataa bhaginii chaasyaa adaasaaH syuH
##03.13.25## daasaM daasiiM vaa nishhkriiya punarvikrayaadhaanaM nayato dvaadashapaNo daNDaH, anyatra svayaMvaadibhyaH iti daasakalpaH |
##03.13.26## karmakarasya karmasambandhaM aasannaa vidyuH
##03.13.27## yathaasambhaashhitaM vetanaM labheta, karmakaalaanuruupaM asambhaashhitavetanaH
##03.13.28## karshhakaH sasyaanaaM gopaalakaH sarpishhaaM vaidehakaH paNyaanaaM aatmanaa vyavahR^itaanaaM dashabhaagaM asambhaashhitavetano labheta
##03.13.29## sambhaashhitavetanaH tu yathaasambhaashhitam.h
##03.13.30## kaarushilpikushiilavachikitsakavaagjiivanaparichaarakaadiraashaakaarikavargaH tu yathaa.anyaH tadvidhaH kuryaad.h yathaa vaa kushalaaH kalpayeyuH tathaa vetanaM labheta
##03.13.31## saakshipratyayaM eva syaat.h
##03.13.32## saakshiNaaM abhaave yataH karma tato.anuyuJNjiita
##03.13.33## vetanaadaane dashabandho daNDaH, shhaTpaNo vaa
##03.13.34## apavyayamaane dvaadashapaNo daNDaH, paJNchabandho vaa
##03.13.35## nadiivegajvaalaastenavyaala uparuddhaH sarvasvaputradaaraatmadaanenaartaH traataaraM aahuuya nishhtiirNaH kushalapradishhTaM vetanaM dadyaat.h
##03.13.36## tena sarvatraartadaanaanushayaa vyaakhyaataaH
##03.13.37ab## labheta puMshchalii bhogaM saN^gamasya upaliN^ganaat.h |
##03.13.37chd## atiyaachnaa tu jiiyeta daurmatyaavinayena vaa  (iti) 


 ##  Chapt |   Duties of servants##
 ## Undertaking in partnership##
##03.14.01## gR^ihiitvaa vetanaM karmaakurvato bhR^itakasya dvaadashapaNo daNDaH, saMrodhashchaakaraNaat.h
##03.14.02## ashaktaH kutsite karmaNi vyaadhau vyasane vaa.anushayaM labheta, pareNa vaa kaarayitum.h
##03.14.03## tasyavyayakarmaNaa labheta bhartaa vaa kaarayitum.h
##03.14.04## naanyaH tvayaa kaarayitavyo, mayaa vaa naanyasya kartavyam ityavarodhe bharturakaarayato bhR^itakasyaakurvato vaa dvaadashapaNo daNDaH
##03.14.05## karmanishhThaapane bharturanyatra gR^ihiitavetano naasakaamaH kuryaat.h
##03.14.06## upasthitaM akaarayataH kR^itaM eva vidyaad ityaachaaryaaH
##03.14.07## na iti kauTilyaH
##03.14.08## kR^itasya vetanaM naakR^itasyaasti
##03.14.09## sa ched.h alpaM api kaarayitvaa na kaarayet.h kR^itaM evaasya vidyaat.h
##03.14.10## deshakaalaatipaatanena karmaNaaM anyathaakaraNe vaa naasakaamaH kR^itaM anumanyeta
##03.14.11## sambhaashhitaad.h adhikakriyaayaaM prayaasaM na moghaM kuryaat.h
##03.14.12## tena saN^ghabhR^itaa vyaakhyaataaH
##03.14.13## teshhaaM aadhiH saptaraatraM aasiita
##03.14.14## tato.anyaM upasthaapayet.h, karmanishhpaakaM cha
##03.14.15## na chaanivedya bhartuH saN^ghaH kaJNchit.h parihared.h upanayed.h vaa
##03.14.16## tasyaatikrame chaturviMshatipaNo daNDaH
##03.14.17## saN^ghena parihR^itasyaardhadaNDaH iti bhR^itakaadhikaaraH ||
##03.14.18## saN^ghabhR^itaaH sambhuuyasamutthaataaro vaa yathaasambhaashhitaM vetanaM samaM vaa vibhajeran.h
##03.14.19## karshhaNavaidehakaa vaa sasyapaNyaarambhaparyavasaanaantare sannasya yathaakR^itasya karmaNaH pratyaMshaM dadyuH
##03.14.20## purushha upasthaane samagraM aMshaM dadyuH
##03.14.21## saMsiddhe tu uddhR^itapaNye sannasya tadaaniiM eva pratyaMshaM dadyuH
##03.14.22## saamaanyaa hi pathisiddhishchaasiddhishcha
##03.14.23## prakraante tu karmaNi svasthasyaapakraamato dvaadashapaNo daNDaH
##03.14.24## na cha praakaamyaM apakramaNe
##03.14.25## choraM tvabhayapuurvaM karmaNaH pratyaMshena graahayed.h, dadyaat.h pratyaMshaM abhayaM cha
##03.14.26## punaHsteye pravaasanaM, anyatragamane cha
##03.14.27## mahaa.aparaadhe tu duushhyavad.h aacharet.h
##03.14.28## yaajakaaH svaaprachaaradravyavarjaM yathaasambhaashhitaM vetanaM samaM vaa vibhajeran.h
##03.14.29## agnishhTomaadishhu cha kratushhu diikshaNaad.h uurdhvaM tR^itiiyaM aMshaM, madhyama upasada uurdhvaM ardhaM aMshaM, sutye praataHsavanaad.h uurdhvaM paada uunaM aMsham.h
##03.14.30## maadhyandinaat.h savanaad.h uurdhvaM samagraM aMshaM labheta
##03.14.31## niitaa hi dakshiNaa bhavanti
##03.14.32## bR^ihaspatisavavarjaM pratisavanaM hi dakshiNaa diiyante
##03.14.33## tenaahargaNadakshiNaa vyaakhyaataaH
##03.14.34## sanaanaaM aadashaahoraatraatsheshhabhR^itaaH karma kuryuH, anye vaa svapratyayaaH
##03.14.35## karmaNyasamaapte tu yajamaanaH siided.h, R^itvijaH karma samaapayya dakshiNaaM hareyuH
##03.14.36## asamaapte tu karmaNi yaajyaM yaajakaM vaa tyajataH puurvaH saahasadaNDaH
##03.14.37ab## anaahitaagniH shataguruyajvaa cha sahasraguH |
##03.14.37chd## suraapo vR^ishhaliibhartaa brahmahaa gurutalpagaH
##03.14.38ab## asatpratigrahe yuktaH stenaH kutsitayaajakaH |
##03.14.38chd## adoshhaH tyaktuM anyonyaM karmasaN^karanishchayaat.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Rescission of sale and purchase##
##03.15.01## vikriiya paNyaM aprayachchhato dvaadashapaNo daNDaH, anyatra doshha upanipaataavishhahyebhyaH
##03.15.02## paNyadoshho doshhaH
##03.15.03## raajachoraagny.udakabaadha upanipaataH
##03.15.04## bahuguNahiinaM aartakR^itaM vaa.avishhahyam.h
##03.15.05## vaidehakaanaaM ekaraatraM anushayaH, karshhakaaNaaM triraatraM, gorakshakaaNaaM paJNcharaatram.h
##03.15.06## vyaamishraaNaaM uttamaanaaM cha varNaanaaM vR^ittivikraye saptaraatram.h
##03.15.07## aatipaatikaanaaM paNyaanaaM anyatraavikreyam ityavarodhenaanushayo deyaH
##03.15.08## tasyaatikrame chaturviMshatipaNo daNDaH, paNyadashabhaago vaa
##03.15.09## kriitvaa paNyaM apratigR^ihNato dvaadashapaNo daNDaH, anyatra doshha upanipaataavishhahyebhyaH
##03.15.10## samaanashchaanushayo vikreturanushayena
##03.15.11## vivaahaanaaM tu trayaaNaaM puurveshhaaM varNaanaaM paaNigrahaNaat.h siddhaM upaavartanaM, shuudraaNaaM cha prakarmaNaH
##03.15.12## vR^ittapaaNigrahaNayorapi doshhaM aupashaayikaM dR^ishhTvaa siddhaM upaavartanam.h
##03.15.13## na tvevaabhiprajaatayoH
##03.15.14## kanyaadoshhaM aupashaayikaM anaakhyaaya prayachchhataH kanyaaM shhaN.NavatirdaNDaH, shulkastriidhanapratidaanaM cha
##03.15.15## varayiturvaa varadoshhaM anaakhyaaya vindato dviguNaH, shulkastriidhananaashashcha
##03.15.16## dvipadachatushhpadaanaaM tu kuNThavyaadhitaashuchiinaaM utsaahasvaasthyashuchiinaaM aakhyaane dvaadashapaNo daNDaH
##03.15.17## aatripakshaad.h iti chatushhpadaanaaM upaavartanaM, aasaMvatsaraad.h iti manushhyaaNaam.h
##03.15.18## taavataa hi kaalena shakyaM shauchaashauche GYaatum.h
##03.15.19ab## daataa pratigrahiitaa cha syaataaM na upahatau yathaa |
##03.15.19chd## daane kraye vaa.anushayaM tathaa kuryuH sabhaasadaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Non-conveyance of gifts##
 ## sale without ownership##
 ## Relation of ownership##
##03.16.01## dattasyaapradaanaM R^iNaadaanena vyaakhyaatam.h
##03.16.02## dattaM avyavahaaryaM ekatraanushaye varteta
##03.16.03## sarvasvaM putradaaraM aatmaanaM vaa pradaayaanushayinaH prayachchhet.h
##03.16.04## dharmadaanaM asaadhushhu karmasu chaaupaghaatikeshhu vaa, arthadaanaM anupakaarishhvapakaarishhu vaa, kaamadaanaM anarheshhu cha
##03.16.05## yathaa cha daataa pratigrahiitaa cha na upahatau syaataaM tathaa.anushayaM kushalaaH kalpayeyuH
##03.16.06## daNDabhayaad.h aakroshabhayaad.h anarthabhayaad.h vaa bhayadaanaM pratigR^ihNataH steyadaNDaH, prayachchhatashcha
##03.16.07## roshhadaanaM parahiMsaayaaM, raaGYaaM upari darpadaanaM cha
##03.16.08## tatra uttamo daNDaH
##03.16.09## praatibhaavyaM daNDashulkasheshhaM aakshikaM saurikaM cha naakaamaH putro daayaado vaa rikthaharo dadyaat.h iti dattasyaanapaakarma |
##03.16.10## asvaamivikrayaH tu - nashhTaapahR^itaM aasaadya svaamii dharmasthena graahayet.h
##03.16.11## deshakaalaatipattau vaa svayaM gR^ihiitvaa upaharet.h
##03.16.12## dharmasthashcha svaaminaM anuyuJNjiita kutaH te labdham iti
##03.16.13## sa ched.h aachaarakramaM darshayeta, na vikretaaraM, tasya dravyasyaatisargeNa muchyeta
##03.16.14## vikretaa ched.h dR^ishyeta, muulyaM steyadaNDaM cha dadyaat.h
##03.16.15## sa ched.h apasaaraM adhigachchhed.h apasared.h aa.apasaarakshayaat.h
##03.16.16## kshaye muulyaM steyadaNDaM cha dadyaat.h
##03.16.17## naashhTikashcha svakaraNaM kR^itvaa nashhTapratyaahR^itaM labheta
##03.16.18## svakaraNaabhaave paJNchabandho daNDaH
##03.16.19## tachcha dravyaM raajadharmyaM syaat.h
##03.16.20## nashhTaapahR^itaM anivedya utkarshhataH svaaminaH puurvaH saahasadaNDaH
##03.16.21## shulkasthaane nashhTaapahR^ita utpannaM tishhThet.h
##03.16.22## tripakshaad.h uurdhvaM anabhisaaraM raajaa haret.h, svaamii vaa svakaraNena
##03.16.23## paJNchapaNikaM dvipadaruupasya nishhkrayaM dadyaat.h, chatushhpaNikaM ekakhurasya, dvipaNikaM gomahishhasya, paadikaM kshudrapashuunaam.h
##03.16.24## ratnasaaraphalgukupyaanaaM paJNchakaM shataM dadyaat.h
##03.16.25## parachakraaTaviihR^itaM tu pratyaaniiya raajaa yathaasvaM prayachchhet.h
##03.16.26## chorahR^itaM avidyamaanaM svadravyebhyaH prayachchhet.h, pratyaanetuM ashakto vaa
##03.16.27## svayaN^graaheNaahR^itaM pratyaaniiya tannishhkrayaM vaa prayachchhet.h
##03.16.28## paravishhayaad.h vaa vikrameNaaniitaM yathaapradishhTaM raaGYaa bhuJNjiita, anyatraaryapraaNebhyo devabraahmaNatapasvidravyebhyashcha ityasvaamivikrayaH |
##03.16.29## svasvaamisambandhaH tu - bhogaanuvR^ittiruchchhinnadeshaanaaM yathaasvaM dravyaaNaam.h
##03.16.30## yat.h svaM dravyaM anyairbhujyamaanaM dasha varshhaaNyupeksheta, hiiyetaasya, anyatra baalavR^iddhavyaadhitavyasaniproshhitadeshatyaagaraajyavibhramebhyaH
##03.16.31## viMshativarshha upekshitaM anavasitaM vaastu naanuyuJNjiita
##03.16.32## GYaatayaH shrotriyaaH paashhaNDaa vaa raaGYaaM asaMnidhau paravaastushhu vivasanto na bhogena hareyuH, upanidhiM aadhiM nidhiM nikshepaM striyaM siimaanaM raajashrotriyadravyaaNi cha
##03.16.33## aashramiNaH paashhaNDaa vaa mahatyavakaashe parasparaM abaadhamaanaa vaseyuH
##03.16.34## alpaaM baadhaaM saheran.h
##03.16.35## puurvaagato vaa vaasaparyaayaM dadyaat.h
##03.16.36## apradaataa nirasyeta
##03.16.37## vaanaprasthayatibrahmachaariNaaM aachaaryashishhyadharmabhraatR^isamaanatiirthyaa rikthabhaajaH krameNa
##03.16.38## vivaadapadeshhu cha eshhaaM yaavantaH paNaa daNDaaH taavatii raatriiH kshapaNaabhishhekaagnikaaryamahaakachchhavardhanaani raaGYashchareyuH
##03.16.39## ahiraNyasuvarNaaH paashhaDhaaH saadhavaH
##03.16.40## te yathaasvaM upavaasavratairaaraadhayeyuH, anyatra paarushhyasteyasaahasasaN^grahaNebhyaH
##03.16.41## teshhu yathaa uktaa daNDaaH kaaryaaH
##03.16.42ab## pravrajyaasu vR^ithaa.a.achaaraan.h raajaa daNDena vaarayet.h |
##03.16.42chd## dharmo hyadharma upahataH shaastaaraM hantyupekshitaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Forcible seizure##
##03.17.01## saahasaM anvayavat.h prasabhakarma
##03.17.02## niranvaye steyaM, apavyayane cha
##03.17.03## ratnasaaraphalgukupyaanaaM saahase muulyasamo daNDaH iti maanavaaH
##03.17.04## muulyadviguNaH ityaushanasaaH
##03.17.05## yathaa.aparaadha iti kauTilyaH
##03.17.06## pushhpaphalashaakamuulakandapakvaannacharmaveNumR^idbhaaNDaadiinaaM kshudrakadravyaaNaaM dvaadshapaNaavarashchaturviMshatipaNaparo daNDaH
##03.17.07## kaalaayasakaashhTharajjudravyakshudrapashupaTaadiinaaM sthuulakadravyaaNaaM chaturviMshatipaNaavaro.ashhTachatvaariMshatpaNaparo daNDaH
##03.17.08## taamravR^ittakaMsakaachadantabhaaNDaadiinaaM sthuulakadravyaaNaaM ashhTachatvaariMshatpaNaavaraH shhaN.NavatiparaH puurvaH saahasadaNDaH
##03.17.09## mahaapashumanushhyakshetragR^ihahiraNyasuvarNasuukshmavastraadiinaaM sthuulakadravyaaNaaM dvishataavaraH paJNchashataparo madhyamaH saahasadaNDaH
##03.17.10## striyaM purushhaM vaa.abhishhahya badhnato bandhayato bandhaM vaa mokshayataH paJNchashataavaraH sahasrapara uttamaH saahasadaNDaH ityaachaaryaaH ||
##03.17.11## yaH saahasaM pratipattaa iti kaarayati sa dviguNaM dadyaat.h
##03.17.12## yaavadd.h hiraNyaM upayokshyate taavad.h daasyaami iti sa chaturguNaM daNDaM dadyaat.h
##03.17.13## yaH etaavadd.h hiraNyaM daasyaami iti pramaaNaM uddishya kaarayati sa yathaa uktaM hiraNyaM daNDaM cha dadyaat iti baarhaspatyaaH
##03.17.14## sa chet.h kopaM madaM mohaM vaa.apadished.h yathaa uktavad.h daNDaM enaM kuryaad.h iti kauTilyaH
##03.17.15ab## daNDakarmasu sarveshhu ruupaM ashhTapaNaM shatam.h |
##03.17.15chd## shataat.h pareshhu vyaajiiM cha vidyaat.h paJNchapaNaM shatam.h
##03.17.16ab## prajaanaaM doshhabaahulyaad.h raaGYaaM vaa bhaavadoshhataH |
##03.17.16chd## ruupavyaajyaavadharmishhThe dharmyaa tu prakR^itiH smR^itaa  (iti) 


 ##  Chapt |   Verbal iJNjury##
##03.18.01## vaakpaarushhyaM upavaadaH kutsanaM abhibhartsanaM iti
##03.18.02## shariiraprakR^itishrutavR^ittijanapadaanaaM shariira upavaade kaaNakhaJNjaadibhiH satye tripaNo daNDaH, mithyaa upavaade shhaTpaNo daNDaH
##03.18.03## shobhanaakshimantaH iti kaaNakhaJNjaadiinaaM stutinindaayaaM dvaadashapaNo daNDaH
##03.18.04## kushhTha unmaadaklaibyaadibhiH kutsaayaaM cha satyamithyaastutinindaasu dvaadashapaNa uttaraa daNDaaH tulyeshhu
##03.18.05## vishishhTeshhu dviguNaaH, hiineshhvardhadaNDaaH, parastriishhu dviguNaaH, pramaadamadamohaadibhirardhadaNDaaH
##03.18.06## kushhTha unmaadayoshchikitsakaaH saMnikR^ishhTaa pumaaMsashcha pramaaNaM, kliibabhaave striyo muutrapheno.apsu vishhThaanimajjanaM cha
##03.18.07## prakR^ity.upavaade braahmaNakshatriyavaishyashuudraantaavasaayinaaM apareNa puurvasya tripaNa uttaraa daNDaaH, puurveNaaparasya dvipaNaadharaaH, kubraahmaNaadibhishcha kutsaayaam.h
##03.18.08## tena shruta upavaado vaagjiivanaanaaM, kaarukushiilavaanaaM vR^itty.upavaadaH, praajjuuNakagaandhaaraadiinaaM cha janapada upavaadaa vyaakhyaataaH
##03.18.09## yaH paraM evaM tvaaM karishhyaami iti karaNenaabhibhartsayed.h, akaraNe yaH tasya karaNe daNDaH tato.ardhadaNDaM dadyaat.h
##03.18.10## ashaktaH kopaM madaM mohaM vaa.apadished.h dvaadashapaNaM daNDaM dadyaat.h
##03.18.11## jaatavairaashayaH shaktashchaapakartuM yaavajjiivikaavasthaM dadyaat.h
##03.18.12ab## svadeshagraamayoH puurvaM madhyamaM jaatisaN^ghayoH |
##03.18.12chd## aakroshaad.h devachaityaanaaM uttamaM daNDaM arhati  (iti) 


 ##  Chapt |   Physical iJNjury##
##03.19.01## daNDapaarushhyaM sparshanaM avaguurNaM prahataM iti
##03.19.02## naabheradhaHkaayaM hastapaN^kabhasmapaaMsubhiriti spR^ishataH tripaNo daNDaH, tairevaamedhyaiH paadashhThiivikaabhyaaM cha shhaTpaNaH, chhardimuutrapuriishhaadibhirdvaadashapaNaH
##03.19.03## naabherupari dviguNaaH, shirasi chaturguNaaH sameshhu
##03.19.04## vishishhTeshhu dviguNaaH, hiineshhvardhadaNDaaH, parastriishhu dviguNaaH, pramaadamadamohaadibhirardhadaNDaaH
##03.19.05## paadavastrahastakeshaavalambaneshhu shhaTpaNa uttaraa daNDaaH
##03.19.06## piiDanaaveshhTanaaJNchanaprakarshhaNaadhyaasaneshhu puurvaH saahasadaNDaH
##03.19.07## paatayitvaa.apakraamato.ardhadaNDaH
##03.19.08## shuudro yenaaN^gena braahmaNaM abhihanyaat.h tad.h asyachchhedayet.h
##03.19.09## avaguurNe nishhkrayaH, sparshe.ardhadaNDaH
##03.19.10## tena chaNDaalaashuchayo vyaakhyaataH
##03.19.11## hastenaavaguurNe tripaNaavaro dvaadashapaNaparo daNDaH, paadena dviguNaH, duHkha utpaadanena dravyeNa puurvaH saahasadaNDaH, praaNaabaadhikena madhyamaH
##03.19.12## kaashhThaloshhTapaashhaaNalohadaNDarajjudravyaaNaaM anyatamena duHkhaM ashoNitaM utpaadayatashchaturviMshatipaNo daNDaH, shoNita utpaadane dviguNaH, anyatra dushhTashoNitaat.h
##03.19.13## mR^itakalpaM ashoNitaM ghnato hastapaadapaaraJNchikaM vaa kurvataH puurvaH saahasadaNDaH, paaNipaadadantabhaN^ge karNanaasaachchhedane vraNavidaaraNe chcha, anyatra dushhTavraNebhyaH
##03.19.14## sakthigriivaabhaJNjane netrabhedane vaa vaakyacheshhTaabhojana uparodheshhu cha madhyamaH saahasadaNDaH samutthaanavyayashcha
##03.19.15## vipattau kaNTakashodhanaaya niiyeta
##03.19.16## mahaajanasya ekaM ghnataH pratyekaM dviguNo daNDaH
##03.19.17## paryushhitaH kalaho.anupravesho vaa naabhiyojyaH ityaachaaryaaH
##03.19.18## naastyapakaariNo moksha iti kauTilyaH
##03.19.19## kalahe puurvaagato jayati, akshamamaaNo hi pradhaavati ityaachaaryaaH
##03.19.20## na iti kauTilyaH
##03.19.21## puurvaM pashchaad.h vaa.abhigatasya saakshiNaH pramaaNaM, asaakshike ghaataH kalaha upaliN^ganaM vaa
##03.19.22## ghaataabhiyogaM apratibruvataH tad.h ahareva pashchaatkaaraH
##03.19.23## kalahe dravyaM apaharato dashapaNo daNDaH, kshudrakadravyahiMsaayaaM tachcha taavachcha daNDaH, sthuulakadravyahiMsaayaaM tachcha dviguNashcha daNDaH, vastraabharaNahiraNyasuvarNabhaaNDahiMsaayaaM tachcha puurvashcha saahasadaNDaH
##03.19.24## parakuDyaM abhighaatena kshobhayataH tripaNo daNDaH, chhedanabhedane shhaTpaNaH, pratiikaarashcha
##03.19.25## duHkha utpaadanaM dravyaM anyaveshmani prakshipato dvaadashapaNo daNDaH, praaNaabaadhikaM puurvaH saahasadaNDaH
##03.19.26## kshudrapashuunaaM kaashhThaadibhirduHkha utpaadane paNo dviguNo vaa daNDaH, shoNita utpaadane dviguNaH
##03.19.27## mahaapashuunaaM eteshhveva sthaaneshhvdviguNo daNDaH samutthaanavyayashcha
##03.19.28## pura upavanavanaspatiinaaM pushhpaphalachchhaayaavataaM prarohachchhedane shhaTpaNaH, kshudrashaakhaachchhedane dvaadashapaNaH, piinashaakhaachchchhedane chaturviMshatipaNaH, skandhavadhe puurvaH saahasadaNDaH, samuchchhittau madhyamaH
##03.19.29## pushhpaphalachchhaayaavadgulmalataasvardhadaNDaaH, puNyasthaanatapovanashmashaanadrumeshhu cha
##03.19.30ab## siimavR^iksheshhu chaityeshhu drumeshhvaalakshiteshhu cha |
##03.19.30chd## ta eva dviguNaa daNDaaH kaaryaa raajavaneshhu cha  (iti) 


 ##  Chapt |  Gambling and betting##
 ## Mischellaneous##
##03.20.01## dyuutaadhyaksho dyuutaM ekamukhaM kaarayet.h
##03.20.02## anyatra diivyato dvaadashapaNo daNDo guuDhaajiiviGYaapanaartham.h
##03.20.03## dyuutaabhiyoge jetuH puurvaH saahasadaNDaH, paraajitasya madhyamaH
##03.20.04## baalishajaatiiyo hyeshha jetukaamaH paraajayaM na kshamate ityaachaaryaaH
##03.20.05## na itykauTilyaH
##03.20.06## paraajitashched.h dviguNadaNDaH kriyeta na kashchana raajaanaM abhisarishhyati
##03.20.07## praayasho hi kitavaaH kuuTadevinaH
##03.20.08## teshhaaM adhyakshaaH shuddhaaH kaakaNiirakshaaMshcha sthaapayeyuH
##03.20.09## kaakaNy.akshaaNaaM anya upadhaane dvaadashapaNo daNDaH, kuuTakarmaNi puurvaH saahasadaNDo jitapratyaadaanaM, upadhau steyadaNDashcha
##03.20.10## jitadravyaad.h adhyakshaH paJNchakaM shataM aadadiita, kaakaNy.akshaaraalaashalaakaa.avakrayaM udakabhuumikarmakrayaM cha
##03.20.11## dravyaaNaaM aadhaanaM vikrayaM cha kuryaat.h
##03.20.12## akshabhuumihastadoshhaaNaaM chaapratishhedhane dviguNo daNDaH
##03.20.13## tena samaahvayo vyaakhyaataH, anyatra vidyaashilpasamaahvayaat.h | iti
##03.20.14## prakiirNakaM tu - yaachitakaavakriitakaahitakanikshepakaaNaaM yathaadeshakaalaM adaane, yaamachchhaayaasamupaveshasaMsthitiinaaM vaa deshakaalaatipaatane, gulmataradeyaM braahmaNaM saadhayataH, prativeshaanuveshayorupari nimantraNe cha dvaadashapaNo daNDaH
##03.20.15## sandishhTaM arthaM aprayachchhato, bhraatR^ibhaaryaaM hastena laN^ghayato, ruupaajiivaaM anya uparuddhaaM gachchhataH, paravaktavyaM paNyaM kriiNaanasya, samudraM gR^ihaM udbhindataH, saamantachatvaariMshatkulyaabaadhaaM aacharatashchaashhTachatvaariMshatpaNo daNDaH
##03.20.16## kulaniiviigraahakasyaapavyayane, vidhavaaM chhandavaasiniiM prasahyaadhicharataH, chaNDaalasyaaryaaM spR^ishataH, pratyaasannaM aapadyanabhidhaavato, nishhkaaraNaM abhidhaavanaM kurvataH, shaakyaajiivakaadiin.h vR^ishhalapravrajitaan.h devapitR^ikaaryeshhu bhojayataH shatyo daNDaH
##03.20.17## shapathavaakyaanuyogaM anishhR^ishhTaM kurvataH, yuktakarma chaayuktasya, kshudrapashuvR^ishhaaNaaM puMstva upaghaatinaH, daasyaa garbhaM aushhadhena paatayatashcha puurvaH saahasadaNDaH
##03.20.18## pitaaputrayordampatyorbhraatR^ibhaginyormaatulabhagineyayoH shishhyaachaaryayorvaa parasparaM apatitaM tyajataH, saarthaabhiprayaataM graamamadhye vaa tyajataH puurvaH saahasadaNDaH, kaantaare madhyamaH, tannimittaM bhreshhayata uttamaH, sahaprasthaayishhvanyeshhvardhadaNDaaH
##03.20.19## purushhaM abandhaniiyaM badhnato bandhayato bandhaM vaa mokshayato, baalaM apraaptavyavahaaraM badhnato bandhayato vaa sahasraM daNDaH
##03.20.20## purushhaaparaadhavisheshheNa daNDavisheshhaH kaaryaH
##03.20.21## tiirthakaraH tapasvii vyaadhitaH kshutpipaasaa.adhvaklaantaH tirojanapado daNDakhedii nishhkiJNchanashchaanugraahyaaH
##03.20.22## devabraahmaNatapasvistriibaalavR^iddhavyaadhitaanaaM anaathaanaaM anabhisarataaM dharmasthaaH kaaryaaNi kuryuH, na cha deshakaalabhogachchhalenaatihareyuH
##03.20.23## puujyaa vidyaabuddhipaurushhaabhijanakarmaatishayatashcha purushhaaH
##03.20.24ab## evaM kaaryaaNi dharmasthaaH kuryurachchhaladarshinaH |
##03.20.24chd## samaaH sarveshhu bhaaveshhu vishvaasyaa lokasampriyaaH  (iti) 


    ##Book |   suppression of criminals##
 ##  Chapt |   keeping a watch over artisans##
##04.1.01## pradeshhTaaraH trayaH trayo.amaatyaaH kaNTakashodhanaM kuryuH
##04.1.02## arthyapratiikaaraaH kaarushaasitaaraH saMniksheptaaraH svavittakaaravaH shreNiipramaaNaa nikshepaM gR^ihNiiyuH
##04.1.03## vipattau shreNii nikshepaM bhajeta
##04.1.04## nirdishhTadeshakaalakaaryaM cha karma kuryuH, anirdishhTadeshakaalaM kaaryaapadesham.h
##04.1.05## kaalaatipaatane paadahiinaM vetanaM taddviguNashcha daNDaH
##04.1.06## anyatra bhreshha upanipaataabhyaaM nashhTaM vinashhTaM vaa.abhyaavaheyuH
##04.1.07## kaaryasyaanyathaakaraNe vetananaashaH taddviguNashcha daNDaH
##04.1.08## tantuvaayaa dasha ekaadashikaM suutraM vardhayeyuH
##04.1.09## vR^iddhichchhede chhedadviguNo daNDaH
##04.1.10## suutramuulyaM vaanavetanaM, kshaumakausheyaanaaM adhyardhaguNaM, pattra uurNaakambaladukuulaanaaM dviguNam.h
##04.1.11## maanahiine hiinaavahiinaM vetanaM taddviguNashcha daNDaH, tulaahiine hiinachaturguNo daNDaH, suutraparivartane muulyadviguNaH
##04.1.12## tena dvipaTavaanaM vyaakhyaatam.h
##04.1.13## uurNaatulaayaaH paJNchapaliko vihananachchhedo romachchhedashcha
##04.1.14## rajakaaH kaashhThaphalakashlakshNashilaasu vastraaNi nenijyuH
##04.1.15## anyatra nenijato vastra upaghaataM shhaTpaNaM cha daNDaM dadyuH
##04.1.16## mudgaraaN^kaad.h anyad.h vaasaH paridadhaanaaH tripaNaM daNDaM dadyuH
##04.1.17## paravastravikrayaavakrayaadhaaneshhu cha dvaadashapaNo daNDaH, parivartane muulyadviguNo vastradaanaM cha
##04.1.18## mukulaavadaataM shilaapaTTashuddhaM dhautasuutravarNaM pramR^ishhTashvetaM cha ekaraatra uttaraM dadyuH
##04.1.19## paJNcharaatrikaM tanuraagaM, shhaDraatrikaM niilaM, pushhpalaakshaamaJNjishhThaaraktaM guruparikarma yatna upachaaryaM jaatyaM vaasaH saptaraatrikam.h
##04.1.20## tataH paraM vetanahaaniM praapnuyuH
##04.1.21## shraddheyaa raagavivaadeshhu vetanaM kushalaaH kalpayeyuH
##04.1.22## paraardhyaanaaM paNo vetanaM, madhyamaanaaM ardhapaNaH, pratyavaraaNaaM paadaH, sthuulakaanaaM maashhakadvimaashhakaM, dviguNaM raktakaanaam.h
##04.1.23## prathamanejane chaturbhaagaH kshayaH, dvitiiye paJNchabhaagaH
##04.1.24## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.25## rajakaiH tunnavaayaa vyaakhyaataaH
##04.1.26## suvarNakaaraaNaaM ashuchihastaad.h ruupyaM suvarNaM anaakhyaaya saruupaM kriiNataaM dvaadashapaNo daNDaH, viruupaM chaturviMshatipaNaH, chorahastaad.h ashhTachatvaariMshatpaNaH
##04.1.27## prachchhannaviruupamuulyahiinakrayeshhu steyadaNDaH, kR^itabhaaNDa upadhau cha
##04.1.28## suvarNaan.h maashhakaM apaharato dvishato daNDaH, ruupyadharaNaan.h maashhakaM apaharato dvaadashapaNaH
##04.1.29## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.30## varNa utkarshhaM apasaaraNaM yogaM vaa saadhayataH paJNchashato daNDaH
##04.1.31## tayorapacharaNe raagasyaapahaaraM vidyaat.h
##04.1.32## maashhako vetanaM ruupyadharaNasya, suvarNasyaashhTabhaagaH
##04.1.33## shikshaavisheshheNa dviguNo vetanavR^iddhiH
##04.1.34## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.35## taamravR^ittakaMsavaikR^intakaarakuuTakaanaaM paJNchakaM shataM vetanam.h
##04.1.36## taamrapiNDo dashabhaagakshayaH
##04.1.37## palahiine hiinadviguNo daNDaH
##04.1.38## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.39## siisatrapupiNDo viMshatibhaagakshayaH
##04.1.40## kaakaNii chaasya palavetanam.h
##04.1.41## kaalaayasapiNDaH paJNchabhaagakshayaH
##04.1.42## kaakaNiidvayaM chaasya palavetanam.h
##04.1.43## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.44## ruupadarshakasya sthitaaM paNayaatraaM akopyaaM kopayataH kopyaaM akopayato dvaadashapaNo daNDaH
##04.1.45## vyaajiiparishuddhau paNayaatraa
##04.1.46## paNaan.h maashhakaM upajiivato dvaadashapaNo daNDaH
##04.1.47## tena uttaraM vyaakhyaatam.h
##04.1.48## kuuTaruupaM kaarayataH pratigR^ihNato niryaapayato vaa sahasraM daNDaH, koshe prakshipato vadhaH
##04.1.49## charakapaaMsudhaavakaaH saaratribhaagaM, dvau raajaa ratnaM cha
##04.1.50## ratnaapahaara uttamo daNDaH
##04.1.51## khaniratnanidhinivedaneshhu shhashhThaM aMshaM nivettaa labheta, dvaadashaM aMshaM bhR^itakaH
##04.1.52## shatasahasraad.h uurdhvaM raajagaamii nidhiH
##04.1.53## uune shhashhThaM aMshaM dadyaat.h
##04.1.54## paurvapaurushhikaM nidhiM jaanapadaH shuchiH svakaraNena samagraM labheta
##04.1.55## svakaraNaabhaave paJNchashato daNDaH, prachchhannaadaane sahasram.h
##04.1.56## bhishhajaH praaNaabaadhikaM anaakhyaaya upakramamaaNasya vipattau puurvaH saahasadaNDaH, karmaaparaadhena vipattau madhyamaH
##04.1.57## marmavadhavaiguNyakaraNe daNDapaarushhyaM vidyaat.h
##04.1.58## kushiilavaa varshhaaraatraM ekasthaa vaseyuH
##04.1.59## kaamadaanaM atimaatraM ekasyaativaadaM cha varjayeyuH
##04.1.60## tasyaatikrame dvaadashapaNo daNDaH
##04.1.61## kaamaM deshajaatigotracharaNamaithunaavahaasena narmayeyuH
##04.1.62## kushiilavaishchaaraNaa bhikshukaashcha vyaakhyaataaH
##04.1.63## teshhaaM ayaHshuulena yaavataH paNaan.h abhivadeyuH taavantaH shiphaaprahaaraa daNDaaH
##04.1.64## sheshhaaNaaM karmaNaaM nishhpattivetanaM shilpinaaM kalpayet.h
##04.1.65ab## evaM choraan.h achoraakhyaan.h vaNikkaarukushiilavaan.h |
##04.1.66chd## bhikshukaan.h kuhakaaMshchaanyaan.h vaarayed.h deshapiiDanaat.h  (iti) 


 ##  Chapt |   keeping a watch overtraders##
##04.2.01## saMsthaa.adhyakshaH paNyasaMsthaayaaM puraaNabhaaNDaanaaM svakaraNavishuddhaanaaM aadhaanaM vikrayaM vaa sthaapayet.h
##04.2.02## tulaamaanabhaaNDaani chaaveksheta pautavaapachaaraat.h
##04.2.03## parimaaNiidroNayorardhapalahiinaatiriktaM adoshhaH
##04.2.04## palahiinaatirikte dvaadashapaNo daNDaH
##04.2.05## tena pala uttaraa daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.06## tulaayaaH karshhahiinaatiriktaM adoshhaH
##04.2.07## dvikarshhahiinaatirikte shhaTpaNo daNDaH
##04.2.08## tena karshha uttaraa daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.09## aaDhakasyaardhakarshhahiinaatiriktaM adoshhaH
##04.2.10## karshhahiinaatirikte tripaNo daNDaH
##04.2.11## tena karshha uttaraa daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.12## tulaamaanavisheshhaaNaaM ato.anyeshhaaM anumaanaM kuryaat.h
##04.2.13## tulaamaanaabhyaaM atiriktaabhyaaM kriitvaa hiinaabhyaaM vikriiNaanasya ta eva dviguNaa daNDaaH
##04.2.14## gaNyapaNyeshhvashhTabhaagaM paNyamuulyeshhvapaharataH shhaN.NavatirdaNDaH
##04.2.15## kaashhThalohamaNimayaM rajjucharmamR^iNmayaM suutravalkaromamayaM vaa jaatyaM ityajaatyaM vikrayaadhaanaM nayato muulyaashhTaguNo daNDaH
##04.2.16## saarabhaaNDaM ityasaarabhaaNDaM tajjaataM ityatajjaataM raadhaayuktaM ityupadhiyuktaM samudgaparivartimaM vaa vikrayaadhaanaM nayato hiinamuulyaM chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH, paNamuulyaM dviguNo, dvipaNamuulyaM dvishataH
##04.2.17## tenaarghavR^iddhau daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.18## kaarushilpinaaM karmaguNaapakarshhaM aajiivaM vikrayakraya upaghaataM vaa sambhuuya samutthaapayataaM sahasraM daNDaH
##04.2.19## vaidehakaanaaM vaa sambhuuya paNyaM avarundhataaM anargheNa vikriiNataaM vaa sahasraM daNDaH
##04.2.20## tulaamaanaantaraM arghavarNaantaraM vaa - dharakasya maayakasya vaa paNamuulyaad.h ashhTabhaagaM hastadoshheNaacharato dvishato daNDaH
##04.2.21## tena dvishata uttaraa daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.22## dhaanyasnehakshaaralavaNagandhabhaishhajyadravyaaNaaM samavarNa upadhaane dvaadashapaNo daNDaH
##04.2.23## yannishhR^ishhTaM upajiiveyuH tad.h eshhaaM divasasaJNjaataM saN^khyaaya vaNik.h sthaapayet.h
##04.2.24## kretR^ivikretrorantarapatitaM aadaayaad.h anyad.h bhavati
##04.2.25## tena dhaanyapaNyanichayaaMshchaanuGYaataaH kuryuH
##04.2.26## anyathaanichitaM eshhaaM paNyaadhyaksho gR^ihNiiyaat.h
##04.2.27## tena dhaanyapaNyavikraye vyavaharetaanugraheNa prajaanaam.h
##04.2.28## anuGYaatakrayaad.h upari cha eshhaaM svadeshiiyaanaaM paNyaanaaM paJNchakaM shataM aajiivaM sthaapayet.h, paradeshiiyaanaaM dashakam.h
##04.2.29## tataH paraM arghaM vardhayataaM kraye vikraye vaa bhaavayataaM paNashate paJNchapaNaad.h dvishato daNDaH
##04.2.30## tenaarghavR^iddhau daNDavR^iddhirvyaakhyaataa
##04.2.31## sambhuuyakraye cha eshhaaM avikriite naanyaM sambhuuyakrayaM dadyaat.h
##04.2.32## paNya upaghaate cha eshhaaM anugrahaM kuryaat.h
##04.2.33## paNyabaahulyaat.h paNyaadhyakshaH sarvapaNyaanyekamukhaani vikriiNiita
##04.2.34## teshhvavikriiteshhu naanye vikriiNiiran.h
##04.2.35## taani divasavetanena vikriiNiirann.h anugraheNa prajaanaam.h
##04.2.36ab## deshakaalaantaritaanaaM tu paNyaanaaM - prakshepaM paNyanishhpattiM shulkaM vR^iddhiM avakrayam.h |
##04.2.36chd## vyayaan.h anyaaMshcha saN^khyaaya sthaapayed.h arghaM arghavit.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Remedial measures during calamities##
##04.3.01## daivaanyashhTau mahaabhayaani - agnirudakaM vyaadhirdurbhikshaM muushhikaa vyaalaaH sarpaa rakshaaMsi iti
##04.3.02## tebhyo janapadaM rakshet.h
##04.3.03## griishhme bahir.adhishrayaNaM graamaaH kuryuH, dashamuuliisaN^graheNaadhishhThitaa vaa
##04.3.04## naagarikapraNidhaavagnipratishhedho vyaakhyaataH, nishaantapraNidhau raajaparigrahe cha
##04.3.05## balihomasvastivaachanaiH parvasu chaagnipuujaaH kaarayet.h
##04.3.06## varshhaaraatraM aanuupagraamaaH puuravelaaM utsR^ijya vaseyuH
##04.3.07## kaashhThaveNunaavashcha upagR^ihNiiyuH
##04.3.08## uhyamaanaM alaabudR^itiplavagaNDikaaveNikaabhiH taarayeyuH
##04.3.09## anabhisarataaM dvaadashapaNo daNDaH, anyatra plavahiinebhyaH
##04.3.10## parvasu cha nadiipuujaaH kaarayet.h
##04.3.11## maayaayogavido vedavido vaa varshhaM abhichareyuH
##04.3.12## varshhaavagrahe shachiinaathagaN^gaaparvatamahaakachchhapuujaaH kaarayet.h
##04.3.13## vyaadhibhayaM aupanishhadikaiH pratiikaaraiH pratikuryuH, aushhadhaishchikitsakaaH shaantipraayashchittairvaa siddhataapasaaH
##04.3.14## tena marako vyaakhyaataH
##04.3.15## tiirthaabhiSecanaM mahaakachchhavardhanaM gavaaM shmashaanaavadohanaM kabandhadahanaM devaraatriM cha kaarayet.h
##04.3.16## pashuvyaadhimarake sthaanaarthaniiraajanaM svadaivatapuujanaM cha kaarayet.h
##04.3.17## durbhikshe raajaa biijabhakta upagrahaM kR^itvaa.anugrahaM kuryaat.h, durgasetukarma vaa bhaktaanugraheNa, bhaktasaMvibhaagaM vaa, deshanikshepaM vaa
##04.3.18## mitraaNi vaa vyapaashrayeta, karshanaM vamanaM vaa kuryaat.h
##04.3.19## nishhpannasasyaM anyavishhayaM vaa sajanapado yaayaat.h, samudrasarastaTaakaani vaa saMshrayeta
##04.3.20## dhaanyashaakamuulaphalaavaapaan.h vaa setushhu kurviita, mR^igapashupakshivyaalamatsyaarambhaan.h vaa
##04.3.21## muushhikabhaye maarjaaranakula utsargaH
##04.3.22## teshhaaM grahaNahiMsaayaaM dvaadashapaNo daNDaH, shunaaM anigrahe chaanyatraaraNyacharebhyaH
##04.3.23## snuhikshiiraliptaani dhaanyaani visR^ijed.h, upanishhadyogayuktaani vaa
##04.3.24## muushhikakaraM vaa prayuJNjiita
##04.3.25## shaantiM vaa siddhataapasaaH kuryuH
##04.3.26## parvasu cha muushhikapuujaaH kaarayet.h
##04.3.27## tena shalabhapakshikrimibhayapratiikaaraa vyaakhyaataaH
##04.3.28## vyaalabhaye madanarasayuktaani pashushavaani prasR^ijet.h, madanakodravapuurNaanyaudaryaaNi vaa
##04.3.29## lubdhakaaH shvagaNino vaa kuuTapaJNjaraavapaataishchareyuH
##04.3.30## aavaraNinaH shastrapaaNayo vyaalaan.h abhihanyuH
##04.3.31## anabhisarturdvaadashapaNo daNDaH
##04.3.32## sa eva laabho vyaalaghaatinaH
##04.3.33## parvasu cha parvatapuujaaH kaarayet.h
##04.3.34## tena mR^igapashupakshisaN^ghagraahapratiikaaraa vyaakhyaataaH
##04.3.35## sarpabhaye mantrairoshhadhibhishcha jaaN^guliividashchareyuH
##04.3.36## sambhuuya vaa.api sarpaan.h hanyuH
##04.3.37## atharvavedavido vaa.abhichareyuH
##04.3.38## parvasu cha naagapuujaaH kaarayet.h
##04.3.39## tena udakapraaNibhayapratiikaaraa vyaakhyaataaH
##04.3.40## rakshobhaye rakshoghnaanyatharvavedavido maayaayogavido vaa karmaaNi kuryuH
##04.3.41## parvasu cha vitardichchhatra ullopikaahastapataakaachchhaaga upahaaraishchaityapuujaaH kaarayet.h
##04.3.42## charuM vashcharaamaH ityevaM sarvabhayeshhvahoraatraM chareyuH
##04.3.43## sarvatra cha upahataan.h pitaa ivaanugR^ihNiiyaat.h
##04.3.44ab## maayaayogavidaH tasmaad.h vishhaye siddhataapasaaH |
##04.3.44chd## vaseyuH puujitaa raaGYaa daivaapatpratikaariNaH  (iti) 


 ##  Chapt |  Guarding against persons with secret means of income##
##04.4.01## samaahartR^ipraNidhau janapadarakshaNaM uktam.h
##04.4.02## tasya kaNTakashodhanaM vakshyaamaH
##04.4.03## samaahartaa janapade siddhataapasapravrajitachakracharachaaraNakuhakaprachchhandakakaartaantikanaimittikamauhuurtikachikitsaka unmattamuukabadhirajaDaandhavaidehakakaarushilpikushiilavaveshashauNDikaapuupikapaakvamaaMsikaaudanikavyaJNjanaan.h praNidadhyaat.h
##04.4.04## te graamaaNaaM adhyakshaaNaaM cha shauchaashauchaM vidyuH
##04.4.05## yaM chaatra guuDhaajiivinaM shaN^keta taM sattriNaa.apasarpayet.h
##04.4.06## dharmasthaM vishvaasa upagataM sattrii bruuyaat.h - asau me bandhurabhiyuktaH, tasyaayaM anarthaH pratikriyataaM, ayaM chaarthaH pratigR^ihyataam iti
##04.4.07## sa chet.h tathaa kuryaad.h upadaagraahaka iti pravaasyeta
##04.4.08## tena pradeshhTaaro vyaakhyaataaH
##04.4.09## graamakuuTaM adhyakshaM vaa sattrii bruuyaat.h - asau jaalmaH prabhuutadravyaH, tasyaayaM anarthaH, tena enaM aahaarayasva iti
##04.4.10## sa chet.h tathaa kuryaad.h utkochaka iti pravaasyeta
##04.4.11## kR^itakaabhiyukto vaa kuuTasaakshiNo.abhiGYaataanarthavaipulyenaarabheta
##04.4.12## te chet.h tathaa kuryuH kuuTasaakshiNa iti pravaasyeran.h
##04.4.13## tena kuuTashraavaNakaarakaa vyaakhyaataaH
##04.4.14## yaM vaa mantrayogamuulakarmabhiH shmaashaanikairvaa saMvadanakarakaM manyeta taM sattrii bruuyaat.h - amushhya bhaaryaaM snushhaaM duhitaraM vaa kaamaye, saa maaM pratikaamayataaM, ayaM chaarthaH pratigR^ihyataam iti
##04.4.15## sa chet.h tathaa kuryaat.h saMvadanakaaraka iti pravaasyeta
##04.4.16## tena kR^ityaabhichaarashiilau vyaakhyaatau
##04.4.17## yaM vaa rasasya kartaaraM kretaaraM vikretaaraM bhaishhajyaahaaravyavahaariNaM vaa rasadaM manyeta taM sattrii bruuyaat.h - asau me shatruH, tasya upaghaataH kriyataaM, ayaM chaarthaH pratigR^ihyataam iti
##04.4.18## sa chet.h tathaa kuryaad.h rasada iti pravaasyeta
##04.4.19## tena madanayogavyavahaarii vyaakhyaataH
##04.4.20## yaM vaa naanaalohakshaaraaNaaM aN^gaarabhasmaasandaMshamushhTikaadhikaraNiibimba.TaN^kamuushhaaNaaM abhiikshNakretaaraM mashhiibhasmadhuumadigdhahastavastraliN^gaM karmaara upakaraNasaMsargaM kuuTaruupakaarakaM manyeta taM sattrii shishhyatvena saMvyavahaareNa chaanupravishya praGYaapayet.h
##04.4.21## praGYaataH kuuTaruupakaaraka iti pravaasyeta
##04.4.22## tena raagasyaapahartaa kuuTasuvarNavyavahaarii cha vyaakhyaataH
##04.4.23ab## aarabdhaaraH tu hiMsaayaaM guuDhaajiivaaH trayodasha |
##04.4.23chd## pravaasyaa nishhkrayaarthaM vaa dadyurdoshhavisheshhataH  (iti) 


 ##  Chapt |   Detection of criminals througH secret agents in the disguise of holymen##
##04.5.01## sattriprayogaad.h uurdhvaM siddhavyaJNjanaa maaNavaan.h maaNavavidyaabhiH pralobhayeyuH, prasvaapanaantardhaanadvaaraapohamantreNa pratirodhakaan.h, saMvadanamantreNa paaratalpikaan.h
##04.5.02## teshhaaM kR^ita utsaahaanaaM mahaantaM saN^ghaM aadaaya raatraavanyaM graamaM uddishyaanyaM graamaM kR^itakastriipurushhaM gatvaa bruuyuH - iha eva vidyaaprabhaavo dR^ishyataaM, kR^ichchhraH paragraamo gantum iti
##04.5.03## tato dvaaraapohamantreNa dvaaraaNyapohya pravishyataam iti bruuyuH
##04.5.04## antardhaanamantreNa jaagrataaM aarakshiNaaM madhyena maaNavaan.h atikraamayeyuH
##04.5.05## prasvaapanamantreNa prasvaapayitvaa rakshiNaH shayaabhirmaaNavaiH saJNchaarayeyuH
##04.5.06## saMvadanamantreNa bhaaryaavyaJNjanaaH pareshhaaM maaNavaiH sammodayeyuH
##04.5.07## upalabdhavidyaaprabhaavaaNaaM purashcharaNaa.a.adyaadisheyurabhiGYaanaartham.h
##04.5.08## kR^italakshaNadravyeshhu vaa veshmasu karma kaarayeyuH
##04.5.09## anupravishhTaa vaa ekatra graahayeyuH
##04.5.10## kR^italakshaNadravyakrayavikrayaadhaaneshhu yogasuraamattaan.h vaa graahayeyuH
##04.5.11## gR^ihiitaan.h puurvaapadaanasahaayaan.h anuyuJNjiita
##04.5.12## puraaNachoravyaJNjanaa vaa choraan.h anupravishhTaaH tathaa eva karma kaarayeyurgraahayeyushcha
##04.5.13## gR^ihiitaan.h samaahartaa paurajaanapadaanaaM darshayet.h - choragrahaNiiM vidyaaM adhiite raajaa, tasya upadeshaad.h ime choraa gR^ihiitaaH, bhuuyashcha grahiishhyaami, vaarayitavyo vaH svajanaH paapaachaarah iti
##04.5.14## yaM chaatraapasarpa upadeshena shamyaapratodaadiinaaM apahartaaraM jaaniiyaat.h taM eshhaaM pratyaadishet.h eshha raaGYaH prabhaavaH iti
##04.5.15## puraaNachoragopaalakavyaadhashvagaNinashcha vanachoraaTavikaan.h anupravishhTaaH prabhuutakuuTahiraNyakupyabhaaNDeshhu saarthavrajagraameshhvenaan.h abhiyojayeyuH
##04.5.16## abhiyoge guuDhabalairghaatayeyuH, madanarasayuktena vaa pathy.adanena
##04.5.17## gR^ihiitaloptrabhaaraan.h aayatagataparishraantaan.h prasvapataH prahavaNeshhu yogasuraamattaan.h vaa graahayeyuH
##04.5.18ab## puurvavachcha gR^ihiitvaa enaan.h samaahartaa praruupayet.h |
##04.5.18chd## sarvaGYakhyaapanaM raaGYaH kaarayan.h raashhTravaasishhu  (iti) 


 ##  Chapt |   Arrest on suspicion, with the stolen article and by indication of the act##
##04.6.01## siddhaprayogaad.h uurdhvaM shaN^kaaruupakarmaabhigrahaH
##04.6.02a## kshiiNadaayakuTumbaM, alpanirveshaM, vipariitadeshajaatigotranaamakarmaapadeshaM, prachchhannavR^ittikarmaaNaM,
##04.6.02b## maaMsasuraabhakshyabhojanagandhamaalyavastravibhuushhaNeshhu prasaktaM, ativyayakartaaraM, puMshchaliidyuutashauNDikeshhu prasaktaM,
##04.6.02ch## abhiikshNapravaasinaM, aviGYaatasthaanagamanaM, ekaantaaraNyanishhkuTavikaalachaariNaM, prachchhanne saamishhe vaa deshe bahumantrasaMnipaataM,
##04.6.02d## sadyaHkshatavraNaanaaM guuDhapratiikaarakaarayitaaraM, antargR^ihanityaM, abhyadhigantaaraM, kaantaaparaM,
##04.6.02e## paraparigrahaaNaaM parastriidravyaveshmanaaM abhiikshNaprashhTaaraM, kutsitakarmashaastra upakaraNasaMsargaM,
##04.6.02f## viraatre chhannakuDyachchhaayaasaJNchaariNaM, viruupadravyaaNaaM adeshakaalavikretaaraM, jaatavairashayaM, hiinakarmajaatiM,
##04.6.02g## viguuhamaanaruupaM, liN^genaaliN^ginaM, liN^ginaM vaa bhinnaachaaraM, puurvakR^itaapadaanaM, svakarmabhirapadishhTaM,
##04.6.02h## naagarikamahaamaatradarshane guhamaanaM apasarantaM anuchchhvaasa upaveshinaM aavignaM shushhkabhinnasvaramukhavarNaM,
##04.6.02i## shastrahastamanushhyasampaatatraasinaM, hiMsrastenanidhinikshepaapahaaraparaprayogaguuDhaajiivinaaM anyatamaM shaN^keta iti shaN^kaa.abhigrahaH ||
##04.6.03## ruupaabhigrahaH tu - nashhTaapahR^itaM avidyamaanaM tajjaatavyavahaarishhu nivedayet.h
##04.6.04## tachchenniveditaM aasaadya prachchhaadayeyuH saachivyakaradoshhaM aapnuyuH
##04.6.05## ajaananto.asya dravyasyaatisargeNa muchyeran.h
##04.6.06## na chaanivedya saMsthaa.adhyakshasya puraaNabhaaNDaanaaM aadhaanaM vikrayaM vaa kuryuH
##04.6.07## tachchenniveditaM aasaadyeta, ruupaabhigR^ihiitaM aagamaM pR^ichchhet.h kutaH te labdham iti
##04.6.08## sa chet.h bruuyaat.h daayaadyaad.h avaaptaM, amushhmaallabdhaM kriitaM kaaritaM aadhiprachchhannaM, ayaM asya deshaH kaalashcha upasampraapteH, ayaM asyaarghaH pramaaNaM lakshaNaM muulyaM cha iti, tasyaagamasamaadhau muchyeta
##04.6.09## naashhTikashchet.h tad.h eva pratisandadhyaat.h, yasyaa puurvo diirghashcha paribhogaH shuchirvaa deshaH tasya dravyaM iti vidyaat.h
##04.6.10## chatushhpadadvipadaanaaM api hi ruupaliN^gasaamaanyaM bhavati, kiM aN^ga punarekayonidravyakartR^iprasuutaanaaM kupyaabharaNabhaaNDaanaaM iti
##04.6.11## sa ched.h bruuyaat.h yaachitakaM avakriitakaM aahitakaM nikshepaM upanidhiM vaiyaavR^ityakarma vaa.amushhya iti, tasyaapasaarapratisandhaanena muchyeta
##04.6.12## na evam ityapasaaro vaa bruuyaat.h, ruupaabhigR^ihiitaH parasya daanakaaraNaM aatmanaH pratigrahakaaraNaM upaliN^ganaM vaa daayakadaapakanibandhakapratigraahaka upadrashhTR^ibhirupashrotR^ibhirvaa pratisamaanayet.h
##04.6.13## ujjhitapranashhTanishhpatita upalabdhasya deshakaalalaabha upaliN^ganena shuddhiH
##04.6.14## ashuddhaH tachcha taavachcha daNDaM dadyaat.h
##04.6.15## anyathaa steyadaNDaM bhajeta iti ruupaabhigrahaH |
##04.6.16## karmaabhigrahaH tu - mushhitaveshmanaH praveshanishhkasanaM advaareNa, dvaarasya sandhinaa biijena vaa vedhaM, uttamaagaarasya jaalavaataayananiipravedhaM, aarohaNaavataraNe cha kuDyasya vedhaM, upakhananaM vaa guuDhadravyanikshepaNagrahaNa upaayaM, upadesha upalabhyaM abhyantarachchheda utkaraparimarda upakaraNaM abhyantarakR^itaM vidyaat.h
##04.6.17## viparyaye baahyakR^itaM, ubhayata ubhayakR^itam.h
##04.6.18a## abhyantarakR^ite purushhaM aasannaM vyasaninaM kruurasahaayaM taskara upakaraNasaMsargaM, striyaM vaa daridrakulaaM anyaprasaktaaM vaa,
##04.6.18b## parichaarakajanaM vaa tadvidhaachaaraM, atisvapnaM, nidraaklaantaM, aavignaM | shushhkabhinnasvaramukhavarNaM, anavasthitaM,
##04.6.18ch## atipralaapinaM, uchchaarohaNasaMrabdhagaatraM, viluunanighR^ishhTabhinnapaaTitashariiravastraM, jaatakiNasaMrabdhahastapaadaM,
##04.6.18d## paaMsupuurNakeshanakhaM viluunabhugnakeshanakhaM vaa, samyaksnaataanuliptaM tailapramR^ishhTagaatraM sadyodautahastapaadaM vaa,
##04.6.18e## paaMsupichchhileshhu tulyapaadapadanikshepaM, praveshanishhkasanayorvaa tulyamaalyamadyagandhavastrachchhedavilepanasvedaM pariiksheta
##04.6.19## choraM paaradaarikaM vaa vidyaat.h
##04.6.20ab## sagopasthaaniko baahyaM pradeshhTaa choramaargaNam.h |
##04.6.20chd## kuryaannaagarikashchaantardurge nirdishhTahetubhiH  (iti) 


 ##  Chapt |   In quest of sudden deaths##
##04.7.01## tailaabhyaktaM aashumR^itakaM pariiksheta
##04.7.02## nishhkiirNamuutrapuriishhaM vaatapuurNakoshhThatvakkaM shuunapaadapaaNimaan.h miilitaakshaM savyaJNjanakaNThaM piiTananiruddha uchchhvaasahataM vidyaat.h
##04.7.03## taM eva saN^kuchitabaahusakthiM udbandhahataM vidyaat.h
##04.7.04## shuunapaaNipaada udaraM apagataakshaM udvR^ittanaabhiM avaropitaM vidyaat.h
##04.7.05## nistabdhagudaakshaM sandashhTajihvaM aadhmaata udaraM udakahataM vidyaat.h
##04.7.06## shoNitaanusiktaM bhagnabhinnagaatraM kaashhThairashmabhirvaa hataM vidyaat.h
##04.7.07## sambhagnasphuTitagaatraM avakshiptaM vidyaat.h
##04.7.08## shyaavapaaNipaadadantanakhaM shithilamaaMsaromacharmaaNaM phena upadigdhamukhaM vishhahataM vidyaat.h
##04.7.09## taM eva sa-shoNitadaMshaM sarpakiiTahataM vidyaat.h |
##04.7.10## vikshiptavastragaatraM ativantaviriktaM madanayogahataM vidyaat.h
##04.7.11## ato.anyatamena kaaraNena hataM hatvaa vaa daNDabhayaad.h udbaddhanikR^ittakaNThaM vidyaat.h
##04.7.12## vishhahatasya bhojanasheshhaM vayobhiH pariiksheta
##04.7.13## hR^idayaad.h uddhR^ityaagnau prakshiptaM chiTichiTaayad.indradhanurvarNaM vaa vishhayuktaM vidyaat.h, dagdhasya hR^idayaM adagdhaM dR^ishhTvaa vaa
##04.7.14## tasya parichaarakajanaM vaagdaNDapaarushhyaatilabdhaM maargeta, duHkha upahataM anyaprasaktaM vaa striijanaM, daayavR^ittistriijanaabhimantaaraM vaa bandhum.h
##04.7.15## tad.h eva hata udbaddhasya pariiksheta
##04.7.16## svayaM udbaddhasya vaa viprakaaraM ayuktaM maargeta
##04.7.17## sarveshhaaM vaa striidaayaadyadoshhaH karmaspardhaa pratipakshadveshhaH paNyasaMsthaasamavaayo vaa vivaadapadaanaaM anyatamad.h vaa roshhasthaanam.h
##04.7.18## roshhanimitto ghaataH
##04.7.19## svayaM.aadishhTapurushhairvaa, chorairarthanimittaM, saadR^ishyaad.h anyavairibhirvaa hatasya ghaataM aasannebhyaH pariiksheta
##04.7.20## yenaahuutaH saha sthitaH prasthito hatabhuumiM aaniito vaa taM anuyuJNjiita
##04.7.21## ye chaasya hatabhuumaavaasannacharaaH taan.h eka ekashaH pR^ichchhet.h kenaayaM ihaaniito hato vaa, kaH sashastraH saN^guuhamaana udvigno vaa yushhmaabhirdR^ishhTaH iti
##04.7.22## te yathaa bruuyuH tathaa.anuyuJNjiita
##04.7.23ab## anaathasya shariirasthaM upabhogaM parichchhadam.h |
##04.7.23chd## vastraM veshhaM vibhuushhaaM vaa dR^ishhTvaa tadvyavahaariNaH
##04.7.24ab## anuyuJNjiita saMyogaM nivaasaM vaasakaaraNam.h |
##04.7.24chd## karma cha vyavahaaraM cha tato maargaNaM aacharet.h
##04.7.25ab## rajjushastravishhairvaa.api kaamakrodhavashena yaH |
##04.7.25chd## ghaatayet.h svayaM aatmaanaM strii vaa paapena mohitaa
##04.7.26ab## rajjunaa raajamaarge taaMshchaNDaalenaapakarshhayet.h |
##04.7.26chd## na shmashaanavidhiH teshhaaM na sambandhikriyaaH tathaa
##04.7.27ab## bandhuH teshhaaM tu yaH kuryaat.h pretakaaryakriyaavidhim.h |
##04.7.27chd## tadgatiM sa charet.h pashchaat.h svajanaad.h vaa pramuchyate
##04.7.28ab## saMvatsareNa patati patitena samaacharan.h |
##04.7.28chd## yaajanaadhyaapanaad.h yaunaat.h taishchaanyo.api samaacharan.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Investigation througH interrogation and througH torture##
##04.8.01## mushhitasaMnidhau baahyaanaaM abhyantaraaNaaM cha saakshiNaaM abhishastasya deshajaatigotranaamakarmasaarasahaayanivaasaan.h anuyuJNjiita
##04.8.02## taaMshchaapadeshaiH pratisamaanayet.h
##04.8.03## tataH puurvasyaahnaH prachaaraM raatrau nivaasaM cha<chaa> grahaNaad.h ityanuyuJNjiita
##04.8.04## tasyaapasaarapratisandhaane shuddhaH syaat.h, anyathaa karmapraaptaH
##04.8.05## triraatraad.h uurdhvaM agraahyaH shaN^kitakaH pR^ichchhaa.abhaavaad.h anyatra upakaraNadarshanaat.h
##04.8.06## achoraM chora ityabhivyaaharatashchorasamo daNDaH, choraM prachchhaadayatashcha
##04.8.07## choreNaabhishasto vairadveshhaabhyaaM apadishhTakaH shuddhaH syaat.h
##04.8.08## shuddhaM parivaasayataH puurvaH saahasadaNDaH
##04.8.09## shaN^kaanishhpannaM upakaraNamantrisahaayaruupavaiyaavR^ityakaraannishhpaadayet.h
##04.8.10## karmaNashcha pradeshadravyaadaanaaMshavibhaagaiH pratisamaanayet.h
##04.8.11## eteshhaaM kaaraNaanaaM anabhisandhaane vipralapantaM achoraM vidyaat.h
##04.8.12## dR^ishyate hyachoro.api choramaarge yadR^ichchhayaa saMnipaate choraveshhashastrabhaaNDasaamaanyena gR^ihyamaaNashchorabhaaNDasya upavaasena vaa, yathaa.aNimaaNDavyaH karmakleshabhayaad.h achoraH choro.asmi iti bruvaaNaH
##04.8.13## tasmaat.h samaaptakaraNaM niyamayet.h
##04.8.14## mandaaparaadhaM baalaM vR^iddhaM vyaadhitaM mattaM unmattaM kshutpipaasaa.adhvaklaantaM atyaashitaM aamakaashitaM durbalaM vaa na karma kaarayet.h
##04.8.15## tulya shiilapuMshchaliipraapaavikakathaa.avakaashabhojanadaatR^ibhirapasarpayet.h
##04.8.16## evaM atisandadhyaat.h, yathaa vaa nikshepaapahaare vyaakhyaatam.h
##04.8.17## aaptadoshhaM karma kaarayet.h, na tveva striyaM garbhiNiiM suutikaaM vaa maasaavaraprajaataam.h
##04.8.18## striyaaH tvardhakarma, vaakyaanuyogo vaa
##04.8.19## braahmaNasya sattriparigrahaH shrutavataH tapasvinashcha
##04.8.20## tasyaatikrama uttamo daNDaH kartuH kaarayitushcha, karmaNaa vyaapaadanena cha
##04.8.21## vyaavahaarikaM karmachatushhkaM - shhaD daNDaaH, sapta kashaaH, dvaavuparinibandhau, udakanaalikaa cha
##04.8.22## paraM paapakarmaNaaM nava vetralataaH, dvaadasha kashaaH, dvaavuuruveshhTau, viMshatirnaktamaalalataaH, dvaatriMshattalaaH, dvau vR^ishchikabandhau, ullambane cha dve, suuchii hastasya, yavaaguupiitasya ekaparvadahanaM aN^gulyaaH, snehapiitasya prataapanaM ekaM ahaH, shishiraraatrau balbajaagrashayyaa cha
##04.8.23## ityashhTaadashakaM karma
##04.8.24## tasya upakaraNaM pramaaNaM praharaNaM pradharaNaM avadhaaraNaM cha kharapaTTaad.h aagamayet.h
##04.8.25## divasaantaraM eka ekaM cha karma kaarayet.h
##04.8.26## puurvakR^itaapadaanaM pratiGYaayaapaharantaM ekadeshadR^ishhTadravyaM karmaNaa ruupeNa vaa gR^ihiitaM raajakoshaM avastR^iNantaM karmavadhyaM vaa raajavachanaat.h samastaM vyastaM abhyastaM vaa karma kaarayet.h
##04.8.27## sarvaaparaadheshhvapiiDaniiyo braahmaNaH
##04.8.28## tasyaabhishastaaN^ko lalaaTe syaad.h vyavahaarapatanaaya, steyo shvaa, manushhyavadhe kabandhaH, gurutalpe bhagaM, suraapaane madyadhvajaH
##04.8.29ab## braahmaNaM paapakarmaaNaM udghushhyaaN^kakR^itavraNam.h |
##04.8.29chd## kuryaannirvishhayaM raajaa vaasayed.h aakareshhu vaa  (iti) 


 ##  Chapt |   keeping a watch over officers of all departments##
##04.9.01## samaahartR^ipradeshhTaaraH puurvaM adhyakshaaNaaM adhyakshapurushhaaNaaM cha niyamanaM kuryuH
##04.9.02## khanisaarakarmaantebhyaH saaraM ratnaM vaa.apaharataH shuddhavadhaH
##04.9.03## phalgudravyakarmaantebhyaH phalgu dravyaM upaskaraM vaa puurvaH saahasadaNDaH
##04.9.04## paNyabhuumibhyo vaa raajapaNyaM maashhamuulyaad.h uurdhvaM aapaadamuulyaad.h ityapaharato dvaadashapaNo daNDaH, aadvipaadamuulyaad.h iti chaturviMshatipaNaH, aatripaadamuulyaad.h iti shhaTtriMshatpaNaH, aapaNamuulyaad.h ityashhTachatvaariMshatpaNaH, aadvipaNamuulyaad.h iti puurvaH saahasadaNDaH, aachatushhpaNamuulyaad.h iti madhyamaH, aa.ashhTapaNamuulyaad.h ityuttamaH, aadashapaNamuulyaad.h iti vadhaH
##04.9.05## koshhThapaNyakupyaayudhaagaarebhyaH kupyabhaaNDa upaskaraapahaareshhvardhamuulyeshhu eta eva daNDaaH
##04.9.06## koshabhaaNDaagaaraakshashaalaabhyashchaturbhaagamuulyeshhu eta eva dviguNaa daNDaaH
##04.9.07## choraaNaaM abhipradharshhaNe chitro ghaataH
##04.9.08## iti raajaparigraheshhu vyaakhyaatam.h
##04.9.09## baahyeshhu tu - prachchhannaM ahani kshetrakhalaveshmaapaNebhyaH kupyabhaaNDaM upaskaraM vaa maashhamuulyaad.h uurdhvaM aapaadamuulyaad.h ityapaharataH tripaNo daNDaH, gomayapradehena vaa pralipyaavaghoshhaNam aadvipaadamuulyaad.h iti shhaTpaNaH, gomayabhasmanaa vaa pralipyaavaghoshhaNaM, aatripaadamuulyaad.h iti navapaNaH, gomayabhasmanaa vaa pralipyaavaghoshhaNaM, sharaavamekhalayaa vaa.aapaNamuulyaad.h iti dvaadashapaNaH, muNDanaM pravraajanaM vaa.aadvipaNamuulyaad.h iti chaturviMshatipaNaH, muNDasya ishhTakaashakalena pravraajanaM vaa.aachatushhpaNamuulyaad.h iti shhaTtriMshatpaNaH aapaJNchapaNamuulyaad.h ityashhTachatvaariMshatpaNaH, aadashapaNamuulyaad.h iti puurvaH saahasadaNDaH aaviMshatipaNamuulyaad.h it.h dvishataH aatriMshatpaNamuulyaad.h iti paJNchashataH aachatvaariMshatpaNamuulyaad.h iti saahasraH aapaJNchaashatpaNamuulyaad.h iti vadhaH
##04.9.10## prasahya divaa raatrau vaa.a.antaryaamikaM apaharato.ardhamuulyeshhu eta eva daNDaaH
##04.9.11## prasahya divaa raatrau vaa sa-shastrasyaapaharatashchaturbhaagamuulyeshhu eta eva dviguNaa daNDaaH
##04.9.12## kuTumbikaadhyakshamukhyasvaaminaaM kuuTashaasanamudraakarmasu puurvamadhya uttamavadhaa daNDaaH, yathaa.aparaadhaM vaa
##04.9.13## dharmasthashched.h vivadamaanaM purushhaM tarjayati bhartsayatyapasaarayatyabhigrasate vaa puurvaM asmai saahasadaNDaM kuryaat.h, vaakpaarushhye dviguNam.h
##04.9.14## pR^ichchhyaM na pR^ichchhati, apR^ichchhyaM pR^ichchhati, pR^ishhTvaa vaa visR^ijati, shikshayati, smaarayati, puurvaM dadaati vaa, iti madhyamaM asmai saahasadaNDaM kuryaat.h
##04.9.15## deyaM deshaM na pR^ichchhati, adeyaM deshaM pR^ichchhati, kaaryaM adeshenaativaahayati, chhalenaatiharati, kaalaharaNena shraantaM apavaahayati, maargaapannaM vaakyaM utkramayati, matisaahaayyaM saakshibhyo dadaati, taaritaanushishhTaM kaaryaM punarapi gR^ihNaati, uttamaM asmai saahasadaNDaM kuryaat.h
##04.9.16## punar.aparaadhe dviguNaM sthaanaad.h vyavaropaNaM cha
##04.9.17## lekhakashched.h uktaM na likhati, anuktaM likhati, duruktaM upalikhati, suuktaM ullikhati, artha utpattiM vaa vikalpayati, iti puurvaM asmai saahasadaNDaM kuryaad.h, yathaa.aparaadhaM vaa
##04.9.18## dharmasthaH pradeshhTaa vaa hairaNyadaNDaM adaNDye kshipati kshepadviguNaM asmai daNDaM kuryaat.h, hiinaatiriktaashhTaguNaM vaa
##04.9.19## shariiradaNDaM kshipati shaariiraM eva daNDaM bhajeta, nishhkrayadviguNaM vaa
##04.9.20## yaM vaa bhuutaM arthaM naashayati abhuutaM arthaM karoti tad.ashhTaguNaM daNDaM dadyaat.h
##04.9.21## dharmasthiiye chaarake bandhanaagaare vaa shayyaa.a.asanabhojana uchchaarasaJNchaararodhabandhaneshhu tripaNa uttaraa daNDaaH kartuH kaarayitushcha
##04.9.22## chaarakaad.h abhiyuktaM muJNchato nishhpaatayato vaa madhyamaH saahasadaNDaH, abhiyogadaanaM cha, bandhanaagaaraat.h sarvasvaM vadhashcha
##04.9.23## bandhanaagaaraadhyakshasya saMruddhakaM anaakhyaaya chaarayatashchaturviMshatipaNo daNDaH, karma kaarayato dviguNaH, sthaanaanyatvaM gamayato.annapaanaM vaa rundhataH shhaN.NavatirdaNDaH, parikleshayata utkoTayato vaa madhyamaH saahasadaNDaH, ghnataH saahasraH
##04.9.24## parigR^ihiitaaM daasiiM aahitikaaM vaa saMruddhikaaM adhicharataH puurvaH saahasadaNDaH, chora.DaamarikabhaaryaaM madhyamaH, saMruddhikaaM aaryaaM uttamaH
##04.9.25## saMruddhasya vaa tatra eva ghaataH
##04.9.26## tad.h evaakshaNagR^ihiitaayaaM aaryaayaaM vidyaat.h, daasyaaM puurvaH saahasadaNDaH
##04.9.27## chaarakaM abhittvaa nishhpaatayato madhyamaH, bhittvaa vadhaH, bandhanaagaaraat.h sarvasvaM vadhashcha
##04.9.28ab## evaM arthacharaan.h puurvaM raajaa daNDena shodhayet.h |
##04.9.28chd## shodhayeyushcha shuddhaaH te paurajaanapadaan.h damaiH  (iti) 


 ##  Chapt |   Redemption from the cutting of individual limbs##
##04.10.01## tiirthaghaatagranthibheda uurdhvakaraaNaaM prathame.aparaadhe sandeshachchhedanaM chatushhpaJNchaashatpaNo vaa daNDaH, dvitiiye chhedanaM paNasya shatyo vaa daNDaH, tR^itiiye dakshiNahastavadhashchatuHshato vaa daNDaH, chaturthe yathaakaamii vadhaH
##04.10.02## paJNchaviMshatipaNaavareshhu kukkuTanakulamaarjaarashvasuukarasteyeshhu hiMsaayaaM vaa chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH, naasaagrachchhedanaM vaachaNDaalaaraNyacharaaNaaM ardhadaNDaaH
##04.10.03## paashajaalakuuTaavapaateshhu baddhaanaaM mR^igapashupakshivyaalamatsyaanaaM aadaane tachcha taavachcha daNDaH
##04.10.04## mR^igadravyavanaan.h mR^igadravyaapahaare shaatyo daNDaH
##04.10.05## bimbavihaaramR^igapakshisteye hiMsaayaaM vaa dviguNo daNDaH
##04.10.06## kaarushilpikushiilavatapasvinaaM kshudrakadravyaapahaare shatyo daNDaH, sthuulakadravyaapahaare dvishataH, kR^ishhidravyaapahaare cha
##04.10.07## durgaM akR^itapraveshasya pravishataH praakaarachchhidraad.h vaa nikshepaM gR^ihiitvaa.apasarataH kaaNDaraavadho, dvishaato vaa daNDaH
##04.10.08## chakrayuktaM naavaM kshudrapashuM vaa.apaharata ekapaadavadhaH, trishato vaa daNDaH
##04.10.09## kuuTakaakaNy.akshaaraalaashalaakaahastavishhamakaariNa ekahastavadhaH, chatuHshato vaa daNDaH
##04.10.10## stenapaaradaarikayoH saachivyakarmaNi striyaaH saN^gR^ihiitaayaashcha karNanaasaachchhedanaM, paJNchashato vaa daNDaH, puMshho dviguNaH
##04.10.11## mahaapashuM ekaM daasaM daasiiM vaa.apaharataH pretabhaaNDaM vaa vikriiNaanasya dvipaadavadhaH, shhaTchhato vaa daNDaH
##04.10.12## varNa uttamaanaaM guruuNaaM cha hastapaadalaN^ghane raajayaanavaahanaady.aarohaNe cha ekahastapaadavadhaH, saptashato vaa daNDaH
##04.10.13## shuudrasya braahmaNavaadino devadravyaM avastR^iNato raajadvishhTaM aadishato dvinetrabhedinashcha yogaaJNjanenaandhatvaM, ashhTashato vaa daNDaH
##04.10.14## choraM paaradaarikaM vaa mokshayato raajashaasanaM uunaM atiriktaM vaa likhataH kanyaaM daasiiM vaa sa-hiraNyaM aparahataH kuuTavyavahaariNo vimaaMsavikrayiNashcha vaamahastadvipaadavadho, navashato vaa daNDaH
##04.10.15## maanushhamaaMsavikraye vadhaH
##04.10.16## devapashupratimaamanushhyakshetragR^ihahiraNyasuvarNaratnasasyaapahaariNa uttamo daNDaH, shuddhavadho vaa
##04.10.17ab## purushhaM chaaparaadhaM cha kaaraNaM gurulaaghavam.h |
##04.10.17chd## anubandhaM tadaatvaM cha deshakaalau samiikshya cha
##04.10.18ab## uttamaavaramadhyatvaM pradeshhTaa daNDakarmaNi |
##04.10.18chd## raaGYashcha prakR^itiinaaM cha kalpayed.h antaraa sthitaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Law of capital punishment, simple and with torture##
##04.11.01## kalahe ghnataH purushhaM chitro ghaataH
##04.11.02## saptaraatrasyaantarmR^ite shuddhavadhaH, pakshasyaantaruttamaH, maasasyaantaH paJNchashataH samutthaanavyayashcha
##04.11.03## shastreNa praharata uttamo daNDaH
##04.11.04## madena hastavadhaH, mohena dvishataH
##04.11.05## vadhe vadhaH
##04.11.06## prahaareNa garbhaM paatayata uttamo daNDaH, bhaishhajyena madhyamaH, parikleshena puurvaH saahasadaNDaH
##04.11.07## prasabhastriipurushhaghaatakaabhisaarakanigraahakaavaghoshhakaavaskandaka upavedhakaan.h pathiveshmapratirodhakaan.h raajahasty.ashvarathaanaaM hiMsakaan.h stenaan.h vaa shuulaan.h aarohayeyuH
##04.11.08## yashcha enaan.h dahed.h apanayed.h vaa sa taM eva daNDaM labheta, saahasaM uttamaM vaa
##04.11.09## hiMsrastenaanaaM bhaktavaasa upakaraNaagnimantradaanavaiyaavR^ityakarmasu uttamo daNDaH, paribhaashhaNaM aviGYaate
##04.11.10## hiMsrastenaanaaM putradaaraM asamantraM visR^ijet.h, samantraM aadadiita
##04.11.11## raajyakaamukaM antaHpurapradharshhakaM aTavy.amitra utsaahakaM durgaraashhTradaNDakopakaM vaa shirohastapradiipikaM ghaatayet.h
##04.11.12## braahmaNaM tamaH praveshayet.h
##04.11.13## maatR^ipitR^iputrabhraatr.aachaaryatapasvighaatakaM vaa.atvakshiraHpraadiipikaM ghaatayet.h
##04.11.14## teshhaaM aakroshe jihvaachchhedaH, aN^gaabhiradane tad.aN^gaan.h mochyaH
##04.11.15## yadR^ichchhaaghaate puMsaH pashuyuuthasteye cha shuddhavadhaH
##04.11.16## dashaavaraM cha yuuthaM vidyaat.h
##04.11.17## udakadhaaraNaM setuM bhindataH tatra evaapsu nimajjanaM, anudakaM uttamaH saahasadaNDaH, bhagna utsR^ishhTakaM madhyamaH
##04.11.18## vishhadaayakaM purushhaM striyaM cha purushhaghniiM apaH praveshayed.h agarbhiNiiM, garbhiNiiM maasaavaraprajaataam.h
##04.11.19## patiguruprajaaghaatikaaM agnivishhadaaM sandhichchhedikaaM vaa gobhiH paaTayet.h
##04.11.20## viviitakshetrakhalaveshmadravyahastivanaadiipikaM agninaa daahayet.h
##04.11.21## raajaakroshakamantrabhedakayoranishhTapravR^ittikasya braahmaNamahaanasaavalehinashcha jihvaaM utpaaTayet.h
##04.11.22## praharaNaavaraNastenaM anaayudhiiyaM ishhubhirghaatayet.h
##04.11.23## aayudhiiyasya uttamaH
##04.11.24## meDhraphala upaghaatinaH tad.h evachchhedayet.h
##04.11.25## jihvaanaasa upaghaate sandaMshavadhaH
##04.11.26ab## ete shaastreshhvanugataaH kleshadaNDaa mahaatmanaam.h |
##04.11.26chd## aklishhTaanaaM tu paapaanaaM dharmyaH shuddhavadhaH smR^itaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Violation of maidens##
##04.12.01## savarNaaM apraaptaphalaaM prakurvato hastavadhaH, chatuHshato vaa daNDaH
##04.12.02## mR^itaayaaM vadhaH
##04.12.03## praaptaphalaaM prakurvato madhyamaapradeshiniivadho, dvishato vaa daNDaH
##04.12.04## pitushchaavahiinaM dadyaat.h
##04.12.05## na cha praakaamyaM akaamaayaaM labbheta
##04.12.06## sakaamaayaaM chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH, striyaaH tvardhadaNDaH
##04.12.07## parashulkaavaruddhaayaaM hastavadhaH, chatuHshato vaa daNDaH, shulkadaanaM cha
##04.12.08## saptaartavaprajaataaM varaNaad.h uurdhvaM alabhamaanaH prakR^itya praakaamii syaat.h, na cha pituravahiinaM dadyaat.h
##04.12.09## R^itupratirodhibhiH svaamyaad.h apakraamati
##04.12.10## trivarshhaprajaataartavaayaaH tulyo gantuM adoshhaH, tataH paraM atulyo.apyanalaN^kR^itaayaaH
##04.12.11## pitR^idravyaadaane steyaM bhajeta
##04.12.12## paraM uddishyaanyasya vindato dvishato daNDaH
##04.12.13## na cha praakaaMyaM akaamaayaaM labheta
##04.12.14## kanyaaM anyaaM darshayitvaa.anyaaM prayachchhataH shatyo daNDaH tulyaayaaM, hiinaayaaM dviguNaH
##04.12.15## prakarmaNyakumaaryaashchatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH, shulkavyayakarmaNii cha pratidadyaat.h
##04.12.16## avasthaaya tajjaataM pashchaatkR^itaa dviguNaM dadyaat.h
##04.12.17## anyashoNita upadhaane dvishato daNDaH, mithyaa.abhishaMsinashcha puMsaH
##04.12.18## shulkavyayakarmaNii cha jiiyeta
##04.12.19## na cha praakaaMyaM akaamaayaaM labheta
##04.12.20## striiprakR^itaa sakaamaa samaanaa dvaadashapaNaM daNDaM dadyaat.h, prakartrii dviguNam.h
##04.12.21## akaamaayaaH shatyo daNDa aatmaraagaarthaM, shulkadaanaM cha
##04.12.22## svayaM prakR^itaa raajadaasyaM gachchhet.h
##04.12.23## bahirgraamasya prakR^itaayaaM mithyaa.abhishaMsane cha dviguNo daNDaH
##04.12.24## prasahya kanyaaM apaharato dvishataH, sa-suvarNaaM uttamaH
##04.12.25## bahuunaaM kanyaa.apahaariNaaM pR^ithag yathaa uktaa daNDaaH
##04.12.26## gaNikaaduhitaraM prakurvatashchatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH, shulkaM maaturbhogaH shhoDashaguNaH
##04.12.27## daasasya daasyaa vaa duhitaraM adaasiiM prakurvatashchaturviMshatipaNo daNDaH shulkaabandhyadaanaM cha
##04.12.28## nishhkrayaanuruupaaM daasiiM prakurvato dvaadashapaNo daNDo vastraabandhyadaanaM cha
##04.12.29## saachivyaavakaashadaane kartR^isamo daNDaH
##04.12.30## proshhitapatikaaM apacharantiiM patibandhuH tatpurushho vaa saN^gR^ihNiiyaat.h
##04.12.31## saN^gR^ihiitaa patiM aakaaN^ksheta
##04.12.32## patishchet.h kshameta visR^ijyeta ubhayam.h
##04.12.33## akshamaayaaM striyaaH karNanaasaachchhedanaM, vadhaM jaarashcha praapnuyaat.h
##04.12.34## jaaraM chora ityabhiharataH paJNchashato daNDaH, hiraNyena muJNchataH tad.ashhTaguNaH
##04.12.35## keshaakeshikaM saN^grahaNaM, upaliN^ganaad.h vaa shariira upabhogaanaaM, tajjaatebhyaH(tajGYaatebhyaH?## chf.N12.60##), striivachanaad.h vaa
##04.12.36## parachakraaTaviihR^itaaM oghapravyuuDhaaM araNyeshhu durbhikshe vaa tyaktaaM pretabhaava utsR^ishhTaaM vaa parastriyaM nistaarayitvaa yathaasambhaashhitaM samupabhuJNjiita
##04.12.37## jaativishishhTaaM akaamaaM apatyavatiiM nishhkrayeNa dadyaat.h
##04.12.38ab## chorahastaannadiivegaad.h durbhikshaad.h deshavibhramaat.h |
##04.12.38chd## nistaarayitvaa kaantaaraannashhTaaM tyaktaaM mR^itaa iti vaa
##04.12.39ab## bhuJNjiita striyaM anyeshhaaM yathaasambhaashhitaM naraH |
##04.12.39chd## na tu raajaprataapena pramuktaaM svajanena vaa
##04.12.40ab## na cha uttamaaM na chaakaamaaM puurvaapatyavatiiM na cha |
##04.12.40chd## iidR^ishiiM tvanuruupeNa nishhkrayeNaapavaahayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Punishments for transgressions##
##04.13.01## braahmaNaM apeyaM abhakshyaM vaa graasayata uttamo daNDaH, kshatriyaM madhyamaH, vaishyaM puurvaH saahasadaNDaH, shuudraM chatushhpaJNchaashatpaNo daNDaH
##04.13.02## svayaM grasitaaro nirvishhayaaH kaaryaaH
##04.13.03## paragR^ihaabhigamane divaa puurvaH saahasadaNDaH, raatrau madhyamaH
##04.13.04## divaa raatrau vaa sashastrasya pravishata uttamo daNDaH
##04.13.05## bhikshukavaidehakau matta unmattau balaad.h aapadi chaatisaMnikR^ishhTaaH pravR^ittapraveshaashchaadaNDyaaH, anyatra pratishhedhaat.h
##04.13.06## svaveshmano viraatraad.h uurdhvaM parivaaraM aarohataH puurvaH saahasadaNDaH, paraveshmano madhyamaH, graamaaraamavaaTabhedinashcha
##04.13.07## graameshhvantaH saarthikaa GYaatasaaraa vaseyuH
##04.13.08## mushhitaM pravaasitaM cha eshhaaM anirgataM raatrau graamasvaamii dadyaat.h
##04.13.09## graamaantareshhu vaa mushhitaM pravaasitaM viviitaadhyaksho dadyaat.h
##04.13.10## aviviitaanaaM chorarajjukaH
##04.13.11## tathaa.apyaguptaanaaM siimaavarodhena vichayaM dadyuH
##04.13.12## asiimaavarodhe paJNchagraamii dashagraamii vaa
##04.13.13## durbalaM veshma shakaTaM anuttabdhaM uurdhastambhaM shastraM anapaashrayaM apratichchhannaM shvabhraM kuupaM kuuTaavapaataM vaa kR^itvaa hiMsaayaaM daNDapaarushhyaM vidyaat.h
##04.13.14## vR^ikshachchhedane daMyarashmiharaNe chatushhpadaanaaM adaantasevane vaahane vaa kaashhThaloshhTapaashhaaNadaNDabaaNabaahuvikshepaNeshhu yaane hastinaa cha smaghaTTane apehi iti prakoshann.h adaNDyaH
##04.13.15## hastinaa roshhitena hato droNaannaM madyakumbhaM maalyaanulepanaM dantapramaarjanaM cha paTaM dadyaat.h
##04.13.16## ashvamedhaavabhR^ithasnaanena tulyo hastinaa vadha iti paadaprakshaalanam.h
##04.13.17## udaasiinavadhe yaaturuttamo daNDaH
##04.13.18## shR^iN^giNaa daMshhTriNaa vaa hiMsyamaanaM amokshayataH svaaminaH puurvaH saahasadaNDaH, pratikrushhTasya dviguNaH
##04.13.19## shR^iN^gidaMshhTribhyaaM anyonyaM ghaatayataH tachcha taavachcha daNDaH
##04.13.20## devapashuM R^ishhabhaM ukshaaNaM gokumaariiM vaa vaahayataH paJNchashato daNDaH, pravaasayata uttamaH
##04.13.21## lomadohavaahanaprajanana upakaariNaaM kshudrapashuunaaM adaane tachcha taavachcha daNDaH, pravaasane cha, anyatra devapitR^ikaaryebhyaH
##04.13.22## chhinnanasyaM bhagnayugaM tiryakpratimukhaagataM pratyaasarad.h vaa chakrayuktaM yaataa pashumanushhyasambaadhe vaa hiMsaayaaM adaNDyaH
##04.13.23## anyathaa yathaa uktaM maanushhapraaNihiMsaayaaM daNDaM abhyaavahet.h
##04.13.24## amaanushhapraaNivadhe praaNidaanaM cha
##04.13.25## baale yaatari yaanasthaH svaamii daNDyaH, asvaamini yaanasthaH, praaptavyavahaaro vaa yaataa
##04.13.26## baalaadhishhThitaM apurushhaM vaa yaanaM raajaa haret.h
##04.13.27## kR^ityaabhichaaraabhyaaM yatparaM aapaadayet.h tad.aapaadayitavyaH
##04.13.28## kaamaM bhaaryaayaaM anichchhantyaaM kanyaayaaM vaa daaraarthino bhartari bhaaryaayaa vaa saMvadanakaraNam.h
##04.13.29## anyathaahiMsaayaaM madhyamaH saahasadaNDaH
##04.13.30## maataapitrorbhaginiiM maatulaaniiM aachaaryaaNiiM snushhaaM duhitaraM bhaginiiM vaa.adhicharataH triliN^gachchhedanaM vadhashcha
##04.13.31## sakaamaa tad.h eva labheta, daasaparichaarakaahitakabhuktaa cha
##04.13.32## braahmaNyaaM aguptaayaaM kshatriyasya uttamaH, sarvasvaM vaishyasya, shuudraH kaTaagninaa dahyeta
##04.13.33## sarvatra raajabhaaryaagamane kumbhiipaakaH
##04.13.34## shvapaakiigamane kR^itakabandhaaN^kaH paravishhayaM gachchhet.h, shvapaakatvaM vaa shuudraH
##04.13.35## shvapaakasyaaryaagamane vadhaH, striyaaH karNanaasaachchhedanam.h
##04.13.36## pravrajitaagamane chaturviMshatipaNo daNDaH
##04.13.37## sakaamaa tad.h eva labheta
##04.13.38## ruupaajiivaayaaH prasahya upabhoge dvaadashapaNo daNDaH
##04.13.39## bahuunaaM ekaaM adhicharataaM pR^ithak.h chaturviMshatipaNo daNDaH
##04.13.40## striyaM ayonau gachchhataH puurvaH saahasadaNDaH, purushhaM adhimehatashcha
##04.13.41ab## maithune dvaadashapaNaH tiryagyonishhvanaatmanaH |
##04.13.41chd## daivatapratimaanaaM cha gamane dviguNaH smR^itaH
##04.13.42ab## adaNDyadaNDane raaGYo daNDaH triMshadguNo.ambhasi |
##04.13.42chd## varuNaaya pradaatavyo braahmaNebhyaH tataH param.h
##04.13.43ab## tena tat.h puuyate paapaM raaGYo daNDaapachaarajam.h |
##04.13.43chd## shaastaa hi varuNo raaGYaaM mithyaa vyaacharataaM nR^ishhu  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |   Infliction of secret punishment##
##05.1.01## durgaraashhTrayoH kaNTakashodhanaM uktam.h
##05.1.02## raajaraajyayorvakshyaamaH
##05.1.03## raajaanaM avagR^ihya upajiivinaH shatrusaadhaaraNaa vaa ye mukhyaaH teshhu guuDhapurushhapraNidhiH kR^ityapaksha upagraho vaa siddhiH yathaa uktaM purastaad.h, upajaapo.apasarpo vaa yathaa paaragraamike vakshyaamaH
##05.1.04## raajya upaghaatinaH tu vallabhaaH saMhataa vaa ye mukhyaaH prakaashaM ashakyaaH pratishheddhuM duushhyaaH teshhu dharmaruchirupaaMshudaNDaM prayuJNjiita
##05.1.05## duushhyamahaamaatrabhraataraM asatkR^itaM sattrii protsaahya raajaanaM darshayet.h
##05.1.06## taM raajaa duushhyadravya upabhogaatisargeNa duushhye vikramayet.h
##05.1.07## shastreNa rasena vaa vikraantaM tatra eva ghaatayed.h bhraatR^ighaatako.ayam iti
##05.1.08## tena paarashavaH parichaarikaaputrashcha vyaakhyaatau
##05.1.09## duushhyaMmahaamaatraM vaa sattriprotsaahito bhraataa daayaM yaacheta
##05.1.10## taM duushhyagR^ihapratidvaari raatraavupashayaanaM anyatra vaa vasantaM tiikshNo hantaa bruuyaad.h hato.ayaM daayakaamukaH iti
##05.1.11## tato hatapakshaM upagR^ihya itaraM nigR^ihNiiyaat.h
##05.1.12## duushhyasamiipasthaa vaa sattriNo bhraataraM daayaM yaachamaanaM ghaatena paribhartsayeyuH
##05.1.13## taM raatrau iti samaanam.h
##05.1.14## duushhyamahaamaatrayorvaa yaH putraH pituH pitaa vaa putrasya daaraan.h adhicharati, bhraataa vaa bhraatuH, tayoH kaapaTikamukhaH kalahaH puurveNa vyaakhyaataH
##05.1.15## duushhyamahaamaatraputraM aatmasambhaavitaM vaa sattrii raajaputraH tvaM, shatrubhayaad.h iha nyasto.asi ityupajapet.h
##05.1.16## pratipannaM raajaa rahasi puujayet.h praaptayauvaraajyakaalaM tvaaM mahaamaatrabhayaannaabhishhiJNchaami iti
##05.1.17## taM sattrii mahaamaatravadhe yojayet.h
##05.1.18## vikraantaM tatra eva ghaatayet.h pitR^ighaatako.ayam iti
##05.1.19## bhikshukii vaa duushhyabhaaryaaM saaMvadanikiibhiraushhadhiibhiH saMvaasya rasenaatisandadhyaat.h
##05.1.20## ityaapyaprayogaH
##05.1.21## duushhyamahaamaatraM aTaviiM paragraamaM vaa hantuM kaantaaravyavahite vaa deshe raashhTrapaalaM antapaalaM vaa sthaapayituM naagarasthaanaM vaa kupitaM avagraahituM saarthaativaahyaM pratyante vaa sa-pratyaadeyaM aadaatuM phalgubalaM tiikshNayuktaM preshhayet.h
##05.1.22## raatrau divaa vaa yuddhe pravR^itte tiikshNaaH pratirodhakavyaJNjanaa vaa hanyuH abhiyoge hataH iti
##05.1.23## yaatraavihaaragato vaa duushhyamahaamaatraan.h darshanaayaahvayet.h
##05.1.24## te guuDhashastraiH tiikshNaiH saha pravishhTaa madhyamakakshyaayaaM aatmavichayaM antaHpraveshanaarthaM dadyuH
##05.1.25## tato dauvaarikaabhigR^ihiitaaH tiikshNaaH duushhyaprayuktaaH sma iti bruuyuH
##05.1.26## te tad.abhivikhyaapya duushhyaan.h hanyuH
##05.1.27## tiikshNasthaane chaanye vadhyaaH
##05.1.28## bahirvihaaragato vaa duushhyaan.h aasannaavaasaan.h puujayet.h
##05.1.29## teshhaaM deviivyaJNjanaa vaa duHstrii raatraavaavaaseshhu gR^ihyeta iti samaanaM puurveNa
##05.1.30## duushhyamahaamaatraM vaa suudo bhakshakaaro vaa te shobhanaH iti stavena bhakshyabhojyaM yaacheta, bahirvaa kvachid.h adhvagataH paaniiyam.h
##05.1.31## tad.ubhayaM rasena yojayitvaa pratisvaadane taaveva upayojayet.h
##05.1.32## tad.abhivikhyaapya rasadau iti ghaatayet.h
##05.1.33## abhichaarashiilaM vaa siddhavyaJNjano godhaakuurmakarkaTakakuuTaanaaM lakshaNyaanaaM anyatamapraashanena manorathaan.h avaapsyasi iti graahayet.h
##05.1.34## pratipannaM karmaNi rasena lohamusalairvaa ghaatayet.h karmavyaapadaa hataH iti
##05.1.35## chikitsakavyaJNjano vaa dauraatmikaM asaadhyaM vaa vyaadhiM duushhyasya sthaapayitvaa bhaishhajyaahaarayogeshhu rasenaatisandadhyaat.h
##05.1.36## suudaaraalikavyaJNjanaa vaa praNihitaa duushhyaM rasenaatisandadhyuH
##05.1.37## ityupanishhatpratishhedhaH
##05.1.38## ubhayaduushhyapratishhedhaH tu
##05.1.39## yatra duushhyaH pratishheddhavyaH tatra duushhyaM eva phalgubalatiikshNayuktaM preshhayet.h, gachchha, amushhmin.h durge raashhTre vaa sainyaM utthaapaya hiraNyaM vaa, vallabhaad.h vaa hiraNyaM aahaaraya, vallabhakanyaaM vaa prasahyaanaya, durgasetuvaNikpathashuunyaniveshakhanidravyahastivanakarmaNaaM anyatamad.h vaa kaaraya raashhTrapaalyaM antapaalyaM vaayashcha tvaa pratishhedhayenna vaa te saahaayyaM dadyaat.h sa bandhavyaH syaat iti
##05.1.40## tathaiva itareshhaaM preshhayed.h amushhyaavinayaH pratishheddhavyaH iti
##05.1.41## taM eteshhu kalahasthaaneshhu karmapratighaateshhu vaa vivadamaanaM tiikshNaaH shastraM paatayitvaa prachchhannaM hanyuH
##05.1.42## tena doshheNa itare niyantavyaaH
##05.1.43## puraaNaaM graamaaNaaM kulaanaaM vaa duushhyaaNaaM siimaakshetrakhalaveshmamaryaadaasu dravya upakaraNasasyavaahanahiMsaasu prekshaakR^itya utsaveshhu vaa samutpanne kalahe tiikshNairutpaadite vaa tiikshNaaH shastraM paatayitvaa bruuyuH evaM kriyante ye.amunaa kalahaayante: iti
##05.1.44## tena doshheNa itare niyantavyaaH
##05.1.45## yeshhaaM vaa duushhyaaNaaM jaatamuulaaH kalahaaH teshhaaM kshetrakhalaveshmaanyaadiipayitvaa bandhusambandhishhu vaahaneshhu vaa tiikshNaaH shastraM paatayitvaa tathaiva bruuyuH amunaa prayuktaaH smaH iti
##04.4.46## tena doshheNa itare niyantavyaaH
##05.1.47## durgaraashhTraduushhyaan.h vaa sattriNaH parasparasyaaveshanikaan.h kaarayeyuH
##05.1.48## tatra rasadaa rasaM dadyuH
##05.1.49## tena doshheNa itare niyantavyaaH
##05.1.50## bhikshukii vaa duushhyaraashhTramukhyaM duushhyaraashhTramukhyasya bhaaryaa snushhaa duhitaa vaa kaamayate ityupajapet.h
##05.1.51## pratipannasyaabharaNaM aadaaya svaamine darshayet.h asau te mukhyo yauvana utsikto bhaaryaaM snushhaaM duhitaraM vaa.abhimanyate iti
##05.1.52## tayoH kalaho raatrau iti samaanam.h
##05.1.53## duushhyadaNDa upanateshhu tu - yuvaraajaH senaapatirvaa kiJNchid.h apakR^ityaapakraanto vikrameta
##05.1.54## tato raajaa duushhyadaNDa upanataan.h eva preshhayet.h phalgubalatiikshNayuktaan.h iti samaanaaH sarva eva yogaaH
##05.1.55## teshhaaM cha putreshhvanukshiyatsu yo nirvikaaraH sa pitR^idaayaM labheta
##05.1.56## evaM asya putrapautraan.h anuvartate raajyaM apaastapurushhadoshham.h
##05.1.57ab## svapakshe parapakshe vaa tuushhNiiM daNDaM prayojayet.h |
##05.1.57chd## aayatyaaM cha tadaatve cha kshamaavaan.h avishaN^kitaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Replenishment of the treasury##
##05.2.01## koshaM akoshaH pratyutpannaarthakR^ichchhraH saN^gR^ihNiiyaat.h
##05.2.02## janapadaM mahaantaM alpapramaaNaM vaa.adevamaatR^ikaM prabhuutadhaanyaM dhaanyasyaaMshaM tR^itiiyaM chaturthaM vaa yaacheta, yathaasaaraM madhyaM avaraM vaa
##05.2.03## durgasetukarmavaNikpathashuunyaniveshakhanidravyahastivanakarma upakaariNaM pratyantaM alpapramaaNaM vaa na yaacheta
##05.2.04## dhaanyapashuhiraNyaadi nivishamaanaaya dadyaat.h
##05.2.05## chaturthaM aMshaM dhaanyaanaaM biijabhaktashuddhaM cha hiraNyena kriiNiiyaat.h
##05.2.06## araNyajaataM shrotriyasvaM cha pariharet.h
##05.2.07## tad.h apyanugraheNa kriiNiiyaat.h
##05.2.08## tasyaakaraNe vaa samaahartR^ipurushhaa griishhme karshhakaaNaaM udvaapaM kaarayeyuH
##05.2.09## pramaadaavaskannasyaatyayaM dviguNaM udaaharanto biijakaale biijalekhyaM kuryuH
##05.2.10## nishhpanne haritapakvaadaanaM vaarayeyuH, anyatra shaakakaTabhaN^gamushhTibhyaaM devapitR^ipuujaadaanaarthaM gavaarthaM vaa
##05.2.11## bhikshukagraamabhR^itakaarthaM cha raashimuulaM parihareyuH
##05.2.12## svasasyaapahaariNaH pratipaato.ashhTaguNaH
##05.2.13## parasasyaapahaariNaH paJNchaashadguNaH siitaa.atyayaH, svavargasya, baahyasya tu vadhaH
##05.2.14## chaturthaM aMshaM dhaanyaanaaM shhashhThaM vanyaanaaM tuulalaakshaakshaumavalkakaarpaasaraumakausheyakaushhadhagandhapushhpaphalashaakapaNyaanaaM kaashhThaveNumaaMsavalluuraaNaaM cha gR^ihNiiyuH, dantaajinasyaardham.h
##05.2.15## tad.h anisR^ishhTaM vikriiNaanasya puurvaH saahasadaNDaH
##05.2.16## iti karshhakeshhu praNayaH
##05.2.17## suvarNarajatavajramaNimuktaapravaalaashvahastipaNyaaH paJNchaashatkaraaH
##05.2.18## suutravastrataamravR^ittakaMsagandhabhaishhajyashiidhupaNyaashchatvaariMshatkaraaH
##05.2.19## dhaanyarasalohapaNyaaH shakaTavyavahaariNashcha triMshatkaraaH
##05.2.20## kaachavyavahaariNo mahaakaaravashcha viMshatikaraaH
##05.2.21## kshudrakaaravo bandhakiiposhhakaashcha dashakaraaH
##05.2.22## kaashhThaveNupaashhaaNamR^idbhaaNDapakvaannaharitapaNyaaH paJNchakaraaH
##05.2.23## kushiilavaa ruupaajiivaashcha vetanaardhaM dadyuH
##05.2.24## hiraNyakaraM karmaNyaan.h aahaarayeyuH, na cha eshhaaM kaJNchid.h aparaadhaM parihareyuH
##05.2.25## te hyaparigR^ihiitaM abhiniiya vikriiNiiran.h
##05.2.26## iti vyavahaarishhu praNayaH
##05.2.27## kukkuTasuukaraM ardhaM dadyaat.h, kshudrapashavaH shhaDbhaagaM, gomahishhaashvatarakhara ushhTraashcha dashabhaagam.h
##05.2.28## bandhakiiposhhakaa raajapreshhyaabhiH paramaruupayauvanaabhiH koshaM saMhareyuH
##05.2.29## iti yoniposhhakeshhu praNayaH
##05.2.30## sakR^id.h eva na dviH prayojyaH
##05.2.31## tasyaakaraNe vaa samaahartaa kaaryaM apadishya paurajaanapadaan.h bhiksheta
##05.2.32## yogapurushhaashchaatra puurvaM atimaatraM dadyuH
##05.2.33## etena pradeshena raajaa paurajaanapadaan.h bhiksheta
##05.2.34## kaapaTikaashcha enaan.h alpaM prayachchhataH kutsayeyuH
##05.2.35## saarato vaa hiraNyaM aaDhyaan.h yaacheta, yathaa upakaaraM vaa, svavashaa vaa yad.h upahareyuH
##05.2.36## sthaanachchhatraveshhTanavibhuushhaashcha eshhaaM hiraNyena prayachchhet.h
##05.2.37## paashhaNDasaN^ghadravyaM ashrotriya upabhogyaM devadravyaM vaa kR^ityakaraaH pretasya dagdhagR^ihasya vaa haste nyastaM ityupahareyuH
##05.2.38## devataa.adhyaksho durgaraashhTradevataanaaM yathaasvaM ekasthaM koshaM kuryaat.h, tathaiva cha upaharet.h
##05.2.39## daivatachaityaM siddhapuNyasthaanaM aupapaadikaM vaa raatraavutthaapya yaatraasamaajaabhyaaM aajiivet.h
##05.2.40## chaitya upavanavR^iksheNa vaa devataa.abhigamanaM anaartavapushhpaphalayuktena khyaapayet.h
##05.2.41## manushhyakaraM vaa vR^ikshe rakshobhayaM praruupayitvaa siddhavyaJNjanaaH paurajaanapadaanaaM hiraNyena pratikuryuH
##05.2.42## suruN^gaayukte vaa kuupe naagaM aniyatashiraskaM hiraNya upahaareNa darshayet.h
##05.2.43## naagapratimaayaaM antashchhannaayaaM chaityachchhidre valmiikachchhidre vaa sarpadarshanaM aahaareNa pratibaddhasaMGYaM kR^itvaa shraddadhaanaanaaM darshayet.h
##05.2.44## ashraddadhaanaanaaM aachamanaprokshaNeshhu rasaM upachaarya devataa.abhishaapaM bruuyaat.h, abhityaktaM vaa daMshayitvaa
##05.2.45## yogadarshanapratiikaareNa vaa koshaabhisaMharaNaM kuryaat.h
##05.2.46## vaidehakavyaJNjano vaa prabhuutapaNyaantevaasii vyavahareta
##05.2.47## sa yadaa paNyamuulye nikshepaprayogairupachitaH syaat.h tadaa enaM raatrau moshhayet.h
##05.2.48## etena ruupadarshakaH suvarNakaarashcha vyaakhyaatau
##05.2.49## vaidehakavyaJNjano vaa prakhyaatavyavahaaraH prahavaNanimittaM yaachitakaM avakriitakaM vaa ruupyasuvarNabhaaNDaM anekaM gR^ihNiiyaat.h
##05.2.50## samaaje vaa sarvapaNyasandohena prabhuutaM hiraNyasuvarNaM R^iNaM gR^ihNiiyaat.h, pratibhaaNDamuulyaM cha
##05.2.51## tad.h ubhayaM raatrau moshhayet.h
##05.2.52## saadhviivyaJNjanaabhiH striibhirduushhyaan.h unmaadayitvaa taasaaM eva veshmasvabhigR^ihya sarvasvaanyaahareyuH
##05.2.53## duushhyakulyaanaaM vaa vivaade pratyutpanne rasadaaH praNihitaa rasaM dadyuH
##05.2.54## tena doshheNa itare paryaadaatavyaaH
##05.2.55## duushhyaM abhityakto vaa shraddheyaapadeshaM paNyaM hiraNyanikshepaM R^iNaprayogaM daayaM vaa yaacheta
##05.2.56## daasashabdena vaa duushhyaM aalambeta, bhaaryaaM asya snushhaaM duhitaraM vaa daasiishabdena bhaaryaashabdena vaa
##05.2.57## taM duushhyagR^ihapratidvaari raatraavupashayaanaM anyatra vaa vasantaM tiikshNo hatvaa bruuyaat.h hato.ayaM arthakaamukaH iti
##05.2.58## tena doshheNa itare paryaadaatavyaaH
##05.2.59## siddhavyaJNjano vaa duushhyaM jambhakavidyaabhiH pralobhayitvaa bruuyaat.h akshayahiraNyaM raajadvaarikaM striihR^idayaM arivyaadhikaraM aayushhyaM putriiyaM vaa karma jaanaami iti
##05.2.60## pratipannaM chaityasthaane raatrau prabhuutasuraamaaMsagandhaM upahaaraM kaarayet.h
##05.2.61## ekaruupaM chaatra hiraNyaM puurvanikhaataM pretaaN^gaM pretashishurvaa yatra nihitaH syaat.h, tato hiraNyaM asya darshayed.h atyalpam iti cha bruuyaat.h
##05.2.62## prabhuutahiraNyahetoH punarupahaaraH kartavya iti svayaM eva etena hiraNyena shvobhuute prabhuutaM aupahaarikaM kriiNiihi iti
##05.2.63## sa tena hiraNyenaaupahaarikakraye gR^ihyeta
##05.2.64## maatR^ivyaJNjanayaa vaa putro me tvayaa hataH ityavakupitaa syaat.h
##05.2.65## saMsiddhaM evaasya raatriyaage vanayaage vanakriiDaayaaM vaa pravR^ittaayaaM tiikshNaa vishasyaabhityaktaM atinayeyuH
##05.2.66## duushhyasya vaa bhR^itakavyaJNjano vetanahiraNye kuuTaruupaM prakshipya praruupayet.h
##05.2.67## karmakaravyaJNjano vaa gR^ihe karma kurvaaNaH stenakuuTaruupakaaraka upakaraNaM upanidadhyaat.h, chikitsakavyaJNjano vaa garaM agadaapadeshena
##05.2.68## pratyaasanno vaa duushhyasya sattrii praNihitaM abhishhekabhaaNDaM amitrashaasanaM cha kaapaTikamukhenaachakshiita, kaaraNaM cha bruuyaat.h
##05.2.69## evaM duushhyeshhvadhaarmikeshhu cha varteta, na itareshhu
##05.2.70ab## pakvaM pakvaM ivaaraamaat.h phalaM raajyaad.h avaapnuyaat.h |
##05.2.70chd## aatmachchhedabhayaad.h aamaM varjayet.h kopakaarakam.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Salaries of state servants##
##05.3.01## durgajanapadashaktyaa bhR^ityakarma samudayapaadena sthaapayet.h, kaaryasaadhanasahena vaa bhR^ityalaabhena
##05.3.02## shariiraM aveksheta, na dharmaarthau piiDayet.h
##05.3.03## R^itvig.aachaaryamantripurohitasenaapatiyuvaraajaraajamaatR^iraajamahishhyo.ashhTachatvaariMshatsaahasraaH
##05.3.04## etaavataa bharaNenaanaaspadyatvaM akopakaM cha eshhaaM bhavati
##05.3.05## dauvaarikaantarvaMshikaprashaastR^isamaahartR^isaMnidhaataarashchaturviMshatisaahasraaH
##05.3.06## etaavataa karmaNyaa bhavanti
##05.3.07## kumaarakumaaramaatR^inaayakapauravyaavahaarikakaarmaantikamantriparishhadraashhTraantapaalaashcha dvaadashasaahasraaH
##05.3.08## svaamiparibandhabalasahaayaa hyetaavataa bhavanti
##05.3.09## shreNiimukhyaa hasty.ashvarathamukhyaaH pradeshhTaarashchaashhTasaahasraaH
##05.3.10## svavargaanukarshhiNo hyetaavataa bhavanti
##05.3.11## patty.ashvarathahasty.adhyakshaa dravyahastivanapaalaashcha chatuHsaahasraaH
##05.3.12## rathikaaniikasthachikitsakaashvadamakavardhakayo yoniposhhakaashcha dvisaahasraaH
##05.3.13## kaartaantikanaimittikamauhuurtikapauraaNikasuutamaagadhaaH purohitapurushhaaH sarvaadhyakshaashcha saahasraaH
##05.3.14## shilpavantaH paadaataaH saN^khyaayakalekhakaadivargashcha paJNchashataaH
##05.3.15## kushiilavaaH tvardhatR^itiiyashataaH, dviguNavetanaashcha eshhaaM tuuryakaraaH
##05.3.16## kaarushilpino viMshatishatikaaH
##05.3.17## chatushhpadadvipadaparichaarakapaarikarmikaaupasthaayikapaalakavishhTibandhakaaH shhashhTivetanaaH, aaryayuktaarohakamaaNavakashailakhanakaaH sarva upasthaayinashcha
##05.3.18## aachaaryaa vidyaavantashcha puujaavetanaani yathaa.arhaM labheran.h paJNchashataavaraM sahasraparam.h
##05.3.19## dashapaNiko yojane duuto madhyamaH, dasha uttare dviguNavetana aayojanashataad.h iti
##05.3.20## samaanavidyebhyaH triguNavetano raajaa raajasuuyaadishhu kratushhu
##05.3.21## raaGYaH saarathiH saahasraH
##05.3.22## kaapaTika udaasthitagR^ihapatikavaidehakataapasavyaJNjanaaH saahasraaH
##05.3.23## graamabhR^itakasattritiikshNarasadabhikshukyaH paJNchashataaH
##05.3.24## chaarasaJNchaariNo.ardhatR^itiiyashataaH, prayaasavR^iddhavetanaa vaa
##05.3.25## shatavargasahasravargaaNaaM adhyakshaa bhaktavetanalaabhaM aadeshaM vikshepaM cha kuryuH
##05.3.26## avikshepo raajaparigrahadurgaraashhTrarakshaavekshaNeshhu cha
##05.3.27## nityamukhyaaH syuranekamukhyaashcha
##05.3.28## karmasu mR^itaanaaM putradaaraa bhaktavetanaM labheran.h
##05.3.29## baalavR^iddhavyaadhitaashcha eshhaaM anugraahyaaH
##05.3.30## pretavyaadhitasuutikaakR^ityeshhu cha eshhaaM arthamaanakarma kuryaat.h
##05.3.31## alpakoshaH kupyapashukshetraaNi dadyaat.h, alpaM cha hiraNyam.h
##05.3.32## shuunyaM vaa niveshayituM abhyutthito hiraNyaM eva dadyaat.h, na graamaM graamasaJNjaatavyavahaarasthaapanaartham.h
##05.3.33## etena bhR^itaanaaM abhR^itaanaaM cha vidyaakarmabhyaaM bhaktavetanavisheshhaM cha kuryaat.h
##05.3.34## shhashhTivetanasyaaDhakaM kR^itvaa hiraNyaanuruupaM bhaktaM kuryaat.h
##05.3.35## patty.ashvarathadvipaaH suurya udaye bahiH sandhidivasavarjaM shilpayogyaaH kuryuH
##05.3.36## teshhu raajaa nityayuktaH syaat.h, abhiikshNaM cha eshhaaM shilpadarshanaM kuryaat.h
##05.3.37## kR^itanara indraaN^kaM shastraavaraNaM aayudhaagaaraM praveshayet.h
##05.3.38## ashastraashchareyuH, anyatra mudraa.anuGYaataat.h
##05.3.39## nashhTaMvinashhTaM vaa dviguNaM dadyaat.h
##05.3.40## vidhvastagaNanaaM cha kuryaat.h
##05.3.41## saarthikaanaaM shastraavaraNaM antapaalaa gR^ihNiiyuH, samudraM avachaarayeyurvaa
##05.3.42## yaatraaM abhyutthito vaa senaaM udyojayet.h
##05.3.43## tato vaidehakavyaJNjanaaH sarvapaNyaanyaayudhiiyebhyo yaatraakaale dviguNapratyaadeyaani dadyuH
##05.3.44## evaM raajapaNyayogavikrayo vetanapratyaadaanaM cha bhavati
##05.3.45## evaM avekshitaayavyayaH koshadaNDavyasanaM naavaapnoti
##05.3.46## iti bhaktavetanavikalpaH
##05.3.47ab## sattriNashchaayudhiiyaanaaM veshyaaH kaarukushiilavaaH |
##05.3.47chd## daNDavR^iddhaashcha jaaniiyuH shauchaashauchaM atandritaaH  (iti) 


 ##  Chapt |   Proper conduct fora dependant##
##05.4.01## lokayaatraavid.h raajaanaM aatmadravyaprakR^itisampannaM priyahitadvaareNaashrayeta
##05.4.02## yaM vaa manyeta yathaa.ahaM aashraya iipsurevaM asau vinaya iipsuraabhigaamikaguNayuktaH iti, dravyaprakR^itihiinaM apyenaM aashrayeta, na tvevaanaatmasampannam.h
##05.4.03## anaatmavaa hi niitishaastradveshhaad.h anarthyasaMyogaad.h vaa praapyaapi mahad.h aishvaryaM na bhavati
##05.4.04## aatmavati labdhaavakaashaH shaastraanuyogaM dadyaat.h
##05.4.05## avisaMvaadaadd.h hi sthaanasthairyaM avaapnoti
##05.4.06## matikarmasu pR^ishhThaH tadaatve chaayatyaaM cha dharmaarthasaMyuktaM samarthaM praviiNavad.h aparishhadbhiiruH kathayet.h
##05.4.07## iipsitaH paNeta dharmaarthaanuyogaM avishishhTeshhu balavatsaMyukteshhu daNDadhaaraNaM matsaMyoge tadaatve cha daNDadhaaraNaM iti na kuryaaH, pakshaM vR^ittiM guhyaM cha me na upahanyaaH, saMGYayaa cha tvaaM kaamakrodhadaNDaneshhu vaarayeyam iti
##05.4.08## aadishhTaH pradishhTaayaaM bhuumaavanuGYaataH pravishet.h, upavishechcha paarshvataH saMnikR^ishhTaviprakR^ishhTaH paraasanam.h
##05.4.09## vigR^ihya kathanaM asabhyaM apratyakshaM ashraddheyaM anR^itaM cha vaakyaM uchchairanarmaNi haasaM vaatashhThiivane cha shabdavatii na kuryaat.h
##05.4.10## mithaH kathanaM anyena, janavaade dvandvakathanaM, raaGYo veshhaM uddhatakuhakaanaaM cha, ratnaatishayaprakaashaabhyarthanaM, ekaakshy.oshhThanirbhogaM bhrukuTiikarma vaakyaavakshepaNaM cha bruvati, balavat.h saMyuktavirodhaM, striibhiH striidarshibhiH saamantaduutairdveshhyapakshaavakshiptaan.h arthyaishcha pratisaMsargaM ekaarthacharyaaM saN^ghaataM cha varjayet.h
##05.4.11ab## ahiinakaalaM raajaarthaM svaarthaM priyahitaiH saha |
##05.4.11chd## paraarthaM deshakaale cha bruuyaad.h dharmaarthasaMhitam.h
##05.4.12ab## pR^ishhTaH priyahitaM bruuyaanna bruuyaad.h ahitaM priyam.h |
##05.4.12chd## apriyaM vaa hitaM bruuyaatshR^iNvato.anumato mithaH
##05.4.13ab## tuushhNiiM vaa prativaakye syaad.h veshhyaadiiMshcha na varNayet.h |
##05.4.13chd## apriyaa api dakshaaH syuH tadbhaavaad.h ye bahishhkR^itaaH
##05.4.14ab## anarthyaashcha priyaa dR^ishhTaashchittaGYaanaanuvartinaH |
##05.4.14chd## abhihaasyeshhvabhihased.h ghorahaasaaMshcha varjayet.h  (iti) 
##05.4.15ab## paraat.h saN^kraamayed.h ghoraM na cha ghoraM pare vadet.h |
##05.4.15chd## titikshetaatmanashchaiva kshamaavaan.h pR^ithiviisamaH
##05.4.16ab## aatmarakshaa hi satataM puurvaM kaaryaa vijaanataa |
##05.4.16chd## agnaaviva hi samproktaa vR^ittii raajaa upajiivinaam.h
##05.4.17ab## ekadeshaM dahed.h agniH shariiraM vaa paraM gataH |
##05.4.17chd## sa-putradaaraM raajaa tu ghaatayed.h ardhayeta vaa  (iti) 


 ##  Chapt |   Proper behaviour for a courtier##
##05.5.01## niyuktaH karmasu vyayavishuddhaM udayaM darshayet.h
##05.5.02## aabhyantaraM baahyaM guhyaM prakaashyaM aatyayikaM upekshitavyaM vaa kaaryaM idaM evam iti visheshhayechcha
##05.5.03## mR^igayaadyuutamadyastriishhu prasaktaM na enaM anuvarteta prashaMsaabhiH
##05.5.04## aasannashchaasya vyasana upaghaate prayateta, para upajaapaatisandhaana upadhibhyashcha rakshet.h
##05.5.05## iN^gitaakaarau chaasya lakshayet.h
##05.5.06## kaamadveshhaharshhadainyavyavasaayabhayadvandvaviparyaasaM iN^gitaakaaraabhyaaM hi mantrasaMvaraNaarthaM aacharati praaGYaH
##05.5.07## darshane prasiidati, vaakyaM pratigR^ihNaati, aasanaM dadaati, vivikto darshayate, shaN^kaasthaane naatishaN^kate, kathaayaaM ramate, pariGYaapyeshhvavekshate, pathyaM uktaM sahate, smayamaano niyuN^kte, hastena spR^ishati, shlaaghye na upahasati, parokshaM guNaM braviiti, bhakshyeshhu smarati, saha vihaaraM yaati, vyasane.abhyupapadyate, tadbhaktiin.h puujayati, guhyaM aachashhTe, maanaM vardhayati, arthaM karoti, anarthaM pratihanti - iti tushhTaGYaanam.h
##05.5.08## etad.h eva vipariitaM atushhTasya, bhuuyashcha vakshyaamaH
##05.5.09## sandarshane kopaH, vaakyasyaashravaNapratishhedhau, aasanachakshushhoradaanaM, varNasvarabhedaH, ekaakshibhrukuTy.oshhThanirbhogaH, svedashvaasasmitaanaaM asthaana utpattiH, paramantraNaM, akasmaadvrajanaM, vardhanaM anyasya, bhuumigaatravilekhanaM, anyasya upatodanaM, vidyaavarNadeshakutsaa, samadoshhanindaa, pratidoshhanindaa, pratilomastavaH, sukR^itaanavekshaNaM, dushhkR^itaanukiirtanaM, pR^ishhThaavadhaanaM, atityaagaH, mithyaa.abhibhaashhaNaM, raajadarshinaaM cha tadvR^ittaanyatvam.h
##05.5.10## vR^ittivikaaraM chaavekshetaapyamaanushhaaNaam.h
##05.5.11## ayaM uchchaiH siJNchati iti kaatyaayanaH pravavraaja, krauJNcho.apasavyam iti kaNiN^ko bhaaradvaajaH, tR^iNam iti diirghashchaaraayaNaH, shiitaa shaaTii iti ghoTamukhaH, hastii pratyaukshiit iti kiJNjalkaH, rathaashvaM praashaMsiit iti pishunaH, pratiravaNe shunaH pishunaputraH
##05.5.12## arthamaanaavakshepe cha parityaagaH
##05.5.13## svaamishiilaM aatmanashcha kilbishhaM upalabhya vaa pratikurviita
##05.5.14## mitraM upakR^ishhTaM vaa.asya gachchhet.h
##05.5.15ab## tatrastho doshhanirghaataM mitrairbhartari chaacharet.h |
##05.5.15chd## tato bhartari jiive vaa mR^ite vaa punaraavrajet.h  (iti) 


 ##  Chapt |   Continuance of the kingdom##
 ## Continuous sovereignty##
##05.6.01## raajavyasanaM evaM amaatyaH pratikurviita
##05.6.02## praag eva maraNaabaadhabhayaad.h raaGYaH priyahita upagraheNa maasadvimaasaantaraM darshanaM sthaapayed.h deshapiiDaa.apahaM amitraapahaM aayushhyaM putriiyaM vaa karma raajaa saadhayati ityapadeshena
##05.6.03## raajavyaJNjanaM aruupavelaayaaM prakR^itiinaaM darshayet.h, mitraamitraduutaanaaM cha
##05.6.04## taishcha yathaa uchitaaM sambhaashhaaM amaatyamukho gachchhet.h
##05.6.05## dauvaarikaantarvaMshikamukhashcha yathaa uktaM raajapraNidhiM anuvartayet.h
##05.6.06## apakaarishhu cha heDaM prasaadaM vaa prakR^itikaantaM darshayet.h, prasaadaM eva upakaarishhu
##05.6.07## aaptapurushhaadhishhThitau durgapratyantasthau vaa koshadaNDaavekasthau kaarayet.h, kulyakumaaramukhyaaMshchaanyaapadeshena
##05.6.08## yashcha mukhyaH pakshavaan.h durgaaTaviistho vaa vaiguNyaM bhajeta taM upagraahayet.h
##05.6.09## bahv.aabaadhaM vaa yaatraaM preshhayet.h, mitrakulaM vaa
##05.6.10## yasmaachcha saamantaad.h aabaadhaM pashyet.h taM utsavavivaahahastibandhanaashvapaNyabhuumipradaanaapadeshenaavagraahayet.h, svamitreNa vaa
##05.6.11## tataH sandhiM aduushhyaM kaarayet.h
##05.6.12## aaTavikaamitrairvaa vairaM graahayet.h
##05.6.13## tatkuliinaM aparuddhaM vaa bhuuMy.ekadeshena upagraahayet.h
##05.6.14## kulyakumaaramukhya upagrahaM kR^itvaa vaa kumaaraM abhishhiktaM eva darshayet.h
##05.6.15## daaNDakarmikavad.h vaa raajyakaNTakaan.h uddhR^itya raajyaM kaarayet.h
##05.6.16## yadi vaa kashchin.h mukhyaH saamantaadiinaaM anyatamaH kopaM bhajeta taM ehi, raajaanaM tvaa karishhyaami ityaavaahayitvaa ghaatayet.h
##05.6.17## aapatpratiikaareNa vaa saadhayet.h
##05.6.18## yuvaraaje vaa krameNa raajyabhaaraM aaropya raajavyasanaM khyaapayet.h
##05.6.19## parabhuumau raajavyasane mitreNaamitravyaJNjanena shatroH sandhiM avasthaapyaapagachchhet.h
##05.6.20## saamantaadiinaaM anyatamaM vaa.asya durge sthaapayitvaa.apagachchhet.h
##05.6.21## kumaaraM abhishhichya vaa prativyuuheta
##05.6.22## pareNaabhiyukto vaa yathaa uktaM aapatpratiikaaraM kuryaat.h
##05.6.23## evaM ekaaishvaryaM amaatyaH kaarayed.h iti kauTilyaH
##05.6.24## na evam iti bhaaradvaajaH
##05.6.25## pramriyamaaNe vaa raajanyamaatyaH kulyakumaaramukhyaan.h parasparaM mukhyeshhu vaa vikramayet.h
##05.6.26## vikraantaM prakR^itikopena ghaatayet.h
##05.6.27## kulyakumaaramukhyaan.h upaaMshudaNDena vaa saadhayitvaa svayaM raajyaM gR^ihNiiyaat.h
##05.6.28## raajyakaaraNaadd.h hi pitaa putraan.h putraashcha pitaraM abhidruhyanti, kiM aN^ga punaramaatyaprakR^itirhyekapragraho raajyasya
##05.6.29## tat.h svayaM upasthitaM naavamanyeta
##05.6.30## svayaM aaruuDhaa hi strii tyajyamaanaa.abhishapati iti lokapravaadaH
##05.6.31ab## kaalashcha sakR^id.h abhyeti yaM naraM kaalakaaN^kshiNam.h |
##05.6.31chd## durlabhaH sa punaH tasya kaalaH karma chikiirshhataH
##05.6.32## prakR^itikopakaM adharmishhThaM anaikaantikaM cha etad.h iti kauTilyaH
##05.6.33## raajaputraM aatmasampannaM raajye sthaapayet.h
##05.6.34## sampannaabhaave.avyasaninaM kumaaraM raajakanyaaM garbhiNiiM deviiM vaa puraskR^itya mahaamaatraan.h saMnipaatya bruuyaat.h ayaM vo nikshepaH, pitaraM asyaavekshadhvaM sattvaabhijanaM aatmanashcha, dhvajamaatro.ayaM bhavanta eva svaaminaH, kathaM vaa kriyataam iti
##05.6.35## tathaa bruvaaNaM yogapurushhaa bruuyuH ko.anyo bhavatpurogaad.h asmaad.h raaGYashchaaturvarNyaM arhati paalayitum iti
##05.6.36## tathaa ityamaatyaH kumaaraM raajakanyaaM garbhiNiiM deviiM vaa.adhikurviita, bandhusambandhinaaM mitraamitraduutaanaaM cha darshayet.h
##05.6.37## bhaktavetanavisheshhaM amaatyaanaaM aayudhiiyaanaaM cha kaarayet.h, bhuuyashchaayaM vR^iddhaH karishhyati iti bruuyaat.h
##05.6.38## evaM durgaraashhTramukhyaan.h aabhaashheta, yathaa.arhaM cha mitraamitrapaksham.h
##05.6.39## vinayakarmaNi cha kumaarasya prayateta
##05.6.40## kanyaayaaM samaanajaatiiyaad.h apatyaM utpaadya vaa.abhishhiJNchet.h
##05.6.41## maatushchittakshobhabhayaat.h kulyaM alpasattvaM chhaatraM cha lakshaNyaM upanidadhyaat.h
##05.6.42## R^itau cha enaaM rakshet.h
##05.6.43## na chaatmaarthaM kaJNchid.h utkR^ishhTaM upabhogaM kaarayet.h
##05.6.44## raajaarthaM tu yaanavaahanaabharaNavastrastriiveshmaparivaapaan.h kaarayet.h
##05.6.45ab## yauvanasthaM cha yaacheta vishramaM chittakaaraNaat.h |
##05.6.45chd## parityajed.h atushhyantaM tushhyantaM chaanupaalayet.h
##05.6.46ab## nivedya putrarakshaa.arthaM guuDhasaaraparigrahaan.h |
##05.6.46chd## araNyaM diirghasattraM vaa sevetaaruchyataaM gataH
##05.6.47ab## mukhyairavagR^ihiitaM vaa raajaanaM tatpriyaashritaH |
##05.6.47chd## itihaasapuraaNaabhyaaM bodhayed.h arthashaastravit.h
##05.6.48ab## siddhavyaJNjanaruupo vaa yogaM aasthaaya paarthivam.h |
##05.6.48chd## labheta labdhvaa duushhyeshhu daaNDakarmikaM aacharet.h  (iti) 


   ##Book |  ##   maNDalayoniH shhashhThaM adhikaraNam.h
 ##  Chapt |  ## shhaN.NavatitamaM prakaraNaM - prakR^itisampadaH
##06.1.01## svaamy.amaatyajanapadadurgakoshadaNDamitraaNi prakR^itayaH
##06.1.02## tatra svaamisampat.h
##06.1.03## mahaakuliino daivabuddhisattvasampanno vR^iddhadarshii dhaarmikaH satyavaag avisaMvaadakaH kR^itaGYaH sthuulalaksho mahaa utsaaho.adiirghasuutraH shakyasaamanto dR^iDhabuddhirakshudraparishhatko vinayakaama ityaabhigaamikaa guNaaH
##06.1.04## shushruushhaashravaNagrahaNadhaaraNaviGYaana uuhaapohatattvaabhiniveshaaH praGYaaguNaaH
##06.1.05## shauryaM amarshhaH shiighrataa daakshyaM cha utsaahaguNaaH
##06.1.06## vaagmii pragalbhaH smR^itimatibalavaan.h udagraH sv.avagrahaH kR^itashilpo.avyasano daNDanaayyupakaaraapakaarayordR^ishhTapratiikaarii hriimaan.h aapatprakR^ityorviniyoktaa diirghaduuradarshii deshakaalapurushhakaarakaaryapradhaanaH sandhivikramatyaagasamyamapaNaparachchhidravibhaagii saMvR^ito.adiinaabhihaasyajihmabhrukuTiikshaNaH kaamakrodhalobhastambhachaapala upataapapaishunyahiinaH shaklaH smita udagraabhibhaashhii vR^iddha upadeshaachaara ityaatmasampat.h
##06.1.07## amaatyasampad.h uktaa purastaat.h
##06.1.08## madhye chaante cha sthaanavaan.h aatmadhaaraNaH paradhaaraNashchaapadi svaarakshaH svaajiivaH shatrudveshhii shakyasaamantaH paN^kapaashhaaNa ushharavishhamakaNTakashreNiivyaalamR^igaaTaviihiinaH kaantaH siitaakhanidravyahastivanavaan.h gavyaH paurushheyo guptagocharaH pashumaan.h adevamaatR^iko vaaristhalapathaabhyaaM upetaH saarachitrabahupaNyo daNDakarasahaH karmashiilakarshhako.abaalishasvaamy.avaravarNapraayo bhaktashuchimanushhya iti janapadasampat.h
##06.1.09## durgasampad.h uktaa purastaat.h
##06.1.10## dharmaadhigataH puurvaiH svayaM vaa hemaruupyapraayashchitrasthuularatnahiraNyo diirghaaM apyaapadaM anaayatiM saheta iti koshasampat.h
##06.1.11## pitR^ipaitaamaho nityo vashyaH tushhTabhR^itaputradaaraH pravaaseshhvavisaMvaaditaH sarvatraapratihato duHkhasaho bahuyuddhaH sarvayuddhapraharaNavidyaavishaaradaH sahavR^iddhikshayikatvaad.h advaidhyaH kshatrapraaya iti daNDasampat.h
##06.1.12## pitR^ipaitaamahaM nityaM vashyaM advaidhyaM mahallaghusamutthaM iti mitrasampat.h
##06.1.13## araajabiijii lubdhaH kshudraparishhatko viraktaprakR^itiranyaayavR^ittirayukto vyasanii nirutsaaho daivapramaaNo yatkiJNchanakaaryagatirananubandhaH kliibo nityaapakaarii cha ityamitrasampat.h
##06.1.14## evambhuuto hi shatruH sukhaH samuchchhettuM bhavati
##06.1.15ab## arivarjaaH prakR^itayaH sapta etaaH svaguNa udayaaH |
##06.1.15chd## uktaaH pratyaN^gabhuutaaH taaH prakR^itaa raajasampadaH
##06.1.16ab## sampaadayatyasampannaaH prakR^itiiraatmavaannR^ipaH |
##06.1.16chd## vivR^iddhaashchaanuraktaashcha prakR^itiirhantyanaatmavaan.h
##06.1.17ab## tataH sa dushhTaprakR^itishchaaturanto.apyanaatmavaan.h |
##06.1.17chd## hanyate vaa prakR^itibhiryaati vaa dvishhataaM vasham.h
##06.1.18ab## aatmavaaMH tvalpadesho.api yuktaH prakR^itisampadaa |
##06.1.18chd## nayaGYaH pR^ithiviiM kR^itsnaaM jayatyeva na hiiyate  (iti) 


 ##  Chapt |  ## shamavyaayaamikam.h
##06.2.01## shamavyaayaamau yogakshemayoryoniH
##06.2.02## karmaarambhaaNaaM yogaaraadhano vyaayaamaH
##06.2.03## karmaphala upabhogaanaaM kshemaaraadhanaH shamaH
##06.2.04## shamavyaayaamayoryoniH shhaaDguNyam.h
##06.2.05## kshayaH sthaanaM vR^iddhirityudayaaH tasya
##06.2.06## maanushhaM nayaapanayau, daivaM ayaanayau
##06.2.07## daivamaanushhaM hi karma lokaM yaapayati
##06.2.08## adR^ishhTakaaritaM daivam.h
##06.2.09## tasminn.h ishhTena phalena yogo.ayaH, anishhTenaanayaH
##06.2.10## dR^ishhTakaaritaM maanushham.h
##06.2.11## tasmin.h yogakshemanishhpattirnayaH, vipattirapanayaH
##06.2.12## tachchintyaM, achintyaM daivam.h
##06.2.13## raajaa aatmadravyaprakR^itisampanno nayasyaadhishhThaanaM vijigiishhuH
##06.2.14## tasya samantato maNDaliibhuutaa bhuumy.anantaraa ariprakR^itiH
##06.2.15## tathaa eva bhuumy.ekaantaraa mitraprakR^itiH
##06.2.16## arisampadyuktaH saamantaH shatruH, vyasanii yaatavyaH, anapaashrayo durbalaashrayo vaa uchchhedaniiyaH, viparyaye piiDaniiyaH karshaniiyo vaa
##06.2.17## ityarivisheshhaaH
##06.2.18## tasmaan.h mitraM arimitraM mitramitraM arimitramitraM chaanantaryeNa bhuumiinaaM prasajyante purastaat.h, pashchaat.h paarshhNigraaha aakrandaH paarshhNigraahaasaara aakrandaasaaraH
##06.2.19## bhuumy.anantaraH prakR^itimitraH, tulyaabhijanaH sahajaH, viruddho virodhayitaa vaa kR^itrimaH
##06.2.20## bhuumy.ekaantaraM prakR^itimitraM, maataapitR^isambaddhaM sahajaM, dhanajiivitahetoraashritaM kR^itrimam.h
##06.2.21## arivijigiishhvorbhuumy.anantaraH saMhataasaMhatayoranugrahasamartho nigrahe chaasaMhatayormadhyamaH
##06.2.22## arivijigiishhumadhyaanaaM bahiH prakR^itibhyo balavattaraH saMhataasaMhataanaaM arivijigiishhumadhyamaanaaM anugrahasamartho nigrahe chaasaMhataanaaM udaasiinaH
##06.2.23## iti prakR^itayaH
##06.2.24## vijigiishhurmitraM mitramitraM vaa.asya prakR^itayaH tisraH
##06.2.25## taaH paJNchabhiramaatyajanapadadurgakoshadaNDaprakR^itibhireka ekashaH samyuktaa maNDalaM ashhTaadashakaM bhavati
##06.2.26## anena maNDalapR^ithaktvaM vyaakhyaataM arimadhyama udaasiinaanaam.h
##06.2.27## evaM chaturmaNDalasaN^kshepaH
##06.2.28## dvaadasha raajaprakR^itayaH shhashhTirdravyaprakR^itayaH, saN^kshepeNa dvisaptatiH
##06.2.29## taasaaM yathaasvaM sampadaH
##06.2.30## shaktiH siddhishcha
##06.2.31## balaM shaktiH
##06.2.32## sukhaM siddhiH
##06.2.33## shaktiH trividhaa - GYaanabalaM mantrashaktiH, koshadaNDabalaM prabhushaktiH, vikramabalaM utsaahashaktiH
##06.2.34## evaM siddhiH trividhaa eva - mantrashaktisaadhyaa mantrasiddhiH, prabhushaktisaadhyaa prabhusiddhiH, utsaahashaktisaadhyaa utsaahasiddhiH
##06.2.35## taabhirabhyuchchito jyaayaan.h bhavati, apachito hiinaH, tulyashaktiH samaH
##06.2.36## tasmaatshaktiM siddhiM cha ghaTetaatmanyaaveshayituM, saadhaaraNo vaa dravyaprakR^itishhvaanantaryeNa shauchavashena vaa
##06.2.37## duushhyaamitraabhyaaM vaa.apakrashhTuM yateta
##06.2.38## yadi vaa pashyet.h amitro me shaktiyukto vaagdaNDapaarushhyaarthaduushhaNaiH prakR^itiirupahanishhyati, siddhiyukto vaa mR^igayaadyuutamadyastriibhiH pramaadaM gamishhyati, sa viraktaprakR^itirupakshiiNaH pramatto vaa saadhyo me bhavishhyati, vigrahaabhiyukto vaa sarvasandohena ekastho.adurgastho vaa sthaasyati, sa saMhatasainyo mitradurgaviyuktaH saadhyo me bhavishhyati, balavaan.h vaa raajaa parataH shatruM uchchhettukaamaH taM uchchhidya maaM uchchhindyaad iti balavataa praarthitasya me vipannakarmaarambhasya vaa saahaayyaM daasyati, madhyamalipsaayaaM cha, ityevaM.aadishhu kaaraNeshhvamitrasyaapi shaktiM siddhiM cha ichchhet.h
##06.2.39ab## nemiM ekaantaraan.h raaGYaH kR^itvaa chaanantaraan.h araan.h |
##06.2.39chd## naabhiM aatmaanaM aayachchhennetaa prakR^itimaNDale
##06.2.40ab## madhye hyupahitaH shatrurneturmitrasya cha ubhayoH |
##06.2.40chd## uchchhedyaH piiDaniiyo vaa balavaan.h api jaayate  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## shhaaDguNyasamuddeshaH - kshayasthaanavR^iddhinishchayaH
##07.1.01## shhaaDguNyasya prakR^itimaNDalaM yoniH
##07.1.02## sandhivigrahaasanayaanasaMshrayadvaidhiibhaavaaH shhaaDguNyam ityaachaaryaaH
##07.1.03## dvaiguNyam iti vaatavyaadhiH
##07.1.04## sandhivigrahaabhyaaM hi shhaaDguNyaM sampadyate iti
##07.1.05## shhaaDguNyaM eva etad.h avasthaabhedaad.h iti kauTilyaH
##07.1.06## tatra paNabandhaH sandhiH
##07.1.07## apakaaro vigrahaH
##07.1.08## upekshaNaM aasanam.h
##07.1.09## abhyuchchayo yaanam.h
##07.1.10## paraarpaNaM saMshrayaH
##07.1.11## sandhivigraha upaadaanaM dvaidhiibhaavaH
##07.1.12## iti shhaDguNaaH
##07.1.13## parasmaadd.h hiiyamaanaH sandadhiita
##07.1.14## abhyuchchiiyamaano vigR^ihNiiyaat.h
##07.1.15## na maaM paro naahaM paraM upahantuM shaktaH ityaasiita
##07.1.16## guNaatishayayukto yaayaat.h
##07.1.17## shaktihiinaH saMshrayeta
##07.1.18## sahaayasaadhye kaarye dvaidhiibhaavaM gachchhet.h
##07.1.19## iti guNaavasthaapanam.h
##07.1.20## teshhaaM yasmin.h vaa guNe sthitaH pashyet.h ihasthaH shakshyaami durgasetukarmavaNikpathashuunyaniveshakhanidravyahastivanakarmaaNyaatmanaH pravartayituM, parasya cha etaani karmaaNyupahantum iti taM aatishhThet.h
##07.1.21## saa vR^iddhiH
##07.1.22## aashutaraa me vR^iddhirbhuuyastaraa vR^iddhy.udayataraa vaa bhavishhyati, vipariitaa parasya iti GYaatvaa paravR^iddhiM upeksheta
##07.1.23## tulyakaalaphala udayaayaaM vaa vR^iddhau sandhiM upeyaat.h
##07.1.24## yasmin.h vaa guNe sthitaH svakarmaNaaM upaghaataM pashyenna itarasya tasminna tishhThet.h
##07.1.25## eshha kshayaH
##07.1.26## chiratareNaalpataraM vR^iddhy.udayataraM vaa ksheshhye, vipariitaM paraH iti GYaatvaa kshayaM upeksheta
##07.1.27## tulyakaalaphala udaye vaa kshaye sandhiM upeyaat.h
##07.1.28## yasmin.h vaa guNe sthitaH svakarmavR^iddhiM kshayaM vaa naabhipashyed.h etatsthaanam.h
##07.1.29## hrasvataraM vR^iddhy.udayataraM vaa sthaasyaami, vipariitaM paraH iti GYaatvaa sthaanaM upeksheta
##07.1.30## tulyakaalaphala udaye vaa sthaane sandhiM upeyaad ityaachaaryaaH
##07.1.31## na etad.h vibhaashhitaM iti kauTilyaH
##07.1.32a## yadi vaa pashyet.h sandhau sthito mahaaphalaiH svakarmabhiH parakarmaaNyupahanishhyaami, mahaaphalaani vaa svakarmaaNyupabhokshye, parakarmaaNi vaa, sandhivishvaasena vaa yoga upanishhatpraNidhibhiH parakarmaaNyupahanishhyaami, sukhaM vaa saanugrahaparihaarasaukaryaM phalalaabhabhuuyastvena svakarmaNaaM parakarmayogaavahaM janaM aasraavayishhyaami -
##07.1.32b## balinaa.atimaatreNa vaa saMhitaH paraH svakarma upaghaataM praapsyati, yena vaa vigR^ihiito mayaasandhatte tenaasya vigrahaM diirghaM karishhyaami, mayaa vaa saMhitasya maddveshhiNo janapadaM piiDayishhyati -
##07.1.32ch## para upahato vaa.asya janapado maaM aagamishhyati, tataH karmasu vR^iddhiM praapsyaami, vipannakarmaarambho vaa vishhamasthaH paraH karmasu na me vikrameta -
##07.1.32d## parataH pravR^ittakarmaarambho vaa taabhyaaM saMhitaH karmasu vR^iddhiM praapsyaami, shatrupratibaddhaM vaa shatruNaa sandhiM kR^itvaa maNDalaM bhetsyaami -
##07.1.32e## bhinnaM avaapsyaami, daNDaanugraheNa vaa shatruM upagR^ihya maNDalalipsaayaaM vidveshhaM graahayishhyaami, vidvishhTaM tena eva ghaatayishhyaami iti sandhinaa vR^iddhiM aatishhThet.h
##07.1.33a## yadi vaa pashyet.h aayudhiiyapraayaH shreNiipraayo vaa me janapadaH shailavananadiidurga ekadvaaraaraksho vaa shakshyati paraabhiyogaM pratihantuM, vishhayaante durgaM avishhahyaM apaashrito vaa shakshyaami parakarmaaNyupahantuM -
##07.1.33b## vyasanapiiDa upahata utsaaho vaa paraH sampraaptakarma upaghaatakaalaH, vigR^ihiitasyaanyato vaa shakshyaami janapadaM apavaahayitum iti vigrahe sthito vR^iddhiM aatishhThet.h
##07.1.34## yadi vaa manyeta na me shaktaH paraH karmaaNyupahantuM naahaM tasya karma upaghaatii vaa, vyasanaM asya, shvavaraahayoriva kalahe vaa, svakarmaanushhThaanaparo vaa vardhishhye ityaasanena vR^iddhiM aatishhThet.h
##07.1.35## yadi vaa manyeta yaanasaadhyaH karma upaghaataH shatroH, prativihitasvakarmaarakshashchaasmi iti yaanena vR^iddhiM aatishhThet.h
##07.1.36## yadi vaa manyeta naasmi shaktaH parakarmaaNyupahantuM, svakarma upaghaataM vaa traatum iti, balavantaM aashritaH svakarmaanushhThaanena kshayaat.h sthaanaM sthaanaad.h vR^iddhiM chaakaaN^ksheta
##07.1.37## yadi vaa manyeta sandhinaa ekataH svakarmaaNi pravartayishhyaami, vigraheNa ekataH parakarmaaNyupahanishhyaami iti dvaidhiibhaavena vR^iddhiM aatishhThet.h
##07.1.38ab## evaM shhaDbhirguNairetaiH sthitaH prakR^itimaNDale |
##07.1.38chd## paryeshheta kshayaat.h sthaanaM sthaanaad.h vR^iddhiM cha karmasu  (iti) 


 ##  Chapt |  ## saMshrayavR^itti
##07.2.01## sandhivigrahayoH tulyaayaaM vR^iddhau sandhiM upeyaat.h
##07.2.02## vigrahe hi kshayavyayapravaasapratyavaayaa bhavanti
##07.2.03## tenaasanayaanayoraasanaM vyaakhyaatam.h
##07.2.04## dvaidhiibhaavasaMshrayayordvaidhiibhaavaM gachchhet.h
##07.2.05## dvaidhiibhuuto hi svakarmapradhaana aatmana eva upakaroti, saMshritaH tu parasya upakaroti, naatmanaH
##07.2.06## yadbalaH saamantaH tadvishishhTabalaM aashrayet.h
##07.2.07## tadvishishhTabalaabhaave taM evaashritaH koshadaNDabhuumiinaaM anyatamenaasya upakartuM adR^ishhTaH prayateta
##07.2.08## mahaadoshho hi vishishhTabalasamaagamo raaGYaaM, anyatraarivigR^ihiitaat.h
##07.2.09## ashakye daNDa upanatavad.h varteta
##07.2.10## yadaa chaasya praaNaharaM vyaadhiM antaHkopaM shatruvR^iddhiM mitravyasanaM upasthitaM vaa tannimittaaM aatmanashcha vR^iddhiM pashyet.h tadaa sambhaavyavyaadhidharmakaaryaapadeshenaapayaayaat.h
##07.2.11## svavishhayastho vaa na upagachchhet.h
##07.2.12## aasanno vaa.asya chchhidreshhu praharet.h
##07.2.13## baliiyasorvaa madhyagataH traaNasamarthaM aashrayeta, yasya vaa.antardhiH syaat.h, ubhau vaa
##07.2.14## kapaalasaMshrayaH tishhThet.h, muulaharaM itarasya itaraM apadishan.h
##07.2.15## bhedaM ubhayorvaa parasparaapadeshaM prayuJNjiita, bhinnayorupaaMshudaNDam.h
##07.2.16## paarshvastho vaa balasthayoraasannabhayaat.h pratikurviita
##07.2.17## durgaapaashrayo vaa dvaidhiibhuutaH tishhThet.h
##07.2.18## sandhivigrahakramahetubhirvaa cheshhTeta
##07.2.19## duushhyaamitraaTavikaan.h ubhayorupagR^ihNiiyaat.h
##07.2.20## etayoranyataraM gachchhaMH tairevaanyatarasya vyasane praharet.h
##07.2.21## dvaabhyaaM upahato vaa maNDalaapaashrayaH tishhThet.h, madhyamaM udaasiinaM vaa saMshrayeta
##07.2.22## tena saha ekaM upagR^ihya itaraM uchchhindyaad.h, ubhau vaa
##07.2.23## dvaabhyaaM uchchhinno vaa madhyama udaasiinayoH tatpakshiiyaaNaaM vaa raaGYaaM nyaayavR^ittiM aashrayeta
##07.2.24## tulyaanaaM vaa yasya prakR^itayaH sukhyeyurenaM, yatrastho vaa shaknuyaad.h aatmaanaM uddhartuM, yatra vaa puurvapurushha uchitaa gatiraasannaH sambandho vaa, mitraaNi bhuuyaaMsyatishaktimanti vaa bhaveyuH
##07.2.25ab## priyo yasya bhaved.h yo vaa priyo.asya kataraH tayoH |
##07.2.25chd## priyo yasya sa taM gachchhed.h ityaashrayagatiH paraa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## samahiinajyaayasaaM guNaabhiniveshaH - hiinasandhayaH
##07.3.01## vijigiishhuH shakty.apekshaH shhaaDguNyaM upayuJNjiita
##07.3.02## samajyaayobhyaaM sandhiiyeta, hiinena vigR^ihNiiyaat.h
##07.3.03## vigR^ihiito hi jyaayasaa hastinaa paadayuddhaM ivaabhyupaiti
##07.3.04## samena chaamaM paatraM aamenaahataM iva ubhayataH kshayaM karoti
##07.3.05## kumbhena ivaashmaa hiinena ekaantasiddhiM avaapnoti
##07.3.06## jyaayaaMshchenna sandhiM ichchhed.h daNDa upanatavR^ittaM aabaliiyasaM vaa yogaM aatishhThet.h
##07.3.07## samashchenna sandhiM ichchhed.h yaavanmaatraM apakuryaat.h taavanmaatraM asya pratyapakuryaat.h
##07.3.08## tejo hi sandhaanakaaraNam.h
##07.3.09## naataptaM lohaM lohena sandhatta iti
##07.3.10## hiinashchet.h sarvatraanupraNataH tishhThet.h sandhiM upeyaat.h
##07.3.11## aaraNyo.agniriva hi duHkhaamarshhajaM tejo vikramayati
##07.3.12## maNDalasya chaanugraahyo bhavati
##07.3.13## saMhitashchet.h paraprakR^itayo lubdhakshiiNaapacharitaaH pratyaadaanabhayaad.h vaa na upagachchhanti iti pashyedd.h hiino.api vigR^ihNiiyaat.h
##07.3.14## vigR^ihiitashchet.h paraprakR^itayo lubdhakshiiNaapacharitaa vigraha udvignaa vaa maaM na upagachchhanti iti pashyej jyaayaan.h api sandhiiyeta, vigraha udvegaM vaa shamayet.h
##07.3.15## vyasanayaugapadye.api guruvyasano.asmi, laghuvyasanaH paraH sukhena pratikR^itya vyasanaM aatmano.abhiyuJNjyaad iti pashyej jyaayaan.h api sandhiiyeta
##07.3.16## sandhivigrahayoshchet.h parakarshanaM aatma upachayaM vaa naabhipashyej jyaayaan.h apyaasiita
##07.3.17## paravyasanaM apratikaaryaM chet.h pashyedd.h hiino.apyabhiyaayaat.h
##07.3.18## apratikaaryaasannavyasano vaa jyaayaan.h api saMshrayeta
##07.3.19## sandhinaa ekato vigraheNa ekatashchet.h kaaryasiddhiM pashyej jyaayaan.h api dvaidhiibhuutaH tishhThet.h
##07.3.20## evaM samasya shhaaDguNya upayogaH
##07.3.21## tatra tu prativisheshhaH
##07.3.22ab## pravR^ittachakreNaakraanto raaGYaa balavataa.abalaH |
##07.3.22chd## sandhinaa upanamet.h tuurNaM koshadaNDaatmabhuumibhiH
##07.3.23ab## svayaM saN^khyaatadaNDena daNDasya vibhavena vaa |
##07.3.23chd## upasthaatavyaM ityeshha sandhiraatmaamishho mataH
##07.3.24ab## senaapatikumaaraabhyaaM upasthaatavyaM ityayam.h |
##07.3.24chd## purushhaantarasandhiH syaannaatmanaa ityaatmarakshaNaH
##07.3.25ab## ekenaanyatra yaatavyaM svayaM daNDena vaa ityayam.h |
##07.3.25chd## adR^ishhTapurushhaH sandhirdaNDamukhyaatmarakshaNaH
##07.3.26ab## mukhyastriibandhanaM kuryaat.h puurvayoH pashchime tvarim.h |
##07.3.26chd## saadhayed.h guuDhaM ityete daNDa upanatasandhayaH
##07.3.27ab## koshadaanena sheshhaaNaaM prakR^itiinaaM vimokshaNam.h |
##07.3.27chd## parikrayo bhavet.h sandhiH sa eva cha yathaasukham.h
##07.3.28ab## skandha upaneyo bahudhaa GYeyaH sandhirupagrahaH |
##07.3.28chd## niruddho deshakaalaabhyaaM atyayaH syaad.h upagrahaH
##07.3.29ab## vishhahyadaanaad.h aayatyaaM kshamaH striibandhanaad.h api |
##07.3.29chd## suvarNasandhirvishvaasaad.h ekiibhaavagato bhavet.h
##07.3.30ab## vipariitaH kapaalaH syaad.h atyaadaanaabhibhaashhitaH |
##07.3.30chd## puurvayoH praNayet.h kupyaM hasty.ashvaM vaa garaanvitam.h
##07.3.31ab## tR^itiiye praNayed.h arthaM kathayan.h karmaNaaM kshayam.h |
##07.3.31chd## tishhThechchaturtha ityete kosha upanatasandhayaH
##07.3.32ab## bhuumy.ekadeshatyaagena sheshhaprakR^itirakshaNam.h |
##07.3.32chd## aadishhTasandhiH tatra ishhTo guuDhastena upaghaatinaH
##07.3.33ab## bhuumiinaaM aattasaaraaNaaM muulavarjaM praNaamanam.h |
##07.3.33chd## uchchhinnasandhiH tatra ishhTaH paravyasanakaaN^kshiNaH
##07.3.34ab## phaladaanena bhuumiinaaM mokshaNaM syaad.h avakrayaH |
##07.3.34chd## phalaatimukto bhuumibhyaH sandhiH sa pariduushhaNaH
##07.3.35ab## kuryaad.h avekshaNaM puurvau pashchimau tvaabaliiyasam.h |
##07.3.35chd## aadaaya phalaM ityete desha upanatasandhayaH
##07.3.36ab## svakaaryaaNaaM vashena ete deshe kaale cha bhaashhitaaH |
##07.3.36chd## aabaliiyasikaaH kaaryaaH trividhaa hiinasandhayaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## vigR^ihyaasanaM - sandhaayaasanaM - vigR^ihyayaanaM - sandhaayayaanaM - sambhuuyaprayaaNam.h
##07.4.01## sandhivigrahayoraasanaM yaanaM cha vyaakhyaatam.h
##07.4.02## sthaanaM aasanaM upekshaNaM cha ityaasanaparyaayaaH
##07.4.03## visheshhaH tu - guNa ekadeshe sthaanaM, svavR^iddhipraapty.arthaM aasanaM, upaayaanaaM aprayoga upekshaNam.h
##07.4.04## atisandhaanakaamayorarivijigiishhvorupahantuM ashaktayorvigR^ihyaasanaM sandhaaya vaa
##07.4.05## yadaa vaa pashyet.h svadaNDairmitraaTaviidaNDairvaa samaM jyaayaaMsaM vaa karshayituM utsahe iti tadaa kR^itabaahyaabhyantarakR^ityo vigR^ihyaasiita
##07.4.06## yadaa vaa pashyet.h utsaahayuktaa me prakR^itayaH saMhataa vivR^iddhaaH svakarmaaNyavyaahataashcharishhyanti parasya vaa karmaaNyupahanishhyanti iti tadaa vigR^ihyaasiita
##07.4.07a## yadaa vaa pashyet.h parasyaapacharitaaH kshiiNaa lubdhaaH svachakrastenaaTaviivyathitaa vaa prakR^itayaH svayaM upajaapena vaa maaM eshhyanti, sampannaa me vaarttaa, vipannaa parasya, tasya prakR^itayo durbhiksha upahataa maaM eshhyanti; vipannaa me vaarttaa, sampannaa parasya, -
##07.4.07b## taM me prakR^itayo na gamishhyanti, vigR^ihya chaasya dhaanyapashuhiraNyaanyaaharishhyaami, svapaNya upaghaatiini vaa parapaNyaani nivartayishhyaami, -
##07.4.07ch## paravaNikpathaad.h vaa saravanti maaM eshhyanti vigR^ihiite, na itaraM, duushhyaamitraaTaviinigrahaM vaa vigR^ihiito na karishhyati, taireva vaa vigrahaM praapsyati, -
##07.4.07d## mitraM me mitrabhaavyabhiprayaato bahv.alpakaalaM tanukshayavyayaM arthaM praapsyati, guNavatiiM aadeyaaM vaa bhuumiM, -
##07.4.07e## sarvasandohena vaa maaM anaadR^itya prayaatukaamaH kathaM na yaayaad iti paravR^iddhipratighaataarthaM prataapaarthaM cha vigR^ihyaasiita
##07.4.08## taM eva hi pratyaavR^itto grasate ityaachaaryaaH
##07.4.09## na iti kauTilyaH
##07.4.10## karshanamaatraM asya kuryaad.h avyasaninaH, paravR^iddhyaa tu vR^iddhaH samuchchhedanam.h
##07.4.11## evaM parasya yaatavyo.asmai saahaayyaM avinashhTaH prayachchhet.h
##07.4.12## tasmaat.h sarvasandohaprakR^itaM vigR^ihyaasiita
##07.4.13## vigR^ihyaasanahetupraatilomye sandhaayaasiita
##07.4.14## vigR^ihyaasanahetubhirabhyuchchitaH sarvasandohavarjaM vigR^ihya yaayaat.h
##07.4.15## yadaa vaa pashyet.h vyasanii paraH, prakR^itivyasanaM vaa.asya shiishhaprakR^itibhirapratikaaryaM, svachakrapiiDitaa viraktaa vaa.asya prakR^itayaH karshitaa nirutsaahaaH parasparaad.h vaa bhinnaaH shakyaa lobhayituM, agny.udakavyaadhimarakadurbhikshanimittaM kshiiNayugyapurushhanichayarakshaavidhaanaH paraH iti tadaa vigR^ihya yaayaat.h
##07.4.16## yadaa vaa pashyet.h mitraM aakrandashcha me shuuravR^iddhaanuraktaprakR^itiH, vipariitaprakR^itiH paraH paarshhNigraahashchaasaarashcha, shakshyaami mitreNaasaaraM aakrandena paarshhNigraahaM vaa vigR^ihya yaatum iti tadaa vigR^ihya yaayaat.h
##07.4.17## yadaa vaa phalaM ekahaaryaM alpakaalaM pashyet.h tadaa paarshhNigraahaasaaraabhyaaM vigR^ihya yaayaat.h
##07.4.18## viparyaye sandhaaya yaayaat.h
##07.4.19## yadaa vaa pashyet.h na shakyaM ekena yaatuM avashyaM cha yaatavyam iti tadaa samahiinajyaayobhiH saamavaayikaiH sambhuuya yaayaad.h, ekatra nirdishhTenaaMshena, anekatraanirdishhTenaaMshena
##07.4.20## teshhaaM asamavaaye daNDaM anyatamasmaannivishhTaaMshena yaacheta
##07.4.21## sambhuuyaabhigamanena vaa nirvishyeta, dhruve laabhe nirdishhTenaaMshena, adhruve laabhaaMshena
##07.4.22ab## aMsho daNDasamaH puurvaH prayaasasama uttamaH |
##07.4.22chd## vilopo vaa yathaalaabhaM prakshepasama eva vaa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## yaatavyaamitrayorabhigrahachintaaH - kshayalobhaviraagahetavaH prakR^itiinaaM - saamavaayikaviparimarshaH
##07.5.01## tulyasaamantavyasane yaatavyaM amitraM vaa ityamitraM abhiyaayaat.h, tatsiddhau yaatavyam.h
##07.5.02## amitrasiddhau hi yaatavyaH saahaayyaM dadyaannaamitro yaatavyasiddhau
##07.5.03## guruvyasanaM yaatavyaM laghuvyasanaM amitraM vaa iti guruvyasanaM saukaryato yaayaad ityaachaaryaaH
##07.5.04## na iti kauTilyaH
##07.5.05## laghuvyasanaM amitraM yaayaat.h
##07.5.06## laghvapi hi vyasanaM abhiyuktasya kR^ichchhraM bhavati
##07.5.07## satyaM gurvapi gurutaraM bhavati
##07.5.08## anabhiyuktaH tu laghuvyasanaH sukhena vyasanaM pratikR^ityaamitro yaatavyaM abhisaret.h, paarshhNiM vaa gR^ihNiiyaat.h
##07.5.09## yaatavyayaugapadye guruvyasanaM nyaayavR^ittiM laghuvyasanaM anyaayavR^ittiM viraktaprakR^itiM vaa iti viraktaprakR^itiM yaayaat.h
##07.5.10## guruvyasanaM nyaayavR^ittiM abhiyuktaM prakR^itayo.anugR^ihNanti, laghuvyasanaM anyaayavR^ittiM upekshante, viraktaa balavantaM apyuchchhindanti
##07.5.11## tasmaad.h viraktaprakR^itiM eva yaayaat.h
##07.5.12## kshiiNalubdhaprakR^itiM apacharitaprakR^itiM vaa iti kshiiNalubdhaprakR^itiM yaayaat.h, kshiiNalubdhaa hi prakR^itayaH sukhena upajaapaM piiDaaM vaa upagachchhanti, naapacharitaaH pradhaanaavagrahasaadhyaaH ityaachaaryaaH
##07.5.13## na iti kauTilyaH
##07.5.14## kshiiNalubdhaa hi prakR^itayo bhartari snigdhaa bhartR^ihite tishhThanti, upajaapaM vaa visaMvaadayanti, anuraage saarvaguNyaM iti
##07.5.15## tasmaad.h apacharitaprakR^itiM eva yaayaat.h
##07.5.16## balavantaM anyaayavR^ittiM durbalaM vaa nyaayavR^ittiM iti balavantaM anyaayavR^ittiM yaayaat.h
##07.5.17## balavantaM anyaayavR^ittiM abhiyuktaM prakR^itayo naanugR^ihNanti, nishhpaatayanti, amitraM vaa.asya bhajante
##07.5.18## durbalaM tu nyaayavR^ittiM abhiyuktaM prakR^itayaH parigR^ihNanti, anunishhpatanti vaa
##07.5.19ab## avakshepeNa hi sataaM asataaM pragraheNa cha |
##07.5.19chd## abhuutaanaaM cha hiMsaanaaM adharmyaaNaaM pravartanaiH
##07.5.20ab## uchitaanaaM charitraaNaaM dharmishhThaanaaM nivartanaiH |
##07.5.20chd## adharmasya prasaN^gena dharmasyaavagraheNa cha
##07.5.21ab## akaaryaaNaaM cha karaNaiH kaaryaaNaaM cha praNaashanaiH |
##07.5.21chd## apradaanaishcha deyaanaaM adeyaanaaM cha saadhanaiH
##07.5.22ab## adaNDanaishcha daNDyaanaaM adaNDyaanaaM cha daNDanaiH |
##07.5.22chd## agraahyaaNaaM upagraahairgraahyaaNaaM chaanabhigrahaiH
##07.5.23ab## anarthyaanaaM cha karaNairarthyaanaaM cha vighaatanaiH |
##07.5.23chd## arakshaNaishcha chorebhyaH svayaM cha parimoshhaNaiH
##07.5.24ab## paataiH purushhakaaraaNaaM karmaNaaM guNaduushhaNaiH |
##07.5.24chd## upaghaataiH pradhaanaanaaM maanyaanaaM chaavamaananaiH
##07.5.25ab## virodhanaishcha vR^iddhaanaaM vaishhamyeNaanR^itena cha |
##07.5.25chd## kR^itasyaapratikaareNa sthitasyaakaraNena cha
##07.5.26ab## raaGYaH pramaadaalasyaabhyaaM yogakshemavadhena vaa |
##07.5.26chd## prakR^itiinaaM kshayo lobho vairaagyaM cha upajaayate
##07.5.27ab## kshiiNaaH prakR^itayo lobhaM lubdhaa yaanti viraagataam.h |
##07.5.27chd## viraktaa yaantyamitraM vaa bhartaaraM ghnanti vaa svayam.h
##07.5.28## tasmaat.h prakR^itiinaaM kshayalobhaviraagakaaraNaani na utpaadayet.h, utpannaani vaa sadyaH pratikurviita
##07.5.29## kshiiNaa lubdhaa viraktaa vaa prakR^itaya iti
##07.5.30## kshiiNaaH piiDana uchchhedanabhayaat.h sadyaH sandhiM yuddhaM nishhpatanaM vaa rochayante
##07.5.31## lubdhaa lobhenaasantushhTaaH para upajaapaM lipsante
##07.5.32## viraktaaH paraabhiyogaM abhyuttishhThante
##07.5.33## taasaaM hiraNyadhaanyakshayaH sarva upaghaatii kR^ichchhrapratiikaarashcha, yugyapurushhakshayo hiraNyadhaanyasaadhyaH
##07.5.34## lobha aikadeshiko mukhyaayattaH paraartheshhu shakyaH pratihantuM aadaatuM vaa
##07.5.35## viraagaH pradhaanaavagrahasaadhyaH
##07.5.36## nishhpradhaanaa hi prakR^itayo bhogyaa bhavantyanupajaapyaashchaanyeshhaaM, anaapatsahaaH tu
##07.5.37## prakR^itimukhyapragrahaiH tu bahudhaa bhinnaa guptaa bhavantyaapatsahaashcha
##07.5.38## saamavaayikaanaaM api sandhivigrahakaaraNaanyavekshya shaktishauchayuktaiH sambhuuya yaayaat.h
##07.5.39## shaktimaan.h hi paarshhNigrahaNe yaatraasaahaayyadaane vaa shaktaH, shuchiH siddhau chaasiddhau cha yathaasthitakaarii iti
##07.5.40## teshhaaM jyaayasaa ekena dvaabhyaaM samaabhyaaM vaa sambhuuya yaatavyaM iti dvaabhyaaM samaabhyaaM shreyaH
##07.5.41## jyaayasaa hyavagR^ihiitashcharati, samaabhyaaM atisandhaanaadhikye vaa
##07.5.42## tau hi sukhau bhedayituM, dushhTashcha eko dvaabhyaaM niyantuM bheda upagrahaM cha upagantuM iti
##07.5.43## samena ekena dvaabhyaaM hiinaabhyaaM vaa iti dvaabhyaaM hiinaabhyaaM shreyaH
##07.5.44## tau hi dvikaaryasaadhakau vashyau cha bhavataH
##07.5.45ab## kaaryasiddhau tu - kR^itaarthaaj jyaayaso guuDhaH saapadeshaM apasravet.h |
##07.5.45chd## ashucheH shuchivR^ittaat.h tu pratiikshetaa visarjanaat.h
##07.5.46ab## sattraad.h apasared.h yattaH kalatraM apaniiya vaa |
##07.5.46chd## samaad.h api hi labdhaarthaad.h vishvaH tasya bhayaM bhavet.h
##07.5.47ab## jyaayastve chaapi labdhaarthaH samo.api parikalpate |
##07.5.47chd## abhyuchchitashchaavishvaasyo vR^iddhishchittavikaariNii
##07.5.48ab## vishishhTaad.h alpaM apyaMshaM labdhvaa tushhTamukho vrajet.h |
##07.5.48chd## anaMsho vaa tato.asyaaN^ke prahR^itya dviguNaM haret.h
##07.5.49ab## kR^itaarthaH tu svayaM netaa visR^ijet.h saamavaayikaan.h |
##07.5.49chd## api jiiyeta na jayen.h maNDala ishhTaH tathaa bhavet.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## saMhitaprayaaNikaM - paripaNitaaparipaNitaapasR^itaaH sandhayaH
##07.6.01## vijigiishhurdvitiiyaaM prakR^itiM evaM atisandadhyaat.h
##07.6.02## saamantaM saMhitaprayaaNe yojayet.h tvaM ito yaahi, ahaM ito yaasyaami, samaano laabhaH iti
##07.6.03## laabhasaamye sandhiH, vaishhamye vikramaH
##07.6.04## sandhiH paripaNitashchaaparipaNitashcha
##07.6.05## tvaM etaM deshaM yaahi, ahaM imaM deshaM yaasyaami iti paripaNitadeshaH
##07.6.06## tvaM etaavantaM kaalaM cheshhTasva, ahaM etaavantaM kaalaM cheshhTishhye iti paripaNitakaalaH
##07.6.07## tvaM etaavatkaaryaM saadhaya, ahaM idaM kaaryaM saadhayishhyaami iti paripaNitaarthaH
##07.6.08## yadi vaa manyeta shailavananadiidurgaM aTaviivyavahitaM chhinnadhaanyapurushhaviivadhaasaaraM ayavasa indhana udakaM aviGYaataM prakR^ishhTaM anyabhaavadeshiiyaM vaa sainyavyaayaamaanaaM alabdhabhaumaM vaa deshaM paro yaasyati, vipariitaM aham ityetasmin.h visheshhe paripaNitadeshaM sandhiM upeyaat.h
##07.6.09## yadi vaa manyeta pravarshha ushhNashiitaM ativyaadhipraayaM upakshiiNaahaara upabhogaM sainyavyaayaamaanaaM chaauparodhikaM kaaryasaadhanaanaaM uunaM atiriktaM vaa kaalaM parashcheshhTishhyate, vipariitaM aham ityetasmin.h visheshhe paripaNitakaalaM sandhiM upeyaat.h
##07.6.10## yadi vaa manyeta pratyaadeyaM prakR^itikopakaM diirghakaalaM mahaakshayavyayaM alpaM anarthaanubandhaM akalyaM adharmyaM madhyama udaasiinaviruddhaM mitra upaghaatakaM vaa kaaryaM paraH saadhayishhyati, vipariitaM aham ityetasmin.h visheshhe paripaNitaarthaM sandhiM upeyaat.h
##07.6.11## evaM deshakaalayoH kaalakaaryayordeshakaaryayordeshakaalakaaryaaNaaM chaavasthaapanaat.h saptavidhaH paripaNitaH
##07.6.12## tasmin.h praag evaarabhya pratishhThaapya cha svakarmaaNi parakarmasu vikrameta
##07.6.13## vyasanatvaraavamaanaalasyayuktaM aGYaM vaa shatruM atisandhaatukaamo deshakaalakaaryaaNaaM anavasthaapanaat.h saMhitau svaH iti sandhivishvaasena parachchhidraM aasaadya prahared.h ityaparipaNitaH
##07.6.14## tatra etad.h bhavati
##07.6.15ab## saamantena eva saamantaM vidvaan.h aayojya vigrahe |
##07.6.15chd## tato.anyasya hared.h bhuumiM chhittvaa pakshaM samantataH
##07.6.16## sandherakR^itachikiirshhaa kR^itashleshhaNaM kR^itaviduushhaNaM avashiirNakriyaa cha
##07.6.17## vikramasya prakaashayuddhaM kuuTayuddhaM tuushhNiiMyuddham.h
##07.6.18## iti sandhivikramau
##07.6.19## apuurvasya sandheH saanubandhaiH saamaadibhiH paryeshhaNaM samahiinajyaayasaaM cha yathaabalaM avasthaapanaM akR^itachikiirshhaa
##07.6.20## kR^itasya priyahitaabhyaaM ubhayataH paripaalanaM yathaasambhaashhitasya cha nibandhanasyaanuvartanaM rakshaNaM cha kathaM parasmaanna bhidyeta iti kR^itashleshhaNam.h
##07.6.21## parasyaapasandheyataaM duushhyaatisandhaanena sthaapayitvaa vyatikramaH kR^itaviduushhaNam.h
##07.6.22## bhR^ityena mitreNa vaa doshhaapasR^itena pratisandhaanaM avashiirNakriyaa
##07.6.23## tasyaaM gataagatashchaturvidhaH - kaaraNaad.h gataagato, vipariitaH, kaaraNaad.h gato.akaaraNaad.h aagato, vipariitashcha iti
##07.6.24## svaamino doshheNa gato guNenaagataH parasya guNena gato doshheNaagata iti kaaraNaad.h gataagataH sandheyaH
##07.6.25## svadoshheNa gataagato guNaM ubhayoH parityajya akaaraNaad.h gataagataH chalabuddhirasandheyaH
##07.6.26## svaamino doshheNa gataH parasmaat.h svadoshheNaagata iti kaaraNaad.h gato.akaaraNaad.h aagataH tarkayitavyaH paraprayuktaH svena vaa doshheNaapakartukaamaH, parasya uchchhettaaraM amitraM me GYaatvaa pratighaatabhayaad.h aagataH, paraM vaa maaM uchchhettukaamaM parityajyaanR^ishaMsyaad.h aagataH iti
##07.6.27## GYaatvaa kalyaaNabuddhiM puujayed.h, anyathaabuddhiM apakR^ishhTaM vaasayet.h
##07.6.28## svadoshheNa gataH paradoshheNaagata ityakaaraNaad.h gataH kaaraNaad.h aagataH tarkayitavyaH  chhidraM me puurayishhyati, uchito.ayaM asya vaasaH, paratraasya jano na ramate, mitrairme saMhitaH, shatrubhirvigR^ihiitaH, lubdhakruuraad.h aavignaH shatrusaMhitaad.h vaa parasmaat iti
##07.6.29## GYaatvaa yathaabuddhyavasthaapayitavyaH
##07.6.30## kR^itapraNaashaH shaktihaanirvidyaapaNyatvaM aashaanirvedo deshalaulyaM avishvaaso balavadvigraho vaa parityaagasthaanam ityaachaaryaaH
##07.6.31## bhayaM avR^ittiramarshha iti kauTilyaH
##07.6.32## ihaapakaarii tyaajyaH, paraapakaarii sandheyaH, ubhayaapakaarii tarkayitavya iti samaanam.h
##07.6.33## asandheyena tvavashyaM sandhaatavye yataH prabhaavaH tataH pratividadhyaat.h
##07.6.34ab## sa upakaaraM vyavahitaM guptaM aayuHkshayaad.h iti |
##07.6.34chd## vaasayed.h aripakshiiyaM avashiirNakriyaavidhau
##07.6.35ab## vikramayed.h bhartari vaa siddhaM vaa daNDachaariNam.h
##07.6.35chd## kuryaad.h amitraaTaviishhu pratyante vaa.anyataH kshipet.h
##07.6.36ab## paNyaM kuryaad.h asiddhaM vaa siddhaM vaa tena saMvR^itam.h
##07.6.36chd## tasya eva doshheNaaduushhya parasandheyakaaraNaat.h
##07.6.37ab## atha vaa shamayed.h enaM aayaty.arthaM upaaMshunaa
##07.6.37chd## aayatyaaM cha vadhaprepsuM dR^ishhTvaa hanyaad.h gataagatam.h
##07.6.38ab## arito.abhyaagato doshhaH shatrusaMvaasakaaritaH
##07.6.38chd## sarpasaMvaasadharmitvaannitya udvegena duushhitaH
##07.6.39ab## jaayate plakshabiijaashaat.h kapotaad.h iva shaalmaleH
##07.6.39chd## udvegajanano nityaM pashchaad.h api bhayaavahaH
##07.6.40ab## prakaashayuddhaM nirdishhTe deshe kaale cha vikramaH
##07.6.40chd## vibhiishhaNaM avaskandaH pramaadavyasanaardanam.h
##07.6.41ab## ekatra tyaagaghaatau cha kuuTayuddhasya maatR^ikaa
##07.6.41chd## yogaguuDha upajaapaarthaM tuushhNiiMyuddhasya lakshaNam.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## dvaidhiibhaavikaaH sandhivikramaaH
##07.7.01## vijigiishhurdvitiiyaaM prakR^itiM evaM upagR^ihNiiyaat.h
##07.7.02## saamantaM saamantena sambhuuya yaayaat.h, yadi vaa manyeta paarshhNiM me na grahiishhyati, paarshhNigraahaM vaarayishhyati, yaatavyaM naabhisarishhyati, baladvaiguNyaM me bhavishhyati, viivadhaasaarau me pravartayishhyati, parasya vaarayishhyati, bahv.aabaadhe me pathi kaNTakaan.h mardayishhyati, durgaaTavy.apasaareshhu daNDena charishhyati, yaatavyaM avishhahye doshhe sandhau vaa
 sthaapayishhyati, labdhalaabhaaMsho vaa shatruun.h anyaan.h me vishvaasayishhyati iti
##07.7.03## dvaidhiibhuuto vaa koshena daNDaM daNDena koshaM saamantaanaaM anyatamaallipseta
##07.7.04## teshhaaM jyaayaso.adhikenaaMshena samaat.h samena hiinaadd.h hiinena iti samasandhiH
##07.7.05## viparyaye vishhamasandhiH
##07.7.06## tayorvisheshhalaabhaad.h atisandhiH
##07.7.07## vyasaninaM apaayasthaane saktaM anarthinaM vaa jyaayaaMsaM hiino balasamena laabhena paNeta
##07.7.08## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.09## evambhuuto vaa hiinashaktiprataapapuuraNaarthaM sambhaavyaarthaabhisaarii muulapaarshhNitraaNaarthaM vaa jyaayaaMsaM hiino balasamaad.h vishishhTena laabhena paNeta
##07.7.10## paNitaH kalyaaNabuddhiM anugR^ihNiiyaat.h, anyathaa vikrameta
##07.7.11## jaatavyasanaprakR^itirandhraM upasthitaanarthaM vaa jyaayaaMsaM hiino durgamitrapratishhTabdho vaa hrasvaM adhvaanaM yaatukaamaH shatruM ayuddhaM ekaantasiddhiM vaa laabhaM aadaatukaamo balasamaadd.h hiinena laabhena paNeta
##07.7.12## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.13## arandhravyasano vaa jyaayaan.h dur.aarabdhakarmaaNaM bhuuyaH kshayavyayaabhyaaM yoktukaamo duushhyadaNDaM pravaasayitukaamo duushhyadaNDaM aavaahayitukaamo vaa piiDaniiyaM uchchhedaniiyaM vaa hiinena vyathayitukaamaH sandhipradhaano vaa kalyaaNabuddhirhiinaM laabhaM pratigR^ihNiiyaat.h
##07.7.14## kalyaaNabuddhinaa sambhuuyaarthaM lipseta, anyathaa vikrameta
##07.7.15## evaM samaH samaM atisandadhyaad.h anugR^ihNiiyaad.h vaa
##07.7.16## paraaniikasya pratyaniikaM mitraaTaviinaaM vaa, shatrorvibhuumiinaaM deshikaM muulapaarshhNitraaNaarthaM vaa samo balasamena laabhena paNeta
##07.7.17## paNitaH kalyaaNabuddhiM anugR^ihNiiyaat.h, anyathaa vikrameta
##07.7.18## jaatavyasanaprakR^itirandhraM anekaviruddhaM anyato labhamaano vaa samo balasamaadd.h hiinena laabhena paNeta
##07.7.19## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.20## evambhuuto vaa samaH saamantaayattakaaryaH kartavyabalo vaa balasamaad.h vishishhTena laabhena paNeta
##07.7.21## paNitaH kalyaaNabuddhiM anugR^ihNiiyaat.h anyathaa vikrameta
##07.7.22## jaatavyasanaprakR^itirandhraM abhihantukaamaH sv.aarabdhaM ekaantasiddhiM vaa.asya karma upahantukaamo muule yaatraayaaM vaa prahartukaamo yaatavyaadbhuuyo labhamaano vaa jyaayaaMsaM hiinaM samaM vaa bhuuyo yaacheta
##07.7.23## bhuuyo vaa yaachitaH svabalarakshaa.arthaM durdharshhaM anyadurgaM aasaaraM aTaviiM vaa paradaNDena marditukaamaH prakR^ishhTe.adhvani kaale vaa paradaNDaM kshayavyayaabhyaaM yoktukaamaH paradaNDena vaa vivR^iddhaH taM eva uchchhettukaamaH paradaNDaM aadaatukaamo vaa bhuuyo dadyaat.h
##07.7.24## jyaayaan.h vaa hiinaM yaatavyaapadeshena haste kartukaamaH paraM uchchhidya vaa taM eva uchchhettukaamaH, tyaagaM vaa kR^itvaa pratyaadaatukaamo balasamaad.h vishishhTena laabhena paNeta
##07.7.25## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.26## yaatavyasaMhito vaa tishhThet.h, duushhyaamitraaTaviidaNDaM vaa.asmai dadyaat.h
##07.7.27## jaatavyasanaprakR^itirandhro vaa jyaayaan.h hiinaM balasamena laabhena paNeta
##07.7.28## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.29## evambhuutaM hiinaM jyaayaan.h balasamaadd.h hiinena laabhena paNeta
##07.7.30## paNitaH tasyaapakaarasamartho vikrameta, anyathaa sandadhyaat.h
##07.7.31ab## aadau budhyeta paNitaH paNamaanashcha kaaraNam.h
##07.7.31chd## tato vitarkya ubhayato yataH shreyashtato vrajet.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## yaatavyavR^ittiH - anugraahyamitravisheshhaaH
##07.8.01## yaatavyo.abhiyaasyamaanaH sandhikaaraNaM aadaatukaamo vihantukaamo vaa saamavaayikaanaaM anyatamaM laabhadvaiguNyena paNeta
##07.8.02## paNamaanaH kshayavyayapravaasapratyavaayapara upakaarashariiraabaadhaaMshchaasya varNayet.h
##07.8.03## pratipannaM arthena yojayet.h
##07.8.04## vairaM vaa parairgraahayitvaa visaMvaadayet.h
##07.8.05## duraarabdhakarmaaNaM bhuuyaH kshayavyayaabhyaaM yoktukaamaH sv.aarabdhaaM vaa yaatraasiddhiM vighaatayitukaamo muule yaatraayaaM vaa prahartukaamo yaatavyasaMhitaH punaryaachitukaamaH pratyutpannaarthakR^ichchhraH tasminn.h avishvasto vaa tadaatve laabhaM alpaM ichchhet.h, aayatyaaM prabhuutam.h
##07.8.06## mitra upakaaraM amitra upaghaataM arthaanubandhaM avekshamaaNaH puurva upakaarakaM kaarayitukaamo bhuuyaH tadaatve mahaantaM laabhaM utsR^ijyaayatyaaM alpaM ichchhet.h
##07.8.07## duushhyaamitraabhyaaM muulahareNa vaa jyaayasaa vigR^ihiitaM traatukaamaH tathaavidhaM upakaaraM kaarayitukaamaH sambandhaavekshii vaa tadaatve chaayatyaaM cha laabhaM na pratigR^ihNiiyaat.h
##07.8.08## kR^itasandhiratikramitukaamaH parasya prakR^itikarshanaM mitraamitrasandhivishleshhaNaM vaa kartukaamaH paraabhiyogaatshaN^kamaano laabhaM apraaptaM adhikaM vaa yaacheta
##07.8.09## taM itaraH tadaatve chaayatyaaM cha kramaM aveksheta
##07.8.10## tena puurve vyaakhyaataaH
##07.8.11## arivijigiishhvoH tu svaM svaM mitraM anugR^ihNatoH shakyakalyabhavyaarambhisthirakarmaanuraktaprakR^itibhyo visheshhaH
##07.8.12## shakyaarambhii vishhahyaM karmaarabhate, kalyaarambhii nirdoshhaM, bhavyaarambhii kalyaaNa udayam.h
##07.8.13## sthirakarmaa naasamaapya karma uparamate
##07.8.14## anuraktaprakR^itiH susahaayatvaad.h alpenaapyanugraheNa kaaryaM saadhayati
##07.8.15## ta ete kR^itaarthaaH sukhena prabhuutaM cha upakurvanti
##07.8.16## ataH pratilomaa naanugraahyaaH
##07.8.17## tayorekapurushhaanugrahe yo mitraM mitrataraM vaa.anugR^ihNaati so.atisandhatte
##07.8.18## mitraad.h aatmavR^iddhiM hi praapnoti, kshayavyayapravaasapara upakaaraan.h itaraH
##07.8.19## kR^itaarthashcha shatrurvaiguNyaM eti
##07.8.20## madhyamaM tvanugR^ihNatoryo madhyamaM mitraM mitrataraM vaa.anugR^ihNaati so.atisandhatte
##07.8.21## mitraad.h aatmavR^iddhiM hi praapnoti, kshayavyayapravaasapara upakaaraan.h itaraH
##07.8.22## madhyamashched.h anugR^ihiito viguNaH syaad.h amitro.atisandhatte
##07.8.23## kR^itaprayaasaM hi madhyamaamitraM apasR^itaM ekaartha upagataM praapnoti
##07.8.24## tena udaasiinaanugraho vyaakhyaataH
##07.8.25## madhyama udaasiinayorbalaaMshadaane yaH shuuraM kR^itaastraM duHkhasahaM anuraktaM vaa daNDaM dadaati so.atisandhiiyate
##07.8.26## vipariito.atisandhatte
##07.8.27## yatra tu daNDaH prahitaH taM vaa chaarthaM anyaaMshcha saadhayati tatra maulabhR^itashreNiimitraaTaviibalaanaaM anyatamaM upalabdhadeshakaalaM daNDaM dadyaat.h, amitraaTaviibalaM vaa vyavahitadeshakaalam.h
##07.8.28## yaM tu manyeta kR^itaartho me daNDaM gR^ihNiiyaad.h, amitraaTavy.abhuumy.anR^itushhu vaa vaasayed.h, aphalaM vaa kuryaad iti, daNDavyaasaN^gaapadeshena na enaM anugR^ihNiiyaat.h
##07.8.29## evaM avashyaM tvanugrahiitavye tatkaalasahaM asmai daNDaM dadyaat.h
##07.8.30## aasamaapteshcha enaM vaasayed.h yodhayechcha balavyasanebhyashcha rakshet.h
##07.8.31## kR^itaarthaachcha saapadeshaM apasraavayet.h
##07.8.32## duushhyaamitraaTaviidaNDaM vaa.asmai dadyaat.h
##07.8.33## yaatavyena vaa sandhaaya enaM atisandadhyaat.h
##07.8.34ab## same hi laabhe sandhiH syaad.h vishhame vikramo mataH
##07.8.34chd## samahiinavishishhTaanaaM ityuktaaH sandhivikramaaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## mitrahiraNyabhuumikarmasandhayaH, tatra mitrasandhiH hiraNyasandhishcha
##07.9.01## saMhitaprayaaNe mitrahiraNyabhuumilaabhaanaaM uttara uttaro laabhaH shreyaan.h
##07.9.02## mitrahiraNye hi bhuumilaabhaad.h bhavataH, mitraM hiraNyalaabhaat.h
##07.9.03## yo vaa laabhaH siddhaH sheshhayoranyataraM saadhayati
##07.9.04## tvaM chaahaM cha mitraM labhaavahe ityevaM.aadidH samasandhiH
##07.9.05## tvaM mitram ityevaM.aadirvishhamasandhiH
##07.9.06## tayorvisheshhalaabhaad.h atisandhiH
##07.9.07## samasandhau tu yaH sampannaM mitraM mitrakR^ichchhre vaa mitraM avaapnoti so.atisandhatte
##07.9.08## aapadd.h hi sauhR^idasthairyaM utpaadayati
##07.9.09## mitrakR^ichchhre.api nityaM avashyaM anityaM vashyaM vaa iti nityaM avashyaM shreyaH, tadd.h hi anupakurvad.h api naapakaroti ityaachaaryaaH
##07.9.10## na iti kauTilyaH
##07.9.11## vashyaM anityaM shreyaH
##07.9.12## yaavad.h upakaroti taavan.h mitraM bhavati, upakaaralakshaNaM mitraM iti
##07.9.13## vashyayorapi mahaabhogaM anityaM alpabhogaM vaa nityaM iti mahaabhogaM anityaM shreyaH, mahaabhogaM anityaM alpakaalena mahad.upakurvan.h mahaanti vyayasthaanaani pratikaroti ityaachaaryaaH ||
##07.9.14## na iti kauTilyaH
##07.9.15## nityaM alpabhogaM shreyaH
##07.9.16## mahaabhogaM anityaM upakaarabhayaad.h apakraamati, upakR^itya vaa pratyaadaatuM iihate
##07.9.17## nityaM alpabhogaM saatatyaad.h alpaM upakurvan.h mahataa kaalena mahad.h upakaroti
##07.9.18## gurusamutthaM mahan.h mitraM laghusamutthaM alpaM vaa iti gurusamutthaM mahan.h mitraM prataapakaraM bhavati, yadaa cha uttishhThate tadaa kaaryaM saadhayati ityaachaaryaaH
##07.9.19## na iti kauTilyaH
##07.9.20## laghusamutthaM alpaM shreyaH
##07.9.21## lagusamutthaM alpaM mitraM kaaryakaalaM naatipaatayati daurbalyaachcha yathaa ishhTabhogyaM bhavati, na itarat.h prakR^ishhTabhaumam.h
##07.9.22## vikshiptasainyaM avashyasainyaM vaa iti vikshiptaM sainyaM shakyaM pratisaMhartuM vashyatvaad ityaachaaryaaH
##07.9.23## na iti kauTilyaH
##07.9.24## avashyasainyaM shreyaH
##07.9.25## avashyaM hi shakyaM saamaadibhirvashyaM kartuM, na itarat.h kaaryavyaasaktaM pratisaMhartum.h
##07.9.26## purushhabhogaM hiraNyabhogaM vaa mitraM iti purushhabhogaM mitraM shreyaH, prushhabhogaM mitraM prataapakaraM bhavati, yadaa cha uttishhThate tadaa kaaryaM saadhayati ityaachaaryaaH
##07.9.27## na iti kauTilyaH
##07.9.28## hiraNyabhogaM mitraM shreyaH
##07.9.29## nityo hi hiraNyena yogaH kadaachid.h daNDena
##07.9.30## daNDashcha hiraNyenaanye cha kaamaaH praapyanta iti
##07.9.31## hiraNyabhogaM bhuumibhogaM vaa mitraM iti hiraNyabhogaM gatimattvaat.h sarvavyayapratiikaarakaram ityaachaaryaaH
##07.9.32## na iti kauTilyaH
##07.9.33## mitrahiraNye hi bhuumilaabhaad.h bhavata ityuktaM purastaad.h
##07.9.34## tasmaad.h bhuumibhogaM mitraM shreya iti
##07.9.35## tulye purushhabhoge vikramaH kleshasahatvaM anuraagaH sarvabalalaabho vaa mitrakulaad.h visheshhaH
##07.9.36## tulye hiraNyabhoge praarthitaarthataa praabhuutyaM alpaprayasataa saatatyaM cha visheshhaH
##07.9.37## tatra etad.h bhavati
##07.9.38ab## nityaM vashyaM laghu.utthaanaM pitR^ipaitaamahaM mahat.h |
##07.9.38chd## advaidhyaM cha iti sampannaM mitraM shhaDguNaM uchyate
##07.9.39ab## R^ite yad.h arthaM praNayaad.h rakshyate yachcha rakshati |
##07.9.39chd## puurva upachitasambandhaM tan.h mitraM nityaM uchyate
##07.9.40ab## sarvachitramahaabhogaM trividhaM vashyaM uchyate |
##07.9.40chd## ekatobhogyubhayataH sarvatobhogi chaaparam.h
##07.9.41ab## aadaatR^i vaa daatr.api vaa jiivatyarishhu hiMsayaa |
##07.9.41chd## mitraM nityaM avashyaM taddurgaaTavy.apasaari cha
##07.9.42ab## anyato vigR^ihiitaM yallaghuvyasanaM eva vaa |
##07.9.42chd## sandhatte cha upakaaraaya tan.h mitraM vashyaM adhruvam.h
##07.9.43ab## ekaarthenaatha sambaddhaM upakaaryavikaari cha |
##07.9.43chd## mitrabhaavi bhavatyetan.h mitraM advaidhyaM aapadi
##07.9.44ab## mitrabhaavaad.h dhruvaM mitraM shatrusaadhaaraNaachchalam.h |
##07.9.44chd## na kasyachid.h udaasiinaM dvayorubhayabhaavi tat.h
##07.9.45ab## vijigiishhoramitraM yan.h mitraM antardhitaaM gatam.h |
##07.9.45chd## upakaare.anivishhTaM vaa.ashaktaM vaa.anupakaari tat.h
##07.9.46ab## priyaM parasya vaa rakshyaM puujyaM sambaddhaM eva vaa |
##07.9.46chd## anugR^ihNaati yan.h mitraM shatrusaadhaaraNaM hi tat.h
##07.9.47ab## prakR^ishhTabhaumaM santushhTaM balavachchaalasaM cha yat.h |
##07.9.47chd## udaasiinaM bhavatyetad.h vyasanaad.h avamaanitam.h
##07.9.48ab## arernetushcha yad.h vR^iddhiM daurbalyaad.h anuvartate |
##07.9.48chd## ubhayasyaapyavidvishhTaM vidyaad.h ubhayabhaavi tat.h
##07.9.49ab## kaaraNaakaaraNadhvastaM kaaraNaakaaraNaagatam.h |
##07.9.49chd## yo mitraM samupeksheta sa mR^ityuM upaguuhati
##07.9.50## kshipraM alpo laabhashchiraan.h mahaan.h iti vaa kshipraM alpo laabhaH kaaryadeshakaalasaMvaadakaH shreyaan.h ityaachaaryaaH
##07.9.51## na iti kauTilyaH
##07.9.52## chiraad.h avinipaatii biijasadharmaa mahaamllaabhaH shreyaan.h, viparyaye puurvaH
##07.9.53ab## evaM dR^ishhTvaa dhruve laabhe laabhaaMshe cha guNa udayam.h |
##07.9.53chd## svaarthasiddhiparo yaayaat.h saMhitaH saamavaayikaiH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## mitrahiraNyabhuumikarmasandhayaH, tatra bhuumisandhiH
##07.10.01## tvaM chaahaM cha bhuumiM labhaavahe iti bhuumisandhiH
##07.10.02## tayoryaH pratyupasthitaarthaH sampannaaM bhuumiM avaapnoti so.atisandhatte
##07.10.03## tulye sampannaalaabhe yo balavantaM aakramya bhuumiM avaapnoti so.atisandhatte
##07.10.04## bhuumilaabhaM shatrukarshanaM prataapaM cha hi praapnoti
##07.10.05## durbalaadbhuumilaabhe satyaM saukaryaM bhavati
##07.10.06## durbala eva cha bhuumilaabhaH, tatsaamantashcha mitraM amitrabhaavaM gachchhati
##07.10.07## tulye baliiyastve yaH sthitashatruM utpaaTya bhuumiM avaapnoti so.atisandhatte
##07.10.08## durgaavaaptirhi svabhuumirakshaNaM amitraaTaviipratishhedhaM cha karoti
##07.10.09## chalaamitraadbhuumilaabhe shakyasaamantato visheshhaH
##07.10.10## durbalasaamantaa hi kshipraapyaayanayogakshemaa bhavati
##07.10.11## vipariitaa balavat.h saamantaa koshadaNDaavachchhedanii cha bhuumirbhavati
##07.10.12## sampannaa nityaamitraa mandaguNaa vaa bhuumiranityaamitraa iti sampannaa nityaamitraa shreyasii bhuumiH sampannaa hi koshadaNDau sampaadayati, tau chaamitrapratighaatakau ityaachaaryaaH
##07.10.13## na iti kauTilyaH
##07.10.14## nityaamitraalaabhe bhuuyaan.h shatrulaabho bhavati
##07.10.15## nityashcha shatrurupakR^ite chaapakR^ite cha shatrureva bhavati, anityaH tu shatrurupakaaraad.h anapakaaraad.h vaa shaamyati
##07.10.16## yasyaa hi bhuumerbahudurgaashchoragaNairmlechchhaaTaviibhirvaa nityaavirahitaaH pratyantaaH saa nityaamitraa, viparyaye tvanityaamitraa
##07.10.17## alpaa pratyaasannaa mahatii vyavahitaa vaa bhuumiriti alpaa pratyaasannaa shreyasii
##07.10.18## sukhaa hi praaptuM paalayituM abhisaarayituM cha bhavati
##07.10.19## vipariitaa vyavahitaa
##07.10.20## vyavahitayorapi daNDadhaaraNaa.a.atmadhaaraNaa vaa bhuumiriti aatmadhaaraNaa shreyasii
##07.10.21## saa hi svasamutthaabhyaaM koshadaNDaabhyaaM dhaaryate
##07.10.22## vipariitaa daNDadhaaraNaa daNDasthaanam.h
##07.10.23## baalishaat.h praaGYaad.h vaa bhuumilaabha iti baalishaadbhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.24## supraapyaa.anupaalyaa hi bhavati, apratyaadeyaa cha
##07.10.25## vipariitaa praaGYaad.h anuraktaa
##07.10.26## piiDaniiya uchchhedaniiyayoruchchhedaniiyaad.h bhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.27## uchchhedaniiyo hyanapaashrayo durbalaapaashrayo vaa.abhiyuktaH koshadaNDaavaadaayaapasartukaamaH prakR^itibhiH tyajyate, na piiDaniiyo durgamitrapratishhTabdhaH
##07.10.28## durgapratishhTabdhayorapi sthalanadiidurgiiyaabhyaaM sthaladurgiiyaad.h bhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.29## sthaaleyaM hi surodhaavamardaavaskandaM anihshraavishatru cha
##07.10.30## nadiidurgaM tu dviguNakleshakaraM, udakaM cha paatavyaM vR^ittikaraM chaamitrasya
##07.10.31## nadiiparvatadurgiiyaabhyaaM nadiidurgiiyaad.h bbhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.32## nadiidurgaM hi hastistambhasaN^kramasetubandhanaubhiH saadhyaM anityagaambhiiryaM avasraavyudakaM cha
##07.10.33## paarvataM tu sv.aarakshaM duruparodhi kR^ichchhraarohaNaM, bhagne cha ekasminna sarvavadhaH, shilaavR^ikshapramokshashcha mahaa.apakaariNaam.h
##07.10.34## nimnasthalayodhibhyo nimnayodhibhyo bhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.35## nimnayodhino hyuparuddhadeshakaalaaH, sthalayodhinaH tu sarvadeshakaalayodhinaH
##07.10.36## khanakaakaashayodhibhyaH khanakebhyo bhuumilaabhaH shreyaan.h
##07.10.37## khanakaa hi khaatena shastreNa cha ubhayathaa yudhyante, shastreNa evaakaashayodhinaH
##07.10.38ab## evaMvidhyebhyaH pR^ithiviiM labhamaano.arthashaastravit.h |
##07.10.38chd## saMhitebhyaH parebhyashcha visheshhaM adhigachchhati  (iti) 


 ##  Chapt |  ## mitrahiraNyabhuumikarmasa.ndhayaH - tatra anavasitasa.ndhiH
##07.11.01## tvaM chaahaM cha shuunyaM niveshayaavahe ityanavasitasandhiH
##07.11.02## tayoryaH pratyupasthitaartho yathaa uktaguNaaM bhuumiM niveshayati so.atisandhatte
##07.11.03## tatraapi sthalaM audakaM vaa iti mahataH sthalaad.h alpaM audakaM shreyaH, saatatyaad.h avasthitatvaachcha phalaanaam.h
##07.11.04## sthalayorapi prabhuutapuurvaaparasasyaM alpavarshhapaakaM asaktaarambhaM shreyaH
##07.11.05## audakayorapi dhaanyavaapaM adhaanyavaapaatshreyaH
##07.11.06## tayoralpabahutve dhaanyakaantaad.h alpaan.h mahad.h adhaanyakaantaM shreyaH
##07.11.07## mahatyavakaashe hi sthaalyaashchaanuupyaashchoshhadhayo bhavanti
##07.11.08## durgaadiini cha karmaaNi prabhuutyena kriyante
##07.11.09## kR^itrimaa hi bhuumiguNaaH
##07.11.10## khanidhaanyabhogayoH khanibhogaH koshakaraH, dhaanyabhogaH koshakoshhThaagaarakaraH
##07.11.11## dhaanyamuulaa hi durgaadiinaaM karmaNaaM aarambhaaH
##07.11.12## mahaavishhayavikrayo vaa khanibhogaH shreyaan.h
##07.11.13## dravyahastivanabhogayordravyavanabhogaH sarvakarmaNaaM yoniH prabhuutanidhaanakshamashcha, vipariito hastivanabhogaH ityaachaaryaaH
##07.11.14## na iti kauTilyaH
##07.11.15## shakyaM dravyavanaM anekaM anekasyaaM bhuumau vaapayituM, na hastivanam.h
##07.11.16## hastipradhaano hi paraaniikavadha iti
##07.11.17## vaaristhalapathabhogayoranityo vaaripathabhogaH, nityaH sthalapathabhogaH
##07.11.18## bhinnamanushhyaa shreNiimanushhyaa vaa bhuumiriti bhinnamanushhyaa shreyasii
##07.11.19## bhinnamanushhyaa bhogyaa bhavati, anupajaapyaa chaanyeshhaaM, anaapatsahaa tu
##07.11.20## vipariitaa shreNiimanushhyaa, kope mahaadoshhaa
##07.11.21## tasyaaM chaaturvarNyaniveshe sarvabhogasahatvaad.h avaravarNapraayaa shreyasii, baahulyaad.h dhruvatvaachcha kR^ishhyaaH karshhakavatii, kR^ishhyaashchaanyeshhaaM chaarambhaaNaaM prayojakatvaat.h gorakshakavatii, paNyanichaya.R^iNaanugrahaad.h aaDhyavaNigvatii
##07.11.22## bhuumiguNaanaaM apaashrayaH shreyaan.h
##07.11.23## durgaapaashrayaa purushhaapaashrayaa vaa bhuumiriti purushhaapaashrayaa shreyasii
##07.11.24## purushhavad.h dhi raajyam.h
##07.11.25## apurushhaa gaurvandhyeva kiM duhiita
##07.11.26## mahaakshayavyayaniveshaaM tu bhuumiM avaaptukaamaH puurvaM eva kretaaraM paNeta durbalaM araajabiijinaM nirutsaahaM apakshaM anyaayavR^ittiM vyasaninaM daivapramaaNaM yatkiJNchanakaariNaM vaa
##07.11.27## mahaakshayavyayaniveshaayaaM hi bhuumau durbalo raajabiijii nivishhTaH sagandhaabhiH prakR^itibhiH saha kshayavyayenaavasiidati
##07.11.28## balavaan.h araajabiijii kshayavyayabhayaad.h asagandhaabhiH prakR^itibhiH tyajyate
##07.11.29## nirutsaahaH tu daNDavaan.h api daNDasyaapraNetaa sadaNDaH kshayavyayenaavabhajyate
##07.11.30## koshavaan.h apyapakshaH kshayavyayaanugrahahiinatvaanna kutashchit.h praapnoti
##07.11.31## anyaayavR^ittirnivishhTaM apyutthaapayet.h
##07.11.32## sa kathaM anivishhTaM niveshayet.h
##07.11.33## tena vyasanii vyaakhyaataH
##07.11.34## daivapramaaNo maanushhahiino niraarambho vipannakarmaarambho vaa.avasiidati
##07.11.35## yatkiJNchanakaarii na kiJNchid.h aasaadayati
##07.11.36## sa cha eshhaaM paapishhThatamo bhavati
##07.11.37## yatkiJNchid.aarabhamaaNo hi vijigiishhoH kadaachichchhidraM aasaadayed ityaachaaryaaH
##07.11.38## yathaa chhidraM tathaa vinaashaM apyaasaadayed.h iti kauTilyaH
##07.11.39## teshhaaM alaabhe yathaa paarshhNigraaha upagrahe vakshyaamaH tathaa bhuumiM avasthaapayet.h
##07.11.40## ityabhihitasandhiH
##07.11.41## guNavatiiM aadeyaaM vaa bhuumiM balavataa krayeNa yaachitaH sandhiM avasthaapya dadyaat.h
##07.11.42## ityanibhR^itasandhiH
##07.11.43## samena vaa yaachitaH kaaraNaM avekshya dadyaat.h pratyaadeyaa me bhuumirvashyaa vaa, anayaa pratibaddhaH paro me vashyo bhavishhyati bhuumivikrayaad.h vaa mitrahiraNyalaabhaH kaaryasaamarthyakaro me bhavishhyati iti
##07.11.44## tena hiinaH kretaa vyaakhyaataH
##07.11.45ab## evaM mitraM hiraNyaM cha sajanaaM ajanaaM cha gaam.h |
##07.11.45chd## labhamaano.atisandhatte shaastravit.h saamavaayikaan.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## mitrahiraNyabhuumikarmasa.ndhayaH, tatra karmasa.ndhiH
##07.12.01## tvaM chaahaM cha durgaM kaarayaavahe iti karmasandhiH
##07.12.02## tayoryo daivakR^itaM avishhahyaM alpavyayaarambhaM durgaM kaarayati so.atisandhatte
##07.12.03## tatraapi sthalanadiiparvatadurgaaNaaM uttara uttaraM shreyaH
##07.12.04## setubandhayorapyaahaarya udakaat.h saha udakaH shreyaan.h
##07.12.05## saha udakayorapi prabhuutavaapasthaanaH shreyaan.h
##07.12.06## dravyavanayorapi yo mahatsaaravaddravyaaTaviikaM vishhayaante nadiimaatR^ikaM dravyavanaM chhedayati so.atisandhatte
##07.12.07## nadiimaatR^ikaM hi sv.aajiivaM apaashrayashchaapadi bhavati
##07.12.08## hastivanayorapi yo bahushuuramR^igaM durbalaprativeshaM.anantaavakleshi vishhayaante hastivanaM badhnaati so.atisandhatte
##07.12.09## tatraapi bahukuNThaalpashuurayoH alpashuuraM shreyaH, shuureshhu hi yuddhaM, alpaaH shuuraa bahuun.h ashuuraan.h bhaJNjanti, te bhagnaaH svasainyaavaghaatino bhavanti ityaachaaryaaH
##07.12.10## na iti kauTilyaH
##07.12.11## kuNThaa bahavaH shreyaaMsaH, skandhaviniyogaad.h anekaM karma kurvaaNaaH sveshhaaM apaashrayo yuddhe, pareshhaaM durdharshhaa vibhiishhaNaashcha
##07.12.12## bahushhu hi kuNTheshhu vinayakarmaNaa shakyaM shauryaM aadhaatuM, na tvevaalpeshhu shuureshhu bahutvaM iti
##07.12.13## khanyorapi yaH prabhuutasaaraaM adurgamaargaaM alpavyayaarambhaaM khaniM khaanayati, so.atisandhatte
##07.12.14## tatraapi mahaasaaraM alpaM alpasaaraM vaa prabhuutaM iti mahaasaaraM alpaM shreyaH, vajramaNimuktaapravaalahemaruupyadhaaturhi prabhuutaM alpasaaraM atyargheNa grasate ityaachaaryaaH
##07.12.15## na iti kauTilyaH
##07.12.16## chiraad.h alpo mahaasaarasya kretaa vidyate, prabhuutaH saatatyaad.h alpasaarasya
##07.12.17## etena vaNikpatho vyaakhyaataH
##07.12.18## tatraapi vaaristhalapathayorvaaripathaH shreyaan.h, alpavyayavyaayaamaH prabhuutapaNya udayashcha ityaachaaryaaH
##07.12.19## na iti kauTilyaH
##07.12.20## samruddhagatirasaarvakaalikaH prakR^ishhTabhayayonirnishhpratiikaarashcha vaaripathaH, vipariitaH sthalapathaH
##07.12.21## vaaripathe tu kuulasamyaanapathayoH kuulapathaH paNyapattanabaahulyaatshreyaan.h, nadiipatho vaa, saatatyaad.h vishhahyaabaadhatvaachcha
##07.12.22## sthalapathe.api haimavato dakshiNaapathaatshreyaan.h, hasty.ashvagandhadantaajinaruupyasuvarNapaNyaaH saaravattaraaH ityaachaaryaaH
##07.12.23## na iti kauTilyaH
##07.12.24## kambalaajinaashvapaNyavarjaaH shaN^khavajramaNimuktaasuvarNapaNyaashcha prabhuutataraa dakshiNaapathe
##07.12.25## dakshiNaapathe.api bahukhaniH saarapaNyaH prasiddhagatiralpavyayavyaayaamo vaa vaNikpathaH shreyaan.h, prabhuutavishhayo vaa phalgupuNyaH
##07.12.26## tena puurvaH pashchimashcha vaNikpatho vyaakhyaataH
##07.12.27## tatraapi chakrapaadapathayoshchakrapatho vipulaarambhatvaatshreyaan.h, deshakaalasambhaavano vaa khara ushhTrapathaH
##07.12.28## aabhyaaM aMsapatho vyaakhyaataH
##07.12.29## parakarma udayo netuH kshayo vR^iddhirviparyaye
##07.12.30## tulye karmapathe sthaanaM GYeyaM svaM vijigiishhuNaa
##07.12.31## alpaagamaativyayataa kshayo vR^iddhirviparyaye
##07.12.32## samaayavyayataa sthaanaM karmasu GYeyaM aatmanaH
##07.12.33## tasmaad.h alpavyayaarambhaM durgaadishhu mahaa udayam.h
##07.12.34## karma labdhvaa vishishhTaH syaad.h ityuktaaH karmasandhayaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## paarshhNigraahchintaa
##07.13.01## saMhatyaarivijigiishhvoramitrayoH paraabhiyoginoH paarshhNiM gR^ihNatoryaH shaktisampannasya paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.02## shaktisampanno hyamitraM uchchhidya paarshhNigraahaM uchchhindyaat.h, na hiinashaktiralabdhalaabhaH
##07.13.03## shaktisaamye yo vipulaarambhasya paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.04## vipulaarambho hyamitraM uchchhidya paarshhNigraahaM uchchhindyaat.h, naalpaarambhaH saktachakraH
##07.13.05## aarambhasaamye yaH sarvasandohena prayaatasya paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.06## shuunyamuulo hyasya sukaro bhavati, naikadeshabalaprayaataH kR^itapaarshhNipratividhaanaH
##07.13.07## bala upaadaanasaamye yashchalaamitraM prayaatasya paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.08## chalaamitraM prayaato hi sukhenaavaaptasiddhiH paarshhNigraahaM uchchhindyaat.h, na sthitaamitraM prayaataH
##07.13.09## asau hi durgapratihataH paarshhNigraahe cha pratinivR^ittaH sthitenaamitreNaavagR^ihyate
##07.13.10## tena puurve vyaakhyaataaH
##07.13.11## shatrusaamye yo dhaarmikaabhiyoginaH paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.12## dhaarmikaabhiyogii hi sveshhaaM pareshhaaM cha dveshhyo bhavati, adhaarmikaabhiyogii sampriyaH
##07.13.13## tena muulaharataadaatvikakadaryaabhiyoginaaM paarshhNigrahaNaM vyaakhyaatam.h
##07.13.14## mitraabhiyoginoH paarshhNigrahaNe ta eva hetavaH
##07.13.15## mitraM amitraM chaabhiyuJNjaanayoryo mitraabhiyoginaH paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.16## mitraabhiyogii hi sukhenaavaaptasiddhiH paarshhNigraahaM uchchhindyaat.h
##07.13.17## sukaro hi mitreNa sandhirnaamitreNa
##07.13.18## mitraM amitraM cha uddharatoryo.amitra uddhaariNaH paarshhNiM gR^ihNaati so.atisandhatte
##07.13.19## vR^iddhamitro hyamitra uddhaarii paarshhNigraahaM uchchhindyaat.h, na itaraH svapaksha upaghaatii
##07.13.20## tayoralabdhalaabhaapagamane yasyaamitro mahato laabhaad.h viyuktaH kshayavyayaadhiko vaa sa paarshhNigraaho.atisandhatte
##07.13.21## labdhalaabhaapagamane yasyaamitro laabhena shaktyaa hiinaH sa paarshhNigraaho.atisandhatte, yasya vaa yaatavyaH shatrorvigrahaapakaarasamarthaH syaat.h
##07.13.22## paarshhNigraahayorapi yaH shakyaarambhabala upaadaanaadhikaH sthitashatruH paarshvasthaayii vaa so.atisandhatte
##07.13.23## paarshvasthaayii hi yaatavyaabhisaaro muulaabaadhakashcha bhavati, muulaabaadhaka eva pashchaatsthaayii
##07.13.24ab## paarshhNigraahaaH trayo GYeyaaH shatroshcheshhTaanirodhakaaH |
##07.13.24chd## saamantaH pR^ishhThato vargaH prativeshau cha paarshvayoH
##07.13.25ab## arernetushcha madhyastho durbalo.antardhiruchyate |
##07.13.25chd## pratighaato balavato durgaaTavy.apasaaravaan.h
##07.13.26## madhyamaM tvarivijigiishhvorlipsamaanayormadhyamasya paarshhNiM gR^ihNatorlabdhalaabhaapagamane yo madhyamaM mitraad.h viyojayatyamitraM cha mitraM aapnoti so.atisandhatte
##07.13.27## sandheyashcha shatrurupakurvaaNo, na mitraM mitrabhaavaad.h utkraantam.h
##07.13.28## tena udaasiinalipsaa vyaakhyaataa
##07.13.29## paarshhNigrahaNaabhiyaanayoH tu mantrayuddhaad.h abhyuchchayaH
##07.13.30## vyaayaamayuddhe hi kshayavyayaabhyaaM ubhayoravR^iddhiH
##07.13.31## jitvaa.api hi kshiNadaNDakoshaH paraajito bhavati ityaachaaryaaH
##07.13.32## na iti kauTilyaH
##07.13.33## sumahataa.api kshayavyayena shatruvinaasho.abhyupagantavyaH
##07.13.34## tulye kshayavyaye yaH purastaad.h duushhyabalaM ghaatayitvaa nihshalyaH pashchaad.h vashyabalo yudhyeta so.atisandhatte
##07.13.35## dvayorapi purastaad.h duushhyabalaghaatinoryo bahulataraM shaktimattaraM atyantaduushhyaM cha ghaatayet.h so.atisandhatte
##07.13.36## tenaamitraaTaviibalaghaato vyaakhyaataH
##07.13.37ab## paarshhNigraaho.abhiyoktaa vaa yaatavyo vaa yadaa bhavet.h |
##07.13.37chd## vijigiishhuH tadaa tatra netraM etat.h samaacharet.h
##07.13.38ab## paarshhNigraaho bhavennetaa shatrormitraabhiyoginaH |
##07.13.38chd## vigraahya puurvaM aakrandaM paarshhNigraahaabhisaariNaa
##07.13.39ab## aakrandenaabhiyuJNjaanaH paarshhNigraahaM nivaarayet.h |
##07.13.39chd## tathaa.a.akrandaabhisaareNa paarshhNigraahaabhisaariNam.h
##07.13.40ab## arimitreNa mitraM cha purastaad.h avaghaTTayet.h |
##07.13.40chd## mitramitraM areshchaapi mitramitreNa vaarayet.h
##07.13.41ab## mitreNa graahayet.h paarshhNiM abhiyukto.abhiyoginaH |
##07.13.41chd## mitramitreNa chaakrandaM paarshhNigraahaannivaarayet.h
##07.13.42ab## evaM maNDalaM aatmaarthaM vijigiishhurniveshayet.h |
##07.13.42chd## pR^ishhThatashcha purastaachcha mitraprakR^itisampadaa
##07.13.43ab## kR^itsne cha maNDale nityaM duutaan.h guuDhaaMshcha vaasayet.h |
##07.13.43chd## mitrabhuutaH sapatnaanaaM hatvaa hatvaa cha saMvR^itaH
##07.13.44ab## asaMvR^itasya kaaryaaNi praaptaanyapi visheshhataH |
##07.13.44chd## nihsaMshayaM vipadyante bhinnaplava iva udadhau  (iti) 


 ##  Chapt |  ## hiinashaktipuuraNam.h
##07.14.01## saamavaayikairevaM abhiyukto vijigiishhuryaH teshhaaM pradhaanaH taM bruuyaat.h tvayaa me sandhiH, idaM hiraNyaM, ahaM cha mitraM, dviguNaa te vR^iddhiH, naarhasyaatmakshayeNa mitramukhaan.h amitraan.h vardhayituM, ete hi vR^iddhaaH tvaaM eva paribhavishhyanti iti
##07.14.02## bhedaM vaa bruuyaat.h anapakaaro yathaa.ahaM etaiH sambhuuyaabhiyuktaH tathaa tvaaM apyete saMhitabalaaH svasthaa vyasane vaa.abhiyokshyante, balaM hi chittaM vikaroti, tad.h eshhaaM vighaataya iti
##07.14.03## bhinneshhu pradhaanaM upagR^ihya hiineshhu vikramayet.h, hiinaan.h anugraahya vaa pradhaane, yathaa vaa shreyo.abhimanyeta tathaa
##07.14.04## vairaM vaa parairgraahayitvaa visaMvaadayet.h
##07.14.05## phalabhuuyastvena vaa pradhaanaM upajaapya sandhiM kaarayet.h
##07.14.06## atha ubhayavetanaaH phalabhuuyastvaM darshayantaH saamavaayikaan.h atisaMhitaaH stha ityuddduushhayeyuH
##07.14.07## dushhTeshhu sandhiM duushhayet.h
##07.14.08## atha ubhayavetanaa bhuuyo bhedaM eshhaaM kuryuH evaM tad.h yad.h asmaabhirdarshitam iti
##07.14.09## bhinneshhvanyatama upagraheNa cheshhTeta
##07.14.10## pradhaanaabhaave saamavaayikaanaaM utsaahayitaaraM sthirakarmaaNaM anuraktaprakR^iktiM lobhaad.h bhayaad.h vaa saN^ghaataM upaagataM vijigiishhorbhiitaM raajyapratisambaddhaM mitraM chalaamitraM vaa puurvaan.h uttaraabhaave saadhayet.h - utsaahayitaaraM aatmanisargeNa, sthirakarmaaNaM saantvapraNipaatena, anuraktaprakR^itiM kanyaadaanayaapanaabhyaaM, lubdhaM aMshadvaiguNyena, bhiitaM ebhyaH koshadaNDaanugraheNa, svato bhiitaM vishvaasya pratibhuupradaanena, raajyapratisambaddhaM ekiibhaava upagamanena, mitraM ubhayataH priyahitaabhyaaM, upakaaratyaagena vaa, chalaamitraM avadhR^itaM anapakaara upakaaraabhyaam.h
##07.14.11## yo vaa yathaa.ayogaM bhajeta taM tathaa saadhayet.h, saamadaanabhedadaNDairvaa yathaa.a.apatsu vyaakhyaasyaamaH
##07.14.12## vyasana upaghaatatvarito vaa koshadaNDaabhyaaM deshe kaale kaarye vaa.avadhR^itaM sandhiM upeyaat.h
##07.14.13## kR^itasandhirhiinaM aatmaanaM pratikurviita
##07.14.14## pakshe hiino bandhumitrapakshaM kurviita, durgaM avishhahyaM vaa
##07.14.15## durgamitrapratishhTabdho hi sveshhaaM pareshhaaM cha puujyo bhavati
##07.14.16## mantrashaktihiinaH praaGYapurushha upachayaM vidyaavR^iddhasamyogaM vaa kurviita
##07.14.17## tathaa hi sadyaH shreyaH praapnoti
##07.14.18## prabhaavahiinaH prakR^itiyogakshemasiddhau yateta
##07.14.19## janapadaH sarvakarmaNaaM yoniH, tataH prabhaavaH
##07.14.20## tasya sthaanaM aatmanashchaapadi durgam.h
##07.14.21## setubandhaH sasyaanaaM yoniH
##07.14.22## nityaanushhakto hi varshhaguNalaabhaH setuvaapeshhu
##07.14.23## vaNikpathaH paraatisandhaanasya yoniH
##07.14.24## vaNikpathena hi daNDaguuDhapurushhaatinayanaM shastraavaraNayaanavaahanakrayashcha kriyate, pravesho nirNayanaM cha
##07.14.25## khaniH saN^graama upakaraNaanaaM yoniH, dravyavanaM durgakarmaNaaM yaanarathayoshcha, hastivanaM hastinaaM, gavaashvakhara ushhTraaNaaM cha vrajaH
##07.14.26## teshhaaM alaabhe bandhumitrakulebhyaH samaarjanam.h
##07.14.27## utsaahahiinaH shreNiipraviirapurushhaaNaaM choragaNaaTavikamlechchhajaatiinaaM paraapakaariNaaM guuDhapurushhaaNaaM cha yathaalaabbhaM upachayaM kurviita
##07.14.28## paramishraapratiikaaraM aabaliiyasaM vaa pareshhu prayuJNjiita
##07.14.29ab## evaM paksheNa mantreNa dravyeNa cha balena cha |
##07.14.29chd## sampannaH pratinirgachchhet.h paraavagrahaM aatmanaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## vigR^ihya uparodhahetavaH - daNDa upanatavR^ittam.h
##07.15.01## durbalo raajaa balavataa.abhiyuktaH tadvishishhTabalaM aashrayeta yaM itaro mantrashaktyaa naatisandadhyaat.h
##07.15.02## tulyamantrashaktiinaaM aayattasampado vR^iddhasamyogaad.h vaa visheshhaH
##07.15.03## vishishhTabalaabhaave samabalaiH tulyabalasaN^ghairvaa balavataH sambhuuya tishhThed.h yaanna mantraprabhaavashaktibhyaaM atisandadhyaat.h
##07.15.04## tulyamantraprabhaavashaktiinaaM vipulaarambhato visheshhaH
##07.15.05## samabalaabhaave hiinabalaiH shuchibhirutsaahibhiH pratyaniikabhuutairbalavataH sambhuuya tishhThed.h yaanna mantraprabhaava utsaahashaktibhiratisandadhyaat.h
##07.15.06## tulya utsaahashaktiinaaM svayuddhabhuumilaabhaad.h visheshhaH
##07.15.07## tulyabhuumiinaaM svayuddhakaalalaabhaad.h visheshhaH
##07.15.08## tulyadeshakaalaanaaM yugyashastraavaraNato visheshhaH
##07.15.09## sahaayaabhaave durgaM aashrayeta yatraamitraH prabhuutasainyo.api bhaktayavasa indhana udaka uparodhaM na kuryaat.h svayaM cha kshayavyayaabhyaaM yujyeta
##07.15.10## tulyadurgaaNaaM nichayaapasaarato visheshhaH
##07.15.11## nichayaapasaarasampannaM hi manushhyadurgaM ichchhed.h iti kauTilyaH
##07.15.12a## tad.h ebhiH kaarNairaashrayeta - paarshhNigraahaM aasaaraM madhyamaM udaasiinaM vaa pratipaadayishhyaami, saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhaanaaM anyatamenaasya raajyaM haarayishhyaami ghaatayishhyaami vaa -
##07.15.12b## kR^ityapaksha upagraheNa vaa.asya durge raashhTre skandhaavaare vaa kopaM samutthaapayishhyaami, shastraagnirasapraNidhaanairaupanishhadikairvaa yathaa ishhTaM aasannaM hanishhyaami -
##07.15.12ch## svayaM.adhishhThitena vaa yogapraNidhaanena kshayavyayaM enaM upaneshhyaami, kshayavyayapravaasa upatapte vaa.asya mitravarge sainye vaa krameNa upajaapaM praapsyaami -
##07.15.12d## viivadhaasaaraprasaaravadhena vaa.asya skandhaavaaraavagrahaM karishhyaami, daNDa upanayena vaa.asya randhraM utthaapya sarvasandohena praharishhyaami, pratihata utsaahena vaa yathaa ishhTaM sandhiM avaapsyaami, mayi pratibaddhasya vaa sarvataH kopaaH samutthaasyanti -
##07.15.12e## niraasaaraM vaa.asya muulaM mitraaTaviidaNDairuddhaatayishhyaami, mahato vaa deshasya yogakshemaM ihasthaH paalayishhyaami, svavikshiptaM mitravikshiptaM vaa me sainyaM ihasthasya ekasthaM avishhahyaM bhavishhyati, nimnakhaataraatriyuddhavishaaradaM vaa me sainyaM pathyaabaadhamuktaM aasanne karma karishhyati -
##07.15.12f## viruddhadeshakaalaM ihaagato vaa svayaM eva kshayavyayaabhyaaM na bhavishhyati, mahaakshayavyayaabhigamyo.ayaM desho durgaaTavy.apasaarabaahulyaat.h -
##07.15.12g## pareshhaaM vyaadhipraayaH sainyavyaayaamaanaaM alabdhabhaumashcha, taM aapadgataH pravekshyati, pravishhTo vaa na nirgamishhyati iti
##07.15.13## kaaraNaabhaave balasamuchchhraye vaa parasya durgaM unmuchyaapagachchhet.h
##07.15.14## agnipataN^gavad.h amitre vaa pravishet.h
##07.15.15## anyatarasiddhirhi tyaktaatmano bhavati ityaachaaryaaH
##07.15.16## na iti kauTilyaH
##07.15.17## sandheyataaM aatmanaH parasya cha upalabhya sandadhiita
##07.15.18## viparyaye vikrameNa sandhiM apasaaraM vaa lipseta
##07.15.19## sandheyasya vaa duutaM preshhayet.h
##07.15.20## tena vaa preshhitaM arthamaanaabhyaaM satkR^itya bruuyaat.h idaM raaGYaH paNyaagaaraM, idaM deviikumaaraaNaaM, deviikumaaravachanaat.h, idaM raajyaM ahaM cha tvad.arpaNaH iti
##07.15.21## labdhasaMshrayaH samayaachaarikavad.h bhartari varteta
##07.15.22## durgaadiini cha karmaaNi aavaahavivaahaputraabhishhekaashvapaNyahastigrahaNasattrayaatraavihaaragamanaani chaanuGYaataH kurviita
##07.15.23## svabhuumy.avasthitaprakR^itisandhiM upaghaataM apasR^iteshhu vaa sarvaM anuGYaataH kurviita
##07.15.24## dushhTapaurajaanapado vaa nyaayavR^ittiranyaaM bhuumiM yaacheta
##07.15.25## dushhyavad.h upaaMshudaNDena vaa pratikurviita
##07.15.26## uchitaaM vaa mitraad.h bhuumiM diiyamaanaaM na pratigR^ihNiiyaat.h
##07.15.27## mantripurohitasenaapatiyuvaraajaanaaM anyatamaM adR^ishyamaane bhartari pashyet.h, yathaashakti cha upakuryaat.h
##07.15.28## daivatasvastivaachaneshhu tatparaa aashishho vaachayet.h
##07.15.29## sarvatraatmanisargaM guNaM bruuyaat.h
##07.15.30ab## samyuktabalavatsevii viruddhaH shaN^kitaadibhiH |
##07.15.30chd## varteta daNDa upanato bhartaryevaM avasthitaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## daNDa upanaayivR^ittam.h
##07.16.01## anuGYaatasandhipaNa udvegakaraM balavaan.h vijigiishhamaaNo yataH svabhuumiH sva.R^ituvR^ittishcha svasainyaanaaM, adurgaapasaaraH shatrur.apaarshhNiranaasaarashcha, tato yaayaat.h
##07.16.02## viparyaye kR^itapratiikaaro yaayaat.h
##07.16.03## saamadaanaabhyaaM durbalaan.h upanamayet.h, bhedadaNDaabhyaaM balavataH
##07.16.04## niyogavikalpasamuchchayaishcha upaayaanaaM anantara ekaantaraaH prakR^itiiH saadhayet.h
##07.16.05## graamaaraNya upajiivivrajavaNikpathaanupaalanaM ujjhitaapasR^itaapakaariNaaM chaarpaNaM iti saantvaM aacharet.h
##07.16.06## bhuumidravyakanyaadaanaM abhayasya cha iti daanaM aacharet.h
##07.16.07## saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhaanaaM anyatama upagraheNa koshadaNDabhuumidaayayaachanaM iti bhedaM aacharet.h
##07.16.08## prakaashakuuTatuushhNiiMyuddhadurgalambha upaayairamitrapragrahaNaM iti daNDaM aacharet.h
##07.16.09## evaM utsaahavato daNDa upakaariNaH sthaapayet.h, svaprabhaavavataH kosha upakaariNaH, praGYaavato bhuumy.upakaariNaH
##07.16.10## teshhaaM paNyapattanagraamakhanisaJNjaatena ratnasaaraphalgukupyena dravyahastivanavrajasamutthena yaanavaahanena vaa yad.h bahusha upakaroti tachchitrabhogam.h
##07.16.11## yad.h daNDena koshena vaa mahad.h upakaroti tan.h mahaabhogam.h
##07.16.12## yad.h daNDakoshabhuumiibhirupakaroti tat.h sarvabhogam.h
##07.16.13## yad.h amitraM ekataH pratikaroti tad.h ekatobhogi
##07.16.14## yad.h amitraM aasaaraM cha ubhayataH pratikaroti tad.h ubhayatobhogi
##07.16.15## yad.h amitraasaaraprativeshaaTavikaan.h sarvataH pratikaroti tat.h sarvatobhogi
##07.16.16a## paarshhNigraahashchaaTavikaH shatrumukhyaH shatrurvaa bhuumidaanasaadhyaH kashchid.h aasaadyeta, nirguNayaa bhuumyaa enaM upagraahayet.h, apratisambaddhayaa durgasthaM, nirupajiivyayaa.a.aTavikaM -
##07.16.16b## pratyaadeyayaa tatkuliinaM shatroH, apachchhinnayaa shatroraparuddhaM nityaamitrayaa shreNiibalaM, balavatsaamantayaa saMhatabalaM, ubhaabhyaaM yuddhe pratilomaM, -
##07.16.16ch## alabdhavyaayaamayaa utsaahinaM, shuuyayaa.aripakshiiyaM, karshitayaa.apavaahitaM, mahaakshayavyayaniveshayaa gatapratyaagataM, anapaashrayayaa pratyapasR^itaM, pareNaanadhivaasyayaa svayaM eva bhartaaraM upagraahayet.h
##07.16.17## teshhaaM mahaa upakaaraM nirvikaaraM chaanuvartayet.h
##07.16.18## pratilomaM upaaMshunaa saadhayet.h
##07.16.19## upakaariNaM upakaarashaktyaa toshhayet.h
##07.16.20## prayaasatashchaarthamaanau kuryaad.h, vyasaneshhu chaanugraham.h
##07.16.21## svayaM.aagataanaaM yathaa ishhTadarshanaM pratividhaanaM cha kuryaat.h
##07.16.22## paribhava upaghaatakutsaativaadaaMshcha eshhu na prayuJNjiita
##07.16.23## dattvaa chaabhayaM pitaa ivaanugR^ihNiiyaat.h
##07.16.24## yashchaasyaapakuryaat.h tad.h doshhaM abhivikhyaapya prakaashaM enaM ghaatayet.h
##07.16.25## para udvegakaaraNaad.h vaa daaNDakarmikavachcheshhTeta
##07.16.26## na cha hatasya bhuumidravyaputradaaraan.h abhimanyeta
##07.16.27## kulyaan.h apyasya sveshhu paatreshhu sthaapayet.h
##07.16.28## karmaNi mR^itasya putraM raajye sthaapayet.h
##07.16.29## evaM asya daNDa upanataaH putrapautraan.h anuvartante
##07.16.30## yaH tu upanataan.h hatvaa baddhvaa vaa bhuumidravyaputradaaraan.h abhimanyeta tasya udvignaM maNDalaM abhaavaaya uttishhThate
##07.16.31## ye chaasyaamaatyaaH svabhuumishhvaayattaaH te chaasya udvignaa maNDalaM aashrayante
##07.16.32## svayaM vaa raajyaM praaNaan.h vaa.asyaabhimanyante
##07.16.33ab## svabhuumishhu cha raajaanaH tasmaat.h saamnaa.anupaalitaaH |
##07.16.33chd## bhavantyanuguNaa raaGYaH putrapautraanuvartinaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## sa.ndhikarma -samaadhimokshaH
##07.17.01## shamaH sandhiH samaadhirityeko.arthaH
##07.17.02## raaGYaaM vishvaasa upagamaH shamaH sandhiH samaadhiriti
##07.17.03## satyaM shapatho vaa chalaH sandhiH, pratibhuuH pratigraho vaa sthaavaraH ityaachaaryaaH
##07.17.04## na iti kauTilyaH
##07.17.05## satyaM shapatho vaa paratra iha cha sthaavaraH sandhiH, ihaartha eva pratibhuuH pratigraho vaa balaapekshaH
##07.17.06## saMhitaaH smaH iti satyasandhaaH puurve raajaanaH satyena sandadhire
##07.17.07## tasyaatikrame shapathena agny.udakasiitaapraakaaraloshhTahastiskandhaashvapR^ishhTaratha upasthashastraratnabiijagandharasasuvarNahiraNyaanyaalebhire hanyuretaani tyajeyushcha enaM yaH shapathaM atikraamet iti
##07.17.08## shapathaatikrame mahataaM tapasvinaaM mukhyaanaaM vaa praatibhaavyabandhaH pratibhuuH
##07.17.09## tasmin.h yaH paraavagrahasamarthaan.h pratibhuvo gR^ihNaati, so.atisandhatte
##07.17.10## vipariito.atisandhiiyate
##07.17.11## bandhumukhyapragrahaH pratigrahaH
##07.17.12## tasmin.h yo duushhyaamaatyaM duushhyaapatyaM vaa dadaati, so.atisandhatte
##07.17.13## vipariito.atisandhiiyate
##07.17.14## pratigrahagrahaNavishvastasya hi parashchhidreshhu nirapekshaH praharati
##07.17.15## apatyasamaadhau tu kanyaaputradaane dadat.h tu kanyaaM atisandhatte
##07.17.16## kanyaa hyadaayaadaa pareshhaaM evaarthaayaakleshyaa(?) cha
##07.17.17## vipariitaH putraH
##07.17.18## putrayorapi yo jaatyaM praaGYaM shuuraM kR^itaastraM ekaputraM vaa dadaati so.atisandhiiyate
##07.17.19## vipariito.atisandhatte
##07.17.20## jaatyaad.h ajaatyo hi luptadaayaadasantaanatvaad.h aadhaatuM shreyaan.h, praaGYaad.h apraaGYo mantrashaktilopaat.h, shuuraad.h ashuura utsaahashaktilopaat.h, kR^itaastraad.h akR^itaastraH prahartavyasampallopaat.h, ekaputraad.h anekaputro nirapekshatvaat.h
##07.17.21## jaatyapraaGYayorjaatyaM apraaGYaM aishvaryaprakR^itiranuvartate, praaGYaM ajaatyaM mantraadhikaaraH
##07.17.22## mantraadhikaare.api vR^iddhasamyogaaj jaatyaH praaGYaM atisandhatte
##07.17.23## praaGYashuurayoH praaGYaM ashuuraM matikarmaNaaM yogo.anuvartate, shuuraM apraaGYaM vikramaadhikaaraH
##07.17.24## vikramaadhikaare.api hastinaM iva lubdhakaH praaGYaH shuuraM atisandhattesh
##07.17.25## shuurakR^itaastrayoH shuuraM akR^itaastraM vikramavyavasaayo.anuvartate, kR^itaastraM ashuuraM lakshyalambhaadhikaaraH
##07.17.26## lakshyalambhaadhikaare.api sthairyapratipatty.asammoshhaiH shuuraH kR^itaastraM atisandhatte
##07.17.27## bahv.ekaputrayorbahuputra ekaM dattvaa sheshhapratishhTabdhaH sandhiM atikraamati, na itaraH
##07.17.28## putrasarvasvadaane sandhishchet.h putraphalato visheshhaH
##07.17.29## samaphalayoH shaktaprajananato visheshhaH
##07.17.30## shaktaprajananayorapyupasthitaprajananato visheshhaH
##07.17.31## shaktimatyekaputre tu luptaputra utpattiraatmaanaM aadadhyaat.h, na cha ekaputraM iti
##07.17.32## abhyuchchiiyamaanaH samaadhimokshaM kaarayet.h
##07.17.33## kumaaraasannaaH sattriNaH kaarushilpivyaJNjanaaH karmaaNi kurvaaNaaH suruN^gayaa raatraavupakhaanayitvaa kumaaraM apahareyuH
##07.17.34## naTanartakagaayanavaadakavaagjiivanakushiilavaplavakasaubhikaa vaa puurvapraNihitaaH paraM upatishhTheran.h
##07.17.35## te kumaaraM paramparayaa upatishhTheran.h
##07.17.36## teshhaaM aniyatakaalapraveshasthaananirgamanaani sthaapayet.h
##07.17.37## tataH tadvyaJNjano vaa raatrau pratishhTheta
##07.17.38## tena ruupaajiivaa bhaaryaavyaJNjanaashcha vyaakhyaataaH
##07.17.39## teshhaaM vaa tuuryabhaaNDaphelaaM gR^ihiitvaa nirgachchhet.h
##07.17.40## suudaaraalikasnaapakasaMvaahakaastarakakalpakaprasaadhaka udakaparichaarakairvaa dravyavastrabhaaNDaphelaashayanaasanasambhogairnirhriyeta
##07.17.41## parichaarakachchhadmanaa vaa kiJNchid.h aruupavelaayaaM aadaaya nirgachchhet.h, suruN^gaamukhena vaa nishaa upahaareNa
##07.17.42## toyaashaye vaa vaaruNaM yogaM aatishhThet.h
##07.17.43## vaidehakavyaJNjanaa vaa pakvaannaphalavyavahaareNaarakshishhu rasaM upachaarayeyuH
##07.17.44## daivata upahaarashraaddhaprahavaNanimittaM aarakshishhu madanayogayuktaM annapaanaM rasaM vaa prayujyaapagachchhet.h, aarakshakaprotsaahanena vaa
##07.17.45## naagarakakushiilavachikitsakaapuupikavyaJNjanaa vaa raatrau samR^iddhagR^ihaaNyaadiipayeyuH aarakshiNaaM vaa
##07.17.46## vaidehakavyaJNjanaa vaa paNyasaMsthaaM aadiipayeyuH
##07.17.47## anyad.h vaa shariiraM nikshipya svagR^ihaM aadiipayed.h anupaatabhayaat.h
##07.17.48## tataH sandhichchhedakhaatasuruN^gaabhirapagachchhet.h
##07.17.49## kaachakumbhabhaaNDabhaaravyaJNjano vaa raatrau pratishhTheta
##07.17.50## muNDajaTilaanaaM pravaasanaanyanupravishhTo vaa raatrau tadvyaJNjanaH pratishhTheta, viruupavyaadhikaraNaaraNyacharachchhadmanaaM anyatamena vaa
##07.17.51## pretavyaJNjano vaa guuDhairnirhriyeta
##07.17.52## pretaM vaa striiveshheNaanugachchhet.h
##07.17.53## vanacharavyaJNjanaashcha enaM anyato yaantaM anyato.apadisheyuH
##07.17.54## tato.anyato gachchhet.h
##07.17.55## chakracharaaNaaM vaa shakaTavaaTairapagachchhet.h
##07.17.56## aasanne chaanupaate sattraM vaa gR^ihNiiyaat.h
##07.17.57## sattraabhaave hiraNyaM rasaviddhaM vaa bhakshyajaataM ubhayataHpanthaanaM utsR^ijet.h
##07.17.58## tato.anyato.apagachchhet.h
##07.17.59## gR^ihiito vaa saamaadibhiranupaataM atisandadhyaat.h, rasaviddhena vaa pathy.adanena
##07.17.60## vaaruNayogaagnidaaheshhu vaa shariiraM anyad.h aadhaaya shatruM abhiyuJNjiita putro me tvayaa hataH iti
##07.17.61a## upaattachchhannashastro vaa raatrau vikramya rakshishhu
##07.17.61b## shiighrapaatairapasared.h guuDhapraNihitaiH saha  (iti) 


 ##  Chapt |  ## madhyamacharitaM - udaasiinacharitaM - maNDalacharitam.h
##07.18.01## madhyamasyaatmaa tR^itiiyaa paJNchamii cha prakR^itii prakR^itayaH
##07.18.02## dvitiiyaa chaturthii shhashhThii cha vikR^itayaH
##07.18.03## tachched.h ubhayaM madhyamo.anugR^ihNiiyaat.h, vijigiishhurmadhyamaanulomaH syaat.h
##07.18.04## na ched.h anugR^ihNiiyaat.h, prakR^ity.anulomaH syaat.h
##07.18.05## madyamashched.h vijigiishhormitraM mitrabhaavi lipseta, mitrasyaatmanashcha mitraaNyutthaapya madhyamaachcha mitraaNi bhedayitvaa mitraM traayeta
##07.18.06## maNDalaM vaa protsaahayet.h atipravR^iddho.ayaM madhyamaH sarveshhaaM no vinaashaayaabhyutthitaH, sambhuuyaasya yaatraaM vihanaama iti
##07.18.07## tachchen.h maNDalaM anugR^ihNiiyaat.h, madhyamaavagraheNaatmaanaM upabR^iMhayet.h
##07.18.08## na ched.h anugR^ihNiiyaat.h, koshadaNDaabhyaaM mitraM anugR^ihya ye madhyamadveshhiNo raajaanaH parasparaanugR^ihiitaa vaa bahavaH tishhTheyuH, ekasiddhau vaa bahavaH sidhyeyuH, parasparaad.h vaa shaN^kitaa na uttishhTheran.h, teshhaaM pradhaanaM ekaM aasannaM vaa saamadaanaabhyaaM labheta
##07.18.09## dviguNo dvitiiyaM trigunaH tR^itiiyam.h
##07.18.10## evaM abhyuchchito madhyamaM avagR^ihNiiyaat.h
##07.18.11## deshakaalaatipattau vaa sandhaaya madhyamena mitrasya saachivyaM kuryaat.h, duushhyeshhu vaa karmasandhim.h
##07.18.12## karshaniiyaM vaa.asya mitraM madhyamo lipseta, pratistambhayed.h enaM ahaM tvaa traayeya iti aa karshanaat.h
##07.18.13## karshitaM enaM traayeta
##07.18.14## uchchhedaniiyaM vaa.asya mitraM madhyamo lipseta, karshitaM enaM traayeta madhyamavR^iddhibhayaat.h
##07.18.15## uchchhinnaM vaa bhuumy.anugraheNa haste kuryaad.h anyatraapasaarabhayaat.h
##07.18.16## karshaniiya uchchhedaniiyayoshchen.h mitraaNi madhyamasya saachivyakaraaNi syuH, purushhaantareNa sandhiiyeta
##07.18.17## vijigiishhorvaa tayormitraaNyavagrahasamarthaani syuH, sandhiM upeyaat.h
##07.18.18## amitraM vaa.asya madhyamo lipseta, sandhiM upeyaat.h
##07.18.19## evaM svaarthashcha kR^ito bhavati madhyamasya priyaM cha
##07.18.20## madhyamashchet.h svamitraM mitrabhaavi lipseta, purushhaantareNa sandadhyaat.h
##07.18.21## saapekshaM vaa naarhasi mitraM uchchhettum iti vaarayet.h
##07.18.22## upeksheta vaa maNDalaM asya kupyatu svapakshavadhaat iti
##07.18.23## amitraM aatmano vaa madhyamo lipseta, koshadaNDaabhyaaM enaM adR^ishyamaano.anugR^ihNiiyaat.h
##07.18.24## udaasiinaM vaa madhyamo lipseta, asmai saahaayyaM dadyaad.h udaasiinaad.h bhidyataam iti
##07.18.25## madhyama udaasiinayoryo maNDalasyaabhipretaH taM aashrayeta
##07.18.26## madhyamacharitena udaasiinacharitaM vyaakhyaatam.h
##07.18.27## udaasiinashchen.h madhyamaM lipseta, yataH shatruM atisandadhyaan.h mitrasya upakaaraM kuryaad.h udaasiinaM vaa daNDa upakaariNaM labheta tataH pariNameta
##07.18.28## evaM upabR^ihyaatmaanaM ariprakR^itiM karshayen.h mitraprakR^itiM cha upagR^ihNiiyaat.h
##07.18.29a## satyapyamitrabhaave tasyaanaatmavaannityaapakaarii shatruH shatrusaMhitaH paarshhNigraaho vaa vyasanii yaatavyo vyasane vaa neturabhiyoktaa ityaribhaavinaH, ekaarthaabhiprayaataH pR^ithag.arthaabhiprayaataH sambhuuyayaatrikaH saMhitaprayaaNikaH svaarthaabhiprayaataH saamutthaayikaH koshadaNDayoranyatarasya kretaa vikretaa vaa dvaidhiibhaavika iti mitrabhaavinaH, -
##07.18.29b## saamanto balavataH pratighaato.antardhiH prativesho vaa balavataH paarshhNigraaho vaa svayaM upanataH prataapa upanato vaa daNDa upanata iti bhR^ityabhaavinaH saamantaaH
##07.18.30## tairbhuumy.ekaantaraa vyaakhyaataaH
##07.18.31ab## teshhaaM shatruvirodhe yan.h mitraM ekaarthataaM vrajet.h |
##07.18.31chd## shaktyaa tad.anugR^ihNiiyaad.h vishhaheta yayaa param.h
##07.18.32ab## prasaadhya shatruM yan.h mitraM vR^iddhaM gachchhed.h avashyataam.h |
##07.18.32chd## saamanta ekaantaraabhyaaM tatprakR^itibhyaaM virodhayet.h
##07.18.33ab## tatkuliinaaparuddhaabhyaaM bhuumiM vaa tasya haarayet.h |
##07.18.33chd## yathaa vaa.anugrahaapekshaM vashyaM tishhThet.h tathaa charet.h
##07.18.34ab## na upakuryaad.h amitraM vaa gachchhed.h yad.h atikarshitam.h |
##07.18.34chd## tad.h ahiinaM avR^iddhaM cha sthaapayen.h mitraM arthavit.h
##07.18.35ab## arthayuktyaa chalaM mitraM sandhiM yad.h upagachchhati |
##07.18.35chd## tasyaapagamane hetuM vihanyaanna chaled.h yathaa
##07.18.36ab## arisaadhaaraNaM yad.h vaa tishhThet.h tad.h aritaH shaTham.h |
##07.18.36chd## bhedayed.h bhinnaM uchchhindyaat.h tataH shatruM anantaram.h
##07.18.37ab## udaasiinaM cha yat.h tishhThet.h saamantaiH tad.h virodhayet.h |
##07.18.37chd## tato vigrahasantaptaM upakaare niveshayet.h
##07.18.38ab## amitraM vijigiishhuM cha yat.h saJNcharati durbalam.h |
##07.18.38chd## tad.h balenaanugR^ihNiiyaad.h yathaa syaanna paraanmukham.h
##07.18.39ab## apaniiya tato.anyasyaaM bhuumau vaa samniveshayet.h |
##07.18.39chd## niveshya puurvaM tatraanyad.h daNDaanugrahahetunaa
##07.18.40ab## apakuryaat.h samarthaM vaa na upakuryaad.h yad.h aapadi |
##07.18.40chd## uchchhindyaad.h eva tanmitraM vishvasyaaN^kaM upasthitam.h
##07.18.41ab## mitravyasanato vaa.ariruttishhThed.h yo.anavagrahaH |
##07.18.41chd## mitreNa eva bhavet.h saadhyashchhaaditavyasanena saH
##07.18.41ab## amitravyasanaan.h mitraM utthitaM yad.h virajyati |
##07.18.41chd## arivyasanasiddhyaa tatshatruNaa eva prasidhyati
##07.18.42ab## vR^iddhiM kshayaM cha sthaanaM cha karshana uchchhedanaM tathaa
##07.18.42chd## sarva upaayaan.h samaadadhyaad.h etaan.h yashchaarthashaastravit.h |
##07.18.43ab## evaM anyonyasaJNchaaraM shhaaDguNyaM yo.anupashyati
##07.18.43chd## sa buddhinigalairbaddhairishhTaM kriiDati paarthivaiH  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## prakR^itivyasanavargaH
##08.1.01## vyasanayaugapadye saukaryato yaatavyaM rakshitavyaM vaa iti vyasanachintaa
##08.1.02## daivaM maanushhaM vaa prakR^itivyasanaM anayaapanayaabhyaaM sambhavati
##08.1.03## guNapraatilomyaM abhaavaH pradoshhaH prasaN^gaH piiDaa vaa vyasanam.h
##08.1.04## vyasyatyenaM shreyasa iti vyasanam.h
##08.1.05## svaamy.amaatyajanapadadurgakoshadaNDamitravyasanaanaaM puurvaM puurvaM gariiyaH ityaachaaryaaH
##08.1.06## na iti bharadvaajaH
##08.1.07## svaamy.amaatyavyasanayoramaatyavyasanaM gariiyaH
##08.1.08## mantro mantraphalaavaaptiH karmaanushhThaanaM aayavyayakarma daNDapraNayanaM amitraaTaviipratishhedho raajyarakshaNaM vyasanapratiikaaraH kumaararakshaNaM abhishhekashcha kumaaraaNaaM aayattaM amaatyeshhu
##08.1.09## teshhaaM abhaave tad.abhaavaH, chhinnapakshasya iva raaGYashcheshhTaanaashashcha
##08.1.10## vyasaneshhu chaasannaH para upajaapaH
##08.1.11## vaiguNye cha praaNaabaadhaH praaNaantikacharatvaad.h raaGYaH iti
##08.1.12## na iti kauTilyaH
##08.1.13## mantripurohitaadibhR^ityavargaM adhyakshaprachaaraM purushhadravyaprakR^itivyasanapratiikaaraM edhanaM cha raajaa eva karoti
##08.1.14## vyasanishhu vaa.amaatyeshhvanyaan.h avyasaninaH karoti
##08.1.15## puujyapuujane duushhyaavagrahe cha nityayuktaH tishhThati
##08.1.16## svaamii cha sampannaH svasampadbhiH prakR^itiiH sampaadayati
##08.1.17## sa yatshiilaH tatshiilaaH prakR^itayo bhavanti, utthaane pramaade cha tad.aayattatvaat.h
##08.1.18## tatkuuTasthaaniiyo hi svaamii iti
##08.1.19## amaatyajanapadavyasanayorjanapadavyasanaM gariiyaH iti vishaalaakshaH
##08.1.20## kosho daNDaH kupyaM vishhTirvaahanaM nichayaashcha janapadaad.h uttishhThante
##08.1.21## teshhaaM abhaavo janapadaabhaave, svaamy.amaatyayoshchaanantaraH iti
##08.1.22## na iti kauTilyaH
##08.1.23## amaatyamuulaaH sarvaarambhaaH - janapadasya karmasiddhayaH svataH paratashcha yogakshemasaadhanaM vyasanapratiikaaraH shuunyanivesha upachayau daNDakaraanugrahashcha iti
##08.1.24## janapadadurgavyasanayordurgavyasanam iti paaraasharaaH
##08.1.25## durge hi koshadaNDa utpattiraapadi sthaanaM cha janapadasya
##08.1.26## shaktimattaraashcha pauraa jaanapadebhyo nityaashchaapadi sahaayaa raaGYaH
##08.1.27## jaanapadaaH tvamitrasaadhaaraNaaH iti
##08.1.28## na iti kauTilyaH
##08.1.29## janapadamuulaa durgakoshadaNDasetuvaarttaa.a.arambhaaH
##08.1.30## shauryaM sthairyaM daakshyaM baahulyaM cha jaanapadeshhu
##08.1.31## parvataantardviipaashcha durgaa naadhyushhyante janapadaabhaavaat.h
##08.1.32## karshhakapraaye tu durgavyasanaM, aayudhiiyapraaye tu janapade janapadavyasanaM iti
##08.1.33## durgakoshavyasanayoH koshavyasanam iti pishunaH
##08.1.34## koshamuulo hi durgasaMskaaro durgarakshaNaM janapadamitraamitranigraho deshaantaritaanaaM utsaahanaM daNDabalavyavahaarashcha
##08.1.35## durgaH koshaad.h upajaapyaH pareshhaam.h
##08.1.36## koshaM aadaaya cha vyasane shakyaM apayaatuM, na durgam iti
##08.1.37## na iti kauTilyaH
##08.1.38## durgaarpaNaH kosho daNDaH tuushhNiiMyuddhaM svapakshanigraho daNDabalavyavahaara aasaarapratigrahaH parachakraaTaviipratishhedhashcha
##08.1.39## durgaabhaave cha koshaH pareshhaam.h
##08.1.40## dR^ishyate hi durgavataaM anuchchhittiriti
##08.1.41## koshadaNDavyasanayordaNDavyasanam iti kauNapadantaH
##08.1.42## daNDamuulo hi mitraamitranigrahaH paradaNDa utsaahanaM svadaNDapratigrahashcha
##08.1.43## daNDaabhaave cha dhruvaH koshavinaashaH
##08.1.44## koshaabhaave cha shakyaH kupyena bhuumyaa parabhuumisvayaN^graaheNa vaa daNDaH piNDayituM, daNDavataa cha koshaH
##08.1.45## svaaminashchaasannavR^ittitvaad.h amaatyasadharmaa daNDaH iti
##08.1.46## na iti kauTilyaH
##08.1.47## koshamuulo hi daNDaH
##08.1.48## koshaabhaave daNDaH paraM gachchhati, svaaminaM vaa hanti
##08.1.49## sarvaabhiyogakarashcha kosho dharmakaamahetuH
##08.1.50## deshakaalakaaryavashena tu koshadaNDayoranyataraH pramaaNiibhavati
##08.1.51## lambhapaalano hi daNDaH koshasya, koshaH koshasya daNDasya cha bhavati
##08.1.52## sarvadravyaprayojakatvaat.h koshavyasanaM gariiya iti
##08.1.53## daNDamitravyasanayormitravyasanam iti vaatavyaadhiH
##08.1.54## mitraM abhR^itaM vyavahitaM cha karma karoti, paarshhNigraahaM aasaaraM amitraM aaTavikaM cha pratikaroti, koshadaNDabhuumibhishcha upakaroti vyasanaavasthaayogam iti
##08.1.55## na iti kauTilyaH
##08.1.56## daNDavato mitraM mitrabhaave tishhThati, amitro vaa mitrabhaave
##08.1.57## daNDamitrayoH tu saadhaaraNe kaarye saarataH svayuddhadeshakaalalaabhaad.h visheshhaH
##08.1.58## shiighraabhiyaane tvamitraaTavikaanabhyantarakope cha na mitraM vidyate
##08.1.59## vyasanayaugapadye paravR^iddhau cha mitraM arthayuktau tishhThati
##08.1.60## iti prakR^itivyasanasampradhaaraNaM uktam.h
##08.1.61ab## prakR^ity.avayavaanaaM tu vyasanasya visheshhataH |
##08.1.61chd## bahubhaavo.anuraago vaa saaro vaa kaaryasaadhakaH
##08.1.62ab## dvayoH tu vyasane tulye visheshho guNataH kshayaat.h |
##08.1.62chd## sheshhaprakR^itisaadguNyaM yadi syaannaavidheyakam.h
##08.1.63ab## sheshhaprakR^itinaashaH tu yatra ekavyasanaad.h bhavet.h |
##08.1.63chd## vyasanaM tad.h gariiyaH syaat.h pradhaanasya itarasya vaa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## raajaraajyayorvyasanachintaa
##08.2.01## raajaa raajyaM iti prakR^itisaN^kshepaH
##08.2.02## raaGYo.abhyantaro baahyo vaa kopa iti
##08.2.03## ahibhayaad.h abhyantaraH kopo baahyakopaat.h paapiiyaan.h, antar.amaatyakopashchaantaHkopaat.h
##08.2.04## tasmaat.h koshadaNDashaktiM aatmasaMsthaaM kurviita
##08.2.05## dvairaajyavairaajyayordvairaajyaM anyonyapakshadveshhaanuraagaabhyaaM parasparasaN^gharshheNa vaa vinashyati, vairaajyaM tu prakR^itichittagrahaNaapekshi yathaasthitaM anyairbhujyate ityaachaaryaaH
##08.2.06## na iti kauTilyaH
##08.2.07## pitaaputrayorbhraatrorvaa dvairaajyaM tulyayogakshemaM amaatyaavagrahaM vartayati
##08.2.08## vairaajyaM tu jiivataH parasyaachchhidya na etan.h mama iti manyamaanaH karshayati, apavaahayati, paNyaM vaa karoti, viraktaM vaa parityajyaapagachchhati iti
##08.2.09## andhashchalitashaastro vaa raajaa iti ashaastrachakshurandho yatkiJNchanakaarii dR^iDhaabhiniveshii parapraNeyo vaa raajyaM anyaayena upahanti, chalitashaastraH tu yatra shaastraachchalitamatirbhavati shakyaanunayo bhavati ityaachaaryaaH
##08.2.10## na iti kauTilyaH
##08.2.11## andho raajaa shakyate sahaayasampadaa yatra tatra vaa paryavasthaapayitum.h
##08.2.12## chalitashaastraH tu shaastraad.h anyathaa.abhinivishhTabuddhiranyaayena raajyaM aatmaanaM cha upahanti iti
##08.2.13## vyaadhito navo vaa raajaa iti vyaadhito raajaa raajya upaghaataM amaatyamuulaM praaNaabaadhaM vaa raajyamuulaM avaapnoti, navaH tu raajaa svadharmaanugrahaparihaaradaanamaanakarmabhiH prakR^itiraJNjana upakaaraishcharati ityaachaaryaaH
##08.2.14## na iti kauTilyaH
##08.2.15## vyaadhito raajaa yathaapravR^ittaM raajapraNidhiM anuvartayati
##08.2.16## navaH tu raajaa balaavarjitaM mama idaM raajyam iti yathaa ishhTaM anavagrahashcharati
##08.2.17## saamutthaayikairavagR^ihiito vaa raajya upaghaataM marshhayati
##08.2.18## prakR^itishhvaruuDhaH sukhaM uchchhettuM bhavati iti
##08.2.19## vyaadhite visheshhaH paaparogyapaaparogii cha
##08.2.20## nave.apyabhijaato.anabhijaata iti
##08.2.21## durbalo.abhijaato balavaan.h anabhijaato raajaa iti durbalasyaabhijaatasya upajaapaM daurbalyaapekshaaH prakR^itayaH kR^ichchhreNa upagachchhanti, balavatashchaanabhijaatasya balaapekshaaH sukhena ityaachaaryaaH
##08.2.22## na iti kauTilyaH
##08.2.23## durbalaM abhijaataM prakR^itayaH svayaM upanamanti, jaatyaM aishvaryaprakR^itiranuvartata iti
##08.2.24## balavatashchaanabhijaatasya upajaapaM visaMvaadayanti, anuraage saarvaguNyaM iti
##08.2.25## prayaasavadhaat.h sasyavadho mushhTivadhaat.h paapiiyaan.h, niraajiivatvaad.h avR^ishhTirativR^ishhTitaH
##08.2.26ab## dvayordvayorvyasanayoH prakR^itiinaaM balaabalam.h |
##08.2.26chd## paaramparyakrameNa uktaM yaane sthaane cha kaaraNam.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## purushhavyasanavargaH
##08.3.01## avidyaavinayaH purushhavyasanahetuH
##08.3.02## aviniito hi vyasanadoshhaanna pashyati
##08.3.03## taan.h upadekshyaamaH
##08.3.04## kopajaH trivargaH, kaamajashchaturvargaH
##08.3.05## tayoH kopo gariiyaan.h
##08.3.06## sarvatra hi kopashcharati
##08.3.07## praayashashcha kopavashaa raajaanaH prakR^itikopairhataaH shruuyante, kaamavashaaH kshayanimittaM arivyaadhibhiriti
##08.3.08## na iti bhaaradvaajaH
##08.3.09## satpurushhaachaaraH kopo vairayaatanaM avaGYaavadho bhiitamanushhyataa cha
##08.3.10## nityashcha kopena sambandhaH paapapratishhedhaarthaH
##08.3.11## kaamaH siddhilaabhaH saantvaM tyaagashiilataa sampriyabhaavashcha
##08.3.12## nityashcha kaamena sambandhaH kR^itakarmaNaH phala upabhogaarthaH iti
##08.3.13## na iti kauTilyaH
##08.3.14## dveshhyataa shatruvedanaM duHkhaasaN^gashcha kopaH
##08.3.15## paribhavo dravyanaashaH paaTachcharadyuutakaaralubdhakagaayanavaadakaishchaanarthyaiH samyogaH kaamaH
##08.3.16## tayoH paribhavaad.h dveshhyataa gariiyasii
##08.3.17## paribhuutaH svaiH paraishchaavagR^ihyate, dveshhyaH samuchchhidyata iti
##08.3.18## dravyanaashaatshatruvedanaM gariiyaH
##08.3.19## dravyanaashaH koshaabaadhakaH, shatruvedanaM praaNaabaadhakaM iti
##08.3.20## anarthyasamyogaad.h duHkhasamyogo gariiyaan.h
##08.3.21## anarthyasamyogo muhuurtapratiikaaro, diirghakleshakaro duHkhaanaaM aasaN^ga iti
##08.3.22## tasmaat.h kopo gariiyaan.h
##08.3.23## vaakpaarushhyaM arthaduushhaNaM daNDapaarushhyaM iti
##08.3.24## vaakpaarushhyaarthaduushhaNayorvaakpaarushhyaM gariiyaH iti vishaalaakshaH
##08.3.25## parushhamukto hi tejasvii tejasaa pratyaarohati
##08.3.26## duruktashalyaM hR^idi nikhaataM tejaHsandiipanaM indriya upataapi cha iti
##08.3.27## na iti kauTilyaH
##08.3.28## arthapuujaa vaakshalyaM apahanti, vR^ittivilopaH tvarthaduushhaNam.h
##08.3.29## adaanaM aadaanaM vinaashaH parityaago vaa.arthasya ityarthaduushhaNam.h
##08.3.30## arthaduushhaNadaNDapaarushhyayorarthaduushhaNaM gariiyaH iti paaraasharaaH
##08.3.31## arthamuulau dharmakaamau
##08.3.32## arthapratibaddhashcha loko vartate
##08.3.33## tasya upaghaato gariiyaan.h iti
##08.3.34## na iti kauTilyaH
##08.3.35## sumahataa.apyarthena na kashchana shariiravinaashaM ichchhet.h
##08.3.36## daNDapaarushhyaachcha taM eva doshhaM anyebhyaH praapnoti
##08.3.37## iti kopajaH trivargaH
##08.3.38## kaamajaH tu mR^igayaa dyuutaM striyaH paanaM iti chaturvargaH
##08.3.39## tasya mR^igayaadyuutayormR^igayaa gariiyasii iti pishunaH
##08.3.40## stenaamitravyaaladaavapraskhalanabhayadinmohaaH kshutpipaase cha praaNaabaadhaH tasyaam.h
##08.3.41## dyuute tu jitaM evaakshavidushhaa yathaa jayatsenaduryodhanaabhyaam iti
##08.3.42## na itykauTilyaH
##08.3.43## tayorapyanyataraparaajayo.asti iti nalayudhishhThiraabhyaaM vyaakhyaatam.h
##08.3.44## tad.h eva vijitadravyaM aamishhaM vairaanubandhashcha
##08.3.45## sato.arthasya vipratipattirasatashchaarjanaM apratibhuktanaasho muutrapuriishhadhaaraNabubhukshaa.a.adibhishcha vyaadhilaabha iti dyuutadoshhaaH
##08.3.46## mR^igayaayaaM tu vyaayaamaH shleshhmapittamedaHsvedanaashashchale sthite cha kaaye lakshaparichayaH kopabhayasthaaneshhu cha mR^igaaNaaM chittaGYaanaM anityayaanaM cha iti
##08.3.47## dyuutastriivyasanayoH kaitavavyasanam iti kauNapadantaH
##08.3.48## saatatyena hi nishi pradiipe maatari cha mR^itaayaaM diivyatyeva kitavaH
##08.3.49## kR^ichchhre cha pratipR^ishhTaH kupyati
##08.3.50## striivyasane tu snaanapratikarmabhojanabhuumishhu bhavatyeva dharmaarthapariprashnaH
##08.3.51## shakyaa cha strii raajahiteniyoktuM, upaaMshudaNDena vyaadhinaa vaa vyaavartayituM avasraavayituM vaa iti
##08.3.52## na iti kauTilyaH
##08.3.53## sapratyaadeyaM dyuutaM nishhpratyaadeyaM striivyasanam.h
##08.3.54## adarshanaM kaaryanirvedaH kaalaatipaatanaad.h anartho dharmalopashcha tantradaurbalyaM paanaanubandhashcha iti
##08.3.55## striipaanavyasanayoH striivyasanam iti vaatavyaadhiH
##08.3.56## striishhu hi baalishyaM anekavidhaM nishaantapraNidhau vyaakhyaatam.h
##08.3.57## paane tu shabdaadiinaaM indriyaarthaanaaM upabhogaH priitidaanaM parijanapuujanaM karmashramavadhashcha iti
##08.3.58## na iti kauTilyaH
##08.3.59## striivyasane bhavatyapatya utpattiraatmarakshaNaM chaantardaareshhu, viparyayo vaa baahyeshhu, agamyeshhu sarva uchchhittiH
##08.3.60## tad.h ubhayaM paanavyasane
##08.3.61## paanasampat.h - saMGYaanaasho.anunmattasya unmattatvaM apretasya pretatvaM kaupiinadarshanaM shrutapraGYaapraaNavittamitrahaaniH sadbhirviyogo.anarthyasamyogaH tantriigiitanaipuNyeshhu chaarthaghneshhu prasaN^ga iti
##08.3.62## dyuutamadyayordyuutam.h
##08.3.63## ekeshhaaM paNanimitto jayaH paraajayo vaa praaNishhu nishchetaneshhu vaa pakshadvaidhena prakR^itikopaM karoti
##08.3.64## visheshhatashcha saN^ghaanaaM saN^ghadharmiNaaM cha raajakulaanaaM dyuutanimitto bhedaH tannimitto vinaasha ityasatpragrahaH paapishhThatamo vyasanaanaaM tantradaurbalyaad.h iti
##08.3.65ab## asataaM pragrahaH kaamaH kopashchaavagrahaH sataam.h |
##08.3.65chd## vyasanaM doshhabaahulyaad.h atyantaM ubhayaM matam.h
##08.3.66ab## tasmaat.h kopaM cha kaamaM cha vyasanaarambhaM aatmavaan.h |
##08.3.66chd## parityajen.h muulaharaM vR^iddhasevii jita indriyaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## piiDanavargaH - stambhavargaH - koshasa.ngavargaH
##08.4.01## daivapiiDanaM - agnirudakaM vyaadhirdurbhikshaM maraka iti
##08.4.02## agny.udakayoragnipiiDanaM apratikaaryaM sarvadaahi cha, shakyaapagamanaM taaryaabaadhaM udakapiiDanam ityaachaaryaaH
##08.4.03## na it.h kauTilyaH
##08.4.04## agnirgraamaM ardhagraamaM vaa dahati, udakavegaH tu graamashatapravaahii iti
##08.4.05## vyaadhidurbhikshayorvyaadhiH pretavyaadhita upasR^ishhTaparichaarakavyaayaama uparodhena karmaaNyupahanti, durbhikshaM punarakarma upaghaati hiraNyapashukaradaayi cha ityaachaaryaaH
##08.4.06## na iti kauTilyaH
##08.4.07## ekadeshapiiDano vyaadhiH shakyapratiikaarashcha, sarvadeshapiiDanaM durbhikshaM praaNinaaM ajiivanaaya iti
##08.4.08## tena marako vyaakhyaataH
##08.4.09## kshudrakamukhyakshayayoH kshudrakakshayaH karmaNaaM ayogakshemaM karoti, mukhyakshayaH karmaanushhThaana uparodhadharmaa ityaachaaryaaH
##08.4.10## na iti kauTilyaH
##08.4.11## shakyaH kshudrakakshayaH pratisandhaatuM baahulyaat.h kshudrakaaNaaM, na mukhyakshayaH
##08.4.12## sahasreshhu hi mukhyo bhavatyeko na vaa sattvapraGYaa.a.adhikyaat.h tad.aashrayatvaat.h kshudrakaaNaaM iti
##08.4.13## svachakraparachakrayoH svachakraM atimaatraabhyaaM daNDakaraabhyaaM piiDayatyashakyaM cha vaarayituM, parachakraM tu shakyaM praiyoddhuM upasaareNa sandhinaa vaa mokshayitum ityaachaaryaaH
##08.4.14## na iti kauTilyaH
##08.4.15## svachakrapiiDanaM prakR^itipurushhamukhya upagrahavighaataabhyaaM shakyate vaarayituM ekadeshaM vaa piiDayati, sarvadeshapiiDanaM tu parachakraM vilopaghaatadaahavidhvaMsanaapavaahanaiH piiDayati iti
##08.4.16## prakR^itiraajavivaadayoH prakR^iitivivaadaH prakR^itiinaaM bhedakaH paraabhiyogaan.h aavahati, raajavivaadaH tu prakR^itiinaaM dviguNabhaktavetanaparihaarakaro bhavati ityaachaaryaaH
##08.4.17## na iti kauTilyaH
##08.4.18## shakyaH prakR^itivivaadaH prakR^itimukhya upagraheNa kalahasthaanaapanayanena vaa vaarayitum.h
##08.4.19## vivadamaanaaH tu prakR^itayaH parasparasaN^gharshheNa upakurvanti
##08.4.20## raajavivaadaH tu piiDana uchchhedanaaya prakR^itiinaaM dviguNavyaayaamasaadhya iti
##08.4.21## desharaajavihaarayordeshavihaaraH traikaalyena karmaphala upaghaataM karoti, raajavihaaraH tu kaarushilpikushiilavavaagjiivanaruupaajiivaavaidehaka upakaaraM karoti ityaachaaryaaH
##08.4.22## na iti kauTilyaH
##08.4.23## deshavihaaraH karmashramaM avadhaa.arthaM alpaM bhakshayati bhakshayitvaa cha bhuuyaH karmasu yogaM gachchhati, raajavihaaraH tu svayaM vallabhaishcha svayaN^graahapraNayapaNyaagaarakaarya upagrahaiH piiDayati iti
##08.4.24## subhagaakumaarayoH kumaaraH svayaM vallabhaishcha svayaN^graahapraNayapaNyaagaarakaarya upagrahaiH piiDayati, subhagaa vilaasa upabhogena ityaachaaryaaH
##08.4.25## na iti kauTilyaH
##08.4.26## shakyaH kumaaro mantripurohitaabhyaaM vaarayituM, na subhagaa baalishyaad.h anarthyajanasamyogaachcha iti
##08.4.27## shreNiimukhyayoH shreNii baahulyaad.h anavagrahaa steyasaahasaabhyaaM piiDayati, mukhyaH kaaryaanugrahavighaataabhyaam ityaachaaryaaH
##08.4.28## na iti kauTilyaH
##08.4.29## suvyaavartyaa shreNii samaanashiilavyasanatvaat.h, shreNiimukhya ekadesha upagraheNa vaa
##08.4.30## stambhayukto mukhyaH parapraaNadravya upaghaataabhyaaM piiDayati iti
##08.4.31## samnidhaatR^isamaahartroH samnidhaataa kR^itaviduushhaNaatyayaabhyaaM piiDayati, samaahartaa karaNaadhishhThitaH pradishhTaphala upabhogii bhavati ityaachaaryaaH
##08.4.32## na iti kauTilyaH
##08.4.33## samnidhaataa kR^itaavasthaM anyaiH koshapraveshyaM pratigR^ihNaati, samaahartaa tu puurvaM arthaM aatmanaH kR^itvaa pashchaad.h raajaarthaM karoti praNaashayati vaa, parasvaadaane cha svapratyayashcharati iti
##08.4.34## antapaalavaidehakayorantapaalashchoraprasargadeyaatyaadaanaabhyaaM vaNikpathaM piiDayati, vaidehakaaH tu paNya.pratipaNyaanugrahaiH prasaadhayanti ityaachaaryaaH
##08.4.35## na iti kauTilyaH
##08.4.36## antapaalaH paNyasampaataanugraheNa vartayati, vaidehakaaH tu sambhuuya paNyaanaaM utkarshhaapakarshhaM kurvaaNaaH paNe paNashataM kumbhe kumbhashataM ityaajiivanti
##08.4.37## abhijaata uparuddhaa bhuumiH pashuvraja uparuddhaa vaa iti abhijaata uparuddhaa bhuumiH mahaaphalaa.apyaayudhiiya upakaariNii na kshamaa mokshayituM vyasanaabaadhabhayaat.h, pashuvraja uparuddhaa tu kR^ishhiyogyaa kshamaa mokshayitum.h
##08.4.38## viviitaM hi kshetreNa baadhyate ityaachaaryaaH
##08.4.39## na iti kauTilyaH
##08.4.40## abhijaata uparuddhaa bhuumiratyantamahaa upakaaraa.api kshamaa mokshayituM vyasanaabaadhabhayaat.h, pashuvraja uparuddhaa tu koshavaahana upakaariNii na kshamaa mokshayituM, anyatra sasyavaapa uparodhaad.h iti
##08.4.41## pratirodhakaaTavikayoH pratirodhakaa raatrisattracharaaH shariiraakramiNo nityaaH shatasahasraahapaariNaH pradhaanakopakaashcha vyavahitaaH pratyantaraaraNyacharaashchaaTavikaaH prakaashaa dR^isyaashcharanti, ekadeshaghaatakaashcha ityaachaaryaaH
##08.4.42## na iti kauTilyaH
##08.4.43## pratirodhakaaH pramattasyaaparahanti, alpaaH kuNThaaH sukhaa GYaatuM grahiituM cha, svadeshasthaaH prabhuutaa vikraantaashchaaTavikaaH prakaashayodino.apahartaaro hantaarashcha deshaanaaM raajasadharmaaNa iti
##08.4.44## mR^igahastivanayoH mR^igaaH prabhuutaaH prabhuutamaaMsacharma upakaariNo mandagraasaavakleshinaH suniyamyaashcha
##08.4.45## vipariitaa hastino gR^ihyamaaNaa dushhTaashcha deshavinaashaaya iti
##08.4.46## svaparasthaaniiya upakaarayoH svasthaaniiya upakaaro dhaanyapashuhiraNyakupya upakaaro jaanapadaanaaM aapadyaatmadhaaraNaH
##08.4.47## vipariitaH parasthaaniiya upakaaraH
##08.4.48## iti piiDanaani - aabhyantaro mukhyastambho baahyo.amitraaTaviistambhaH iti stambhavargah
##08.4.49## taabhyaaM piiDanairyathaa uktaishcha piiDitaH, sakto mukhyeshhu, parihaara upahataH, prakiirNo, mithyaasaMhR^itaH, saamantaaTaviihR^ita iti koshasaN^gavargaH
##08.4.50ab## piiDanaanaaM anutpattaavutpannaanaaM cha vaaraNe |
##08.4.50chd## yateta deshavR^iddhy.arthaM naashe cha stambhasaN^gayoH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## balavyasanavargaH - mitravyasanavargaH
##08.5.01## balavyasanaani - amaanitaM, vimaanitaM, abhR^itaM, vyaadhitaM, navaagataM, duuraayaataM, parishraantaM, parikshiiNaM, pratihataM, hataagravegaM, anR^itupraaptaM, abhuumipraaptaM, aashaanirvedi, parisR^iptaM, kalatragarbhi, antaHshalyaM, kupitamuulaM, bhinnagarbhaM, apasR^itaM, atikshiptaM, upanivishhTaM, samaaptaM, uparuddhaM, parikshiptaM, chhinnadhaanyapurushhaviivadhaM, svavikshiptaM, mitravikshiptaM, duushhyayuktaM, dushhTapaarshhNigraahaM, shuunyamuulaM, asvaamisaMhataM, bhinnakuuTaM, andhaM iti
##08.5.02## teshhaaM amaanitavimaanitaaniyatayoramaanitaM kR^itaarthamaanaM yudhyeta, na vimaanitaM antaHkopam.h
##08.5.03## abhR^itavyaadhitayorabhR^itaM tadaatvakR^itavetanaM yudhyeta, na vyaadhitaM akarmaNyam.h
##08.5.04## navaagataduuraayaatayornavaagataM anyata upalabdhadeshaM anavamishraM yudhyeta, na duuraayataM aayatagatapariklesham.h
##08.5.05## parishraantaparikshiiNayoH parishraantaM snaanabhojanasvapnalabdhavishraamaM yudhyeta, na parikshiiNaM anyatraahave kshiiNayugyapurushham.h
##08.5.06## pratihatahataagravegayoH pratihataM agrapaatabhagnaM praviirapurushhasaMhataM yudhyeta, na hataagravegaM agrapaatahataviiram.h
##08.5.07## anR^itv.abhuumipraaptayoranR^itupraaptaM yatha.R^ituyugyashastraavaraNaM yudhyeta, naabhuumipraaptaM avaruddhaprasaaravyaayaamam.h
##08.5.08## aashaanirvediparisR^iptayoraashaanirvedi labdhaabhipraayaM yudhyeta, na parisR^iptaM apasR^itamukhyam.h
##08.5.09## kalatragarbhy.antaHshalyayoH kalatragarbhi unmuchya kalatraM yudhyeta, naantaHshalyaM antaramitram.h
##08.5.10## kupitamuulabhinnagarbhayoH kupitamuulaM prashamitakopaM saamaadibhiryudhyeta, na bhinnagarbhaM anyonyasmaad.h bhinnam.h
##08.5.11## apasR^itaatikshiptayorapasR^itaM ekaraajyaatikraantaM mantravyaayaamaabhyaaM sattramitraapaashrayaM yudhyeta, naatikshiptaM anekaraajyaatikraantaM bahv.aabaadhatvaat.h
##08.5.12## upanivishhTasamaaptayorupanivishhTaM pR^ithagyaanasthaanaM atisandhaayaariM yudhyeta, na samaaptaM ariNaa ekasthaanayaanam.h
##08.5.13## uparuddhaparikshiptayoruparuddhaM anyato nishhkramya uparoddhaaraM pratiyudhyeta, na parikshiptaM sarvataH pratiruddham.h
##08.5.14## chhinnadhaanyapurushhaviivadhayoH chhinnadhaanyaM anyato dhaanyaM aaniiya jaN^gamasthaavaraahaaraM vaa yudhyeta, na chhinnapurushhaviivadhaM anabhisaaram.h
##08.5.15## svavikshiptamitravikshiptayoH svavikshiptaM svabhuumau vikshiptaM sainyaM aapadi shakyaM aavaahayituM, na mitravikshiptaM viprakR^ishhTadeshakaalatvaat.h
##08.5.16## duushhyayuktadushhTapaarshhNigraahayorduushhyayuktaM aaptapurushhaadhishhThitaM asaMhataM yudhyeta, na dushhTapaarshhNigraahaM pR^ishhThaabhighaatatrastam.h
##08.5.17## shuunyamuulaasvaamisaMhatayoH shuunyamuulaM kR^itapaurajaanapadaarakshaM sarvasandohena yudhyeta, naasvaamisaMhataM raajasenaapatihiinam.h
##08.5.18## bhinnakuuTaandhayorbhinnakuuTaM anyaadhishhThitaM yudhyeta, naandhaM adeshikaM - iti
##08.5.19ab## doshhashuddhirbalaavaapaH sattrasthaanaatisaMhitam.h |
##08.5.19chd## sandhishcha uttarapakshasya balavyasanasaadhanam.h
##08.5.20ab## rakshet.h svadaNDaM vyasane shatrubhyo nityaM utthitaH |
##08.5.20chd## prahared.h daNDarandhreshhu shatruuNaaM nityaM utthitaH
##08.5.21ab## yato nimittaM vyasanaM prakR^itiinaaM avaapnuyaat.h |
##08.5.21chd## praag eva pratikurviita tannimittaM atandritaH |
##08.5.22ab## abhiyaataM svayaM mitraM sambhuuyaanyavashena vaa
##08.5.22chd## parityaktaM ashaktyaa vaa lobhena praNayena vaa |
##08.5.23ab## vikriitaM abhiyuJNjaane saN^graame vaa.apavartinaa
##08.5.23chd## dvaidhiibhaavena vaa.amitraM yaasyataa vaa.anyaM anyataH |
##08.5.24ab## pR^ithag vaa sahayaane vaa vishvaasenaatisaMhitam.h
##08.5.24chd## bhayaavamaanaalasyairvaa vyasanaanna pramokshitam.h |
##08.5.25ab## avaruddhaM svabhuumibhyaH samiipaad.h vaa bhayaad.h gatam.h
##08.5.25chd## aachchhedanaad.h adaanaad.h vaa dattvaa vaa.apyavamaanitam.h |
##08.5.26ab## atyaahaaritaM arthaM vaa svayaM paramukhena vaa
##08.5.26chd## atibhaare niyuktaM vaa bhaN^ktvaa paraM upasthitam.h |
##08.5.27ab## upekshitaM ashaktyaa vaa praarthayitvaa virodhitam.h
##08.5.27chd## kR^ichchhreNa saadhyate mitraM siddhaM chaashu virajyati |
##08.5.28ab## kR^itaprayaasaM maanyaM vaa mohaan.h mitraM amaanitam.h |
##08.5.28chd## maanitaM vaa na sadR^ishaM shaktito vaa nivaaritam.h
##08.5.29ab## mitra upaghaatatrastaM vaa shaN^kitaM vaa.arisaMhitaat.h |
##08.5.29chd## duushhyairvaa bhedituM mitraM saadhyaM siddhaM cha tishhThati
##08.5.30ab## tasmaanna utpaadayed.h enaan.h doshhaan.h mitra upaghaatakaan.h |
##08.5.30chd## utpannaan.h vaa prashamayed.h guNairdoshha upaghaatibhiH  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## shaktideshakaalabalaabalaGYaanaM - yaatraakaalaaH
##09.1.01## vijigiishhuraatmanaH parasya cha balaabalaM shaktideshakaalayaatraakaalabalasamuddaanakaalapashchaatkopakshayavyayalaabhaapadaaM GYaatvaa vishishhTabalo yaayaat.h, anyathaa.a.asiita
##09.1.02## utsaahaprabhaavayorutsaahaH shreyaan.h
##09.1.03## svayaM hi raajaa shuuro balavaan.h arogaH kR^itaastro daNDadvitiiyo.api shaktaH prabhaavavantaM raajaanaM jetum.h
##09.1.04## alpo.api chaasya daNDaH tejasaa kR^ityakaro bhavati
##09.1.05## nirutsaahaH tu prabhaavavaan.h raajaa vikramaabhipanno nashyati ityaachaaryaaH
##09.1.06## na iti kauTilyaH
##09.1.07## prabhaavavaan.h utsaahavantaM raajaanaM prabhaavenaatisandhatte tadvishishhTaM anyaM raajaanaM aavaahya bhR^itvaa kriitvaa praviirapurushhaan.h
##09.1.08## prabhuutaprabhaavahayahastiratha upakaraNasampannashchaasya daNDaH sarvatraapratihatashcharati
##09.1.09## utsaahavatashcha prabhaavavanto jitvaa kriitvaa cha striyo baalaaH paN^gavo.andhaashcha pR^ithiviiM jigyuriti
##09.1.10## prabhaavamantrayoH prabhaavaH shreyaan.h
##09.1.11## mantrashaktisampanno hi vandhyabuddhiraprabhaavo bhavati
##09.1.12## mantrakarma chaasya nishchitaM aprabhaavo garbhadhaanyaM avR^ishhTiriva upahanti ityaachaaryaaH
##09.1.13## na iti kauTilyaH
##09.1.14## mantrashaktiH shreyasii
##09.1.15## praGYaashaastrachakshurhi raajaa.alpenaapi prayatnena mantraM aadhaatuM shaktaH paraan.h utsaahaprabhaavavatashcha saamaadibhiryoga upanishhadbhyaaM chaatisandhaatum.h
##09.1.16## evaM utsaahaprabhaavamantrashaktiinaaM uttara uttaraadhiko.atisandhatte
##09.1.17## deshaH pR^ithivii
##09.1.18## tasyaaM himavatsamudraantaraM udiichiinaM yojanasahasraparimaaNaM tiryak.h chakravartikshetram.h
##09.1.19## tatraaraNyo graamyaH parvata audako bhaumaH samo vishhama iti visheshhaaH
##09.1.20## teshhu yathaasvabalavR^iddhikaraM karma prayuJNjiita
##09.1.21## yatraatmanaH sainyavyaayaamaanaaM bhuumiH, abhuumiH parasya, sa uttamo deshaH, vipariito.adhamaH, saadhaaraNo madhyamaH
##09.1.22## kaalaH shiita ushhNavarshhaatmaa
##09.1.23## tasya raatrirahaH paksho maasa R^iturayanaM saMvatsaro yugaM iti visheshhaaH
##09.1.24## teshhu yathaasvabalavR^iddhikaraM karmaprayuJNjiita
##09.1.25## yatraatmanaH sainyavyaayaamaanaaM R^ituH anR^ituH parasya, sa uttamaH kaalaH, vipariito.adhamaH, saadhaaraNo madhyamaH
##09.1.26## shaktideshakaalaanaaM tu shaktiH shreyasii ityaachaaryaaH
##09.1.27## shaktimaan.h hi nimnasthalavato deshasya shiita ushhNavarshhavatashcha kaalasya shaktaH pratiikaare bhavati
##09.1.28## deshaH shreyaan.h ityeke
##09.1.29## sthalagato hi shvaa nakraM vikarshhati, nimnagato nakraH shvaanam iti
##09.1.30## kaalaH shreyaan.h ityeke
##09.1.31## divaa kaakaH kaushikaM hanti, raatrau kaushikaH kaakam iti
##09.1.32## na iti kauTilyaH
##09.1.33## parasparasaadhakaa hi shaktideshakaalaaH
##09.1.34## tairabhyuchchitaH tR^itiiyaM chaturthaM vaa daNDasyaaMshaM muule paarshhNyaaM pratyantaaTaviishhu cha rakshaa vidhaaya kaaryasaadhanasahaM koshadaNDaM chaadaaya kshiiNapuraaNabhaktaM agR^ihiitanavabhaktaM asaMskR^itadurgamamitraM vaarshhikaM chaasya sasyaM haimanaM cha mushhTiM upahantuM maargashiirshhiiM yaatraaM yaayaat.h
##09.1.35## haimaanaM chaasya sasyaM vaasantikaM cha mushhTiM upahantuM chaitriiM yaatraaM yaayaat.h
##09.1.36## kshiiNakR^iNakaashhTha udakaM asaMskR^itadurgamamitraM vaasantikaM chaasya sasyaM vaarshhikiiM cha mushhTiM upahantuM jyeshhThaamuuliiyaaM yaatraaM yaayaat.h
##09.1.37## atyushhNaM alpayavasa indhana udakaM vaa deshaM hemante yaayaat.h
##09.1.38## tushhaaradurdinaM agaadhanimnapraayaM gahanatR^iNavR^ikshaM vaa deshaM griishhme yaayaat.h
##09.1.39## svasainyavyaayaamayogyaM parasyaayogyaM varshhati yaayaat.h
##09.1.40## maargashiirshhiiM taishhiiM chaantareNa diirghakaalaaM yaatraaM yaayaat.h, chaitriiM vaishaakhiiM chaantareNa madhyamakaalaaM, jyeshhThaamuuliiyaaM aashhaaDhiiM chaantareNa hrasvakaalaaM, uposhhishhyan.h vyasane chaturthiim.h
##09.1.41## vyasanaabhiyaanaM vigR^ihyayaane vyaakhyaatam.h
##09.1.42## praayashashchaachaaryaaH paravyasane yaatavyam ityupadishanti
##09.1.43## shakty.udaye yaatavyaM anaikaanntikatvaad.h vyasanaanaaM iti kauTilyaH
##09.1.44## yadaa vaa prayaataH karshayituM uchchhetuM vaa shaknuyaad.h amitraM tadaa yaayaat.h
##09.1.45## atyushhNa upakshiiNe kaale hastibalapraayo yaayaat.h
##09.1.46## hastino hyantaHsvedaaH kushhThino bhavanti
##09.1.47## anavagaahamaanaaH toyaM apibantashchaantar.avakshaaraachchaandhiibhavanti
##09.1.48## tasmaat.h prabhuuta udake deshe varshhati cha hastibalapraayo yaayaat.h
##09.1.49## viparyaye khara ushhTraashvabalapraayo deshaM alpavarshhapaN^kam.h
##09.1.50## varshhati marupraayaM chatur.aN^gabalo yaayaat.h
##09.1.51## samavishhamanimnasthalahrasvadiirghavashena vaa.adhvano yaatraaM vibhajet.h
##09.1.52ab## sarvaa vaa hrasvakaalaaH syuryaatavyaaH kaaryalaaghavaat.h |
##09.1.52chd## diirghaaH kaaryagurutvaad.h vaa varshhaavaasaH paratra cha  (iti) 


 ##  Chapt |  ## bala upaadaanakaalaaH -samnaahaguNaaH -pratibalakarma
##09.2.01## maulabhR^itakashreNiimitraamitraaTaviibalaanaaM samuddaanakaalaaH
##09.2.02## muularakshaNaad.h atiriktaM maulabalaM, atyaavaapayuktaa vaa maulaa muule vikurviiran.h, bahulaanuraktamaulabalaH saarabalo vaa pratiyoddhaa, vyaayaamena yoddhavyaM, prakR^ishhTe.adhvani kaale vaa kshayavyayasahatvaan.h maulaanaaM, bahulaanuraktasampaate cha yaatavyasya upajaapabhayaad.h anyasainyaanaaM bhR^itaadiinaaM avishvaase, balakshaye vaa sarvasainyaanaaM - iti maulabalakaalaH
##09.2.03## prabhuutaM me bhR^itabalaM alpaM cha maulabalamN parasyaalpaM viraktaM vaa maulabalaM, phalgupraayaM asaaraM vaa bhR^itasainyamN mantreNa yoddhavyaM alpavyaayaamenaN hrasvo deshaH kaalo vaa tanukshayavyayahN alpaavaapaM shaanta upajaapaM vishvastaM vaa me sainyamN parasyaalpaH prasaaro hantavyahN - iti bhR^itabalakaalaH
##09.2.04## prabhuutaM me shreNiibalaM, shakyaM muule yaatraayaaM chaadhaatumN hrasvaH pravaasaH, shreNiibalapraayaH pratiyoddhaa mantravyaayaamaabhyaaM pratiyoddhukaamaH, daNDabalavyavahaaraH - iti shreNiibalakaalaH
##09.2.05## prabhuutaM me mitrabalaM shakyaM muule yaatraayaaM chaadhaatumN alpaH pravaaso mantrayuddhaachcha bhuuyo vyaayaamayuddhamN mitrabalena vaa puurvaM aTaviiM nagarasthaanaM aasaaraM vaa yodhayitvaa pashchaat.h svabalena yoddhayishhyaamiN mitrasaadhaaraNaM vaa me kaaryamN mitraayattaa vaa me kaaryasiddhihN aasannaM anugraahyaM vaa me mitramN atyaavaapaM vaa.asya saadayishhyaami - iti mitrabalakaalaH
##09.2.06## prabhuutaM me shatrubalaM, shatrubalena yodhayishhyaami nagarasthaanaM aTaviiM vaa, tatra me shvavaraahayoH kalahe chaNDaalasya ivaanyatarasiddhirbhavishhyatiN aasaaraaNaaM aTaviinaaM vaa kaNTakamardanaM etat.h karishhyaamiN - atyupachitaM vaa kopabhayaannityaM aasannaM aribalaM vaasayed.h, anyatraabhyantarakopashaN^kaayaaH - shatruyuddhaavarayuddhakaalashcha - ityamitrabalakaalaH
##09.2.07## tenaaTaviibalakaalo vyaakhyaataH
##09.2.08## maargaadeshikaM, parabhuumiyogyaM, ariyuddhapratilomaM, aTaviibalapraayaH shatrurvaa, bilvaM bilvena hanyataamN alpaH prasaaro hantavyaH - ityaTaviibalakaalaH
##09.2.09## sainyaM anekaM anekasthaM uktaM anuktaM vaa vilopaarthaM yad.h uttishhThati tad.h autsaahikaM - abhaktavetanaM vilopavishhTiprataapakaraM bhedyaM pareshhaaM, abhedyaM tulyadeshajaatishilpapraayaM saMhataM mahat.h iti bala upaadaanakaalaah
##09.2.10## teshhaaM kupyabhR^itaM amitraaTaviibalaM vilopabhR^itaM vaa kuryaat.h
##09.2.11## amitrasya vaa balakaale pratyutpanne shatrubalaM avagR^ihNiiyaat.h, anyatra vaa preshhayet.h, aphalaM vaa kuryaat.h, vikshiptaM vaa vaasayet.h, kaale vaa.atikraante visR^ijet.h
##09.2.12## parasya cha etad.h balasamuddaanaM vighaatayet.h, aatmanaH sampaadayet.h
##09.2.13## puurvaM puurvaM cha eshhaaM shreyaH samnaahayitum.h
##09.2.14## tadbhaavabhaavitvaannityasatkaaraanugamaachcha maulabalaM bhR^itabalaatshreyaH
##09.2.15## nityaanantaraM kshipra utthaayi vashyaM va bhR^itabalaM shreNiibalaatshreyaH
##09.2.16## jaanapadaM ekaartha upagataM tulyasaN^gharshhaamarshhasiddhilaabhaM cha shreNiibalaM mitrabalaatshreyaH
##09.2.17## aparimitadeshakaalaM ekaartha upagamaachcha mitrabalaM amitrabalaatshreyaH
##09.2.18## aaryaadhishhThitaM amitrabalaM aTaviibalaatshreyaH
##09.2.19## tad.h ubhayaM vilopaartham.h
##09.2.20## avilope vyasane cha taabhyaaM ahibhayaM syaat.h
##09.2.21## braahmaNakshatriyavaishyashuudrasainyaanaaM tejaHpraadhaanyaat.h puurvaM puurvaM shreyaH samnaahayitum ityaachaaryaaH
##09.2.22## na iti kauTilyaH
##09.2.23## praNipaatena braahmaNabalaM paro.abhihaarayet.h
##09.2.24## praharaNavidyaaviniitaM tu kshatriyabalaM shreyaH, bahulasaaraM vaa vaishyashuudrabalaM iti
##09.2.25## tasmaad.h evambalaH paraH, tasya etat.h pratibalaM iti balasamuddaanaM kuryaat.h
##09.2.26## hastiyantrashakaTagarbhakuntapraasahaaTakaveNushalyavad.h hastibalasya pratibalam.h
##09.2.27## tad.h eva paashhaaNalaguDaavaraNaaN^kushakachagrahaNiipraayaM rathabalasya pratibalam.h
##09.2.28## tad.h evaashvaanaaM pratibalaM, varmiNo vaa hastino.ashvaa vaa varmiNaH
##09.2.29## kavachino rathaa aavaraNinaH pattayashcha chatur.aN^gabalasya pratibalam.h
##09.2.30ab## evaM balasamuddaanaM parasainyanivaaraNam.h |
##09.2.30chd## vibhavena svasainyaanaaM kuryaad.h aN^gavikalpashaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## pashchaatkopachintaa - baahyaabhyantaraprakR^itikopapratiikaaraH
##09.3.01## alpaH pashchaatkopo mahaan.h purastaallaabha iti alpaH pashchaatkopo gariiyaan.h
##09.3.02## alpaM pashchaatkopaM prayaatassya duushhyaamitraaTavikaa hi sarvataH samedhayanti, prakR^itikopo vaa
##09.3.03## labdhaM api cha mahaantaM purastaallaahaM evambhuute bhR^ityamitrakshayavyayaa grasante
##09.3.04## tasmaat.h sahasra ekiiyaH purastaallaabhasyaayogaH shata ekiiyo vaa pashchaatkopa iti na yaayaat.h
##09.3.05## suuchiimukhaa hyanarthaa iti lokapravaadaH
##09.3.06## pashchaatkope saamadaanabhedadaNDaan.h prayuJNjiita
##09.3.07## purastaallaabhe senaapatiM kumaaraM vaa daNDachaariNaM kurviita
##09.3.08## balavaan.h vaa raajaa pashchaatkopaavagrahasamarthaH purastaallaabhaM aadaatuM yaayaat.h
##09.3.09## abhyantarakopashaN^kaayaaM shaN^kitaan.h aadaaya yaayaat.h, baahyakopashaN^kaayaaM vaa putradaaraM eshhaam.h
##09.3.10## abhyantaraavagrahaM kR^itvaa shuunyapaalaM anekabalavargaM anekamukhyaM cha sthaapayitvaa yaayaat.h, na vaa yaayaat.h
##09.3.11## abhyantarakopo baahyakopaat.h paapiiyaan.h ityuktaM purastaat.h
##09.3.12## mantrapurohitasenaapatiyuvaraajaanaaM anyatamakopo.abhyantarakopaH
##09.3.13## taM aatmadoshhatyaagena parashakty.aparaadhavashena vaa saadhayet.h
##09.3.14## mahaa.aparaadhe.api purohite samrodhanaM avasraavaNaM vaa siddhiH, yuvaraaje samrodhanaM nigraho vaa guNavatyanyasmin.h sati putre
##09.3.15## putraM bhraataraM anyaM vaa kulyaM raajagraahiNaM utsaahena saadhayet.h, utsaahaabbhaave gR^ihiitaanuvartanasandhikarmabhyaaM arisandhaanabhayaat.h
##09.3.16## anyebhyaH tadvidhebhyo vaa bhuumidaanairvishvaasayed.h enam.h
##09.3.17## tadvishishhTaM svayaN^graahaM daNDaM vaa preshhayet.h, saamantaaTavikaan.h vaa, tairvigR^ihiitaM atisandadhyaat.h
##09.3.18## aparuddhaadaanaM paaragraamikaM vaa yogaM aatishhThet.h
##09.3.19## etena mantrasenaapatii vyaakhyaatau
##09.3.20## mantry.aadivarjaanaaM antar.amaatyaanaaM anyatamakopo.antar.amaatyakopaH
##09.3.21## tatraapi yathaa.arhaM upaayaan.h prayuJNjiita
##09.3.22## raashhTramukhyaantapaalaaTavikadaNDa upanataanaaM anyatamakopo baahyakopaH
##09.3.23## taM anyonyenaavagraahayet.h
##09.3.24## atidurgapratishhTabdhaM vaa saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhaanaaM anyatamenaavagraahayet.h
##09.3.25## mitreNa upagraahayed.h vaa yathaa naamitraM gachchhet.h
##09.3.26## amitraad.h vaa sattrii bhedayed.h enaM - ayaM tvaa yogapurushhaM manyamaano bhartaryeva vikramayishhyati, avaaptaartho daNDachaariNaM amitraaTavikeshhu kR^ichchhre vaa prayaase yokshyati, viputradaaraM ante vaa vaasayishhyati
##09.3.27## pratihatavikramaM tvaaM bhartarypaNyaM karishhyati, tvayaa vaa sandhiM kR^itvaa bhartaaraM eva prasaadayishhyati
##09.3.28## mitraM upakR^ishhTaM vaa.asya gachchha iti
##09.3.29## pratipannaM ishhTaabhipraayaiH puujayet.h
##09.3.30## apratipannasya saMshrayaM bhedayed.h asau te yogapurushhaH praNihitaH iti
##09.3.31## sattrii cha enaM abhityaktashaasanairghaatayet.h, guuDhapurushhairvaa
##09.3.32## sahaprasthaayino vaa.asya praviirapurushhaan.h yathaa.abhipraayakaraNenaavaahayet.h
##09.3.33## tena praNihitaan.h sattrii bruuyaat.h
##09.3.34## iti siddhiH
##09.3.35## parasya cha enaan.h kopaan.h utthaapayet.h, aatmanashcha shamayet.h
##09.3.36## yaH kopaM kartuM shamayituM vaa shaktaH tatra upajaapaH kaaryaH
##09.3.37## yaH satyasandhaH shaktaH karmaNi phalaavaaptau chaanugrahiituM vinipaate cha traatuM tatra pratijaapaH kaaryaH, tarkayitavyashcha kalyaaNabuddhirutaaho shaTha iti
##09.3.38## shaTho hi baahyo.abhyantaraM evaM upajapati - bhartaaraM chedd.h hatvaa maaM pratipaadayishhyati shatruvadho bhuumilaabhashcha me dvividho laabho bhavishhyati, atha vaa shatrurenaM aahanishhyati iti hatabandhupakshaH tulyadoshhadaNDena udvignashcha me bhuuyaan.h akR^ityapaksho bhavishhyati, tadvidhe vaa.anyasminn.h api shaN^kito bhavishhyati, anyaM anyaM chaasya mukhyaM abhityaktashaasanena ghaatayishhyaami iti
##09.3.39## abhyantaro vaa shaTho baahyaM evaM upajapati - koshaM asya harishhyaami, daNDaM vaa.asya hanishhyaami, dushhTaM vaa bhartaaraM anena ghaatayishhyaami, pratipannaM baahyaM amitraaTavikeshhu vikramayishhyaami chakraM asya sajyataaM, vairaM asya prasajyataaM, tataH svaadhiino me bhavishhyati, tato bhartaaraM eva prasaadayishhyaami, svayaM vaa raajyaM grahiishhyaamiN baddhvaa vaa baahyabhuumiM bhartR^ibhuumiM cha ubhayaM avaapsyaami, viruddhaM vaa.a.avaahayitvaa baahyaM vishvastaM ghaatayishhyaami, shuunyaM vaa.asya muulaM harishhyaami iti
##09.3.40## kalyaaNabuddhiH tu sahajiivyarthaM upajapati
##09.3.41## kalyaaNabuddhinaa sandadhiita, shaThaM tathaa iti pratigR^ihyaatisandadhyaat.h - iti
##09.3.42ab## evaM upalabhya - pare parebhyaH sve svebhyaH sve parebhyaH svataH pare |
##09.3.42chd## rakshyaaH svebhyaH parebhyashcha nityaM aatmaa vipashchitaa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## kshayavyayalaabhaviparimarshaH
##09.4.01## yugyapurushhaapachayaH kshayaH
##09.4.02## hiraNyadhaanyaapachayo vyayaH
##09.4.03## taabhyaaM bahuguNavishishhTe laabhe yaayaat.h
##09.4.04## aadeyaH pratyaadeyaH prasaadakaH prakopako hrasvakaalaH tanukshayo.alpavyayo mahaan.h vR^iddhy.udayaH kalyo dharmyaH purogashcha iti laabhasampat.h
##09.4.05## supraapyaanupaalyaH pareshhaaM apratyaadeya ityaadeyaH
##09.4.06## viparyaye pratyaadeyaH
##09.4.07## taM aadadaanaH tatrastho vaa vinaashaM praapnoti
##09.4.08## yadi vaa pashyet.h pratyaadeyaM aadaaya koshadaNDanichayarakshaavidhaanaanyavasraavayishhyaami, khanidravyahastivanasetubandhavaNikpathaan.h uddhR^itasaaraan.h karishhyaami, prakR^itiirasya karshayishhyaami, apavaahayishhyaami, aayogenaaraadhayishhyaami vaa, taaH paraM pratiyogena kopayishhyati, pratipakshe vaa.asya paNyaM enaM karishhyaami, mitraM aparuddhaM vaa.asya pratipaadayishhyaami, mitrasya svasya vaa deshasya piiDaaM atrasthaH taskarebhyaH parebhyashcha pratikarishhyaami, mitraM aashrayaM vaa.asya vaiguNyaM graahayishhyaami, tad.h amitraviraktaM tatkuliinaM pratipatsyate, satkR^itya vaa.asmai bhuumiM daasyaami iti saMhitasamutthitaM mitraM me chiraaya bhavishhyati iti pratyaadeyaM api laabhaM aadadiita
##09.4.09## ityaadeyapratyaadeyau vyaakhyaatau
##09.4.10## adhaarmikaad.h dhaarmikasya laabho labhyamaanaH sveshhaaM pareshhaaM cha prasaadako bhavati
##09.4.11## vipariitaH prakopaka iti
##09.4.12## mantriNaaM upadeshaallaabho.alabhyamaanaH kopako bhavati ayaM asmaabhiH kshayavyayau graahitaH iti
##09.4.13## duushhyamantriNaaM anaadaraallaabho labhyamaanaH kopako bhavati siddhaartho.ayaM asmaan.h vinaashayishhyati iti
##09.4.14## vipariitaH prasaadakaH
##09.4.15## iti prasaadakakopakau vyaakhyaatau
##09.4.16## gamanamaatrasaadhyatvaad.h hrasvakaalaH
##09.4.17## mantrasaadhyatvaat.h tanukshayaH
##09.4.18## bhaktamaatravyayatvaad.h alpavyayaH
##09.4.19## tadaatvavaipulyaan.h mahaan.h
##09.4.20## arthaanubandhakatvaad.h vR^iddhy.udayaH
##09.4.21## niraabaadhakatvaat.h kalyaH
##09.4.22## prashasta upaadaanaad.h dharmyaH
##09.4.23## saamavaayikaanaaM anirbandhagaamitvaat.h purogaH - iti
##09.4.24## tulye laabhe deshakaalau shakty.upaayau priyaapriyau javaajavau saamiipyaviprakarshhau tadaatvaanubandhau saaratvasaatatye baahulyabaahuguNye cha vimR^ishya bahuguNayuktaM laabhaM aadadiita
##09.4.25## laabhavighnaaH - kaamaH kopaH saadhvasaM kaaruNyaM hriiranaaryabhaavo maanaH saanukroshataa paralokaapekshaa dhaarmikatvaM atyaagitvaM dainyaM asuuyaa hastagataavamaano dauraatmyaM avishvaaso bhayaM apratiikaaraH shiita ushhNavarshhaaNaaM aakshamyaM maN^galatithinakshatra ishhTitvaM iti
##09.4.26ab## nakshatraM ati pR^ichchhantaM baalaM artho.ativartate |
##09.4.26chd## artho hyarthasya nakshatraM kiM karishhyanti taarakaaH
##09.4.27ab## naadhanaaH praapnuvantyarthaannaraa yatnashatairapi |
##09.4.27chd## arthairarthaa prabadhyante gajaaH prajigajairiva  (iti) 


 ##  Chapt |  ## baahyaabhyantaraashchaapadaH
##09.5.01## sandhy.aadiinaaM ayathaa uddeshaavasthaapanaM apanayaH
##09.5.02## tasmaad.h aapadaH sambhavanti
##09.5.03## baahya utpattirabhyantarapratijaapaa, abhyantara utpattirbaahyapratijaapaa, baahya utpattirbaahyapratijaapaa, abhyantara utpattirabhyantarapratijaapaa - ityaapadaH
##09.5.04## yatra baahyaa abhyantaraanupajapanti, abhyantaraa vaa baahyaan.h, tatra ubhayayoge pratijapataH siddhirvisheshhavatii
##09.5.05## suvyaajaa hi pratijapitaaro bhavanti, na upajapitaaraH
##09.5.06## teshhu prashaanteshhu naanyaanshaknuyurupajapituM upajapitaaraH
##09.5.07## kR^ichchhra upajaapaa hi baahyaanaaM abhyantaraaH teshhaaM itare vaa
##09.5.08## mahatashcha prayatnasya vadhaH pareshhaaM, arthaanubandhashchaatmana iti
##09.5.09## abhyantareshhu pratijapatsu saamadaane prayuJNjiita
##09.5.10## sthaanamaanakarma saantvam.h
##09.5.11## anugrahaparihaarau karmasvaayogo vaa daanam.h
##09.5.12## baahyeshhu pratijapatsu bhedadaNDau prayuJNjiita
##09.5.13## sattriNo mitravyaJNjanaa vaa baahyaanaaM chaaraM eshhaaM bruuyuH ayaM vo raajaa duushhyavyaJNjanairatisandhaatukaamaH, budhyadhvam iti
##09.5.14## duushhyeshhu vaa duushhyavyaJNjanaaH praNihitaa duushhyaan.h baahyairbhedayeyuH, baahyaan.h vaa duushhyaiH
##09.5.15## duushhyaan.h anupravishhTaa vaa tiikshNaaH shastrarasaabhyaaM hanyuH
##09.5.16## aahuuya vaa baahyaan.h ghaatayeyuH
##09.5.17## yatra baahyaa baahyaan.h upajapanti, abhyantaraan.h abhyantaraa vaa, tatra ekaantayoga upajapituH siddhirvisheshhavatii
##09.5.18## doshhashuddhau hi duushhyaa na vidyante
##09.5.19## duushhyashuddhau hi doshhaH punaranyaan.h duushhayati
##09.5.20## tasmaad.h baahyeshhu upajapatsu bhedadaNDau prayuJNjiita
##09.5.21## sattriNo mitravyaJNjanaa vaa bruuyuH ayaM vo raajaa svayaM aadaatukaamaH, vigR^ihiitaaH sthaanena raaGYaa, budhyadhvam iti
##09.5.22## pratijapiturvaa duutadaNDaan.h anupravishhTaaH tiikshNaaH shastrarasaadibhireshhaaM chhidreshhu prahareyuH
##09.5.23## tataH sattriNaH pratijapitaaraM abhishaMseyuH
##09.5.24## abhyantaraan.h abhyantareshhu upajapatsu yathaa.arhaM upaayaM prayuJNjiita
##09.5.25## tushhTaliN^gaM atushhTaM vipariitaM vaa saama prayuJNjiita
##09.5.26## shauchasaamarthyaapadeshena vyasanaabhyudayaavekshaNena vaa pratipuujanaM iti daanam.h
##09.5.27## mitravyaJNjano vaa bruuyaad.h etaan.h chittaGYaanaarthaM upadhaasyati vo raajaa, tad.h asyaakhyaatavyaM iti
##09.5.28## parasparaad.h vaa bhedayed.h enaan.h asau chaasau cha vo raajanyevaM upajapati - iti bhedaH
##09.5.29## daaNDakarmikavachcha daNDaH
##09.5.30## etaasaaM chatasR^iNaaM aapadaaM abhyantaraaM eva puurvaM saadhayet.h
##09.5.31## ahibhayaad.h abhyantarakopo baahyakopaat.h paapiiyaan.h ityuktaM purastaad.h
##09.5.32ab## puurvaaM puurvaaM vijaaniiyaallaghviiM aapadaM aapadaam.h |
##09.5.32chd## utthitaaM balavadbhyo vaa gurviiM laghviiM viparyaye  (iti) 


 ##  Chapt |  ## duushhyashatrusamyuktaaH <aapadah>
##09.6.01## duushhyebhyaH shatrubhyashcha dvividhaa shuddhaa
##09.6.02## duushhyashuddhaayaaM paureshhu jaanapadeshhu vaa daNDavarjaan.h upaayaan.h prayuJNjiita
##09.6.03## daNDo hi mahaajane ksheptuM ashakyaH
##09.6.04## kshipto vaa taM chaarthaM na kuryaat.h, anyaM chaanarthaM utpaadayet.h
##09.6.05## mukhyeshhu tveshhaaM daaNDakarmikavachcheshhTeta
##09.6.06## shatrushuddhaayaaM yataH shatruH pradhaanaH kaaryo vaa tataH saamaadibhiH siddhiM lipseta
##09.6.07## svaaminyaayattaa pradhaanasiddhiH, mantrishhvaayattaa.a.ayattasiddhiH, ubhayaayattaa pradhaanaayattasiddhiH
##09.6.08## duushhyaaduushhyaaNaaM aamishritatvaad.h aamishraa
##09.6.09## aamishraayaaM aduushhyataH siddhiH
##09.6.10## aalambanaabhaave hyaalambitaa na vidyante
##09.6.11## mitraamitraaNaaM ekiibhaavaat.h paramishraa
##09.6.12## paramishraayaaM mitrataH siddhiH
##09.6.13## sukaro hi mitreNa sandhiH, naamitreNa iti
##09.6.14## mitraM chenna sandhiM ichchhed.h abhiikshNaM upajapet.h
##09.6.15## tataH sattribhiramitraad.h bhedayitvaa mitraM labheta
##09.6.16## mitrasaN^ghasya vaa yo.antasthaayii taM labheta
##09.6.17## antasthaayini labdhe madhyasthaayino bhidyante
##09.6.18## madhyasthaayinaM vaa labheta
##09.6.19## madhyasthaayini labdhe naantasthaayinaH saMhanyante
##09.6.20## yathaa cha eshhaaM aashrayabhedaH taan.h upaayaan.h prayuJNjiita
##09.6.21## dhaarmikaM jaatikulashrutavR^ittastavena sambandhena puurveshhaaM traikaalya upakaaraan.h apakaaraabhyaaM vaa saantvayet.h
##09.6.22## nivR^itta utsaahaM vigrahashraantaM pratihata upaayaM kshayavyayaabhyaaM pravaasena cha upataptaM shauchenaanyaM lipsamaanaM anyasmaad.h vaa shaN^kamaanaM maitriipradhaanaM vaa kalyaaNabuddhiM saamnaa saadhayet.h
##09.6.23## lubdhaM kshiiNaM vaa tapasvimukhyaavasthaapanaapuurvaM daanena saadhayet.h
##09.6.24## tat.h paJNchavidhaM - deyavisargo gR^ihiitaanuvartanaM aattapratidaanaM svadravyadaanaM apuurvaM parasveshhu svayaN^graahadaanaM cha
##09.6.25## iti daanakarma
##09.6.26## parasparadveshhavairabhuumiharaNashaN^kitaM ato.anyatamena bhedayet.h
##09.6.27## bhiiruM vaa pratighaatena kR^itasandhireshha tvayi karmakarishhyati, mitraM asya nisR^ishhTaM, sandhau vaa naabhyantaraH iti
##09.6.28## yasya vaa svadeshaad.h anyadeshaad.h vaa paNyaani paNyaagaaratayaa.a.agachchheyuH taani asya yaatavyaallabdhaani iti sattriNashchaarayeyuH
##09.6.29## bahuliibhuute shaasanaM abhityaktena preshhayet.h etat.h te paNyaM paNyaagaaraM vaa mayaa te preshhitaM, saamavaayikeshhu vikramasva, apagachchha vaa, tataH paNasheshhaM avaapsyasi iti
##09.6.30## tataH sattriNaH pareshhu graahayeyuH etad.h aripradattam iti
##09.6.31## shatruprakhyaataM vaa paNyaM aviGYaataM vijigiishhuM gachchhet.h
##09.6.32## tad.h asya vaidehakavyaJNjanaaH shatrumukhyeshhu vikriiNiiran.h
##09.6.33## tataH sattriNaH pareshhu graahayeyuH etat.h paNyaM aripradattam iti
##09.6.34## mahaa.aparaadhaan.h arthamaanaabhyaaM upagR^ihya vaa shastrarasaagnibhiramitre praNidadhyaat.h
##09.6.35## atha ekaM amaatyaM nishhpaatayet.h
##09.6.36## tasya putradaaraM upagR^ihya raatrau hataM iti khyaapayet.h
##09.6.37## athaamaatyaH shatroH taan.h eka ekashaH praruupayet.h
##09.6.38## te ched.h yathaa uktaM kuryurna cha enaan.h graahayet.h
##09.6.39## ashaktimato vaa graahayet.h
##09.6.40## aaptabhaava upagato mukhyaad.h asyaatmaanaM rakshaNiiyaM kathayet.h
##09.6.41## athaamitrashaasanaM mukhya upaghaataaya preshhitaM ubhayavetano graahayet.h
##09.6.42## utsaahashaktimato vaa preshhayet.h amushhya raajyaM gR^ihaaNa, yathaa.asthito naH sandhiH iti
##09.6.43## tataH sattriNaH pareshhu graahayeyuH
##09.6.44## ekasya skandhaavaaraM viivadhaM aasaaraM vaa ghaatayeyuH
##09.6.45## itareshhu maitriiM bruvaaNaaH tvaM eteshhaaM ghaatayitavyaH ityupajapeyuH
##09.6.46## yasya vaa praviirapurushho hastii hayo vaa mriyeta guuDhapurushhairhanyeta hriyeta vaa sattriNaH paraspara upahataM bruuyuH
##09.6.47## tataH shaasanaM abhishastasya preshhayet.h bhuuyaH kuru tataH paNashiishhaM avaapsyasi iti
##09.6.48## tad.h ubhayavetanaa graahayeyuH
##09.6.49## bhinneshhvanyatamaM labheta
##09.6.50## tena senaapatikumaaradaNDachaariNo vyaakhyaataaH
##09.6.51## saandhikaM cha bhedaM prayuJNjiita
##09.6.52## iti bhedakarma
##09.6.53## tiikshNaM utsaahinaM vyasaninaM sthitashatruM vaa guuDhapurushhaaH shastraagnirasaadibhiH saadhayeyuH, saukaryato vaa teshhaaM anyatamaH
##09.6.54## tiikshNo hyekaH shastrarasaagnibhiH saadhayet.h
##09.6.55## ayaM sarvasandohakarma vishishhTaM vaa karoti
##09.6.56## ityupaayachaturvargaH
##09.6.57## puurvaH puurvashchaasya laghishhThaH
##09.6.58## saantvaM ekaguNam.h
##09.6.59## daanaM dviguNaM saantvapuurvam.h
##09.6.60## bhedaH triguNaH saantvadaanapuurvaH
##09.6.61## daNDashchaturguNaH saantvadaanabhedapuurvaH
##09.6.62## ityabhiyuJNjaaneshhu uktam.h
##09.6.63## svabhuumishhTheshhu tu ta eva upaayaaH
##09.6.64## visheshhaH tu
##09.6.65## svabhuumishhThaanaaM anyatamasya paNyaagaarairabhiGYaataan.h duutamukhyaan.h abhiikshNaM preshhayet.h
##09.6.66## ta enaM sandhau parahiMsaayaaM vaa yojayeyuH
##09.6.67## apratipadyamaanaM kR^ito naH sandhiH ityaavedayeyuH
##09.6.68## taM itareshhaaM ubhayavetanaaH saN^kraamayeyuH ayaM vo raajaa dushhTaH iti
##09.6.69## yasya vaa yasmaad.h bhayaM vairaM dveshho vaa taM tasmaad.h bhedayeyuH ayaM te shatruNaa sandhatte, puraa tvaaM atisandhatte, kshiprataraM sandhiiyasva, nigrahe chaasya prayatasva iti
##09.6.70## aavaahavivaahaabhyaaM vaa kR^itvaa samyogaM asamyuktaan.h bhedayet.h
##09.6.71## saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhaishcha eshhaaM raajyaani ghaatayet.h, saarthavrajaaTaviirvaa, daNDaM vaa.abhisR^itam.h
##09.6.72## parasparaapaashrayaashcha eshhaaM jaatisaN^ghaashchhidreshhu prahareyuH, guuDhaashchaagnirasashastreNa
##09.6.73ab## viitaMsagilavachchaariin.h yogairaacharitaiH shaThaH |
##09.6.73chd## ghaatayet.h paramishraayaaM vishvaasenaamishheNa cha  (iti) 


 ##  Chapt |  ## arthaanarthasa.nshayayuktaaH <aapadah> - taasaaM upaayavikalpajaaH siddhayaH
##09.7.01## kaamaadirutsekaH svaaH prakR^itiiH kopayati, apanayo baahyaaH
##09.7.02## tad.h ubhayaM aasurii vR^ittiH
##09.7.03## svajanavikaaraH kopaH
##09.7.04## paravR^iddhihetushhu aapad.artho.anarthaH saMshaya iti
##09.7.05## yo.arthaH shatruvR^iddhiM apraaptaH karoti, praaptaH pratyaadeyaH pareshhaaM bhavati, praapyamaaNo vaa kshayavyaya udayo bhavati, sa bhavatyaapad.arthaH
##09.7.06## yathaa saamantaanaaM aamishhabhuutaH saamantavyasanajo laabhaH, shatrupraarthito vaa svabhaavaadhigamyo laabhaH, pashchaat.h kopena paarshhNigraaheNa vaa vigR^ihiitaH purastaallaabhaH, mitra uchchhedena sandhivyatikrameNa vaa maNDalaviruddho laabhaH ityaapad.arthaH
##09.7.07## svataH parato vaa bhaya utpattirityanarthaH
##09.7.08## tayoH artho na vaa iti, anartho na vaa iti, artho.anartha iti, anartho.artha iti saMshayaH
##09.7.09## shatrumitraM utsaahayituM artho na vaa iti saMshayaH
##09.7.10## shatrubalaM arthamaanaabhyaaM aavaahayituM anartho na vaa iti saMshayaH
##09.7.11## balavatsaamantaaM bhuumiM aadaatuM artho.anartha iti saMshayaH
##09.7.12## jaayasaa sambhuuyayaanaM anartho.artha iti saMshayaH
##09.7.13## teshhaaM arthasaMshayaM upagachchhet.h
##09.7.14## artho.arthaanubandhaH, artho niranubandhaH, artho.anarthaanubandhaH, anartho.arthaanubandhaH, anartho niranubandhaH, anartho.anarthaanubandhaH ityanubandhashhaDvargaH
##09.7.15## shatruM utpaaTya paarshhNigraahaadaanaM artho.anarthaanubandhaH
##09.7.16## udaasiinasya daNDaanugrahaH phalena artho niranubandhaH
##09.7.17## parasyaantar.uchchhedanaM artho.anarthaanubandhaH
##09.7.18## shatruprativeshasyaanugrahaH koshadaNDaabhyaaM anartho.anarthaanubandhaH
##09.7.19## hiinashaktiM utsaahya nivR^ittiranartho niranubandhaH
##09.7.20## jyaayaaMsaM utthaapya nivR^ittiranartho.anarthaanubandhaH
##09.7.21## teshhaaM puurvaH puurvaH shreyaan.h upasampraaptum.h
##09.7.22## iti kaaryaavasthaapanam.h
##09.7.23## samantato yugapad.artha utpattiH samantato.arthaapad.h bhavati
##09.7.24## saa eva paarshhNigraahavigR^ihiitaa samantato.arthasaMshayaapad.h bhavati
##09.7.25## tayormitraakranda upagrahaat.h siddhiH
##09.7.26## samantataH shatrubhyo bhaya utpattiH samantto.anarthaapad.h bhavati
##09.7.27## saa eva mitravigR^ihiitaa samantato.anarthasaMshayaapad.h bhavati
##09.7.28## tayoshchalaamitraakranda upagrahaat.h siddhiH, paramishraapratiikaaro vaa
##09.7.29## ito laabha itarato laabha ityubhayato.arthaapad.h bhavati
##09.7.30## tasyaaM samantato.arthaayaaM cha laabhaguNayuktaM arthaM aadaatuM yaayaat.h
##09.7.31## tulye laabhaguNe pradhaanaM aasannaM anatipaatinaM uuno vaa yena bhavet.h taM aadaatuM yaayaat.h
##09.7.32## ito.anartha itarato.anartha ityubhayato.anarthaapat.h
##09.7.33## tasyaaM samantato.anarthaayaaM cha mitrebhyaH siddhiM lipseta
##09.7.34## mitraabhaave prakR^itiinaaM laghiiyasya ekato.anarthaaM saadhayet.h, ubhayato.anarthaaM jyaayasyaa, samantato.anarthaaM muulena pratikuryaat.h
##09.7.35## ashakye sarvaM utsR^ijyaapagachchhet.h
##09.7.36## dR^ishhTaa hi jiivataH punar.aavR^ittiryathaa suyaatraa udayanaabhyaam.h
##09.7.37## ito laabha itarato raajyaabhimarsha ityubhayato.arthaanarthaapad.h bhavati
##09.7.38## tasyaaM anarthasaadhako yo.arthaH taM aadaatuM yaayaat.h
##09.7.39## anyathaa hi raajyaabhimarshaM vaarayet.h
##09.7.40## etayaa samantato.arthaanarthaapad.h vyaakhyaataa
##09.7.41## ito.anartha itarato.arthasaMshaya ityubhayato.anarthaarthasaMshayaa
##09.7.42## tasyaaM puurvaM anarthaM saadhayet.h, tatsiddhaavarthasaMshayam.h
##09.7.43## etayaa samantato.anarthaarthasaMshayaa vyaakhyaataa
##09.7.44## ito.artha itarato.anarthasaMshaya ityubhayato.arthaanarthasaMshayaapad.h
##09.7.45## etayaa samantato.arthaanarthasaMshayaa vyaakhyaataa
##09.7.46## tasyaaM puurvaaM puurvaaM prakR^itiinaaM anarthasaMshayaan.h mokshayituM yateta
##09.7.47## shreyo hi mitraM anarthasaMshaye tishhThanna daNDaH, daNDo vaa na kosha iti
##09.7.48## samagramokshaNaabhaave prakR^itiinaaM avayavaan.h mokshayituM yateta
##09.7.49## tatra purushhaprakR^itiinaaM bahulaM anuraktaM vaa tiikshNalubdhavarjaM, dravyaprakR^itiinaaM saaraM mahaa upakaaraM vaa
##09.7.50## sandhinaa.a.asanena dvaidhiibhaavena vaa laghuuni, viparyayairguruuNi
##09.7.51## kshayasthaanavR^iddhiinaaM cha uttara uttaraM lipseta
##09.7.52## praatilomyena vaa kshayaadiinaaM aayatyaaM visheshhaM pashyet.h
##09.7.53## iti deshaavasthaapanam.h
##09.7.54## etena yaatraa.a.adimadhyaanteshhvarthaanarthasaMshayaanaaM upasampraaptirvyaakhyaataa
##09.7.55## nirantarayogitvaachchaarthaanarthasaMshayaanaaM yaatraa.a.adaavarthaH shreyaan.h upasampraaptuM paarshhNigraahaasaarapratighaate kshayavyayapravaasapratyaadeye muularakshaNeshhu cha bhavati
##09.7.56## tathaa.anarthaH saMshayo vaa svabhuumishhThasya vishhahyo bhavati
##09.7.57## etena yaatraamadhye.arthaanarthasaMshayaanaaM upasampraaptirvyaakhyaataa
##09.7.58## yaatraa.ante tu karshaniiyaM uchchhedaniiyaM vaa karshayitvaa uchchhidya vaa.arthaH shreyaan.h upasampraaptuM naanarthaH saMshayo vaa paraabaadhabhayaat.h
##09.7.59## saamavaayikaanaaM apurogasya tu yaatraamadhyaantago.anarthaH saMshayo vaa shreyaan.h upasampraaptuM anirbandhagaamitvaat.h
##09.7.60## artho dharmaH kaama ityarthatrivargaH
##09.7.61## tasya puurvaH puurvaH shreyaan.h upasampraaptum.h
##09.7.62## anartho.adharmaH shoka ityanarthatrivargaH
##09.7.63## tasya puurvaH puurvaH shreyaan.h pratikartum.h
##09.7.64## artho.anartha iti, dharmo.adharma iti, kaamaH shoka iti saMshayatrivargaH
##09.7.65## tasya uttarapakshasiddhau puurvapakshaH shreyaan.h upasampraaptum.h
##09.7.66## iti kaalaavasthaapanam.h
##09.7.67## ityaapadaH - taasaaM siddhiH
##09.7.68## putrabhraatR^ibandhushhu saamadaanaabhyaaM siddhiranuruupaa, paurajaanapadadaNDamukhyeshhu daanabhedaabhyaaM, saamantaaTavikeshhu bhedadaNDaabhyaam.h
##09.7.69## eshhaa.anulomaa, viparyaye pratilomaa
##09.7.70## mitraamitreshhu vyaamishraa siddhiH
##09.7.71## parasparasaadhakaa hyupaayaaH
##09.7.72## shatroH shaN^kitaamaatyeshhu saantvaM prayuktaM sheshhaprayogaM nivartayati, duushhyaamaatyeshhu daanaM, saN^ghaateshhu bhedaH, shaktimatsu daNDa iti
##09.7.73## gurulaaghavayogaachchaapadaaM niyogavikalpasamuchchayaa bhavanti
##09.7.74## anena eva upaayena naanyena iti niyogaH
##09.7.75## anena vaa.anyena vaa iti vikalpaH
##09.7.76## anenaanyena cha iti samuchchayaH
##09.7.77## teshhaaM ekayogaashchatvaaraH triyogaashcha, dviyogaaH shhaT, ekashchaturyogaH
##09.7.78## iti paJNchadasha upaayaaH
##09.7.79## taavantaH pratilomaaH
##09.7.80## teshhaaM ekena upaayena siddhirekasiddhiH, dvaabhyaaM dvisiddhiH, tribhiH trisiddhiH, chaturbhishchatuHsiddhiriti
##09.7.81## dharmamuulatvaat.h kaamaphalatvaachchaarthasya dharmaarthakaamaanubandhaa yaa.arthasya siddhiH saa sarvaarthasiddhiH <iti siddhayah>
##09.7.82## daivaad.h agnirudakaM vyaadhiH pramaaro vidravo durbhikshaM aasurii sR^ishhTirityaapadaH
##09.7.83## taasaaM daivatabraahmaNarpaNipaatataH siddhiH
##09.7.84ab## ativR^ishhTiravR^ishhTirvaa sR^ishhTirvaa yaa.a.asurii bhavet.h |
##09.7.84chd## tasyaaM aatharvaNaM karma siddhaarambhaashcha siddhayaH  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## skandhaavaaraniveshaH
##10.1.01## vaastukaprashaste vaastuni naayakavardhaki mauhuurtikaaH skandhaavaaraM, vR^ittaM diirghaM chatur.ashraM vaa bhuumivashena vaa, chaturdvaaraM shhaTpathaM navasaMsthaanaM maapayeyuH khaatavaprasaaladvaaraaTTaalakasampannaM bhaye sthaane cha
##10.1.02## madhyamasya uttare navabhaage raajavaastukaM dhanuHshataayaamaM ardhavistaaraM, pashchimaardhe tasyaantaHpuram.h
##10.1.03## antarvaMshikasainyaM chaante nivisheta
##10.1.04## purastaad.h upasthaanaM, dakshiNataH koshashaasanakaaryakaraNaani, vaamato raajaaupavaahyaanaaM hasty.ashvarathaanaaM sthaanam.h
##10.1.05## ato dhanuHshataantaraashchatvaaraH shakaTamethiipratatistambhasaalaparikshepaaH
##10.1.06## prathame purastaan.h mantripurohitau, daNshhiNataH koshhThaagaaraM mahaanasaM cha, vaamataH kupyaayudhaagaaram.h
##10.1.07## dvitiiye maulabhR^itaanaaM sthaanaM ashvarathaanaaM senaapateshcha
##10.1.08## tR^itiiye hastinaH shreNyaH prashaastaa cha
##10.1.09## chaturthe vishhTirnaayako mitraamitraaTaviibalaM svapurushhaadhishhThitam.h
##10.1.10## vaNijo ruupaajiivaashchaanumahaapatham.h
##10.1.11## baahyato lubdhakashvagaNinaH satuuryaagnayaH, guuDhaashchaarakshaaH
##10.1.12## shatruuNaaM aapaate kuupakuuTaavapaatakaNTakiniishcha sthaapayet.h
##10.1.13## ashhTaadashavargaaNaaM aarakshaviparyaasaM kaarayet.h
##10.1.14## divaayaamaM cha kaarayed.h apasarpaGYaanaartham.h
##10.1.15## vivaadasaurikasamaajadyuutavaaraNaM cha kaarayet.h, mudraarakshaNaM cha
##10.1.16## senaanivR^ittaM aayudhiiyaM ashaasanaM shuunyapaalo badhniiyaat.h
##10.1.17ab## purastaad.h adhvanaH samyakprashaastaa rakshaNaani cha |
##10.1.17chd## yaayaad.h vardhakivishhTibhyaaM udakaani cha kaarayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## skandhaavaaraprayaaNaM - balavyasanaavaskandakaalarakshaNam.h
##10.2.01## graamaaraNyaanaaM adhvani niveshaan.h yavasa indhana udakavashena parisaN^khyaaya sthaanaasanagamanakaalaM cha yaatraaM yaayaat.h
##10.2.02## tatpratiikaaradviguNaM bhakta upakaraNaM vaahayet.h
##10.2.03## ashakto vaa sainyeshhvaayojayet.h, antareshhu vaa nichinuyaat.h
##10.2.04## purastaannaayakaH, madhye kalatraM svaamii cha, paarshvayorashvaa baahu.utsaaraH, chakraanteshhu hastinaH prasaaravR^iddhirvaa, pashchaat.h senaapatiryaayaat.h nivisheta
##10.2.05## sarvato vanaajiivaH prasaaraH
##10.2.06## svadeshaad.h anvaayatirviivadhaH
##10.2.07## mitrabalaM aasaaraH
##10.2.08## kalatrasthaanaM apasaaraH
##10.2.09## purastaad.h adhyaaghaate makareNa yaayaat.h, pashchaatshakaTena, paarshvayorvajreNa, samantataH sarvatobhadreNa, ekaayane suuchyaa
##10.2.10## pathidvaidhiibhaave svabhuumito yaayaat.h
##10.2.11## abhuumishhThaanaaM hi svabhuumishhThaa yuddhe pratilomaa bhavanti
##10.2.12## yojanaM adhamaa, adhyardhaM madhyamaa, dviyojanaM uttamaa, sambhaavyaa vaa gatiH
##10.2.13## aashrayakaarii sampannaghaatii paarshhNiraasaaro madhyama udaasiino vaa pratikartavyaH, saN^kaTo maargaH shodhayitavyaH, kosho daNDo mitraamitraaTaviibalaM vishhTi.R^iturvaa pratiikshyaaH, kR^itadurgakarmanichayarakshaakshayaH kriitabalanirvedo mitrabalanirvedashchaagamishhyati, upajapitaaro vaa naatitvarayanti, shatrurabhipraayaM vaa puurayishhyati, iti shanairyaayaat.h, viparyaye shiighram.h
##10.2.14## hastistambhasaN^kramasetubandhanaukaashhThaveNusaN^ghaatairalaabucharmakaraNDadR^itiplavagaNDikaaveNikaabhishcha udakaani taarayet.h
##10.2.15## tiirthaabhigrahe hasty.ashvairanyato raatraavuttaarya sattraM gR^ihNiiyaat.h
##10.2.16## anudake chakrichatushhpadaM chaadhvapramaaNena shaktyaa udakaM vaahayet.h
##10.2.17## diirghakaantaaraM anudakaM yavasa indhana udakahiinaM vaa kR^ichchhraadhvaanaM abhiyogapraskannaM kshutpipaasaa.adhvaklaantaM paN^katoyagambhiiraaNaaM vaa nadiidariishailaanaaM udyaanaapayaane vyaasaktaM ekaayanamaarge shailavishhame saN^kaTe vaa bahuliibhuutaM niveshe prasthite visamnaahaM bhojanavyaasaktaM aayatagataparishraantaM avasuptaM vyaadhimarakadurbhikshapiiDitaM vyaadhitapatty.ashvadvipaM abhuumishhThaM vaa balavyasaneshhu vaa svasainyaM rakshet.h, parasainyaM chaabhihanyaat.h
##10.2.18## ekaayanamaargaprayaatasya senaanishchaaragraasaahaarashayyaaprastaaraagninidhaanadhvajaayudhasaN^khyaanena parabalaGYaanam.h
##10.2.19## tadaa.a.atmaano guuhayet.h
##10.2.20ab## paarvataM vanadurgaM vaa saapasaarapratigraham.h |
##10.2.20chd## svabhumau pR^ishhThataH kR^itvaa yudhyeta nivisheta cha  (iti) 


 ##  Chapt |  ## kuuTayuddhavikalpaaH - svasainya utsaahanaM - svabalaanyabalavyaayogaH
##10.3.01## balavishishhTaH kR^ita upajaapaH prativihita.R^ituH svabhuumyaaM prakaashayuddhaM upeyaat.h
##10.3.02## viparyaye kuuTayuddham.h
##10.3.03## balavyasanaavaskandakaaleshhu paraM abhihanyaat.h, abhuumishhThaM vaa svabhuumishhThaH, prakR^itipragraho vaa svabhuumishhTham.h
##10.3.04## duushhyaamitraaTaviibalairvaa bhaN^gaM dattvaa vibhuumipraaptaM hanyaat.h
##10.3.05## saMhataaniikaM hastibhirbhedayet.h
##10.3.06## puurvaM bhaN^gapradaanenaanupraliinaM bhinnaM abhinnaH pratinivR^itya hanyaat.h
##10.3.07## purastaad.h abhihatya prachalaM vimukhaM vaa pR^ishhThato hasty.ashvenaabhihanyaat.h
##10.3.08## pR^ishhThato.abhihatyaa prachalaM vimukhaM vaa purastaat.h saarabalenaabhihanyaat.h
##10.3.09## taabhyaaM paarshvaabhigaatau vyaakhyaatau
##10.3.10## yato vaa duushhyaphalgubalaM tato.abhihanyaat.h
##10.3.11## purastaad.h vishhamaayaaM pR^ishhThato.abhihanyaat.h
##10.3.12## pR^ishhThato vishhamaayaaM purastaad.h abhihanyaat.h
##10.3.13## paarshvato vishhamaayaaM itarato.abhihanyaat.h
##10.3.14## duushhyaamitraaTaviibalairvaa puurvaM yodhayitvaa shraantaM ashraantaH paraM abhihanyaat.h
##10.3.15## duushhyabalena vaa svayaM bhaN^gaM dattvaa jitam iti vishvastaM avishvastaH sattraapaashrayo.abhihanyaat.h
##10.3.16## saarthavrajaskandhaavaarasaMvaahavilopapramattaM apramatto.abhihanyaat.h
##10.3.17## phalgubalaavachchhannasaarabalo vaa paraviiraan.h anupravishya hanyaat.h
##10.3.18## gograhaNena shvaapadavadhena vaa paraviiraan.h aakR^ishhya sattrachchhanno.abhihanyaat.h
##10.3.19## raatraavavaskandena jaagarayitvaa nidraaklaantaan.h avasuptaan.h vaa divaa hanyaat.h
##10.3.20## sapaadacharmakoshairvaa hastibhiH sauptikaM dadyaat.h
##10.3.21## ahaHsamnaahaparishraantaan.h aparaahne.abhihanyaat.h
##10.3.22## shushhkacharmavR^ittasharkaraakoshakairgomahishha ushhTrayuuthairvaa trasnubhirakR^itahasty.ashvaM bhinnaM abhinnaH pratinivR^ittaM hanyaat.h
##10.3.23## pratisuuryavaataM vaa sarvaM abhihanyaat.h
##10.3.24## dhaanvanavanasaN^kaTapaN^kashailanimnavishhamanaavo gaavaH shakaTavyuuho niihaaro raatririti sattraaNi
##10.3.25## puurve cha praharaNakaalaaH kuuTayuddhahetavaH
##10.3.26## saN^graamaH tu nirdishhTadeshakaalo dharmishhThaH
##10.3.27## saMhatya daNDaM bruuyaat.h tulyavetano.asmi, bhavadbhiH saha bhogyaM idaM raajyaM, mayaa.abhihitaiH paro.abhihantavyaH iti
##10.3.28## vedeshhvapyanushruuyate samaaptadakshiNaanaaM yaGYaanaaM avabhR^itheshhu saa te gatiryaa shuuraaNaam iti
##10.3.29## api iha shlokau bhavataH
##10.3.30ab## yaan.h yaGYasaN^ghaiH tapasaa cha vipraaH svarga eshhiNaH paatrachayaishcha yaanti |
##10.3.30chd## kshaNena taan.h apyatiyaanti shuuraaH praaNaan.h suyuddheshhu parityajantaH
##10.3.31ab## navaM sharaavaM salilasya puurNaM susaMskR^itaM darbhakR^ita uttariiyam.h |
##10.3.31chd## tat.h tasya maa bhuunnarakaM cha gachchhed.h yo bhartR^ipiNDasya kR^ite na yudhyet.h - iti
##10.3.32## mantripurohitaabhyaaM utsaahayed.h yodhaan.h vyuuhasampadaa
##10.3.33## kaartaantikaadishchaasya vargaH sarvaGYadaivatasamyogakhyaapanaabhyaaM svapakshaM uddharshhayet.h, parapakshaM cha udvejayet.h
##10.3.34## shvo yuddham iti kR^ita upavaasaH shastravaahanaM chaanushayiita
##10.3.35## atharvabhishcha juhuyaat.h
##10.3.36## vijayayuktaaH svargiiyaashchaashishho vaachayet.h
##10.3.37## braahmaNebhyashchaatmaanaM atisR^ijet.h
##10.3.38## shauryashilpaabhijanaanuraagayuktaM arthamaanaabhyaaM avisaMvaaditaM aniikagarbhaM kurviita
##10.3.39## pitR^iputrabhraatR^ikaaNaaM aayudhiiyaanaaM adhvajaM muNDaaniikaM raajasthaanam.h
##10.3.40## hastii ratho vaa raajavaahanaM ashvaanubandhaH
##10.3.41## yat.h praayasainyo yatra vaa viniitaH syaat.h t(ad) adhirohayet.h
##10.3.42## raajavyaJNjano vyuuhaadhishhThaanaM aayojyaH
##10.3.43## suutamaagadhaaH shuuraaNaaM svargaM asvargaM bhiiruuNaaM jaatisaN^ghakulakarmavR^ittastavaM cha yodhaanaaM varNayeyuH
##10.3.44## purohitapurushhaaH kR^ityaabhichaaraM bruuyuH, yantrikavardhakimauhuurtikaaH svakarmasiddhiM asiddhiM pareshhaam.h
##10.3.45## senaapatirarthamaanaabhyaaM abhisaMskR^itaM aniikaM aabhaashheta - shatasaahasro raajavadhaH, paJNchaashatsaahasraH senaapatikumaaravadhaH, dashasaahasraH praviiramukhyavadhaH, paJNchasaahasro hastirathavadhaH, saahasro.ashvavadhaH, shatyaH pattimukhyavadhaH, shiro viMshatikaM bhogadvaiguNyaM svayaN^graahashcha iti
##10.3.46## tad.h eshhaaM dashavargaadhipatayo vidyuH
##10.3.47## chikitsakaaH shastrayantraagadasnehavastrahastaaH striyashchaannapaanarakshiNyaH purushhaaNaaM uddharshhaNiiyaaH pR^ishhThataH tishhTheyuH
##10.3.48## adakshiNaamukhaM pR^ishhThataHsuuryaM anulomavaataM aniikaM svabhuumau vyuuheta
##10.3.49## parabhuumivyuuhe chaashvaaMshchaarayeyuH
##10.3.50## yatra sthaanaM prajavashchaabhuumirvyuuhasya tatra sthitaH prajavitashcha ubhayathaa jiiyeta
 viparyaye jayati, ubhayathaa sthaane prajave cha
##10.3.52## samaa vishhamaa vyaamishraa vaa bhuumiriti purastaat.h paarshvaabhyaaM pashchaachcha GYeyaa
##10.3.53## samaayaaM daNDamaNDalavyuuhaaH, vishhamaayaaM bhogaasaMhatavyuuhaaH, vyaamishraayaaM vishhamavyuuhaaH
##10.3.54## vishishhTabalaM bhaN^ktvaa sandhiM yaacheta
##10.3.55## samabalena yaachitaH sandadhiita
##10.3.56## hiinaM anuhanyaat.h, na tveva svabhuumipraaptaM tyaktaatmaanaM vaa
##10.3.57ab## punar.aavartamaanasya niraashasya cha jiivite |
##10.3.57chd## adhaaryo jaayate vegaH tasmaad.h bhagnaM na piiDayet.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## yuddhabhuumayaH - patty.ashvarathahastikarmaaNi
##10.4.01## svabhuumiH patty.ashvarathadvipaanaaM ishhTaa yuddhe niveshe cha
##10.4.02## dhaanvanavananimnasthalayodhinaaM khanakaakaashadivaaraatriyodhinaaM cha purushhaaNaaM naadeyapaarvataanuupasaarasaanaaM cha hastinaaM ashvaanaaM cha yathaasvaM ishhTaa yuddhabhuumayaH kaalaashcha
##10.4.03## samaa sthiraa.abhikaashaa nirutkhaatinyachakrakhuraa.anakshagraahiNyavR^ikshagulmavratatiistambhakedaarashvabhravalmiikasikataapaN^kabhaN^guraa daraNahiinaa cha rathabhuumiH, hasty.ashvayormanushhyaaNaaM cha same vishhame hitaa yuddhe niveshe cha
##10.4.04## aNv.ashmavR^ikshaa hrasvalaN^ghaniiyashvabhraa mandadaraNadoshhaa chaashvabhuumiH
##10.4.05## sthuulasthaaNvashmavR^ikshavratatiivalmiikagulmaa padaatibhuumiH
##10.4.06## gamyashailanimnavishhamaa mardaniiyavR^ikshaa chhedaniiyavratatii paN^kabhaN^guraa daraNahiinaa cha hastibhuumiH
##10.4.07## akaNTakinyabahuvishhamaa pratyaasaaravatii iti padaatiinaaM atishayaH
##10.4.08## dviguNapratyaasaaraa kardama udakakhaJNjanahiinaa nihsharkaraa iti vaajinaaM atishayaH
##10.4.09## paaMsukardama udakanalasharaadhaanavatii shvadaNshhTrahiinaa mahaavR^ikshashaakhaaghaataviyuktaa iti hastinaaM atishayaH
##10.4.10## toyaashayaapaashrayavatii nirutkhaatinii kedaarahiinaa vyaavartanasamarthaa iti rathaanaaM atishayaH
##10.4.11## uktaa sarveshhaaM bhuumiH
##10.4.12## etayaa sarvabalaniveshaa yuddhaani cha vyaakhyaataani bhavanti
##10.4.13## bhuumivaasavanavichayo.avishhamatoyatiirthavaatarashmigrahaNaM viivadhaasaarayorghaato rakshaa vaa vishuddhiH sthaapanaa cha balasya prasaaravR^iddhirbaahu.utsaaraH puurvaprahaaro vyaaveshanaM vyaavedhanaM aashvaaso grahaNaM mokshaNaM maargaanusaaravinimayaH koshakumaaraabhiharaNaM jaghanakoTy.abhighaato hiinaanusaaraNaM anuyaanaM samaajakarma ityashvakarmaaNi
##10.4.14## puroyaanaM akR^itamaargavaasatiirthakarma baahu.utsaaraH toyataraNaavataraNe sthaanagamanaavataraNaM vishhamasambaadhapravesho.agnidaanashamanaM ekaaN^gavijayo bhinnasandhaanaM abhinnabhedanaM vyasane traaNaM abhighaato vibhiishhikaa traasanaM.audaaryaM grahaNaM mokshaNaM saaladvaaraaTTaalakabhaJNjanaM koshavaahanaapavaahanaM iti hastikarmaaNi
##10.4.15## svabalarakshaa chatur.aN^gabalapratishhedhaH saN^graame grahaNaM mokshaNaM bhinnasandhaanaM abhinnabhedanaM traasanaM audaaryaM bhiimaghoshhashcha iti rathakarmaaNi
##10.4.16## sarvadeshakaalashastravahanaM vyaayaamashcha iti padaatikarmaaNi
##10.4.17## shibiramaargasetukuupatiirthashodhanakarma yantraayudhaavaraNa upakaraNagraasavahanaM aayodhanaachcha praharaNaavaraNapratividdhaapanayanaM iti vishhTikarmaaNi
##10.4.18ab## kuryaad.h gavaashvavyaayogaM ratheshhvalpahayo nR^ipaH |
##10.4.18chd## khara ushhTrashakaTaanaaM vaa garbhaM alpagajaH tathaa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## pakshakaksha urasyaanaaM balaagrato vyuuhavibhaagaH - saaraphalgubalavibhaagaH - patty.ashvarathahastiyuddhaani
##10.5.01## paJNchadhanuHshataapakR^ishhTaM durgaM avasthaapya yuddhaM upeyaat.h, bhuumivashena vaa
##10.5.02## vibhaktamukhyaaM achakshurvishhaye mokshayitvaa senaaM senaapatinaayakau vyuuheyaataam.h
##10.5.03## shamaantaraM pattiM sthaapayet.h, trishamaantaraM ashvaM, paJNchashamaantaraM rathaM hastinaM vaa
##10.5.04## dviguNaantaraM triguNaantaraM vaa vyuuheta
##10.5.05## evaM yathaasukhaM asambaadhaM yudhyeta
##10.5.06## paJNchaaratni dhanuH
##10.5.07## tasmin.h dhanvinaM sthaapayet.h, tridhanushhyashvaM, paJNchadhanushhi rathaM hastinaM vaa
##10.5.08## paJNchadhanuraniikasandhiH pakshakaksha urasyaanaam.h
##10.5.09## ashvasya trayaH purushhaaH pratiyoddhaaraH
##10.5.10## paJNchadasha rathasya hastino vaa, paJNcha chaashvaaH
##10.5.11## taavantaH paadagopaa vaajirathadvipaanaaM vidheyaaH
##10.5.12## triiNi trikaaNyaniikaM rathaanaaM urasyaM sthaapayet.h, taavat.h kakshaM pakshaM cha ubhayataH
##10.5.13## paJNchachatvaariMshad.h evaM rathaa rathavyuuhe bhavanti, dve shate paJNchaviMshatishchaashvaaH, shhaTshataani paJNchasaptatishcha purushhaaH pratiyodhaaraH, taavantaH paadagopaaH
##10.5.14## eshha samavyuuhaH
##10.5.15## tasya dviratha uttaraa vR^iddhiraa ekaviMshatirathaad.h iti
##10.5.16## evaM ojaa dasha samavyuuhaprakR^itayo bhavanti
##10.5.17## pakshakaksha urasyaanaaM mitho vishhamasaN^khyaane vishhamavyuuhaH
##10.5.18## tasyaapi dviratha uttaraa vR^iddhiraa ekaviMshatirathaad.h iti
##10.5.19## evaM ojaa dasha vishhamavyuuhaprakR^itayo bhavanti
##10.5.20## ataH sainyaanaaM vyuuhasheshhaM aavaapaH kaaryaH
##10.5.21## rathaanaaM dvau tribhaagaavaN^geshhvaavaapayet.h, sheshhaM urasyaM sthaapayet.h
##10.5.22## evaM tribhaaga uuno rathaanaaM aavaapaH kaaryaH
##10.5.23## tena hastinaaM ashvaanaaM aavaapo vyaakhyaataH
##10.5.24## yaavad.ashvarathadvipaanaaM yuddhasambaadhanM na kuryaat.h taavad.h aavaapaH kaaryaH
##10.5.25## daNDabaahulyaM aavaapaH
##10.5.26## pattibaahulyaM pratyaapaavaH
##10.5.27## ekaaN^gabaahulyaM anvaavaapaH
##10.5.28## duushhyabaahulyaM atyaavaapaH
##10.5.29## paraavaapaat.h pratyaavaapaachcha chaturguNaad.h aa.ashhTaguNaad.h iti vaa vibhavataH sainyaanaaM aavaapaH
##10.5.30## rathavyuuhena hastivyuuho vyaakhyaataH
##10.5.31## vyaamishro vaa hastirathaashvaanaaM - chakraanteshhu hastinaH paarshvayorashvaa rathaa urasye
##10.5.32## hastinaaM urasyaM rathaanaaM kakshaavashvaanaaM pakshaaviti madhyabhedii
##10.5.33## vipariito.antabhedii
##10.5.34## hastinaaM eva tu shuddhaH - saamnaahyaanaaM urasyaM aupavaahyaanaaM jaghanaM vyaalaanaaM koTyaaviti
##10.5.35## ashvavyuuho - varmiNaaM urasyaM shuddhaanaaM kakshapakshaaviti
##10.5.36## pattivyuuhaH - purastaad.h aavaraNinaH pR^ishhThato dhanvinaH
##10.5.37## iti shuddhaaH
##10.5.38## pattayaH pakshayorashvaaH paarshvayoH hastinaH pR^ishhThato rathaaH purastaat.h, paravyuuhavashena vaa viparyaasaH
##10.5.39## iti dvy.aN^gabalavibhaagaH
##10.5.40## tena tr.aN^gabalavibhaago vyaakhyaataH
##10.5.41## daNDasampat.h saarabalaM puMsaaM
##10.5.42## hasty.ashvayorvisheshhaH kulaM jaatiH sattvaM vayaHsthataa praaNo varshhma javaH tejaH shilpaM stairyaM udagrataa vidheyatvaM suvyaJNjanaachaarataa iti
##10.5.43## patty.ashvarathadvipaanaaM saaratribhaagaM urasyaM sthaapayet.h, dvau tribhaagau kakshaM pakshaM cha ubhayataH, anulomaM anusaaraM, pratilomaM tR^itiiyasaaraM, phalgu pratilomam.h
##10.5.44## evaM sarvaM upayogaM gamayet.h
##10.5.45## phalgubalaM anteshhvavadhaaya vegaabhihuuliko bhavati
##10.5.46## saarabalaM agrataH kR^itvaa koTiishhvanusaaraM kuryaat.h, jaghane tR^itiyiyasaaraM, madhye phalgubalam.h
##10.5.47## evaM etat.h sahishhNu bhavati
##10.5.48## vyuuhaM tu sthaapayitvaa pakshakaksha urasyaanaaM ekena dvaabhyaaM vaa praharet.h, sheshhaiH pratigR^ihNiiyaat.h
##10.5.49## yat.h parasya durbalaM viitahasty.ashvaM duushhyaamaatyaM kR^ita upajaapaM vaa tatprabhuutasaareNaabhihanyaat.h
##10.5.50## yad.h vaa parasya saarishhThaM taddviguNasaareNaabhihanyaat.h
##10.5.51## yad.h aN^gaM alpasaaraM aatmanaH tad.h bahunaa upachinuyaat.h
##10.5.52## yataH parasyaapachayaH tato.abhyaashe vyuuheta, yatot.h vaa bhayaM syaat.h
##10.5.53## abhisR^itaM parisR^itaM atisR^itaM apasR^itaM unmathyaavadhaanaM valayo gomuutrikaa maNDalaM prakiirNikaa vyaavR^ittapR^ishhThaM anuvaMshaM agrataH paarshvaabhyaaM pR^ishhThato bhagnarakshaa bhagnaanupaata ityashvayuddhaani
##10.5.54## prakiirNikaavarjaanyetaanyeva chaturNaaM aN^gaanaaM vyastasamastaanaaM vaa ghaataH, pakshakaksha urasyaanaaM cha prabhaJNjanaM avaskandaH sauptikaM cha iti hasityuddhaani
##10.5.55## unmathyaavadhaanavarjaanyetaanyeva svabhuumaavabhiyaanaapayaanasthitayuddhaani iti rathayuddhaani
##10.5.56## sarvadeshakaalapraharaNaM upaaMshudaNDashcha iti pattiyuddhaani
##10.5.57ab## etena vidhinaa vyuuhaan.h ojaan.h yugmaaMshcha kaarayet.h |
##10.5.57chd## vibhavo yaavad.h aN^gaanaaM chaturNaaM sadR^isho bhavet.h
##10.5.58ab## dve shate dhanushhaaM gatvaa raajaa tishhThet.h pratigrahe |
##10.5.58chd## bhinnasaN^ghaatanaM tasmaanna yudhyetaapratigrahaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## daNDabhogamaNDalaasa.nhatavyuuhavyuuhanaM - tasya prativyuuhasthaanam.h
##10.6.01## pakshaavurasyaM pratigraha ityaushanaso vyuuhavibhaagaH
##10.6.02## pakshau kakshaavurasyM pratigraha iti baarhasptyaH
##10.6.03## prapakshakaksha urasyaa ubhayoH daNDabhogamaNDalaasaMhataaH prakR^itivyuuhaaH
##10.6.04## tatra tiryagvR^ittirdaNDaH
##10.6.05## samastaanaaM anvaavR^ittirbhogaH
##10.6.06## sarataaM sarvatovR^ittirmaNDalaH
##10.6.07## sthitaanaaM pR^ithag.aniikavR^ittirasaMhataH
##10.6.08## pakshakaksha urasyaiH samaM vartamaano daNDaH
##10.6.09## sa kakshaatikraantaH pradaraH
##10.6.10## sa eva pakshakakshaabhyaaM pratikraanto dR^iDhakaH
##10.6.11## sa evaatikraantaH pakshaabhyaaM asahyaH
##10.6.12## pakshaavavasthaapya urasyaatikraantaH shyenaH
##10.6.13## viparyaye chaapaM chaapakukushhiH pratishhThaH supratishhThashcha
##10.6.14## chaapapakshaH saJNjayaH
##10.6.15## sa eva urasyaatikraanto vijayaH
##10.6.16## sthuulakarNapakshaH sthuuNaakarNaH
##10.6.17## dviguNapakshasthuuNo vishaalavijayaH
##10.6.18## try.abhikraantapakshashchamuumukhaH
##10.6.19## viparyaye jhashhaasyaH
##10.6.20## uurdhvaraajirdaNDaH suuchii
##10.6.21## dvau daNDau valayaH
##10.6.22## chatvaaro durjayaH
##10.6.23## iti daNDavyuuhaaH
##10.6.24## pakshakaksha urasyairvishhamaM vartamaano bhogaH
##10.6.25## sa sarpasaarii gomuutrikaa vaa
##10.6.26## sa yugma urasyo daNDapakshaH shakaTaH
##10.6.27## viparyaye makaraH
##10.6.28## hasty.ashvarathairvyatikiirNaH shakaTaH paaripatantakaH
##10.6.29## iti bhogavyuuhaaH
##10.6.30## pakshakaksha urasyaanaaM ekiibhaave maNDalaH
##10.6.31## sa sarvatomukhaH sarvatobhadraH
##10.6.32## ashhTaaniiko durjayaH
##10.6.33## iti maNDalavyuuhaaH
##10.6.34## pakshakaksha urasyaanaaM asaMhataad.h asaMhataH
##10.6.35## sa paJNchaaniikaanaaM aakR^itisthaapanaad.h vajro godhaa vaa
##10.6.36## chaturNaaM uddhaanakaH kaakapadii vaa
##10.6.37## trayaaNaaM ardhachandrakaH karkaTakashR^iN^gii vaa
##10.6.38## ityasaMhatavyuuhaaH
##10.6.39## ratha urasyo hastikaksho.ashvapR^ishhTho.arishhTaH
##10.6.40## pattayo.ashvaa rathaa hastinashchaanupR^ishhThaM achalaH
##10.6.41## hastino.ashvaa rathaaH pattayashchaanupR^ishhThaM apratihataH
##10.6.42## teshhaaM pradaraM dR^iDhakena ghaatayet.h, dR^iDhakaM asahyena, shyenaM chaapena, pratishhThaM supratishhThena, saJNjayaM vijayena, sthuuNaakarNaM vishaalavijayena, paaripatantakaM sarvatobhadreNa
##10.6.43## durjayena sarvaan.h prativyuuheta
##10.6.44## patty.ashvarathadvipaanaaM puurvaM puurvaM uttareNa ghaatayet.h, hiinaaN^gaM adhikaaN^gena cha iti
##10.6.45## aN^gadashakasya ekaH patiH patikaH, patikadashakasya ekaH senaapatiH, taddashakasya eko naayaka iti
##10.6.46## sa tuuryaghoshhadhvajapataakaabhirvyuuhaaN^gaanaaM saMGYaaH sthaapayed.h aN^gavibhaage saN^ghaate sthaane gamane vyaavartane praharaNe cha
##10.6.47## same vyuuhe deshakaalasaarayogaat.h siddhiH
##10.6.48ab## yantrairupanishhadyogaiH tiikshNairvyaasaktaghaatibhiH |
##10.6.48chd## maayaabhirdevasamyogaiH shakaTairhastibhiishhaNaiH
##10.6.49ab## duushhyaprakopairgoyuuthaiH skandhaavaarapradiipanaiH |
##10.6.49chd## koTiijaghanaghaatairvaa duutavyaJNjanabhedanaiH
##10.6.50ab## durgaM dagdhaM hR^itaM vaa te kopaH kulyaH samutthitaH |
##10.6.50chd## shatruraaTaviko vaa iti parasya udvegaM aacharet.h
##10.6.51ab## ekaM hanyaanna vaa hanyaad.h ishhuH kshipto dhanushhmataa |
##10.6.51chd## praGYaanena tu matiH kshiptaa hanyaad.h garbhagataan.h api  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## bheda upaadaanaani - upaa.nshudaNDaaH
##11.1.01## saN^ghalaabho daNDamitralaabhaanaaM uttamaH
##11.1.02## saN^ghaa hi saMhatatvaad.h adhR^ishhyaaH pareshhaam.h
##11.1.03## taan.h anuguNaan.h bhuJNjiita saamadaanaabhyaaM, viguNaan.h bhedadaNDaabhyaam.h
##11.1.04## kaambojasuraashhTrakshatriyashreNy.aadayo vaarttashastra upajiivinaH
##11.1.05## lichchhivikavR^ijikamallakamadrakakukurakurupaaJNchaalaadayo raajashabda upajiivinaH
##11.1.06## sarveshhaaM aasannaaH sattriNaH saN^ghaanaaM parasparanyaN^gadveshhavairakalahasthaanaanyupalabhya kramaabhiniitaM bhedaM upachaarayeyuH asau tvaa vijalpati iti
##11.1.07## evaM ubhayatobaddharoshhaaNaaM vidyaashilpadyuutavaihaarikeshhvaachaaryavyaJNjanaa baalakalahaan.h utpaadayeyuH
##11.1.08## veshashauNDikeshhu vaa pratilomaprashaMsaabhiH saN^ghamukhyamanushhyaaNaaM tiikshNaaH kalahaan.h utpaadayeyuH, kR^ityapaksha upagraheNa vaa
##11.1.09## kumaarakaan.h vishishhTachchhindikayaa hiinachchhindikaan.h utsaahayeyuH
##11.1.10## vishishhTaanaaM cha ekapaatraM vivaahaM vaa hiinebhyo vaarayeyuH
##11.1.11## hiinaan.h vaa vishishhTairekapaatre vivaahe vaa yojayeyuH
##11.1.12## avahiinaan.h vaa tulyabhaava upagamane kulataH paurushhataH sthaanaviparyaasato vaa
##11.1.13## vyavahaaraM avasthitaM vaa pratilomasthaapanena nishaamayeyuH
##11.1.14## vivaadapadeshhu vaa dravyapashumanushhyaabhighaatena raatrau tiikshNaaH kalahaan.h utpaadayeyuH
##11.1.15## sarveshhu cha kalahasthaaneshhu hiinapakshaM raajaa koshadaNDaabhyaaM upagR^ihya pratipakshavadhe yojayet.h
##11.1.16## bhinnaan.h apavaahayed.h vaa
##11.1.17## bhuumau cha eshhaaM paJNchakuliiM dashakuliiM vaa kR^ishhyaayaaM niveshayet.h
##11.1.18## ekasthaa hi shastragrahaNasamarthaaH syuH
##11.1.19## samavaaye cha eshhaaM atyayaM sthaapayet.h
##11.1.20## raajashabdibhiravaruddhaM avakshiptaM vaa kulyaM abhijaataM raajaputratve sthaapayet.h
##11.1.21## kaartaantikaadishchaasya vargo raajalakshaNyataaM saN^gheshhu prakaashayet.h
##11.1.22## saN^ghamukhyaaMshcha dharmishhThaan.h upajapet.h svadharmaM amushhya raaGYaH putre bhraatari vaa pratipadyadhvam iti
##11.1.23## pratipanneshhu kR^ityapaksha upagrahaarthaM arthaM daNDaM cha preshhayet.h
##11.1.24## vikramakaale shauNDikavyaJNjanaaH putradaarapretaapadeshena naiSecanikam iti madanarasayuktaan.h madyakumbhaanshatashaH prayachchheyuH
##11.1.25## chaityadaivatadvaararakshaasthaaneshhu cha sattriNaH samayakarmanikshepaM sahiraNyaabhiGYaanamudraaNi hiraNyabhaajanaani cha praruupayeyuH
##11.1.26## dR^ishyamaaneshhu cha saN^gheshhu raajakiiyaaH ityaavedayeyuH
##11.1.27## athaavaskandaM dadyaat.h
##11.1.28## saN^ghaanaaM vaa vaahanahiraNye kaalike gR^ihiitvaa saN^ghamukhyaaya prakhyaataM dravyaM prayachchhet.h
##11.1.29## tad.h eshhaaM yaachite dattaM amushhmai mukhyaaya iti bruuyaat.h
##11.1.30## etena skandhaavaaraaTaviibhedo vyaakhyaataH
##11.1.31## saN^ghamukhyaputraM aatmasambhaavitaM vaa sattrii graahayet.h amushhya raaGYaH putraH tvaM, shatrubhayaad.h iha nyasto.asi iti
##11.1.32## pratipannaM raajaa koshadaNDaabhyaaM upagR^ihya saN^gheshhu vikramayet.h
##11.1.33## avaaptaarthaH taM api pravaasayet.h
##11.1.34## bandhakiiposhhakaaH plavakanaTanartakasaubhikaa vaa praNihitaaH striibhiH paramaruupayauvanaabhiH saN^ghamukhyaan.h unmaadayeyuH
##11.1.35## jaatakaamaanaaM anyatamasya pratyayaM kR^itvaa.anyatra gamanena prasabhaharaNena vaa kalahaan.h utpaadayeyuH
##11.1.36## kalahe tiikshNaaH karma kuryuH hato.ayaM itthaM kaamukaH iti
##11.1.37## visaMvaaditaM vaa marshhayamaaNaM abhisR^itya strii bruuyaat.h asau maaM mukhyaH tvayi jaatakaamaaM baadhate, tasmiJNjiivati na iha sthaasyaami iti ghaataM asya prayojayet.h
##11.1.38## prasahyaapahR^itaa vaa vanaante kriDaagR^ihe vaa.apahartaaraM raatrau tiikshNena ghaatayet.h, svayaM vaa rasena
##11.1.39## tataH prakaashayet.h amunaa me priyo hataH iti
##11.1.40## jaatakaamaM vaa siddhavyaJNjanaH saaMvadanikiibhiraushhadhiibhiH saMvaasya rasenaatisandhaayaapagachchhet.h
##11.1.41## tasminn.h apakraante sattriNaH paraprayogaM abhishaMseyuH
##11.1.42## aaDhyavidhavaa guuDhaajiivaa yogastriyo vaa daayanikshepaarthaM vivadamaanaaH saN^ghamukhyaan.h unmaadayeyuH, aditikaushikastriyo nartakiigaayanaa vaa
##11.1.43## pratipannaan.h guuDhaveshmasu raatrisamaagamapravishhTaaMH tiikshNaa hanyurbaddhvaa hareyurvaa
##11.1.44## sattrii vaa striilolupaM saN^ghamukhyaM praruupayet.h amushhmin.h graame daridrakullaM apasR^itaM, tasya strii raajaarhaa, gR^ihaaNa enaam iti
##11.1.45## gR^ihiitaayaaM ardhamaasaanantaraM siddhavyaJNjano duushhyasaN^ghamukhyamadhye prakroshet.h asau me mukhyo bhaaryaaM snushhaaM bhaginiiM duhitaraM vaa.adhicharati iti
##11.1.46## taM chet.h saN^gho nigR^ihNiiyaat.h, raajaa enaM upagR^ihya viguNeshhu vikramayet.h
##11.1.47## anigR^ihiite siddhavyaJNjanaM raatrau tiikshNaaH pravaasayeyuH
##11.1.48## tataH tadvyaJNjanaaH prakrosheyuH asau brahmahaa braahmaNiijaarashcha iti
##11.1.49## kaartaantikavyaJNjano vaa kanyaaM anyena vR^itaaM anyasya praruupayet.h amushhya kanyaa raajapatnii raajaprasavinii cha bhavishhyati, sarvasvena prasahya vaa enaaM labhasva iti
##11.1.50## alabhyamaanaayaaM parapakshaM uddharshhayet.h
##11.1.51## labdhaayaaM siddhaH kalahaH
##11.1.52## bhikshukii vaa priyabhaaryaM mukhyaM bruuyaat.h asau te mukhyo yauvana utsikto bhaaryaayaaM maaM praahiNot.h, tasyaahaM bhayaallekhyaM aabharaNaM gR^ihiitvaa.a.agataa.asmi, nirdoshhaa te bhaaryaa, guuDhaM asmin.h pratikartavyaM, ahaM api taavat.h pratipatsyaami iti
##11.1.53## evaM.aadishhu kalahasthaaneshhu svayaM utpanne vaa kalahe tiikshNairutpaadite vaa hiinapakshaM raajaa koshadaNDaabhyaaM upagR^ihya viguNeshhu vikramayed.h apavaahayed.h vaa
##11.1.54## saN^gheshhvevaM ekaraajo varteta
##11.1.55## saN^ghaashchaapyevaM ekaraajaad.h etebhyo.atisaN^ghaan.h ebhyo rakshayeyuH
##11.1.56ab## saN^ghamukhyashcha saN^gheshhu nyaayavR^ittirhitaH priyaH |
##11.1.56chd## daanto yuktajanaH tishhThet.h sarvachittaanuvartakaH  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## duutakarma
##12.1.01## baliiyasaa.abhiyukto durbalaH sarvatraanupraNato vetasadharmaa tishhThet.h
##12.1.02## indrasya hi sa praNamati yo baliiyaso namati iti bhaaradvaajaH
##12.1.03## sarvasandohena balaanaaM yudhyeta
##12.1.04## paraakramo hi vyasanaM apahanti
##12.1.05## svadharmashcha eshha kshatriyasya, yuddhe jayaH paraajayo vaa iti vishaalaakshaH
##12.1.06## na iti kauTilyaH
##12.1.07## sarvatraanupraNataH kulaiDaka iva niraasho jiivite vasati
##12.1.08## yudhyamaanashchaalpasainyaH samudraM ivaaplavo.avagaahamaanaH siidati
##12.1.09## tadvishishhTaM tu raajaanaM aashrito durgaM avishhahyaM vaa cheshhTeta
##12.1.10## trayo.abhiyoktaaro dharmalobhaasuravijayina iti
##12.1.11## teshhaaM abhyavapattyaa dharmavijayii tushhyati
##12.1.12## taM abhyavapadyeta, pareshhaaM api bhayaat.h
##12.1.13## bhuumidravyaharaNena lobhavijayii tushhyati
##12.1.14## taM arthenaabhyavapadyeta
##12.1.15## bhuumidravyaputradaarapraaNaharaNenaasuravijayii
##12.1.16## taM bhuumidravyaabhyaaM upagR^ihyaagraahyaH pratikurviita
##12.1.17## teshhaaM anyatamaM uttishhThamaanaM sandhinaa mantrayuddhena kuuTayuddhena vaa prativyuuheta
##12.1.18## shatrupakshaM asya saamadaanaabhyaaM, svapakshaM bhedadaNDaabhyaam.h
##12.1.19## durgaM raashhTraM skandhaavaaraM vaa.asya guuDhaaH shastrarasaagnibhiH saadhayeyuH
##12.1.20## sarvataH paarshhNiM asya graahayet.h
##12.1.21## aTaviibhirvaa raajyaM ghaatayet.h, tatkuliinaaparuddhaabhyaaM vaa haarayet.h
##12.1.22## apakaaraanteshhu chaasya duuTaM preshhayet.h
##12.1.23## anapakR^itya vaa sandhaanam.h
##12.1.24## tathaa.apyabhiprayaantaM koshadaNDayoH paada uttaraM ahoraatra uttaraM vaa sandhiM yaacheta
##12.1.25## sa ched.h daNDasandhiM yaacheta, kuNThaM asmai hasty.ashvaM dadyaad.h, utsaahitaM vaa garayuktam.h
##12.1.26## purushhasandhiM yaacheta, duushhyaamitraaTaviibalaM asmai dadyaad.h yogapurushhaadhishhThitam.h
##12.1.27## tathaa kuryaad.h yathaa ubhayavinaashaH syaat.h
##12.1.28## tiikshNabalaM vaa.asmai dadyaad.h yad.h avamaanitaM vikurviita, maulaM anuraktaM vaa yad.h asya vyasane.apakuryaat.h
##12.1.29## koshasandhiM yaacheta, saaraM asmai dadyaad.h yasya kretaaraM naadhigachchhet.h, kupyaM ayuddhayogyaM vaa
##12.1.30## bhuumisandhiM yaacheta, pratyaadeyaaM nityaamitraaM anapaashrayaaM mahaakshayavyayaniveshaaM vaa.asmai bhuumiM dadyaat.h
##12.1.31## sarvasvena vaa raajadhaaniivarjena sandhiM yaacheta baliiyasaH
##12.1.32ab## yat.h prasahya hared.h anyaH tat.h prayachched.h upaayataH |
##12.1.32chd## rakshet.h svadehaM na dhanaM kaa hyanitye dhane dayaa  (iti) 


 ##  Chapt |  ## mantrayuddha
##12.2.01## sa chet.h sandhau naavatishhTheta, bruuyaad.h enaM - ime shatrushhaDvargavashagaa raajaano vinashhTaaH, teshhaaM anaatmavataaM naarhasi maargaM anugantum.h
##12.2.02## dharmaM arthaM chaavekshasva
##12.2.03## mitramukhaa hyamitraaH te ye tvaa saahasaM adharmaM arthaatikramaM cha graahayanti
##12.2.04## shuuraiH tyaktaatmabhiH saha yoddhuM saahasaM, janakshayaM ubhayataH kartuM adharmaH, dR^ishhTaM arthaM mitraM adushhTaM cha tyaktuM arthaatikramaH
##12.2.05## mitravaaMshcha sa raajaa, bhuuyashcha etenaarthena mitraaNyudyojayishhyati yaani tvaa sarvato.abhiyaasyanti
##12.2.06## na cha madhyama udaasiinayormaNDalasya vaa parityaktaH, bhavaaMH tu parityaktaH yattvaa samudyuktaM upaprekshante bhuuyaH kshayavyayaabhyaaM yujyataaM, mitraachcha bhidyataaM, atha enaM parityaktamuulaM sukhena uchchhetsyaamaH iti
##12.2.07## sa bhavaannaarhati mitramukhaanaaM amitraaNaaM shrotuM, mitraaNyudvejayituM amitraaMshcha shreyasaa yoktuM, praaNasaMshayaM anarthaM cha upagantum iti yachchhet.h
##12.2.08## tathaa.api pratishhThamaanasya prakR^itikopaM asya kaarayed.h yathaa saN^ghavR^itte vyaakhyaataM yogavaamane cha
##12.2.09## tiikshNarasadaprayogaM cha
##12.2.10## yad.h uktaM aatmarakshitake rakshyaM tatra tiikshNaan.h rasadaaMshcha prayuJNjiita
##12.2.11## bandhakiiposhhakaaH paramaruupayauvanaabhiH striibhiH senaamukhyaan.h unmaadayeyuH
##12.2.12## bahuunaaM ekasyaaM dvayorvaa mukhyayoH kaame jaate tiikshNaaH kalahaan.h utpaadayeyuH
##12.2.13## kalahe paraajitapakshaM paratraapagamane yaatraasaahaayyadaane vaa bharturyojayeyuH
##12.2.14## kaamavashaan.h vaa siddhavyaJNjanaaH saaMvadanikiibhiroshhadhiibhiratisandhaanaaya mukhyeshhu rasaM daapayeyuH
##12.2.15## vaidehakavyaJNjane vaa raajamahishhyaaH subhagaayaaH preshhyaaM aasannaaM kaamanimittaM arthenaabhivR^ishhya parityajet.h
##12.2.16## tasya eva parichaarakavyaJNjana upadishhTaH siddhavyaJNjanaH saaMvadanikiiM oshhadhiiM dadyaat.h vaidehakashariire.avaghaatavyaa iti
##12.2.17## siddhe subhagaayaa apyenaM yogaM upadishet.h raajashariire.avadhaatavyaa iti
##12.2.18## tato rasenaatisandadhyaat.h
##12.2.19## kaartaantikavyaJNjano vaa mahaamaatraM raajalakshaNasampannam kramaabhiniitaM bruuyaat.h
##12.2.20## bhaaryaaM asya bhikshukii raajapatnii raajaprasavinii vaa bhavishhyasi iti
##12.2.21## bhaaryaavyaJNjanaa vaa mahaamaatraM bruuyaat.h raajaa kila maaM avarodhayishhyati, tavaantikaaya pattralekhyaM aabharaNaM cha idaM parivraajikayaa.a.ahR^itam iti
##12.2.22## suudaaraalikavyaJNjano vaa rasaprayogaarthaM raajavachanaM arthaM chaasya lobhaniiyaM abhinayet.h
##12.2.23## tad.h asya vaidehakavyaJNjanaH pratisandadhyaat.h, kaaryasiddhiM cha bruuyaat.h
##12.2.24## evaM ekena dvaabhyaaM tribhirityupaayaireka ekaM asya mahaamaatraM vikramaayaapagamanaaya vaa yojayet.h - iti
##12.2.25## durgeshhu chaasya shuunyapaalaasannaaH sattriNaH paurajaanapadeshhu maitriinimittaM aavedayeyuH - shuunyapaalena uktaa yodhaashchaadhikaraNasthaashcha kR^ichchhragato raajaa jiivann.h aagamishhyati, na vaa, prasahya vittaM aarjayadhvaM, amitraaMshcha hata iti
##12.2.26## bahuliibhuute tiikshNaaH pauraannishaasvaahaarayeyuH, mukhyaaMshchaabhihanyuH evaM kriyante ye shuunyapaalasya na shushruushhante iti
##12.2.27## shuunyapaalasthaaneshhu cha sashoNitaani shastravittabandhanaanyutsR^ijeyuH
##12.2.28## tataH sattriNaH shuunyapaalo ghaatayati vilopayati cha ityaavedayeyuH
##12.2.29## evaM jaanapadaan.h samaaharturbhedayeyuH
##12.2.30## samaahartR^ipurushhaaMH tu graamamadhyeshhu raatrau tiikshNaa hatvaa bruuyuH evaM kriyante ye janapadaM adharmeNa baadhante iti
##12.2.31## samutpanne doshhe shuunyapaalaM samaahartaaraM vaa prakR^itikopena ghaatayeyuH
##12.2.32## tatkuliinaM aparuddhaM vaa pratipaadayeyuH
##12.2.33ab## antaHpurapuradvaaraM dravyadhaanyaparigrahaan.h |
##12.2.33chd## daheyuH taaMshcha hanyurvaa bruuyurasyaartavaadinaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## senaamukhyavadhah<dvitiiyo bhaagah> - maNDalaprotsaahanam.h
##12.3.01## raaGYo raajavallabhaanaaM chaasannaaH sattriNaH patty.ashvarathadvipamukhyaanaaM raajaa kruddhaH iti suhR^idvishvaasena mitrasthaaniiyeshhu kathayeyuH
##12.3.02## bahuliibhuute tiikshNaaH kR^itaraatrichaarapratiikaaraa gR^iheshhu svaamivachanenaagamyataam iti bruuyuH
##12.3.03## taannirgachchhata evaabhihanyuH, svaamisandeshaH iti chaasannaan.h bruuyuH
##12.3.04## ye chaapravaasitaaH taan.h sattriNo bruuyuH etat.h tad.h yad.h asmaabhiH kathitaM, jiivitukaamenaapakraantavyam iti
##12.3.05## yebhyashcha raajaa yaachito na dadaati taan.h sattriNo bruuyuH - uktaH shuunyapaalo raaGYaa ayaachyaM arthaM asau chaasau cha maa yaachate, mayaa pratyaakhyaataaH shatrusaMhitaaH, teshhaaM uddharaNe prayatasva iti
##12.3.06## tataH puurvavad.h aacharet.h
##12.3.07## yebhyashcha raajaa yaachito dadaati taan.h sattriNo bruuyuH - uktaH shuunyapaalo raaGYaa ayaachyaM arthaM asau chaasau cha maa yaachate, tebhyo mayaa so.artho vishvaasaarthaM dattaH, shatrusaMhitaaH, teshhaaM uddharaNe prayatasva iti
##12.3.08## tataH puurvavad.h aacharet.h
##12.3.09## ye cha enaM yaachyaM arthaM na yaachante taan.h sattriNo bruuyuH - uktaH shuunyapaalo raaGYaa yaachyaM arthaM asau chaasau cha maa na yaachate, kiM anyat.h svadoshhashaN^kitatvaat.h, teshhaaM uddharaNe prayatasva iti
##12.3.10## tataH puurvavad.h aacharet.h
##12.3.11## etena sarvaH kR^ityapaksho vyaakhyaataH
##12.3.12## pratyaasanno vaa raajaanaM sattrii graahayet.h asau chaasau cha te mahaamaatraH shatrupurushhaiH sambhaashhate iti
##12.3.13## pratipanne duushhyaan.h asya shaasanaharaan.h darshayet.h etat.h tat iti
##12.3.14## senaamukhyaprakR^itipurushhaan.h vaa bhuumyaa hiraNyena vaa lobhayitvaa sveshhu vikramayed.h apavaahayed.h vaa
##12.3.15## yo.asya putraH samiipe durge vaa prativasati taM sattriNaa upajaapayet.h aatmasampannataraH tvaM putraH, tathaa.apyantarhitaH, tatkiM upekshase vikramya gR^ihaaNa, puraa tvaa yuvaraajo vinaashayati iti
##12.3.16## tatkuliinaM aparuddhaM vaa hiraNyena pratilobhya bruuyaat.h antarbalaM pratyantaskandhaM antaM vaa.asya pramR^idniihi iti
##12.3.17## aaTavikaan.h arthamaanaabhyaaM upagR^ihya raajyaM asya ghaatayet.h
##12.3.18## paarshhNigraahaM vaa.asya bruuyaat.h eshha khalu raajaa maaM uchchhidya tvaaM uchchhetsyati, paarshhNiM asya gR^ihaaNa, tvayi nivR^ittasyaahaM paarshhNiM grahiishhyaami iti
##12.3.19## mitraaNi vaa.asya bruuyaat.h ahaM vaH setuH, mayi vibhinne sarvaan.h eshha vo raajaa plaavayishhyati, sambhuuya vaa.asya yaatraaM vihanaama iti
##12.3.20## tatsaMhataanaaM asaMhataanaaM cha preshhayet.h eshha khalu raajaa maaM utpaaTya bhavatsu karma karishhyati, budhyadhvaM, ahaM vaH shreyaan.h abhyupapattum iti
##12.3.21ab## madhyamasya prahiNuyaad.h udaasiinasya vaa punaH |
##12.3.21chd## yathaa.a.asannasya mokshaarthaM sarvasvena tad.arpaNam.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## shastraagnirasapraNidhayaH - viivadhaasaaraprrasaaravadhaH
##12.4.01## ye chaasya durgeshhu vaidehakavyaJNjanaaH, graamesu gR^ihapatikavyaJNjanaaH, janapadasandhishhu gorakshakataapasavyaJNjanaaH, te saamantaaTavikatatkuliinaaparuddhaanaaM paNyaagaarapuurvaM preshhayeyuH ayaM desho haaryaH iti
##12.4.02## aagataaMshcha eshhaaM durge guuDhapurushhaan.h arthamaanaabhyaaM abhisatkR^itya prakR^itichchhidraaNi pradarshayeyuH
##12.4.03## teshhu taiH saha prahareyuH
##12.4.04## skandhaavaare vaa.asya shauNDikavyaJNjanaH putraM abhityaktaM sthaapayitvaa.avaskandakaale rasena pravaasayitvaa naiSecanikam iti madanarasayuktaan.h madyakumbhaanshatashaH prayachchhet.h
##12.4.05## shuddhaM vaa madyaM paadyaM vaa madyaM dadyaad.h ekaM ahaH, uttaraM rassiddhaM prayachchhet.h
##12.4.06## shuddhaM vaa madyaM daNDamukhyebhyaH pradaaya madakaale rasasiddhaM prayachchhet.h
##12.4.07## daNDamukhyavyaJNjano vaa putraM abhityaktaM iti samaanam.h
##12.4.08## paakvamaaMsikaaudanikaauNDikaapuupikavyaJNjanaa vaa paNyavisheshhaM avaghoshhayitvaa parasparasaN^gharshheNa kaalikaM samarghataraM iti vaa paraan.h aahuuya rasena svapaNyaanyapachaarayeyuH
##12.4.09## suraakshiiradadhisarpistailaani vaa tadvyavahartR^ihasteshhu gR^ihiitaa striyo baalaashcha rasayukteshhu svabhaajaneshhu parikireyuH
##12.4.10## anenaargheNa, vishishhTaM vaa bhuuyo diiyataam iti tatra evaavaakireyuH
##12.4.11## etaanyeva vaidehakavyaJNjanaaH, paNyavireyeNaahartaaro vaa
##12.4.12## hasty.ashvaanaaM vidhaayavaseshhu rasaM aasannaa dadyuH
##12.4.13## karmakaravyaJNjanaa vaa rasaaktaM yavasaM udakaM vaa vikriiNiiran.h
##12.4.14## chirasaMsR^ishhTaa vaa govaaNijakaa gavaaM ajaaviinaaM vaa yuuthaanyavaskandakaaleshhu pareshhaaM mohasthaaneshhu pramuJNcheyuH, ashvakhara ushhTramahishhaadiinaaM dushhTaaMshcha
##12.4.15## tadvyaJNjanaa vaa chuchchhundariishoNitaaktaakshaan.h
##12.4.16## lubdhakavyaJNjanaa vaa vyaalamR^igaan.h paJNjarebhyaH pramuJNcheyuH, sarpagraahaa vaa sarpaan.h ugravishhaan.h, hastijiivino vaa hastinaH
##12.4.17## agnijiivino vaa.agniM avasR^ijeyuH
##12.4.18## guuDhapurushhaa vaa vimukhaan.h patty.ashvarathadvipamukhyaan.h abhihanyuH, aadiipayeyurvaa mukhyaavaasaan.h
##12.4.19## duushhyaamitraaTavikavyaJNjanaaH praNihitaaH pR^ishhThaabhighaataM avaskandapratigrahaM vaa kuryuH
##12.4.20## vanaguuDhaa vaa pratyantaskandhaM upanishhkR^ishhyaabhihanyuH, ekaayane viivadhaasaaraprasaaraan.h vaa
##12.4.21## sasaN^ketaM vaa raatriyuddhe bhuurituuryaM aahatya bruuyuH anupravishhTaaH smo, labdhaM raajyam iti
##12.4.22## raajaavaasaM anupravishhTaa vaa saN^kuleshhu raajaanaM hanyuH
##12.4.23## sarvato vaa prayaataM ena(?eva?) mlechchhaaTavikadaNTachaariNaH sattraapaashrayaaH stambhavaaTaapaashrayaa vaa hanyuH
##12.4.24## lubdhakavyaJNjanaa vaa.avaskandasaN^kuleshhu guuDhayuddhahetubhirabhihanyuH
##12.4.25## ekaayane vaa shailastambhavaaTakhaJNjanaantar.udake vaa svabhuumibalenaabhihanyuH
##12.4.26## nadiisarastaTaakasetubandhabhedavegena vaa plaavayeyuH
##12.4.27## dhaanvanavanadurganimnadurgasthaM vaa yogaagnidhuumaabhyaaM naashayeyuH
##12.4.28## saN^kaTagataM agninaa, dhaanvanagataM dhuumena, nidhaanagataM rasena, toyaavagaaDhaM dushhTagraahairudakacharaNairvaa tiikshNaaH saadhayeyuH, aadiiptaavaasaannishhpatantaM vaa
##12.4.29ab## yogavaamanayogaabhyaaM yogenaanyatamena vaa |
##12.4.29chd## amitraM atisandadhyaat.h saktaM uktaasu bhuumishhu  (iti) 


 ##  Chapt |  ## yogaatisa.ndhaanaM - daNDaatisa.ndhaanaM - ekavijayaH
##12.5.01## daivatejyaayaam(devataa ijyaayaam?) yaatraayaaM amitrasya bahuuni puujaa.a.agamasthaanaani bhaktitaH
##12.5.02## tatraasya yogaM ubjayet.h
##12.5.03## devataagR^ihapravishhTasya upari yantramokshaNena guuDhabhittiM shilaaM vaa paatayet.h
##12.5.04## shilaashastravarshhaM uttamaagaaraat.h, kapaaTaM avapaatitaM vaa, bhittipraNihitaM ekadeshabaddhaM vaa parighaM mokshayet.h
##12.5.05## devataadehadhvajapraharaNaani vaa.asya uparishhTaat.h paatayet.h
##12.5.06## sthaanaasanagamanabhuumishhu vaa.asya gomayapradehena gandha udakaprasekena vaa rasaM atichaarayet.h, pushhpachuurNa upahaareNa vaa
##12.5.07## gandhapratichchhannaM vaa.asya tiikshNaM dhuumaM atinayet.h
##12.5.08## shuulakuupaM avapaatanaM vaa shayanaasanasyaadhastaad.h yantrabaddhatalaM enaM kiilamokshaNena praveshayet.h
##12.5.09## pratyaasanne vaa.amitre janapadaaj janaM avarodhakshamaM atinayet.h
##12.5.10## durgaachchaanavarodhakshamaM apanayet.h, pratyaadeyaM arivishhayaM vaa preshhayet.h
##12.5.11## janapadaM cha ekasthaM shailavananadiidurgeshhvaTaviivyavahiteshhu vaa putrabhraatR^iparigR^ihiitaM sthaapayet.h
##12.5.12## uparodhahetavo daNDa upanatavR^itte vyaakhyaataaH
##12.5.13## tR^iNakaashhThaM aayojanaad.h daahayet.h
##12.5.14## udakaani cha duushhayet.h, avasraavayechcha
##12.5.15## kuupakuuTaavapaatakaNTakiniishcha bahirubjayet.h
##12.5.16## suruN^gaaM amitrasthaane bahumukhiiM kR^itvaa nichayamukhyaan.h abhihaarayet.h, amitraM vaa
##12.5.17## paraprayuktaayaaM vaa suruN^gaayaaM parikhaaM udakaantikiiM khaanayet.h, kuupashaalaaM anusaalaM vaa
##12.5.18## toyakumbhaan.h kaaMsyabhaaNDaani vaa shaN^kaasthaaneshhu sthaapayet.h khaataabhiGYaanaartham.h
##12.5.19## GYaate suruN^gaapathe pratisuruN^gaaM kaarayet.h
##12.5.20## madhye bhittvaa dhuumaM udakaM vaa prayachchhet.h
##12.5.21## prativihitadurgo vaa muule daayaad<am> kR^itvaa pratilomaaM asya dishaM gachchhet.h, yato vaa mitrairbandhubhiraaTavikairvaa saMsR^ijyeta parasyaamitrairduushhyairvaa mahadbhiH, yato vaa gato.asya mitrairviyogaM kuryaat.h paarshhNiM vaa gR^ihNiiyaat.h raajyaM vaa.asya haarayet.h viivadhaasaaraprasaaraan.h vaa vaarayet.h, yato vaa shaknuyaad.h aakshikavad.h apakshepeNaasya prahartuM, yato vaa svaM raajyaM traayeta muulasya upachayaM vaa kuryaat.h
##12.5.22## yataH sandhiM abhipretaM labheta tato vaa gachchhet.h
##12.5.23## sahaprasthaayino vaa.asya preshhayeyuH ayaM te shatrurasmaakaM hastagataH, paNyaM viprakaaraM vaa.apadishya hiraNyaM antaHsaarabalaM cha preshhaya yasya enaM arpayema baddhaM pravaasitaM vaa iti
##12.5.24## pratipanne hiraNyaM saarabalaM chaadadiita
##12.5.25## antapaalo vaa durgasampradaane bala ekadeshaM atiniiya vishvastaM ghaatayet.h
##12.5.26## janapadaM ekasthaM vaa ghaatayituM amitraaniikaM aavaahayet.h
##12.5.27## tad.h avaruddhadeshaM atiniiya vishvastaM ghaatayet.h
##12.5.28## mitravyaJNjano vaa baahyasya preshhayet.h kshiiNaM asmin.h durge dhaanyaM snehaaH kshaaro lavaNaM vaa, tad.h amushhmin.h deshe kaale cha pravekshyati, tad.h upagR^ihaaNa iti
##12.5.29## tato rasaviddhaM dhaanyaM snehaM kshaaraM lavaNaM vaa duushhyaamitraaTavikaaH praveshayeyuH, anye vaa.abhityaktaaH
##12.5.30## tena sarvabhaaNDaviivadhagrahaNaM vyaakhyaatam.h
##12.5.31## sandhiM vaa kR^itvaa hiraNya ekadeshaM asmai dadyaat.h, vilambamaanaH sheshham.h
##12.5.32## tato rakshaavidhaanaanyavasraavayet.h
##12.5.33## agnirasashastrairvaa praharet.h
##12.5.34## hiraNyapratigraahiNo vaa.asya vallabhaan.h anugR^ihNiiyaat.h
##12.5.35## parikshiiNo vaa.asmai durgaM dattvaa nirgachchhet.h
##12.5.36## suruN^gayaa kukshipradareNa vaa praakaarabhedena nirgachchhet.h
##12.5.37## raatraavavaskandaM dattvaa siddhaH tishhThet.h, asiddhaH paarshvenaapagachchhet.h
##12.5.38## paashhaNDachchhadmanaa mandaparivaaro nirgachchhet.h
##12.5.39## pretavyaJNjano vaa guuDhairnihriyeta
##12.5.40## striiveshhadhaarii vaa pretaM anugachchhet.h
##12.5.41## daivata upahaarashraaddhaprahavaNeshhu vaa rasaviddhaM annapaanaM avasR^ijya
##12.5.42## kR^ita upajaapo duushhyavyaJNjanairnishhpatya guuDhasainyo.abhihanyaat.h
##12.5.43## evaM gR^ihiitadurgo vaa praashyapraashaM chaityaM upasthaapya daivatapratimaachchhidraM pravishyaasiita, guuDhabhittiM vaa, daivatapratimaayuktaM vaa bhuumigR^iham.h
##12.5.44## vismR^ite suruN^gayaa raatrau raajaavaasaM anupravishya suptaM amitraM hanyaat.h
##12.5.45## yantravishleshhaNaM vaa vishleshhyaadhastaad.h avapaatayet.h
##12.5.46## rasaagniyogenaavaliptaM gR^ihaM jatugR^ihaM vaa.adhishayaanaM amitraM aadiipayet.h
##12.5.47## pramadavanavihaaraaNaaM anyatame vaa vihaarasthaane pramattaM bhuumigR^ihasuruN^gaaguuDhabhittipravishhTaaH tiikshNaa hanyuH, guuDhapraNihitaa vaa rasena
##12.5.48## svapato vaa niruddhe deshe guuDhaaH striyaH sarparasaagnidhuumaan.h upari muJNcheyuH
##12.5.49## pratyutpanne vaa kaaraNe yad.h yad.h upapadyeta tat.h tad.h amitre.antaHpuragate guuDhasaJNchaaraH prayuJNjiita
##12.5.50## tato guuDhaM evaapagachchhet.h, svajanasaMGYaaM cha praruupayet.h
##12.5.51ab## dvaahsthaan.h varshhadharaaMshchaanyaanniguuDha upahitaan.h pare |
##12.5.51chd## tuuryasaMGYaabhiraahuuya dvishhatsheshhaaNi ghaatayet.h  (iti) 


   ##Book |  ##
 ##  Chapt |  ## upajaapaH
##13.1.01## vijigiishhuH paragraamaM avaaptukaamaH sarvaGYadaivatasamyogakhyaapanaabhyaaM svapakshaM uddharshhayet.h, parapakshaM cha udvejayet.h
##13.1.02## sarvaGYakhyaapanaM tu - gR^ihaguhyapravR^ittiGYaanena pratyaadesho mukhyaanaaM, kaNTakashodhanaapasarpaavagamena prakaashanaM raajadvishhTakaariNaaM, viGYaapya upaayanakhyaapanaM adR^ishhTasaMsargavidyaasaMGYaa.a.adibhiH, videshapravR^ittiGYaanaM tad.h ahareva gR^ihakapotena mudraasamyuktena
##13.1.03## daivatasamyogakhyaapanaM tu - suruN^gaamukhenaagnichaityadaivatapratimaachchhidraan.h anupravishhTairagnichaityadaivatavyaJNjanaiH sambhaashhaNaM puujanaM cha, udakaad.h utthitairvaa naagavaruNavyaJNjanaiH sambhaashhaNaM puujanaM cha, raatraavantar.udake samudravaalukaakoshaM praNidhaayaagnimaalaadarshanaM, shilaashikyaavagR^ihiite plavake sthaanaM, udakabastinaa jaraayuNaa vaa shiro.avaguuDhanaasaH pR^ishhataantrakuliiranakrashiMshumaara udravasaabhirvaa shatapaakyaM tailaM nastaH prayogaH
##13.1.04## tena raatrigaNashcharati
##13.1.05## ityudakacharaNaani
##13.1.06## tairvaruNanaagakanyaavaakyakriyaa sambhaashhaNaM cha, kopasthaaneshhu mukhaad.h agnidhuuma utsargaH
##13.1.07## tad.h asya svavishhaye kaartaantikanaimittikamauhuurtikapauraaNika ikshaNikaguuDhapurushhaaH saachivyakaraaH taddarshinashcha prakaashayeyuH
##13.1.08## parasya vishhaye daivatadarshanaM divyakoshadaNDa utpattiM chaasya bruuyuH
##13.1.09## daivataprashnanimittavaayasaaN^gavidyaasvapnamR^igapakshivyaahaareshhu chaasya vijayaM bruuyuH, vipariitaM amitrasya
##13.1.10## sadundubhiM ulkaaM cha parasya nakshatre darshayeyuH
##13.1.11## parasya mukhyaan.h mitratvena upadishanto duutavyaJNjanaaH svaamisatkaaraM bruuyuH, svapakshabalaadhaanaM parapakshapratighaataM cha
##13.1.12## tulyayogakshemaM amaatyaanaaM aayudhiiyaanaaM cha kathayeyuH
##13.1.13## teshhu vyasanaabhyudayaavekshaNaM apatyapuujanaM cha prayuJNjiita
##13.1.14## tena parapakshaM utsaahayed.h yathaa uktaM purastaat.h
##13.1.15## bhuuyashcha vakshyaamaH
##13.1.16## saadhaaraNagardabhena dakshaan.h, lakuTashaakhaahananaabhyaaM daNDachaariNaH, kula eDakena cha udvignaan.h, ashanivarshheNa vimaanitaan.h, vidulenaavakeshinaa vaayasapiNDena kaitavajameghena iti vihataashaan.h durbhagaalaN^kaareNa dveshhiNaa iti puujaaphalaan.h, vyaaghracharmaNaa mR^ityukuuTena cha upahitaan.h, piiluvikhaadanena karakayoshhTrayaa gardabhiikshiiraa.abhimanthanena iti dhruva upakaariNa iti
##13.1.17## pratipannaan.h arthamaanaabhyaaM yojayet
##13.1.18## dravyabhaktachchhidreshhu cha enaan.h dravyabhaktadaanairanugR^ihNiiyaat.h
##13.1.19## apratigR^ihNataaM striikumaaraalaN^kaaraan.h abhihareyuH
##13.1.20## durbhikshastenaaTavy.upaghaateshhu cha paurajaanapadaan.h utsaahayantaH sattriNo bruuyuH raajaanaM anugrahaM yaachaamahe niranugrahaaH paratra gachchhaamaH iti
##13.1.21ab## tathaa iti pratipanneshhu dravyadhaanyaanyaparigrahaiH |
##13.1.21chd## saachivyaM kaaryaM ityetad.h upajaapaad.h bhuutaM mahat.h  (iti) 


 ##  Chapt |  ## yogavaamanam.h
##13.2.01## muNDo jaTilo vaa parvataguhaavaasii chaturvarshhashataayurbruvaaNaH prabhuutajaTilaantevaasii nagaraabhyaashe tishhThet.h
##13.2.02## shishhyaashchaasya muulaphala upagamanairamaatyaan.h raajaanaM cha bhagavaddarshanaaya yojayeyuH
##13.2.03## samaagataashcha raaGYaa puurvaraajadeshaabhiGYaanaani kathayet.h, shate shate cha varshhaaNaaM puurNe.ahaM agniM pravishya punarbaalo bhavaami, tad.h iha bhavat.h samiipe chaturthaM agniM pravekshyaami, avashyaM me bhavaan.h maanayitavyaH, triin.h varaan.h vR^iNiishhNa(vR^ishhiishhva) iti
##13.2.04## pratipannaM bruuyaat.h saptaraatraM iha saputradaareNa prekshaaprahavaNapuurvaM vastavyam iti
##13.2.05## vasantaM avaskandeta
##13.2.06## muNDo vaa jaTilo vaa sthaanikavyaJNjanaH prabhuutajaTilaantevaasii vastashoNitadigdhaaM veNushalaakaaM suvarNachuurNenaavalipya valmiike nidadhyaad.h upajihvikaanusaraNaarthaM, svarNanaalikaaM vaa
##13.2.07## tataH sattrii raaGYaH kathayet.h asau siddhaH pushhpitaM nidhiM jaanaati iti
##13.2.08## sa raaGYaa pR^ishhThaH tathaa iti bruuyaat.h, tachchaabhiGYaanaM darshayet.h, bhuuyo vaa hiraNyaM antar.aadhaaya
##13.2.09## bruuyaachcha enaM naagarakshito.ayaM nidhiH praNipaatasaadhyaH iti
##13.2.10## pratipannaM bruuyaat.h saptaraatram iti samaanam.h
##13.2.11## sthaanikavyaJNjanaM vaa raatrau tejanaagniyuktaM ekaante tishhThantaM sattriNaH kramaabhiiniitaM raaGYaH kathayeyuH asau siddhaH saamedhikaH iti
##13.2.12## taM raajaa yaM arthaM yaacheta taM asya karishhyamaaNaH saptaraatram iti samaanam.h
##13.2.13## siddhavyaJNjano vaa raajaanaM jambhakavidyaabhiH pralobhayet.h
##13.2.14## taM raajaa iti samaanam.h
##13.2.15## siddhavyaJNjano vaa deshadevataaM abhyarhitaaM aashritya prahavaNairabhiikshNaM prakR^itimukhyaan.h abhisaMvaasya krameNa raajaanaM atisandadhyaat.h
##13.2.16## jaTilavyaJNjanaM antar.udakavaasinaM vaa sarvashvetaM taTasuruN^gaabhuumigR^ihaapasaraNaM varuNaM naagaraajaM vaa sattriNaH kramaabhiniitaM raaGYaH kathayeyuH
##13.2.17## taM raajaa iti samaanam.h
##13.2.18## janapadaantevaasii siddhavyaJNjano vaa raajaanaM shatrudarshanaaya yojayet.h
##13.2.19## pratipannaM bimbaM kR^itvaa shatruM aavaahayitvaa niruddhe deshe ghaatayet.h
##13.2.20## ashvapaNya upayaataa vaidehakavyaJNjanaaH paNya upaayananimittaM aahuuya raajaanaM paNyapariikshaayaaM aasaktaM ashvavyatikiirNaM vaa hanyuH, ashvaishcha prahareyuH
##13.2.21## nagaraabhyaashe vaa chaityaM aaruhya raatrau tiikshNaaH kumbheshhu naaliin.h vaa vidulaani dhamantaH svaamino mukhyaanaaM vaa maaMsaani bhakshayishhyaamaH, puujaa no vartataam ityavyaktaM bruuyuH
##13.2.22## tad.h eshhaaM naimittikamauhuurtikavyaJNjanaaH khyaapayeyuH
##13.2.23## maN^galye vaa hrade taTaakamadhye vaa raatrau tejanatailaabhyaktaa naagaruupiNaH shaktimusalaanyayomayaani nishhpeshhayantaH tathaiva bruuyuH
##13.2.24## R^ikshacharmakaJNchukino vaa.agnidhuuma utsargayuktaa rakshoruupaM vahantaH trirapasavyaM nagaraM kurvaaNaaH shvasR^igaalavaashitaantareshhu tathaiva bruuyuH
##13.2.25## chaityadaivatapratimaaM vaa tejanatailenaabhrapaTalachchhannenaagninaa vaa raatrau prajvaalya tathaiva bruuyuH
##13.2.26## tad.h anye khyaapayeyuH
##13.2.27## daivatapratimaanaaM abhyarhitaanaaM vaa shoNitena prasraavaM atimaatraM kuryuH
##13.2.28## tad.h anye devarudhirasaMsraave saN^graame paraajayaM bruuyuH
##13.2.29## sandhiraatrishhu shmashaanapramukhe vaa chaityaM uurdhvabhakshitairmanushhyaiH praruupayeyuH
##13.2.30## tato rakshoruupii manushhyakaM yaacheta
##13.2.31## yashchaatra shuuravaadiko.anyatamo vaa drashhTuM aagachchhet.h taM anye lohamusalairhanyuH, yathaa rakshobhirhata iti GYaayeta
##13.2.32## tad.h adbhutaM raaGYaH taddarshinaH sattriNashcha kathayeyuH
##13.2.33## tato naimititkamauhuurtikavyaJNjanaaH shaantiM praayashchittaM bruuyuH anyathaa mahad.h akushalaM raaGYo deshasya cha iti
##13.2.34## pratipannaM eteshhu saptaraatraM eka ekamantrabalihomaM svayaM raaGYaa kartavyam iti bruuyuH
##13.2.35## tataH samaanam.h
##13.2.36## etaan.h vaa yogaan.h aatmani darshayitvaa pratikurviita pareshhaaM upadeshaartham.h
##13.2.37## tataH prayojayed.h yogaan.h
##13.2.38## yogadarshanapratiikaareNa vaa koshaabhisaMharaNaM kuryaat.h
##13.2.39## hastikaamaM vaa naagavanapaalaa hastinaa lakshaNyena pralobhayeyuH
##13.2.40## pratipannaM gahanaM ekaayanaM vaa.atiniiya ghaatayeyuH, baddhvaa vaa.apahareyuH
##13.2.41## tena mR^igayaakaamo vyaakhyaataH
##13.2.42## dravyastriilolupaM aaDhyavidhavaabhirvaa paramaruupayauvanaabhiH striibhirdaayanikshepaarthaM upaniitaabhiH sattriNaH pralobhayeyuH
##13.2.43## pratipannaM raatrau sattrachchhannaaH samaagame shastrarasaabhyaaM ghaatayeyuH
##13.2.44## siddhapravrajitachaityastuupadaivatapratimaanaaM abhiikshNaabhigamaneshhu vaa bhuumigR^ihasuruN^gaaruuDhabhittipravishhTaaH tiikshNaaH paraM abhihanyuH
##13.2.45ab## yeshhu desheshhu yaaH prekshaaH prekshate paarthivaH svayam.h |
##13.2.45chd## yaatraavihaare ramate yatra kriiDati vaa.ambhasi
##13.2.46ab## dhig.ukty.aadishhu sarveshhu yaGYaprahavaNeshhu vaa |
##13.2.46chd## suutikaapretarogeshhu priitishokabhayeshhu vaa |
##13.2.47ab## pramaadaM yaati yasmin.h vaa vishvaasaat.h svajana utsave
##13.2.47chd## yatraasyaarakshisaJNchaaro durdine saN^kuleshhu vaa |
##13.2.48ab## viprasthaane pradiipte vaa pravishhTe nirjane.api vaa |
##13.2.48chd## vastraabharaNamaalyaanaaM phelaabhiH shayanaasanaiH
##13.2.49ab## madyabhojanaphelaabhiH tuuryairvaa.abhigataaH saha |
##13.2.49chd## prahareyurariM tiikshNaaH puurvapraNihitaiH saha  (iti) 
##13.2.50ab## yathaiva pravisheyushcha dvishhataH sattrahetubhiH |
##13.2.50chd## tathaiva chaapagachchheyurityuktaM yogavaamanam.h


 ##  Chapt |  ## apasarpapraNidhiH
##13.3.01## shreNiimukhyaM aaptaM nishhpaatayet.h
##13.3.02## sa paraM aashrtya pakshaapadeshena svavishhayaat.h saachivyakarasahaaya upaadaanaM kurviita
##13.3.03## kR^itaapasarpa upachayo vaa paraM anumaanya svaamino duushhyagraamaM viitahasty.ashvaM duushhyaamaatyaM daNDaM aakrandaM vaa hatvaa parasya preshhayet.h
##13.3.04## janapada ekadeshaM shreNiiM aTaviiM vaa sahaaya upaadaanaarthaM saMshrayeta
##13.3.05## vishvaasaM upagataH svaaminaH preshhayet.h
##13.3.06## tataH svaamii hastibandhanaM aTaviighaataM vaa.apadishya guuDhaM eva praharet.h
##13.3.07## etenaamaatyaaTavikaa vyaakhyaataaH
##13.3.08## shatruNaa maitriiM kR^itvaa.amaatyaan.h avakshipet.h
##13.3.09## te tatshatroH preshhayeyuH bhartaaraM naH prasaadaya iti
##13.3.10## sa yaM duutaM preshhayet.h, taM upaalabheta bhartaa te maaM amaatyairbhedayati, na cha punarihaagantavyam iti
##13.3.11## atha ekaM amaatyaM nishhpaatayet.h
##13.3.12## sa paraM aashritya yogaapasarpaaparaktaduushhyaan.h ashaktimataH stenaaTavikaan.h ubhaya upaghaatakaan.h vaa parasya upaharet.h
##13.3.13## aaptabhaava upagataH praviirapurushha upaghaataM asya upahared.h antapaalaM aaTavikaM daNDachaariNaM vaa dR^iDhaM asau chaasau cha te shatruNaa sandhatte iti
##13.3.14## atha pashchaad.h abhityaktashaasanairenaan.h ghaatayet.h
##13.3.15##  daNDabalavyavahaareNa vaa shatruM udyojya ghaatayet.h
##13.3.16## kR^ityapaksha upagraheNa vaa parasyaamitraM raajaanaM aatmanyapakaarayitvaa.abhiyuJNjiita
##13.3.17## tataH parasya preshhayet.h asau te vairii mamaapakaroti, taM ehi sambhuuya hanishhyaavaH, bhuumau hiraNye vaa te parigrahaH iti
##13.3.18## pratipannaM abhisatkR^ityaagataM avaskandena prakaashayuddhena vaa shatruNaa ghaatayet.h
##13.3.19## abhivishvaasanaarthaM bhuumidaanaputraabhishhekarakshaa.apadeshena vaa graahayet.h
##13.3.20## avishhahyaM upaaMshudaNDena vaa ghaatayet.h
##13.3.21## sa ched.h daNDaM dadyaanna svayaM aagachchhet.h taM asya vairiNaa ghaatayet.h
##13.3.22## daNDena vaa prayaatuM ichchhenna vijigiishhuNaa tathaa.apyenaM ubhayataHsampiiDanena ghaatayet.h
##13.3.23## avishvasto vaa pratyekasho yaatuM ichchhed.h raajya ekadeshaM vaa yaatavyasyaadaatukaamaH, tathaa.apyenaM vairiNaa sarvasandohena vaa ghaatayet.h
##13.3.24## vairiNaa vaa saktasya daNDa upanayena muulaM anyato haarayet.h
##13.3.25## shatrubhuumyaa vaa mitraM paNeta, mitrabhuumyaa vaa shatrum.h
##13.3.26## tataH shatrubhuumilipsaayaaM mitreNaatmanyapakaarayitvaa.abhiyuJNjiita - iti samaanaaH puurveNa sarva eva yogaaH
##13.3.27## shatruM vaa mitrabhuumilipsaayaaM pratipannaM daNDenaanugR^ihNiiyaat.h
##13.3.28## tato mitragataM atisandadhyaat.h
##13.3.29## kR^itapratividhaano vaa vyasanaM aatmano darshayitvaa mitreNaamitraM utsaahayitvaa.a.atmaanaM abhiyojayet.h
##13.3.30## tataH sampiiDanena ghaatayet.h, jiivagraaheNa vaa raajyavinimayaM kaarayet.h
##13.3.31## mitreNaashritashchetshatruragraahye sthaatuM ichchhet.h saamantaadibhirmuulaM asya haarayet.h
##13.3.32## daNDena vaa traatuM ichhet.h taM asya ghaatayet.h
##13.3.33## tau chenna bhidyeyaataaM prakaashaM evaanyonyabhuumyaa paNeta
##13.3.34## tataH parasparaM mitravyaJNjanaa vaa ubhayavetanaa vaa duutaan.h preshhayeyuH ayaM te raajaa bhuumiM lipsate shatrusaMhitaH iti
##13.3.35## tayoranyataro jaataashaN^kaaroshhaH, puurvavachcheshhteta
##13.3.36## durgaraashhTradaNDamukhyaan.h vaa kR^ityapakshahetubhirabhivikhyaapya pravraajayet.h
##13.3.37## te yuddhaavaskandaavarodhavyasaneshhu shatruM atisandadhyuH
##13.3.38## bhedaM vaa.asya svavargebhyaH kuryuH
##13.3.39## abhityaktashaasanaiH pratisamaanayeyuH
##13.3.40## lubdhakavyaJNjanaa vaa maaMsavikrayeNa dvaahsthaa dauvaarikaapaashrayaashchoraabhyaagamaM parasya dviH tririti nivedya labdhapratyayaa bharturaniikaM dvidhaa niveshya graamavadhe.avaskande cha dvishhato bruuyuH aasannashchoragaNaH, mahaaMshchaakrandaH, prabhuutaM sainyaM aagachchhatu iti
##13.3.41## tad.h arpayitvaa graamaghaatadaNDasya sainyaM itarad.h aadaaya raatrau durgadvaareshhu bruuyuH hatashchoragaNaH, siddhayaatraM idaM sainyaM aagataM, dvaaraM apaavriyataam iti
##13.3.42## puurvapraNihitaa vaa dvaaraaNi dadyuH
##13.3.43## taiH saha prahareyuH
##13.3.44## kaarushilpipaashhaNDakushiilavavaidehakavyaJNjanaan.h aayudhiiyaan.h vvaa paradurge praNidadhyaat.h
##13.3.45## teshhaaM gR^ihapatikavyaJNjanaaH kaashhThatR^iNadhaanyapaNyashakaTaiH praharaNaavaraNaanyabhihareyuH, devadhvajapratimaabhirvaa
##13.3.46## tataH tadvyaJNjanaaH pramattavadhaM avaskandapratigrahaM abhipraharaNaM pR^ishhThataH shaN^khadundubhishabdena vaa pravishhTam ityaavedayeyuH
##13.3.47## praakaaradvaaraaTTaalakadaanaM aniikabhedaM ghaataM vaa kuryuH
##13.3.48## saarthagaNavaasibhiraativaahikaiH kanyaavaahikairashvapaNyavyavahaaribhirupakaraNahaarakairdhaanyakretR^ivikretR^ibhirvaa pravrajitaliN^gibhirduutaishcha daNaD.atinayanaM, sandhikarmavishvaasanaartham.h
##13.3.49## iti raajaapasarpaaH
##13.3.50## eta evaaTaviinaaM apasarpaaH kaNTakashodhana uktaashcha
##13.3.51## vrajaM aTavy.aasannaM apasarpaaH saarthaM vaa chorairghaatayeyuH
##13.3.52## kR^itasaN^ketaM annapaanaM chaatra madanarasaviddhaM vaa kR^itvaa.apagachchheyuH
##13.3.53## gopaalakavaidehakaashcha tatashchoraan.h gR^ihiitaloptrabhaaraan.h madanarasavikaarakaale.avaskandayeyuH
##13.3.54## saN^karshhaNadaivatiiyo vaa muNDajaTilavyaJNjanaH prahavaNakarmaNaa madanarasayogenaatisandadhyaat.h
##13.3.55## athaavaskandaM dadyaat.h
##13.3.56## shauNDikavyaJNjano vaa daivatapretakaarya utsavasamaajeshhvaaTavikaan.h suraavikraya upaayananimittaM madanarasayogenaatisandadhyaat.h
##13.3.57## athaavaskandaM dadyaat.h
##13.3.58ab## graamaghaatapravishhTaaM vaa vikshipya bahudhaa.aTaviim.h |
##13.3.58chd## ghaatayed.h iti choraaNaaM apasarpaaH prakiirtitaaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## paryupaasanakarma - avamardaH
##13.4.01## karshanapuurvaM paryupaasanakarma
##13.4.02## janapadaM yathaanivishhTaM abhaye sthaapayet.h
##13.4.03## utthitaM anugrahaparihaaraabhyaaM niveshhayet.h, anyatraapasarataH
##13.4.04## saN^graamaad.h anyasyaaM bhuumau niveshayet.h, ekasyaaM vaa vaasayet.h
##13.4.05## na hyajano janapado raajyaM ajanapadaM vaa bhavati iti kauTilyaH
##13.4.06## vishhamasthasya mushhTiM sasyaM vaa hanyaad.h, viivadhaprasaarau cha
##13.4.07ab## prasaaraviivadhachchhedaan.h mushhTisasyavadhaad.h api |
##13.4.07chd## vamanaad.h guuDhaghaataachcha jaayate prakR^itikshayaH
##13.4.08## prabhuutaguNabaddha(vaddha) anyakupyayantrashastraavaraNavishhTirashmisamagraM me sainyaM, R^itushcha purastaat.h, apartuH parasya, vyaadhidurbhikshanichayarakshaakshayaH kriitabalanirvedo mitrabalanirvedashcha iti paryupaasiita
##13.4.09## kR^itvaa skandhaavaarasya rakshaaM viivadhaasaarayoH pathashcha, parikshipya durgaM khaatasaalaabhyaaM, duushhayitvaa udakaM, avasraavya parikhaaH sampuurayitvaa vaa, suruN^gaabalakuTikaabhyaaM vaprapraakaarau haarayet.h, daaraM cha guDena
##13.4.10## nimnaM vaa paaMsumaalayaa.a.achchhaadayet.h
##13.4.11## bahulaarakshaM yantrairghaatayet.h
##13.4.12## nishhkiraad.h upanishhkR^ishhyaashvaishcha prahareyuH
##13.4.13## vikramaantareshhu cha niyogavikalpasamuchchayaishcha upaayaanaaM siddhiM lipseta
##13.4.14## durgavaasinaH shyenakaakanaptR^ibhaasashukasaarika uluukakapotaan.h graahayitvaa puchchheshhvagniyogayuktaan.h paradurge visR^ijet.h
##13.4.15## apakR^ishhTaskandhaavaaraad.h uchchhritadhvajadhanvaaraksho vaa maanushheNaagninaa paradurgaM aadiipayet.h
##13.4.16## guuDhapurshhaashchaantardurgapaalakaa nakulavaanarabiDaalashunaaM puchchheshhvagniyogaM aadhaaya kaaNDanichayarakshaavidhaanaveshmasu visR^ijeyuH
##13.4.17## shushhkamatsyaanaaM udareshhvagniM aadhaaya valluure vaa vaayasa upahaareNa vayobhirhaarayeyuH
##13.4.18## saraladevadaarupuutitR^iNaguggulushriiveshhTakasarjarasalaakshaagulikaaH khara ushhTraajaaviinaaM leNDaM chaagnidhaaraNam.h
##13.4.19## priyaalachuurNaM avalgujamashhiimadhu.uchchhishhTaM ashvakhara ushhTragoleNDaM ityeshha kshepyo.agniyogaH
##13.4.20## sarvalohachuurNaM agnivarNaM vaa kumbhiisiisatrapuchuurNaM vaa paaribhadrakapalaashapushhpakeshamashhiitailamadhu.uchchhishhTakashriiveshhTakayukto.agniyogo vishvaasaghaatii vaa
##13.4.21## tenaavaliptaH shaNatrapusavalkaveshhTito baaNa ityagniyogaH
##13.4.22## na tveva vidyamaane paraakrame.agniM avasR^ijet.h
##13.4.23## avishvaasyo hyagnirdaivapiiDanaM cha, apratisaN^khyaatapraaNidhaanyapashuhiraNyakupyadravyakshayakaraH
##13.4.24## kshiiNanichayaM chaavaaptaM api raajyaM kshayaaya eva bhavati iti paryupaasanakarma
##13.4.25## sarvaarambha upakaraNavishhTisampanno.asmi, vyaadhitaH para upadhaaviruddhaprakR^itirakR^itadurgakarmanichayo vaa, niraasaaraH saasaaro vaa puraa mitraiH sandhatte ityavamardakaalaH
##13.4.26##  svayaM agnau jaate samutthaapite vaa prahavaNe prekshaa.aniikadarshanasaN^gasaurikakalaheshhu nityayuddhashraantabale bahulayuddhapratividdhapretapurushhe jaagaraNaklaantasuptajane durdine nadiivege vaa niihaarasamplave vaa.avamR^idniiyaat.h
##13.4.27## skandhaavaaraM utsR^ijya vaa vanaguuDhaH shatruM nishhkraantaM ghaatayet.h
##13.4.28## mitraasaaramukhyavyaJNjano vaa samruddhena maitriiM kR^itvaa duutaM abhityaktaM preshhayet.h - idaM te chhidraM, ime duushhyaaH samroddhurvaa chhidraM, ayaM te kR^ityapakshaH iti
##13.4.29## taM pratiduutaM aadaaya nirgachchhantaM vijigiishhurgR^ihiitvaa doshhaM abhivikhyaapya pravaasya apagachchhet.h
##13.4.30## tato mitraasaaravyaJNjano vaa samruddhaM bruuyaat.h maaM traatuM upanirgachchha, mayaa vaa saha samroddhaaraM jahi iti
##13.4.31## pratipannaM ubhayataHsampiiDanena ghaatayet.h, jiivagraaheNa vaa raajyavinimayaM kaarayet.h
##13.4.32## nagaraM vaa.asya pramR^idniiyaat.h
##13.4.33## saarabalaM vaa.asya vamayitvaa.abhihanyaat.h
##13.4.34## tena daNDa upanataaTavikaa vyaakhyaataaH
##13.4.35## daNDa upanataaTavikayoranyataro vaa samruddhasya preshhayet.h - ayaM samroddhaa vyaadhitaH, paarshhNigraaheNaabhiyuktaH, chhidraM anyad.h utthitaM, anyasyaaM bhuumaavapayaatukaamaH iti
##13.4.36## pratipanne samroddhaa skandhaavaaraM aadiipyaapayaayaat.h
##13.4.37## tataH puurvavad.h aacharet.h
##13.4.38## paNyasampaataM vaa kR^itvaa paNyena enaM rasaviddhenaatisandadhyaat.h
##13.4.39## aasaaravyaJNjano vaa samruddhasya duutaM preshhayet.h - mayaa baahyaM abhihataM upanirgachchhaabhihantum iti
##13.4.40## pratipannaM puurvavad.h aacharet.h
##13.4.41## mitraM bandhuM vaa.apadishya yogapurushhaaH shaasanamudraahastaaH pravishya durgaM graahayeyuH
##13.4.42## aasaaravyaJNGYano vaa samruddhasya preshhayet.h - amushhmin.h deshe kaale cha skandhaavaaraM abhihanishhyaami, yushhmaabhirapi yoddhavyam iti
##13.4.43## pratipannaM yathaa uktaM abhyaaghaatasaN^kulaM darshayitvaa raatrau durgaannishhkraantaM ghaatayet.h
##13.4.44## yad.h vaa mitraM aavaahayed.h aaTavvikaM vaa, taM utsaahayet.h vikramya samruddhe bhuumiM asya pratipadyasva iti
##13.4.45## vikraantaM prakR^itibhirduushhyamukhya upagraheNa vaa ghaatayet.h, svayaM vaa rasena mitraghaatako.ayam ityavaaptaarthaH
##13.4.46## vikramitukaamaM vaa mitravyaJNjanaH parasyaabhishaMset.h
##13.4.47## aaptabhaava upagataH praviirapurushhaanasya upaghaatayet.h
##13.4.48## sandhiM vaa kR^itvaa janapadaM enaM niveshayet.h
##13.4.49## nivishhTaM asya janapadaM aviGYaato hanyaat.h
##13.4.50## apakaarayitvaa duushhyaaTavikeshhu vaa bala ekadeshaM atiniiya durgaM avaskandena haarayet.h
##13.4.51## duushhyaamitraaTavikadveshhyapratyapasR^itaashcha kR^itaarthamaanasaMGYaachihnaaH paradurgaM avaskandeyuH
##13.4.52## paradurgaM avaskandya skandhaavaaraM vaa patitaparaanmukhaabhipannaM uktakeshashastrabhayaviruupebhyashchaabhayaM ayudhyamaanebhyashcha dadyuH
##13.4.53## paradurgaM avaapya vishuddhashatrupakshaM kR^ita upaaMshudaNDapratiikaaraM antarbahishcha pravishet.h
##13.4.54## evaM vijigiishhuramitrabhuumiM labdhvaa madhyamaM lipseta, tatsiddhaavudaasiinam.h
##13.4.55## eshha prathamo maargaH pR^ithiviiM jetum.h
##13.4.56## madhyama udaasiinayorabhaave guNaatishayenaariprakR^itiiH saadhayet.h, tata uttaraaH prakR^itiiH
##13.4.57## eshha dvitiiyo maargaH
##13.4.58## maNDalasyaabhaave shatruNaa mitraM mitreNa vaa shatruM ubhayataHsampiiDanena saadhayet.h
##13.4.59## eshhatR^itiiyo maargaH
##13.4.60## shakyaM ekaM vaa saamantaM saadhayet.h, tena dviguNo dvitiiyaM, triguNaH tR^itiiyam.h
##13.4.61## eshha chaturtho maargaH pR^ithiviiM jetum.h
##13.4.62## jitvaa cha pR^ithiviiM vibhaktavarNaashramaaM svadharmeNa bhuJNjiita
##13.4.63ab## upajaapo.apasarpashcha vaamanaM paryupaasanam.h |
##13.4.63chd## avamardashcha paJNcha ete durgalambhasya hetavaH  (iti) 


 ##  Chapt |  ## labdhaprashamanam.h
##13.5.01## dvividhaM vijigiishhoH samutthaanaM - aTavy.aadikaM ekagraamaadikaM cha
##13.5.02## trividhashchaasya lambhaH - navo, bhuutapuurvaH, pitrya iti
##13.5.03## navaM avaapya laabhaM paradoshhaan.h svaguNaishchhaadayet.h, guNaan.h guNadvaiguNyena
##13.5.04## svadharmakarmaanugrahaparihaaradaanamaanakarmabhishcha prakR^itipriyahitaanyanuvarteta
##13.5.05## yathaasambhaashhitaM cha kR^ityapakshaM upagraahayet.h, bhuuyashcha kR^itaprayaasam.h
##13.5.06## avishvaaso hi visaMvaadakaH sveshhaaM pareshhaaM cha bhavati, prakR^itiviruddhaachaarashcha
##13.5.07## tasmaat.h samaanashiilaveshhabhaashhaa.a.achaarataaM upagachhet.h
##13.5.08## deshadaivatasmaaja utsavavihaareshhu cha bhaktiM anuvarteta
##13.5.09## deshagraamajaatisaN^ghamukhyeshhu chaabhiikshNaM sattriNaH parasyaapachaaraM darshayeyuH, maahaabhaagyaM bhaktiM cha teshhu svaaminaH, svaamisatkaaraM cha vidyamaanam.h
##13.5.10## uchitaishcha enaan.h bhogaparihaararakshaa.avekshaNairbhuJNjiita
##13.5.11## sarvadevataa.a.ashramapuujanaM cha vidyaavaakyadharmashuurapurushhaaNaaM cha bhuumidravyadaanaparihaaraan.h kaarayet.h, sarvabandhanamokshaNaM anugrahaM diinaanaathavyaadhitaanaaM cha
##13.5.12## chaaturmaasyeshhvardhamaasikaM aghaataM, paurNamaasiishhu cha chaatuuraatrikaM raajadeshanakshatreshhvaikaraatrikam.h
##13.5.13## yonibaalavadhaM puMstva upaghaataM cha pratishhedhayet.h
##13.5.14## yachcha koshadaNDa upaghaatakaM adharmishhThaM vaa charitraM manyeta tad.h apaniiya dharmyavyavahaaraM sthaapayet.h
##13.5.15## choraprakR^itiinaaM mlechchhajaatiinaaM cha sthaanaviparyaasaM anekasthaM kaarayet.h,