%@@1 % File name : raghuvansha17.itx %-------------------------------------------- % Text title : raghuvansha17 % Author : kalidasa % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/religion % Description/comments : % Transliterated by : Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com % Proofread by : Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com % Latest update : November 11, 2005 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % http://sanskrit.bhaarat.com See the document project %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' agreement. % @@2 % % Commands upto engtitle are % needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Raghuvansha 17 by Kalidas ..}## \itxtitle{.. kaalidaasakR^itam raghuva.nsham sarga 17 ..}##\endtitles ## atithi.n naama kaakutsthaatputra.n praapa kumudvatii | pashchimaadyaaminiiyaamaatprasaadamiva chetanaa|| 17\-1|| sa pituH pitR^imaanva.nsha.n maatushchaanupamadyutiH | apunaatsevitevobhau maargaavuttaradakShiNau|| 17\-2|| tamaadau kulavidyaanaamarthamarthavidaa.n varaH | pashchaatpaarthivakanyaanaa.n paaNimagraahayatpitaa|| 17\-3|| jaatyastenaabhijaatena shuuraH shauryavataa kushaH | amanyaitakamaatmaanamaneka.n vashinaa vashii|| 17\-4|| sa kulochitamindrasya saahaayakamupeyivaan | jaghaana samare daitya.n durjaya.n tena chaavadhi|| 17\-5|| ta.n svasaa naagaraajasya kumudasya kumudvatii | anvagaatkumudaananda.n shashaa~Nkamiva kaumudii|| 17\-6|| tayordivaspateraasiidekaH si.nhaasanaardhabhaak | dvitiiyaapi sakhii shachyaaH paarijaataa.nshabhaaginii|| 17\-7|| tadaatmasa.nbhava.n raajye mantrivR^iddhaaH samaadadhuH | smarantaH pashchimaamaadnyaa.n bhartuH sa~NgraamayaayinaH|| 17\-8|| te tasya kalpayaamaasurabhiShekaaya shilpibhiH | vimaana.n navamudvedi chatuHstambhapratiShThitam|| 17\-9|| tatraina.n hemakumbheShu sa.nbhR^itaistiirthavaaribhiH | upatasthuH prakR^itayo bhadrapiiThopaveshitam|| 17\-10|| nadadbhiH snigdhaga.nbhiira.n tuuryairaahatapuShkaraiH | anvamiiyata kalyaaNa.n tasyaavichChinnasa.ntati|| 17\-11|| duurvaayavaa~NkuraplakShatvagabhinnapuTottaraan | dnyaativR^iddhaiH prayuktaansa bheje niiraajanaavidhiin|| 17\-12|| purohitapurogaasta.n jiShNu.n jaitrairatharvabhiH | upachakramire puurvamabhiShektu.n dvijaatayaH|| 17\-13|| tasyaughamahatii muurdhni nipatantii vyarochata | sashabdamabhiShekashriirga~Ngeva tripuradviShaH|| 17\-14|| stuuyamaanaH kShaNe tasminnalakShyata sa bandibhiH | pravR^iddha iva parjanyaH saara~NgairabhinanditaH|| 17\-15|| tasya sanmantrapuutaabhiH snaanamadbhiH pratiichChataH | vavR^idhe vaidyutashchaagnervR^iShTisekaadiva dyutiH|| 17\-16|| sa taavadabhiShekaante snaatakebhyo dadau vasu | yaavataiShaa.n samaapyeranyadnyaaH paryaaptadakShiNaaH|| 17\-17|| te priitamanasastasmai yaamaashiShamudairayan | saa tasya karmanirvR^ittairduura.n pashchaatkR^itaa phalaiH|| 17\-18|| bandhachCheda.n sa baddhaanaa.n vadhaarhaaNaamavadhyataam | dhuryaaNaa.n cha dhuro mokShamadoha.n chaadishadgavaam|| 17\-19|| kriiDaapatatriNopyasya pa~njarasthaaH shukaadayaH | labdhamokShaastadaadeshaadyatheShTagatayo.abhavan|| 17\-20|| tataH kakShyaantaranyasta.n gajadantaasana.n shuchi | soottarachChadamadhyaasta nepathyagrahaNaaya saH|| 17\-21|| ta.n dhuupaashyaanakeshaanta.n toyanirNiktapaaNayaH | aakalpasaadhanaistaistairupaseduH prasaadhakaaH|| 17\-22|| te.asya muktaaguNonnaddha.n maulimantargatasrajam | pratyuupuH padmaraageNa prabhaamaNDalashobhinaa|| 17\-23|| chandanenaa~Ngaraaga.n cha mR^iganaabhisugandhinaa | samaapayya tatashchakruH patra.n vinyastarochanam|| 17\-24|| aamuktaabharaNaH sragvii ha.nsachihnadukuulavaan | aasiidatishayaprekShyaH sa raajyashriivadhuuvaraH|| 17\-25|| nepathyadarshinashChaayaa tasyaadarshe hiraNmaye | viraraajodite suurye marau kalpataroriva|| 17\-26|| sa raajakakudavyagrapaaNibhiH paarshvavartibhiH | yayaavudiiritaalokaH sudharmaanavamaa.n sabhaam|| 17\-27|| vitaanasahita.n tatra bheje paitR^ikamaasanam | chuuDaamaNibhiruddhR^iShTa.n paadapiiTha.n mahiikShitaam|| 17\-28|| shushubhe tena chaakraanta.n ma~Ngalaayatana.n mahat | shriivatsalakShaNa.n vakShaH kaustubheneva kaishavam|| 17\-29|| babhau bhuuyaH kumaaratvaadaadhiraajyamavaapya saH | rekhaabhaavaadupaaruuDhaH saamagryamiva chandramaaH|| 17\-30|| prasannamukharaaga.n ta.n smitapuurvaabhibhaaShiNam | muurtimantamamanyanta vishvaasamanujiivinaH|| 17\-31|| sa pura.n purahuutashriiH kalpadrumanibhadhvajaam | kramamaaNashchakaara dyaa.n naagenairaavataujasaa|| 17\-32|| tasyaikasyochChrita.n Chatra.n muurdhni tenaamalatviShaa | puurvaraajaviyogauShmya.n kR^itsnasya jagato hR^itam|| 17\-33|| dhuumaadagneH shikhaaH pashchaadudayaada.nshavo raveH | so.atiitya tejasaa.n vR^itti.n samamevotthito guNaiH|| 17\-34|| ta.n priitivishadairnetrairanvayuH paurayoShitaH | sharatprasannairjyotirbhirvibhaavarya iva dhruvam|| 17\-35|| ayodhyaadevataashchaina.n prashastaayatanaarchitaaH | anudadhyuranudhyeya.n saa.nnidhyaiH pratimaagataiH|| 17\-36|| yaavannaashyaayate vedirabhiShekajalaaplutaa | taavadevaasya velaanta.n prataapaH praapa duHsahaH|| 17\-37|| vasiShThasya gurormantraaH saayakaastasya dhanvinaH | ki.n tatsaadhya.n yadubhaye saadhayeyurna sa.ngataaH|| 17\-38|| sa dharmasthasakhaH shashvadarthipratyarthinaa.n svayam | dadarsha sa.nshayachChedyaanvyavahaaraanatandritaH|| 17\-39|| tataH paramabhivyaktasaumanasyaniveditaiH | yuyoja paakaabhimukhairbhR^ityaanvidnyaapanaaphalaiH|| 17\-40|| prajaastadguruNaa nadyo nabhaseva vivardhitaaH | tasmi.nstu bhuuyasii.n vR^iddhi.n nabhasye taa ivaayayuH|| 17\-41|| yaduvaacha na tanmithyaa yaddadau na jahaara tat | so.abhuudbhagnavrataH shatruunuddhR^itya pratiropayan|| 17\-42|| vayoruupavibhuutiinaamekaika.n madakaaraNam | taani tasminsamastaani na tasyotsichiShe manaH|| 17\-43|| ittha.n janitaraagaasu prakR^itiShvanuvaasaram | akShobhyaH sa navo.apyaasiiddR^iDhamuula iva drumaH|| 17\-44|| anityaaH shatravo baahyaa viprakR^iShTaashcha te yataH | ataH so.abhyantaraannityaa~nShaTpuurvamajayadripuun|| 17\-45|| prasaadaabhimukhe tasmi.nshchapalaapi svabhaavataH | nikaShe hemarekheva shriiraasiidanapaayinii|| 17\-46|| kaatarya.n kevalaa niitiH shaurya.n shvaapadacheShTitam | ataH siddhi.n sametaabhyaamubhaabhyaamanviyeSha saH|| 17\-47|| na tasya maNDale raadnyo nyastapraNidhidiidhiteH | adR^iShTamabhavatki.nchidvyabhrasyeva vivasvataH|| 17\-48|| raatri.ndivavibhaageShu yadaadiShTa.n mahiikShitaam | tatsiSheve niyogena sa vikalpaparaa~NmukhaH|| 17\-49|| mantraH pratidina.n tasya babhuuva saha mantribhiH | sa jaatu sevyamaano.api guptadvaaro na suuchyate|| 17\-50|| pareShu sveShu cha kShiptairavidnyaataparasparaiH | so.apasarpairjajaagaara yathaakaala.n svapannapi|| 17\-51|| durgaaNi durgrahaaNyaasa.nstasya roddhurapi dviShaam | na hi si.nho gajaaskandii bhayaadgiriguhaashayaH|| 17\-52|| bhavyamukhyaaH samaarambhaaH pratyavekShyaaniratyayaaH | garbhashalisadharmaaNastasya guuDha.n vipechire|| 17\-53|| apathena pravavR^ite na jaatuupachito.api saH | vR^iddhau nadiimukhenaiva prasthaana.n lavaNaambhasaH|| 17\-54|| kaama.n prakR^itivairaagya.n sadyaH shamayitu.n kShamaH | yasya kaaryaH pratiikaaraH sa tannaivodapaadayat|| 17\-55|| shakyeShvevaabhavadyaatraa tasya shaktimataH sataH | samiiraNasahaayo.api naambhaHpraarthii davaanalaH|| 17\-56|| na dharmamarthakaamaabhyaa.n babaadhe na cha tena tau | naartha.n kaamena kaama.n va so.arthena sadR^ishastriShu|| 17\-57|| hiinaanyanR^ipakartR^INi pravR^iddhaani vikurvate | tena madhyamashaktiini mitraaNi sthaapitaanyataH|| 17\-58|| paraatmanoH parichChidya shaktyaadiinaa.n balaabalam | yayaavebhirbaliShThashchetparasmaadaasta so.anyathaa|| 17\-59|| koshenaashrayaNiiyatvamiti tasyaarthasa.ngrahaH | ambugarbho hi jiimuutashchaatakairabhinandyate|| 17\-60|| parakarmaapahaH so.abhuududyutaH sveShu karmasu | aavR^iNodaatmano randhra.n randhreShu praharanripuun|| 17\-61|| pitraa sa.nvardhito nitya.n kR^itaastraH saa.nparaayikaH | tasya daNDavato daNDaH svadehaanna vyashiShyata|| 17\-62|| sarpasyeva shiroratna.n naasya shaktitraya.n paraH | sa chakarSha parasmaattadayaskaanta ivaayasam|| 17\-63|| vaapiiShviva sravantiiShu vaneShuupavaneShviva | saarthaaH svaira.n svakiiyeShu cherurveshmasvivaadriShu|| 17\-64|| tapo rakShansa vighnebhyastaskarebhyashcha sa.npadaH | yathaasvamaashramaishchakre varNairapi ShaDa.nshabhaak|| 17\-65|| khanibhiH suShuve ratna.n kShetraiH sasya.n vanairgajaan | didesha vetana.n tasmai rakShaasadR^ishameva bhuuH|| 17\-66|| sa guNaanaa.n balaanaa.n cha ShaNNaa.n ShaNmukhavikramaH | babhuuva viniyogadnyaH saadhaniiyeShu vastuShu|| 17\-67|| iti kramaatprayu~njaano raajaniiti.n chaturvidhaam | aa tiirthaadapratiighaata.n sa tasyaaH phalamaanashe|| 17\-68|| kuuTayuddhavidhidnye.api tasminsanmaargayodhini | bheje.abhisaarikaavR^itti.n jayashriirviiragaaminii|| 17\-69|| praayaH prataapabhagnatvaadariiNaa.n tasya durlabhaH | raNo gandhadvipasyeva gandhabhinnaanyadantinaH|| 17\-70|| pravR^iddhau hriiyate chandraH samudro.api tathaavidhaH | sa tu tatsamavR^iddhishcha na chaabhuuttaaviva kShayii|| 17\-71|| santastasyaabhigamanaadatyartha.n mahataH kR^ishaaH | udadheriva jiimuutaaH praapurdaatR^itvamarthinaH|| 17\-72|| stuuyamaanaH sa jihraaya stutyameva samaacharan | tathaapi vavR^idhe tasya tatkaaridveShiNo yashaH|| 17\-73|| durita.n darshanena ghna.nstattvaarthena nuda.nstamaH | prajaaH svatantrayaa.nchakre shashvatsuurya ivoditaH|| 17\-74|| indoragatayaH padme suuryasya kumude.n.ashavaH | guNaastasya vipakShe.api guNino lebhire.antaram|| 17\-75|| paraabhisa.ndhaanapara.n yadyapyasya vicheShTitam | jigiiShorashvamedhaaya dharmyameva babhuuva tat|| 17\-76|| evamudyanprabhaaveNa shaastranirdiShTavartmanaa | vR^iSheva devo devaanaa.n raadnyaa.n raajaa babhuuva saH|| 17\-77|| pa~nchama.n lokapaalaanaa.n tamuuchuH saamyayogataH | bhuutaanaa.n mahataa.n ShaShThamaShTama.n kulabhuubhR^itaam|| 17\-78|| duuraapavarjitachChatraistasyaadnyaa.n shaasanaarpitaam | dadhuH shirobhirbhuupaalaa devaaH paura.ndariimiva|| 17\-79|| R^itvijaH sa tathaanarcha dakShiNaabhirmahaakratau | yathaa saadhaaraNiibhuuta.n naamaasya dhanadasya cha|| 17\-80|| indraadvR^iShTirniyamitagadodrekavR^ittiryamo.abhuu\- dyaadonaathaH shivajalapathaH karmaNe naucharaaNaam | puurvaapekShii tadanu vidadhe koShavR^iddhi.n kubera\- stasmindaNDopanatacharita.n bhejire lokapaalaaH|| 17\-81|| iti shriiraghuva.nshe mahaakaavye kavishriikaalidaasa\- kR^itaavatithivarNana.n naama saptadashaH sargaH || ## Encoded and proofread by Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}