%@@1 % File name : prabodha.itx %-------------------------------------------- % Text title : prabodha sudhAkara % Author : Shankaracharya % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/religion % Description/comments : Source : % % Transliterated by : Sunder Hattangadi sunderh@hotmail.com % Proofread by : Sunder Hattangadi sunderh@hotmail.com % Latest update : August 25, 2002 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with % \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\large #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{\Large Prabodhasudhakara}## \itxtitle{.. prabodhasudhaakaraH ..}##\endtitles## prabodhasudhAkarasya anukramaNikA 1 dehanindaaprakaraNam.h . 2 vishhayanindaaprakaraNam.h . 3 manonindaaprakaraNam.h . 4 vishhayanigrahaprakaraNam.h . 5 manonigrahaprakaraNam.h . 6 vairaagyaprakaraNam.h . 7 aatmasiddhiprakaraNam.h . 8 maayaasiddhiprakaraNam.h . 9 li~NgadehaadiniruupaNaprakaraNam.h . 10 advaitaprakaraNam.h . 11 kartR^itvabhoktR^itvaprakaraNam.h . 12 svaprakaashataaprakaraNam.h . 13 naadaanusandhaanaprakaraNam.h . 14 manolayaprakaraNam.h . 15 prabodhaprakaraNam.h . 16 dvidhaabhaktiprakaraNam.h . 17 dhyaanavidhiprakaraNam.h . 18 saguNanirguNayoraikyaprakaraNam.h . 19 aanugrahikaprakaraNam.h . \medskip\hrule\medskip .. 1.. dehanindaaprakaraNam.h . nityaanandaikarasa.n sachchinmaatra.n svaya.njyotiH . purushhottamamajamiisha.n vande shriiyaadavaadhiisham.h .. 1.. ya.n varNayitu.n saakshaachchhR^itirapi muukeva maunamaacharati . so.asmaakaM manujaanaa.n ki.n vaachaa.n gocharo bhavati .. 2.. yadyapyeva.n vidita.n tathaapi paribhaashhito bhavedeva . adhyaatmashaastrasaarairharichintanakiirtanaabhyaasaiH .. 3.. klR^iptairbahubhirupaayairabhyaasaj~naanabhaktyaadyaiH . pu.nso vinaa viraagaM mukteradhikaaritaa na syaat.h .. 4.. vairaagyamaatmabodho bhaktishcheti traya.n gaditam.h . mukteH saadhanamaadau tatra viraago vitR^ishhNataa proktaa .. 5.. saa chaahaMmamataabhyaaM prachchhannaa sarvadeheshhu . tatraahantaa dehe mamataa bhaaryaadivishhayeshhu .. 6.. dehaH kimaatmako.aya.n kaH saMbandho.asya vaa vishhayaiH . eva.n vichaaryamaaNe.ahantaamamate nivartete .. 7.. striipu.nsoH sa.nyogaatsaMpaate shukrashoNitayoH . pravisha~njiivaH shanakaiH svakarmaNaa dehamaadhatte .. 8.. maatR^iguruudaradaryaa.n kaphamuutrapuriishhapuurNaayaam.h . jaTharaagnijvaalaabhirnavamaasaM pachyate jantuH .. 9.. daivaatprasuutisamaye shishustirashchiinataa.n yadaa yaati . shastrairvikhaNDya sa tadaa bahiriha nishhkaasyate.atibalaat.h .. 10.. athavaa yantrachchhidraadyada tu niHsaaryate prabalaiH . prasavasamiiraishcha tadaa yaH kleshaH so.apyanirvaachyaH .. 11.. aadhivyaadhiviyogaatmiiyavipatkalahadiirghadaaridraiH . janmaantaramapi yaH kleshaH ki.n shakyate vaktum.h .. 12.. narapashuviha~Ngatiryagyoniinaa.n chaturashiitilakshaaNaam.h . karmanibaddho jiivaH paribhramanyaatanaa bhu~Nkte .. 13.. charamastatra nR^idehastatrojjanmaanvayotpattiH . svakulaachaaravichaaraH shrutiprachaarashcha tatraapi .. 14.. aatmaanaatmaviveko no dehasya cha vinaashitaaj~naanam.h . eva.n sati svamaayuH praaj~nairapi niiyate mithyaa .. 15.. aayuHkshaNalavamaatra.n na labhyate hemakoTibhiH kvaapi . tachchedgachchhati sarvaM mR^ishhaa tataH kaadhikaa haaniH .. 16.. naradehaatikramaNaatpraaptau pashvaadidehaanaam.h . svatanorapyaj~naane paramaarthasyaatra kaa vaartaa .. 17.. satataM pravaahyamaanairvR^ishhabhairashvaiH kharairgajairmahishhaiH . haa kashhTa.n kshutkaamaiH shraantairno shakyate vaktum.h .. 18.. rudhiratridhaatumajjaamedomaa.nsaasthisa.nhatirdehaH . sa bahistvachaa pinaddhastasmaanno bhakshyate kaakaiH .. 19.. naasaagraadvadanaadavaa kaphaM malaM paayuto visR^ijan.h . svayamevaiti jugupsaamantaH prasR^ita.n cha no vetti .. 20.. pathi patitamasthi dR^ishhTvaa sparshabhayaadanyamaargato yaati . no pashyati nijadeha.n chaasthisahasraavR^itaM paritaH .. 21.. keshaavadhi nakharaagraadidamantaH puutigandhasaMpuurNam.h . bahirapi chaagaruchandanakarpuuraadyairvilepayati .. 22.. yatnaadasya pidhatte svaabhaavikadoshhasa.nghaatam.h . aupaadhikaguNanivahaM prakaashaya~nshlaaghate muuDhaH .. 23.. kshatamutanna.n dehe yadi na prakshaalyate tridinam.h . tatrotpatanti bahavaH krimayo durgandhasa.nkiirNaaH .. 24.. yo dehaH supto.abhuutsupushhpashayyopashobhite talpe . saMprati sa rajjukaashhThairniyantritaH kshipyate vahnau .. 25.. si.nhaasanopavishhTa.n dR^ishhTvaa yaM mudamavaapa loko.ayam.h . ta.n kaalaakR^ishhTatanu.n vilokya netre nimiilayati .. 26.. eva.nvidho.atimalino deho yatsattayaa chalati . ta.n vismR^itya paresha.n vahatyaha.ntaamanitye.asmin.h .. 27.. kvaatmaa sachchidruupaH kva maa.nsarudhiraasthinirmito dehaH . iti yo lajjati dhiimaanitarashariira.n sa kiM manute .. 28.. \medskip\hrule\medskip .. 2.. vishhayanindaaprakaraNam.h . muuDhaH kurute vishhayajakardamasaMmaarjanaM mithyaa . duradR^ishhTavR^ishhTiviraso deho gehaM patatyeva .. 29.. bhaaryaa ruupavihiinaa manasaH kshobhaaya jaayate pu.nsaam.h . atyanta.n ruupaaDhyaa saa parapurushhairvashiikriyate .. 30.. yaH kashchitparapurushho mtraM bhR^ityo.athavaa bhikshuH . pashyati hi saabhilaashha.n vilakshaNodaararuupavatiim.h ..31.. ya.n ka.nchitpurushhavara.n svabharturatisundara.n dR^ishhTvaa . mR^igayati ki.n na mR^igaakshii manaseva parastriyaM purushhaH .. 32.. eva.n suruupanaaryaa bhartaa kopaatpratikshaNa.n kshiiNaH . no labhate sukhaleshaM balimiva balibhugbahushhvekaH .. 33.. vanitaa nitaantamaj~naa svaaj~naamulla~Nghya vartate yadi saa . shatrorapyadhikataraa parabhilaashhiNyasau kimuta .. 34.. loko naaputrasyaastiiti shrutyaasya kaH prabhaashhito lokaH . muktiH sa.nsaraNa.n vaa tadanyaloko.athavaa naadyaH .. 35.. sarve.api putrabhaajastanmuktau sa.nsR^itirbhavati . shravaNaadayo.apyupaayaa mR^ishhaa bhaveyustR^itiiye.api .. 36.. tatpraaptyupaayasattvaaddvitiiyapakshe.apyaputrasya . putreshhTyaadikayaagapravR^ittaye vedavaado.ayam.h .. 37.. naanaashariirakashhTairdhanavyayaiH saadhyate putraH . utpannamaatraputre jiivitachintaa gariiyasii tasya .. 38.. jiivannapi kiM muurkhaH praaj~naH ki.n vaa sushiilabhaagbhavitaa . jaarashchauraH pishunaH patito dyuutapriyaH kruuraH .. 39.. pitR^imaatR^ibandhughaatii manasaH khedaaya jaayate putraH . chintayati taatanidhanaM putro dravyaadyadhiishataahetoH .. 40.. sarvaguNairupapannaH putraH kasyaapi kutrachidbhavati . so.alpaayuu rugNo vaa hyanapatyo vaa tathaapi khedaaya .. 41.. putraatsadgatiriti chettadapi praayo.asti yuktyasaham.h . ittha.n shariirakashhTairduHkha.n saMpraarthyate muuDhaiH .. 42.. pitR^imaatR^ibandhubhaginiipitR^ivyajaamaatR^imukhyaanaam.h . maargasthaanaamiva yutiranekayonibhramaatkshaNikaa .. 43.. daiva.n yaavadvipula.n yaavatprachuraH paropakaarashcha . taavatsarve suhR^ido vyatyayataH shatravaH sarve .. 44.. ashnanti chedanudina.n vandina iva varNayanti sa.ntR^iptaaH . tachcheddvitradinaantaramabhinindantaH prakupyanti .. 45.. durbharajaTharanimitta.n samupaarjayituM pravartate chittam.h . lakshaavadhi bahuvitta.n tathaapyalabhya.n kapardikaamaatram.h .. 46.. labdhashchedadhiko.arthaH patnyaadiinaaM bhavetsvaarthaH . nR^ipachaurato.apyanarthastasmaadR^ivyodyamo vyarthaH .. 47.. anyaayamarthabhaajaM pashyati bhuupo.adhvagaamina.n chauraH . pishuno vyasanapraapti.n daayaadaanaa.n gaNaH kalaham.h .. 48.. paatakabharairanekairartha.n samupaarjayanti raajaanaH . ashvamata~NgajahetoH pratikshaNa.n naashyate so.arthaH .. 49.. raajyaantaraabhigamanaadraNabha~NgaanmantribhR^ityadoshhaadvaa . vishhashastraguptaghaataanmagnaashchintaarNave bhuupaaH .. 50.. \medskip\hrule\medskip .. 3.. manonindaaprakaraNam.h . hasati kadaachidrauti bhraanta.n saddasha disho bhramati . hR^ishhTa.n kadaapi rushhTa.n shishhTa.n dushhTa.n cha nindati stauti .. 51.. kimapi dveshhTi saroshha.n hyaatmaana.n shlaaghate kadaachidapi . chittaM pishaachamabhavadraakshasyaa tR^ishhNayaa vyaaptam.h .. 52.. dambhaabhimaanalobhaiH kaamakrodhorumatsaraishchetaH . aakR^ishhyate samantaachchhvabhiriva patitaasthivanmaarge .. 53.. tasmaachchhuddhaviraago mano.abhilashhita.n tyajedartham.h . tadanabhilashhita.n kuryaannirvyaapaara.n tato bhavati .. 54.. \medskip\hrule\medskip .. 4.. vishhayanigrahaprakaraNam.h . sa.nsR^itipaaraavaare hyagaadhavishhayodakena saMpuurNe . nR^ishariiramambutaraNa.n karmasamiirairatastatashchalati .. 55.. chhidrairnavabhirupeta.n jiivo naukaapatirmahaanalasaH . chhidraaNaamanirodhaajjalaparipuurNa patatyadhaH satatam.h .. 56.. chhidraaNaa.n tu nirodhaatsukhena paaraM para.n yaati . tasmaadindriyanigrahamR^ite na kashchittaratyanR^itam.h .. 57.. pashyati parasya yuvati sakaamamapi tanmanoratha.n kurute . j~naatvaiva tadapraapti.n vyarthaM manujo.atipaapabhaagbhavati .. 58.. pishunaiH prakaamamuditaaM parasya nindaa.n shruNoti karNaabhyaam.h . tena paraH kiM mriyate vyarthaM manujo.atipaapabhaagbhavati .. 59.. anR^itaM paraapavaada.n rasanaa vadati pratikshaNa.n tena . parahaanirlabdhiH kaa vyarthaM manujo.atipaapabhaagbhavati .. 60.. vishhayendriyayoryoge nimepasamayena yatsukhaM bhavati . vishhaye nashhTe duHkha.n yaavajjiva.n cha tattayormadhye .. 61.. heyamupaadeya.n vaa pravichaarya sunishchita.n tasmaat.h . alpasukhasya tyaagaadanalpaduHkha.n jahaati sudhiiH .. 62.. dhiivaradattamahaamishhamashnanvaisaariNo mriyate . tadvadvishhayaanbhu~njankalaakR^ishhTo naraH patati ..63.. uragagrastaardhatanurbheko.ashnaatiiha makshikaaH shatashaH . eva.n gataayurapi sanvishhayaansamupaaryatyandhaH .. 64.. \medskip\hrule\medskip .. 5.. maninigrahaprakaraNam.h . sviiyodgamatoyavahaa saagaramupayaati niichamaargeNa . saa chedudgama eva sthiraa satii ki.n na yaati vaardhitvam.h .. 65.. evaM manaH svahetu.n vichaarayatsusthiraM bhavedantaH . na bahirvodeti tadaa ki.n naatmatva.n svaya.n yaati .. 66.. varshhaasvambhaHprachayaatkuupe gurunirjhare payaH kshaaram.h . griishhmeNaiva tu shushhke maadhuryaM bhajati tatraambhaH .. 67.. tadvadvishhayodrikta.n tamaHpradhaanaM manaH kalushham.h . tasminviraagashushhke shanakairaavirbhavetsattvam.h .. 68.. ya.n vishhayamapi lashhitvaa dhaavati baahyendriyadvaaraa . tasyaapraaptau khidyati tathaa yathaa sva.n gata.n ki.nchit.h .. 69.. naganagaradurgadurgamasaritaH paritaH paribhramachchetaH . yadi no labhate vishhaya.n vishhayantritamiva khinnamaayaati .. 70.. tumbiiphla.n jalaantarbalaadadhaH kshiptamapyupaityuurdhvam.h . tadvanmanaH svaruupe nihita.n yatnaadbahiryaati .. 71.. iha vaa puurvabhave vaa svakarmaNaivaarjitaM phala.n yadyat.h . shubhamashubha.n vaa tattadbhogo.apyapraarthito bhavati .. 72.. chetaHpashumashubhapathaM pradhaavamaana.n niraakartum.h . vairaagyamekamuchita.n galakaashhTha.n nirmita.n dhaatraa .. 73.. nidraavasare yatsukhametatki.n vishhayaja.n yasmaat.h . na hi chendriyapradeshaavasthaana.n chetaso nidraa .. 74.. advaaratu~NgakuDye gR^ihe.avaruddho yathaa vyaaghraH . bahunirgamaprayatnaiH shraantastishhThati pata~nshvasa.nshcha tathaa .. 75.. sarvendriyaavarodhaadudyogashatairanirgama.n viikshya . shaanta.n tishhThati cheto nirudyamatva.n tadaa yaati .. 76.. praaNaspandanirodhaatsatsa~Ngaadvaasanaatyaagaat.h . haricharaNabhaktiyogaanmanaH svavega.n jahaati shanaiH .. 77.. \medskip\hrule\medskip .. 6.. vairaagyaprakaraNam.h . paragR^ihagR^ihiNiiputradraviNaanaamaagame vinaashe vaa . kathitau harshhavishhaadau ki.n vaa syaataa.n kshaNa.n sthaatuH .. 78.. daivaatsthita.n gata.n vaa ya.n ka.nchidvishhayamiiDyamalpa.n vaa . no tushhyanna cha siidanviikshya gR^iheshhvatithivannivaset.h .. 79.. mamataabhimaanashuunyo vishhayeshhu paraa~NmukhaH purushhaH . tishhThannapi nijasadane na baadhyate karmabhiH kvaapi .. 80.. kutraapyaraNyadeshe suniilatR^iNavaalikopachite . shiitalatarutalabhuumau sukha.n shayaanasya purushhasya .. 81.. taravaH patraphalaaDhyaaH sugandhashiitaanilaaH paritaH . kalakuujitavaravihagaaH sarito mitraaNi ki.n na syuH .. 82.. vairaagyabhaagyabhaajaH prasannamanaso niraashasya . apraarthitaphalabhoktuH pu.nso janmani kR^itaarthateha syaat.h .. 83.. dravyaM pallavatashchyuta.n yadi bhavetkvaapi pramaadaattadaa shokaayaatha tadarpita.n shrutavate toshhaaya cha shreyase . svaatantryaadvishhayaaH prayaanti yadamii shokaaya te syushchiraM sa.ntyaktaaH svayameva chetsukhamaya.n niHshreyasa.n tanvate .. 84.. vismR^ityaatmanivaasamutkaTabhavaaTavyaa.n chiraM paryaTa\- nsa.ntaapatrayadiirghadaavadahanajvaalaavaliivyaakulaH . valganphalgushhu supradiiptanayanashchetaHkura~Ngo balaa\- daashaapaashavashiikR^ito.api vishhayavyaaghrairmR^ishhaa hanyate .. 85.. \medskip\hrule\medskip .. 7.. aatmasiddhiprakaraNam.h . utpanne.api viraage vinaa prabodha.n sukha.n na syaat.h . sa bhavedguruupadeshaattasmaadgurumaashrayetprathamam.h .. 86.. yadyapi jaladherudaka.n yadyapi vaa prerako.anilastatra . tadapi pipaasaakulitaH pratiikshate chaatako megham.h .. 87.. tredhaa pratiitiruktaa shaastraadgurutastathaatmanastatra . shaastrapratiitiraadau yadvanmadhuro guDo.astiiti .. 88.. agre gurupratiitirduuraadguDadarshana.n yadvat.h . aatmapratiitirasmaadguDabhakshaNaja.n sukha.n yadvat.h .. 89.. rasagandharuupashabdasparshaa anye padaarthaashcha . kasmaadanubhuuyante no dehaannendriyagraamaat.h .. 90.. mR^itadehendriyavargo yato na jaanaati daahaja.n duHkham.h . praaNashchennidraayaa.n taskarabaadhaa.n sa ki.n vetti .. 91.. manaso yadi vaa vishhayastadyugapatki.n na jaanaati . tasya paraadhiinatvaadyataH pramaadasya kastraataa .. 92.. gaaDhadhvaantagR^ihaantataH kshititale diipa.n nidhaayojjvalaM pa~nchachchhidramadhomukha.n hi kalasha.n tasyopari sthaapayet.h . tadbaahye parito.anurandhramamalaa.n viiNaa.n cha kastuurikaaM sadratna.n vyajana.n nyasechcha kalashachchhidraadhvanirgachchhataam.h .. 93.. tejo.nshena pR^ithakpadaarthanivahaj~naana.n hi yajjaayate tadrandhraiH kalashena vaa kimu mR^ido bhaaNDena tailena vaa . ki.n suutreNa na chaitadasti ruchiraM pratyakshabaadhaadato diipajyotirihaikameva sharaNa.n dehe tathaatmaa sthitaH .. 94.. \medskip\hrule\medskip .. 8.. maayaasiddhiprakaraNam.h . chinmatraH paramaatmaa hyapashyadaatmaanamaatmatayaa . abhavatso.ahaMnaamaa tasmaadaasiidbhido muulam.h .. 95.. dvedhaiva bhaati tasmaatpatishcha patnii cha tau bhavetaa.n vai . tasmaadayamaakaashastridhaiva paripuuryate satatam.h .. 96.. so.ayamapiikshaa.n chakre tato manushhyaa ajaayanta . ityupanishhadaH praahurdayitaaM prati yaaj~navalkyoktyaa .. 97.. chiramaanandaanubhavaatsushhuptiriva kaapyavasthaabhuut.h . paramaatmanastu tasmaatsvapnavadevotthitaa maayaa .. 98.. sadasadvilakshaNaasau paramaatmasadaashrayaanaadiH . saa cha guNatrayaruupaa suute sacharaachara.n vishvam.h .. 99.. maayaa taavadadR^ishyaa dR^ishya.n kaarya.n katha.n janayet.h . tantubhiradR^ishyaruupaiH paTo.atra dR^ishyaH kathaM bhavati .. 100.. svapne surataanubhavaachchhukradraavoyathaa shubhe vasane . anR^ita.n rataM prabodhe vasanopahatirbhavetsatyaa .. 101.. svapne purushhaH satyo yoshhidasatyaa tayoryutishcha mR^ishhaa . shukradraavaH satyastadvatprakR^ite.api saMbhavati .. 102.. evamadR^ishyaa maayaa tatkaarya.n jagadida.n dR^ishyam.h . maayaa taavadiya.n syaadyaa svavinaashena harshhadaa bhavati .. 103.. rajaniivaatidurantaa na lakshyate.atra svabhavo.asyaaH . saudaaminiiva nashyati munibhiH saMprakshyamaaNaiva .. 104.. maayaa brahmopagataavidyaa jiivaashrayaa proktaa . chidashchidgranthishchetastadakshaya.n j~neyamaa mokshaat.h .. 105.. ghaTamaThakuDyairaavR^itamaakaasha.n tattadaahvayaM bhavati . tadvadavidyaavR^itamiha chaitanya.n jiiva ityuktaH .. 106.. nanu kathamaavaraNa.n syaadaj~naanaM brahmaNo vishuddhasya . suuryasyeva tamisra.n raatribhava.n svaprakaashasya .. 107.. dinakarakiraNotpannairmeghairaachchhaadyate yathaa suuryaH . na khalu dinasya dinatva.n tairvikR^itaiH saandrasa.nghaataiH .. 108.. aj~naanena tathaatmaa shuddho.api chchhaadyate suchiram.h . na para.ntu lokasiddhaa praaNishhu tachchetanaashaktiH .. 109.. \medskip\hrule\medskip .. 9.. li~NgadehaadiniruupaNaprakaraNam.h . sthuulashariirasyaantarli~Ngashariira.n cha tasyaantaH . kaaraNamasyaapyantastato mahaakaaraNa.n turyam.h .. 110.. sthuula.n niruupitaM praagadhunaa suukshmaadito bruumaH . a~NgushhThamaatraH purushhaH shrutiriti yatpraaha tatsuukshmam.h .. 111.. suukshmaaNi mahaabhuutaanyasavaH pa~nchendriyaaNi pa~nchaiva . shhoDashhamantaHkaraNa.n tatsa.nghaato hi li~NgatanuH .. 112.. tatkaaraNa.n smR^ita.n yattasyaantarvaasanaajaalam.h . tasya pravR^ittiheturbuddhyaashrayamatra turya.n syaat.h .. 113.. tatsaarabhuutabuddho yatpratiphalita.n tu shuddhachaitanyam.h . jiivaH sa ukta aadyairyo.ahamiti sphuurtikR^idvapushhi .. 114.. charataratara~Ngasa~NgaatpratibimbaM bhaaskarasya cha chala.n syaat.h . asti tathaa cha~nchalataa chaitanye chittachaa~nchalyaat.h .. 115.. nanvarkapratibimbaH salilaadishhuyaH sa chaavabhaasayati . kimitarapadaarthanivahaM pratibimbo.apyaatmanastadvat.h .. 116.. pratiphalita.n yattejaH savituH kaa.nsyaadipaatreshhu . tadanu pravishhTamantargR^ihamanyaarthaanprakaashayati .. 117.. chitpratibimbastadvadbuddhishhu yo jiivataaM praaptaH . netraadiindriyamaargairbahirarthaanso.avabhaasayati .. 118.. \medskip\hrule\medskip .. 10.. advaitaprakaraNam.h . tadida.n ya evamaaryo veda brahmaahamasmiiti . sa ida.n sarva.n cha syaattasya hi devaashcha neshate bhuutyaa .. 119.. yeshhaa.n sa bhavatyaatmaa yo.anyaamatha devataamupaaste yaH . ahamanyo.asaavanyashchettha.n yo veda pashuvatsaH .. 120.. ityupanishhadaamuktistathaa shrutirbhagavaduktishcha . j~naanii tvaatmaiveyaM matirmametyatra yuktirapi .. 121.. R^iju vakra.n vaa kaashhTha.n hutaashadagdha.n sadagnitaa.n yaati . tatki.n hastagraahya.n R^ijuvakraakaarasattve.api .. 122.. eva.n ya aatmanishhTho hyaatmaakaarashcha jaayate purushhaH . dehiiva dR^ishyate.asau para.n tvasau kevalo hyaatmaa .. 123.. pratiphalati bhaanureko.anekasharaavodakeshhu yathaa . tadvadasau paramaatmaa hyeko.anekeshhu deheshhu .. 124.. daivaadekasharaave bhagne ki.n vaa viliiyate suuryaH . pratibimbacha~nchalatvaadarkaH ki.n cha~nchalo bhavati .. 125.. svavyaapaara.n kurute yathaikasavituH prakaashena . tadvachcharaacharamida.n hyekaatmasattayaa chalati .. 126.. yenodakena kadaliichampakajaatyaadayaH pravardhante . muulakapalaaNDulashunaastenaivaite vibhinnarasagandhaaH .. 127.. eko hi suutradhaaraH kaashhThaprakR^itiiranekasho yugapat.h . stambhaagrapaTTikaayaa.n nartayatiiha praguuDhatayaa .. 128.. guDakhaNDasharkaraadyaa bhinnaaH syurvikR^itayo yathaikekshoH . keyuuraka~NkaNaadyaa yathaikahemno bhidaashcha pR^ithak.h .. 129.. evaM pR^ithaksvabhaavaM pR^ithagaakaaraM pR^ithagvR^itti . jagaduchchaavachamuchchairekenaivaatmanaa chalati .. 130.. skandhadhR^itasiddhamanna.n yaavannaashnaati maargagastaavat.h . sparshabhayakshutpiiDe tasminbhukte na te bhavataH .. 131.. maanushhamata~Ngamahishhashvasuukaraadishhvanusyuutam.h . yaH pashyati jagadiisha.n sa eva bhu~Nkte.advayaanandam.h .. 132.. \medskip\hrule\medskip .. 11.. kartR^itvabhoktR^itvaprakaraNam.h . yadvatsuurye.abhyudite svavyavahaara.n janaH kurute . ta.n na karoti vivasvaanna kaarayati tadvadaatmaapi .. 133.. lohe hutabhugvyaapte lohaantarataaDyamaane.api . tasyaantargatavahneH ki.n syaannirghaataja.n duHkham.h .. 134.. nishhThurakuThaaraghaataiH kaashhThe sa.nchhedyamaane.api . antarvartii vahniH ki.n ghaataishchhedyate tadvat .. 135.. bruute shrutirapi bhuuyo.anashnannanyo.abhichaakashiityaadi .. 136.. nishi veshmani pradiipe diipyati chaurastu vittamapaharati . iirayati vaarayati vaa ta.n diipaH ki.n tathaatmaapi .. 137.. gehaante daivavashaatkasmi.nshchitsamudite vipanne vaa . diipastushhyatyathavaa khidyati ki.n tadvadaatmaapi .. 138.. \medskip\hrule\medskip .. 12.. svaprakaashataaprakaraNam.h . ravichandravahnidiipapramukhaaH svaparaprakaashaaH syuH . yadyapi tathaapyamiibhiH prakaashyate kvaapi naivaatmaa .. 139.. chakshurdvaaraiva syaatparaatmanaa bhaanameteshhaam.h . yadvaa te.api padaarthaa na j~naayante.atha kevalaalokaat.h .. 140.. tatraapyakshidvaaraa sahaayabhuuto na chedaatmaa . no chetsatyaaloke pashyatyandhaH katha.n naarthaan.h .. 141.. satyaatmanyapi ki.n no j~naana.n tachchendriyaantareNa syaat.h . andhe dR^ikpratibandhe karasaMbandhe padaarthabhaana.n hi .. 142.. jaanaati yena sarva.n kena cha ta.n vaa vijaaniiyaat.h . ityupanishhadaamuktirbadhyata aatmaatmanaa tasmaat.h .. 143.. \medskip\hrule\medskip .. 13.. naadaanusandhaanaprakaraNam.h . yaavatkshaNa.n kshaNaardha.n svaruupaparichintana.n kriyate . taavaddakshiNakarNe tvanaahataH shruuyate shabdaH .. 144.. siddhyaarambhasthirataavishramavishvaasabiijashuddhiinaam.h . upalakshaNa.n hi manasaH parama.n naadaanusandhanam.h .. 145.. bheriimR^ida~Ngasha~Nkhaadyaahatanaade manaH kshaNa.n ramate . kiM punaranaahate.asminmadhumadhure.akhaNDite svachchhe .. 146.. chitta.n vishhayoparamaadyathaa yathaa yaati naishchalyam.h . veNoriva diirghatarastathaa tathaa shruuyate naadaH .. 147.. naadaabhyantarvarti jyotiryadvartate hi chiram.h . tatra mano liina.n chenna punaH sa.nsaarabandhaaya .. 148.. paramaanandaanubhavaatsuchira.n naadaanusandhaanaat.h . shreshhThashchittalayo.aya.n satsvanyalayeshhvanekeshhu .. 149.. \medskip\hrule\medskip .. 14.. manolayaprakaraNam.h . sa.nsaarataapatapta.n naanaayonibhramaatparishraantam.h . labdhvaa paramaananda.n na chalati chetaH kadaa kvaapi .. 150.. advaitaanandabharaatkimida.n ko.aha.n cha kasyaaham.h . iti mantharataa.n yaata.n yadaa tadaa muurchhita.n chetaH .. 151.. chirataramaatmaanubhavaadaatmaakaaraM prajaayate chetaH . saridiva saagarayaataa samudrabhaavaM prayaatyuchchaiH .. 152.. aatmanyanupravishhTa.n chitta.n naapekshate punarvishhayaan.h . kshiiraaduddhR^itamaajya.n yathaa punaH kshiirataa.n na yaatiiha .. 153.. dR^ishhTau drashhTari dR^ishye yadanusyuuta.n cha bhaanamaatra.n syaat.h . tatropakshiiNa.n chechchitta.n tanmuurchhitaM bhavati .. 154.. yaati svasaMmukhatva.n dR^i~Nmaatra.n vaa yadaa tadaa bhavati . dR^ishyadrashhTR^ivibhedo hyasaMmukhe.asminna tadbhavati .. 155.. ekasmindR^i~Nmaatre tredhaa drashhTraadika.n hi samudeti . trividhe tasmi.Nlliine dR^i~Nmaatra.n shishhyate pashchaat.h .. 156.. darpaNataH praakpashchaadasti mukhaM pratimukha.n tadaabhaati . aadarshe.api cha nashhTe mukhamasti mukhe tathaivaatmaa .. 157.. \medskip\hrule\medskip .. 15.. prabodhaprakaraNam.h . maadhurya.n guDapiNDe yattattasyaa.nshake.aNumaatre.api . eva.n na pR^ithagbhaavo guDatvamadhuratvayorasti .. 158.. athavaa na bhinnabhaavaH karpuuraamodayorevam.h . aatmasvaruupamanasaaM pu.nsaa.n jagadaatmataa.n yaati .. 159.. yadbhaavaanubhavaH syaannidraadau jaagarasyaante . antaH sa chetsthiraH syaallabhate hi tadaadvayaanandam.h .. 160.. atigambhiire.apaare j~naanachidaanandasaagare sphaare . karmasamiiraNataralaa jiivatara~NgaavaliH sphurati .. 161.. kharatarakaraiH pradiipte.abhyudite chaitanyatigmaa.nshau . sphurati mR^ishhaiva samantaadanekavidhajiivamR^igatR^ishhNaa .. 162.. antaradR^ishhTe yasmi~njagadidamaaraatparisphurati . dR^ishhTe yasminsakR^idapi viliiyate kvaapyasadruupam.h .. 163.. baahyaabhyantarapuurNaH paramaanandaarNave nimagno yaH . chiramaapluta iva kalasho mahaahrade jahnutanayaayaaH . 164.. puurNaatpuurNatare paraatparatare.apyaj~naatapaare harau sa.nvitsphaarasudhaarNave virahite viichiitara~NgaadibhiH . bhaasvatkoTivikaasitojjvaladigaakaashaprakaashe pare svaanandaikarase nimagnamanasaa.n na tva.n na chaaha.n jagat.h .. 165.. \medskip\hrule\medskip .. 16.. dvidhaabhaktiprakaraNam.h . chitte sattvotpattau taTidiva bodhodayo bhavati . tarhyeva sa sthiraH syaadyadi chitta.n shuddhimupayaati .. 166.. shuddhyati hi naantaraatmaa kR^ishhNapadaambhojabhaktimR^ite . vasanamiva kshaarodairbhaktyaa prakshaalyate chetaH .. 167.. yadvatsamalaadarshe suchiraM bhasmaadinaa shuddhe . pratiphalati vaktramuchchaiH shuddhe chitte tathaa j~naanam.h .. 168.. jaanantu tatra biija.n haribhaktyaa j~naanino ye syuH . muurta.n chaivaamuurta.n dve eva brahmaNo ruupe .. 169.. ityupanishhattayorvaa dvau bhakto bhagavadupadishhTau . kleshaadakleshaadvaa muktiH syaadetayormadhye .. 170.. sthuulaa suukshmaa cheti dvedhaa haribhaktiruddishhTaa . praarambhe sthuulaa syaatsuukshmaa tasyaaH sakaashaachcha .. 171.. svaashramadharmaacharaNa.n kR^ishhNapratimaarchanotsavo nityam.h . vividhopachaarakaraNairharidaasaiH sa.ngamaH shashvat.h .. 172.. kR^ishNakathaasa.nshravaNe mahotsavaH satyavaadashcha . parayuvatau draviNe vaa paraapavaade paraa~Nmukhataa .. 173.. graamyakathaasuudvegaH sutiirthagamaneshhu taatparyam.h . yadupatikathaaviyoge vyartha.n gatamaayuriti chintaa .. 174.. eva.n kurvati bhakti.n kR^ishhNakathaanugrahotpannaa . samudeti suukshmabhaktiryasyaa harirantaraavishati .. 175.. smR^itisatpuraaNavaakyairyathaashrutaayaa.n harermuurtau . maanasapuujaabhyaaso vijananivaase.api taatparyam.h .. 176.. satya.n samastajantushhu kR^ishhNasyaavasthiterj~naanam.h . adroho bhuutagaNe tatastu bhuutaanukampaa syaat.h .. 177.. pramitayadR^ichchhaalaabhe santushhTirdaaraputraadau . mamataashuunyatvamato niraha.nkaaratvamakrodhaH .. 178.. mR^idubhaashhitaa prasaado nijanindaayaa.n stutau samataa . sukhaduHkhashiitoshhNadvandvasahishhNutvamaapado na bhayam.h .. 179.. nidraahaaravihaareshhvanaadaraH sa~Ngaraahityam.h . vachane chaanavakaashaH kR^ishhNasmaraNena shaashvatii shaantiH .. 180.. kenaapi giiyamaane harigiite veNunaade vaa . aanandaavirbhaavo yugapatsyaaddhR^ishhTasaattvikodrekaH .. 181.. tasminnanubhavati manaH pragR^ihyamaaNaM paraatmasukham.h . sthirataa.n yaate tasminyaati madonmattadantidashaam.h .. 182.. janushhu bhagavadbhaavaM bhagavati bhuutaani pashyati kramashaH . etaadR^ishii dashaa chettadaiva haridasavaryaH syaat.h .. 183.. \medskip\hrule\medskip .. 17.. dhyaanavidhiprakaraNam.h . yamunaataTanikaTasthitavR^indaavanakaanane mahaaramye . kalpadrumatalabhuumau charaNa.n charaNopari sthaapya .. 184.. tishhThanta.n ghananiila.n svatejasaa bhaasayantamiha vishvam.h . piitaambaraparidhaana.n chandanakarpuuraliptasarvaa~Ngam.h .. 185.. aakarNapuurNanetra.n kuNDalayugamaNDitashravaNam.h . mandasmitamukhakamala.n sukaustubhodaaramaNihaaram.h .. 185.. valayaa~Nguliiyakaadyaanujjvalayanta.n svala~Nkaaraan.h . galavilulitavanamaala.n svatejasaapaastakalikaalam.h .. 187.. gu~njaaravaalikalita.n gu~njaapu~njaanvite shirasi . bhu~njaana.n saha gopaiH ku~njaantaravartina.n hari.n smarata .. 188.. mandaarapushhpavaasitamandaanilasevitaM paraanandam.h . mandaakiniiyutapada.n namata mahaanandadaM mahaapurushham.h .. 189.. surabhiikR^itadigvalaya.n surabhishatairaavR^ita.n sadaa paritaH . surabhiitikshapaNamahaasurabhiima.n yaadava.n namata .. 190.. ka.ndarpakoTisubhaga.n vaa~nchhitaphalada.n dayaarNava.n kR^ishhNam.h . tyaktvaa kamanyavishhaya.n netrayuga.n drashhTumutsahate .. 191.. puNyatamaamatisurasaaM mano.abhiraamaa.n hareH kathaa.n tyaktvaa . shrotu.n shravaNadvandva.n graamya.n kathamaadaraM bhavati .. 192.. daurbhaagyamindriyaaNaa.n kR^ishhNe vishhaye hi shaashvatike . kshaNikeshhu paapakaraNeshhvapi sajjante yadanyavishhayeshhu .. 193.. \medskip\hrule\medskip .. 18.. saguNanirguNayoraikyaprakaraNam.h . shrutibhirmahaapuraaNaiH saguNaguNaatiitayoraikyam.h . yatprokta.n guuDhatayaa tadaha.n vakshye.ativishadaartham.h .. 194.. bhuuteshhvantaryaamii j~naanamayaH sachchidaanandaH . prakR^iteH paraH paraatmaa yadukulatilakaH sa evaayam.h .. 195.. nanu saguNo dR^ishyatanustathaikadeshaadhivaasashcha . sa kathaM bhavetparaatmaa praakR^itavadraagaroshhayutaH .. 196.. itare dR^ishyapadaarthaa lakshyante.anena chakshushhaa sarve . bhagavaananayaa dR^ishhTyaa na lakshyate j~naanadR^iggamyaH .. 197.. yadvishvaruupadarshanasamaye paarthaaya dattavaanbhagavaan.h . divya.n chakshustasmaadadR^ishyataa yujyate nR^iharau .. 198.. saakshaadyathaikadeshe vartulamupalabhyate raverbimbam.h . vishvaM prakaashayati tatsarvaiH sarvatra dR^ishyate yugapat.h .. 199.. yadyapi saakaaro.aya.n tathaikadeshii vibhaati yadunaathaH . sarvagataH sarvaatmaa tathaapyaya.n sachchidaanandaH .. 200.. eko bhagavaanreme yugapadgopiishhvanekaasu . athavaa videhajanakashrutadevabhuudevayorhariryugapat.h .. 201.. athaavaa kR^ishhNaakaaraa.n svachamuu.n duryodhano.apashyat.h . tasmaadvyaapaka aatmaa bhagavaanhaririishvaraH kR^ishhNaH .. 202.. vakshasi yadaa jaghaana shriivatsaH shriipateH sa ki.n dveshhyaH . bhaktaanaamasuraaNaamanyeshhaa.n vaa phala.n sadR^isham.h .. 203.. tasmaanna ko.api shatrurno mitra.n naapyudaasiinaH . nR^ihariH sanmaargasthaH saphalaH shaakhiiva yadunaathaH .. 204.. lohashalaakanivahaiH sparshaashmani bhidyamaane.api . svarNatvameti lauha.n dveshhaadapi vidvishhaa.n tathaa praaptiH .. 205.. nanvaatmanaH sakaashaadutpannaa jiivasa.ntatishcheyam.h . jagataH priyatara aatmaa tatprakR^ite naiva saMbhavati .. 206.. vatsaaharaNaavasare pR^ithagvayoruupavaasanaabhuushhaan.h . harirajamoha.n kartu.n savatsagopaanvinirmame svasmaat.h .. 207.. agneryathaa sphuli~NgaaH kshudraastu vyuchcharantiiti . shrutyartha.n darshayitu.n svatanoratanotsa jiivasa.ndoham.h .. 208.. yamunaatiiraniku~nje kadaachidapi vatsakaa.nshcha chaarayati . kR^ishhNe tathaaryagopeshhu cha varagoshhTheshhu chaarayatsvaaraat.h .. 209.. vatsa.n niriikshya duuraadgaavaH snehena saMbhraantaaH . tadabhimukha.n dhaavantyaH prayayurgopaishcha durvaaraaH .. 210.. prasravabhareNa bhuuyaH srutastanaaH praapya puurvavadvatsaan.h . pR^ithurasanayaa lihantyastarNakavatyaH prapaayayanpramudaa .. 211.. gopa api nijabaalaa~njagR^ihurmuurdhaanamaaghraaya . itthamalaukikalaabhasteshhaa.n tatra kshaNa.n vavR^idhe .. 212.. gopaa vatsaashchaanyaa puurva.n kR^ishhNaatmakaa hyabhavan.h . tenaatmanaH priyatva.n darshitameteshhu kR^ishhNena .. 213.. preyaH putraadvittaatpreyo.anyasmaachcha sarvasmaat.h . antaratara.n yadaatmetyupanishhadaH satyataabhihitaa .. 214.. nanvuchchaavachabhuuteshhvaatmaa sama eva vartate.atha hariH . duryodhane.arjune vaa taratamabhaava.n katha.n nu gatavaansaH .. 215.. badhiraandhapa~Ngumuukaa diirghaaH kharvaaH saruupaashcha . sarve vidhinaa dR^ishhTaaH savatsagopaashchaturbhujaastena .. 216.. bhuutasamatva.n nR^ihareH samo hi mashakena naagena . lokaiH samastribhirvetyupanishhadaa bhaashhitaH saakshaat.h .. 217.. aatmaa taavadabhoktaa tathaiva nanu vaasudevashchet.h . naanaakaitavayatnaiH pararamaNiibhiH katha.n ramate .. 218.. sundaramabhinavaruupa.n kR^ishhNa.n dR^ishhTvaa vimohitaa gopyaH . tamabhilashhantyo manasaa kaamaadvirahavyathaaM praapuH .. 219.. gachchhantyastishhThantyo gR^ihakR^ityaparaashcha bhu~njaanaaH . kR^ishhNa.n vinaanyavishhaya.n samakshamapi jaatu naavindan.h .. 220.. duHsahavirahabhraantyaa svapatiindadR^ishustaruunnaraa.nshcha pashuun.h . harirayamiti supriitaaH sarabhasamaali~Ngayaa.nchakruH .. 221.. kaa.api cha kR^ishhNaayantii kasyaashchitpuutanaayantyaaH . apibatstanamiti saakshaadvyaaso naaraayaNaH praaha .. 222.. tasmaannijanijadayitaankR^ishhNaakaaraanvR^ijastriyo viikshya . svaparanR^ipatipatniinaamantaryaamii hariH saakshaat.h .. 223.. paramaarthato vichaare guDatanmadhuratvadR^ishhTaantaat.h . nashvaramapi naradehaM paramaatmaakaarataa.n yaati .. 224.. kiM punaranantashakterliilaavapuriishvarasyeha . karmaaNyalaukikaani svamaayayaa vidadhato nR^ihareH .. 225.. mR^idbhakshaNena kupiataa.n vikasitavadanaa.n svamaatara.n vaktre . vishvamadarshayadakhila.n kiM punaratha vishvaruupo.asau .. 226.. \medskip\hrule\medskip .. 19.. aanugrahikaprakaraNam.h . vishhavishhamastanayugalaM paayayituM puutanaa gR^ihaM praaptaa . tasyaaH pR^ithubhaagyaayaa aasiitkR^ishhNaarpaNo dehaH .. 227.. anayatpR^ithutarashakaTa.n nijanikaTa.n vaa kR^itaaparaadhamapi . kaNThaashleshhavisheshhaadavadhiidbaalye.asura.n kR^ishhNaH .. 228.. yamalaarjunau taruu unmuulyoluukhalagatashchira.n khinnau . ri~Nganna~NgaNabhuumau svamaalayaM praapayannR^ihariH .. 229.. nitya.n tridashadveshhii yena cha mR^ityorvashiikR^itaH keshii . kaakaH ko.api varaako bako.apyashoka.n gato lokam.h .. 230.. gogopiigopaanaa.n nikaramahi piiDayantamativegaat.h . anaghamaghaasuramakarotpR^ithutaramurageshvaraM bhagavaan.h .. 231.. piitvaaraNyahutaashanamasahyatattejaso hetoH . dagdhaanmugdhaanakhilaa~njugopa gopaankR^ipaasindhuH .. 232.. paatu gokulamaakulamashanitaTidvarshhaNaiH kR^ishhNaH . asahaayaekahaste govardhanamuddadhaarochchaiH .. 233.. vaasolobhaakalita.n dhaavadrajaka.n shilaatalairhatvaa . vismR^itya tadaparaadha.n vikuNThavaaso.arpitastasmai .. 234.. tredhaa vakrashariiraamatilamboshhThii.n skhaladvapurvachanaat.h . srakchandanaparitoshhaatkubjaamR^ijvaananaamakarot.h .. 235.. nihataH papaata hariNaa haricharaNaagreNa kuvalayaapiiDaH . tu~Ngonmattamata~NgaH pata~Ngavaddiipakasyaagre .. 236.. yuddhamishhaatsaha ra~Nge shriira~Ngenaa~Ngasa~NgamaM praapya . musshTikachaaNuuraakhyau yayaturniHshreyasa.n sapadi .. 237.. dehakR^itaadaparaadhaadvaikuNThotkaNThitaantaraatmaanam.h . yaduvarakulaavata.nsaH ka.nsa.n vidhva.nsayaamaasa .. 238.. harisa.ndarshanayogaatpR^ithuraNatiirthe nimajjate tasmai . bhagavaannu pradadaadyaH sadyashchaidyaaya saayujyam.h .. 239.. miinaadibhiravataarairnihataaH suravidvishho bahavaH . niitaaste nijaruupa.n tatra cha mokshasya kaa vaartaa .. 240.. ye yadunandananihataaste tu na bhuuyaH punarbhavaM praapuH . tasmaadavataaraaNaamantaryaamii pravartakaH kR^ishhNaH .. 241.. brahmaaNDaani bahuuni pa~NkajabhavaanpratyaNDamatyadbhutaan gopaanvatsayutaanadarshayadaja.n vishhNuunasheshhaa.nshcha yaH . shambhuryachcharaNodaka.n svashirasaa dhatte cha muurtitrayaat kR^ishhNo vai pR^ithagasti ko.apyavikR^itaH sachchinmayo niilimaa .. 242.. kR^ipaapaatra.n yasya tripuraripurambhojavasatiH sutaa jahnoH puutaa charaNanakhanirNejanajalam.h . pradaana.n vaa yasya tribhuvanapatitva.n vibhurapi nidaana.n so.asmaaka.n jayati kuladevo yadupatiH .. 243.. maayaahaste.arpayitvaa bharaNakR^itikR^ite mohamuulodbhavaM maaM maataH kR^ishhNaabhidhaane chirasamayamudaasiinabhaava.n gataasi . kaaruNyaikaadhivaase sakR^idapi vadana.n nekshase tvaM madiiyaM tatsarvaj~ne na kartuM prabhavasi bhavatii ki.n nu muulasya shaantim.h .. 244.. udaasiinaH stabdhaH satatamaguNaH sa~Ngarahito bhavaa.nstaataH kaataH paramiha bhavejjiivanagatiH . akasmaadasmaaka.n yadi na kurute snehamatha tat vasasva sviiyaantarvimalajaThare.asminpunarapi .. 245.. lokaadhiishe tvayiishe kimiti bhavabhavaa vedanaa svaashritaanaaM sa.nkochaH pa~Nkajaanaa.n kimiha samudite maNDale chaNDarashmeH . bhogaH puurvaarjitaanaaM bhavati bhuvi nR^iNaa.n karmaNaa.n chedavashyaM tanme dR^ishhTairnR^ipushhTairnanu danujanR^ipairuurjita.n nirjita.n te .. 246.. nityaanandasudhaanidheradhigataH sanniilameghaH sataa\- mautkaNThyaprabalaprabha~njanabharairaakarshhito varshhati . vij~naanaamR^itamadbhuta.n nijavacho dhaaraabhiraaraadidaM chetashchaataka chenna vaa~nchhatimR^ishhaakraanto.asi supto.asi kim.h .. 247.. chetashcha~nchalataa.n vihaaya purataH sa.ndhaaya koTidvayaM tatraikatra nidhehi sarvavishhayaananyatra cha shriipatim.h . vishraantirhitamapyaho kva nu tvayormadhye tadaalochyataaM yuktyaa vaanubhavena yatra paramaanandashcha tatsevyataam.h .. 248.. putraanpautramathastriyo.anyayuvatiirvittanyatho.anyaddhanaM bhojyaadishhvapi taaratamyavashato naala.n samutkaNThayaa . naitaadR^igyadunaayake samudite chetasyanante vibhau saandraanandasudhaarNave viharati svaira.n yato nirbhayam.h .. 249.. kaamyopaasanayaarthayantyanudina.n ki.nchitphala.n sepsitaM ki.nchitsvargamathaapavargamaparairyogaadiyaj~naadibhiH . asmaaka.n yadunandanaa~NghriyugaladhyaanaavadhaanaarthinaaM ki.n lokena damena ki.n nR^ipatinaa svargaapavargaishcha kim.h .. 250.. aashritamaatraM purushhaM svaabhimukha.n karshhati shriishaH . lohamapi chumbakaashmaa saMmukhamaatra.n jaDa.n yadvat.h .. 251.. ayamuttamo.ayamadhamo jaatyaa ruupeNa saMpadaa vayasaa . shlaaghyo.ashlaaghyo vetthaM na vetti bhagavaananugrahaavasare .. 252.. antaHsthabhaavabhoktaa tato.antaraatmaa mahaameghaH . khadirashchampaka iva vaa pravarshhaNa.n ki.n vichaarayati .. 253.. yadyapi sarvatra samastathaapi nR^iharistathaapyete . bhaktaaH paramaanande ramanti sadayaavalokena .. 254.. sutaraamananyasharaNaaH kshiiraadyaahaaramantaraa yadvat.h . kevalayaa snehadR^ishaa kachchhapatanayaaH prajiivanti .. 255.. yadyapi gagana.n shuunya.n tathaapi jaladaamR^itaa.nshruupeNa . chaatakachakoranaamnordR^iDhabhaavaatpuurayatyaashaam.h .. 256.. tadvadrajataaM pu.nsaa.n dR^igvaa~Nmanasaamagocharo.api hariH . kR^ipayaa phalatyakasmaatsatyaanandaamR^itena vipulena .. 257.. iti shriimatparamaha.nsaparivraajakaachaaryasya shriigovindabhagavatpuujyapaadashishhyasya shriimachchha~NkarabhagavataH kR^itau prabodhasudhaakaraH samaaptaH .. ##\medskip\hrule\medskip Encoded by Sunder Hattangadi sunderh@hotmail.com \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}