%@@1 % File name : raghuvansha11.itx %-------------------------------------------- % Text title : raghuvansha11 % Author : kalidasa % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/religion % Description/comments : % Transliterated by : Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com % Proofread by : Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com % Latest update : August 05, 2005 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % http://sanskrit.bhaarat.com See the document project %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' agreement. % @@2 % % Commands upto engtitle are % needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Raghuvansha 11 by Kalidas ..}## \itxtitle{.. kaalidaasakR^itaM raghuva.nsham sarga 11 ..}##\endtitles ## kaushikena sa kila kShitiishvaro raamamadhvaravighaatashaantaye | kaakapakShadharametya yaacitastejasaa.n hi na vayaH samiikShyate || 11\-1|| kR^icChralabdhamapi labdhavarNabhaakta.n didesha munaye salakShmaNam | apyasupraNayinaa.n raghoH kule na vyahanyata kadaacidarthitaa || 11\-2|| yaavadaadishati paarthivastayornirgamaaya puramaargasa.nskriyaam | taavadaashu vidadhe marutsakhaiH saa sapuShpajalavarShibhirghanaiH || 11\-3|| tau nideshakaraNodyatau piturdhanvinau caraNayornipetatuH | bhuupaterapi tayoH pravatsyatornamrayorupari baaShpabindavaH || 11\-4|| tau piturnayanajena vaariNaa ki.ncidukShitashikhaNDakaavubhau | dhanvinau tamR^iShimanvagacChataa.n pauradR^iShTikR^itamaargatoraNau || 11\-5|| lakShmaNaanucarameva raaghava.n netumaicChadR^iShirityasau nR^ipaH | aashiSha.n prayuyuje na vaahinii.n saa hi rakShaNavidhau tayoH kShamaa || 11\-6|| maatR^ivargacaraNaspR^ishau munestau prapadya padavii.n mahaujasaH | recaturgativashaatpravartinau bhaaskarasya madhumaadhavaaviva || 11\-7|| viicilolabhujayostayorgata.n shaishavaaccapalamapyashobhata | tooyadaagama ivoddhyabhidyayornaamadheyasadR^isha.n viceShTitam || 11\-8|| tau balaatibalayoH prabhaavato vidyayoH pathi munipradiShTayoH | mamlaturna maNikuTTimocitau maatR^ipaarshvaparivartinaaviva || 11\-9|| puurvavR^ittakathitaiH puraavidaH saanujaH pitR^isakhasya raaghavaH | uhyamaana iva vaahanocitaH paadacaaramapi na vyabhaavayat || 11\-10|| tau saraa.nsi rasavadbhirambubhiH kuujitaiH shrutisukhaiH patatriNaH | vaayavaH surabhipuShpareNubhishChaayayaa ca jaladaaH siShevire || 11\-11|| naambhasaa.n kamalashobhinaa.n tathaa shaakhinaa.n ca na parishramacChidaam | darshanena laghunaa yathaa tayoH priitimaapurubhayostapasvinaH || 11\-12|| sthaaNudagdhavapuShastapovana.n praapya daasharathiraattakaarmukaH | vigraheNa madanasya caaruNaa so.abhavatpratinidhirna karmaNaa || 11\-13|| tau suketusutayaa khiliikR^ite kaushikaadviditashaapayaa pathi | ninyatuH sthalaniveshitaaTanii liilayaiva dhanuShii adhijyataam || 11\-14|| jyaaninaadamatha gR^ihNatii tayoH praaduraasa bahulakShapaaChaviH | taaDakaa calakapaalakuNDalaa kaalikeva nibiDaa balaakinii || 11\-15|| tiivravegadhutamaargavR^ikShayaa pretaciivaravasaa svanograyaa | abhyabhaavi bharataagrajastayaa vaatyayeva pitR^ikaananotthayaa || 11\-16|| udyataikabhujayaShTimaayatii.n shroNilambipuruShaantramekhalaam | taa.n vilokya vanitaavadhe ghR^iNaa.n patriNaa saha mumoca raaghavaH || 11\-17|| yaccakaara vivara.n shilaaghane taaDakorasi sa raamasaayakaH | apraviShTaviShayasya rakShasaa.n dvaarataamagamadantakasya tat || 11\-18|| baaNabhinnahR^idayaa nipetuShii saa svakaananabhuva.n na kevalaam | viShTapatrayaparaajayasthiraa.n raavaNashriyamapi vyakampayat || 11\-19|| raamamanmathashareNa taaDitaa duHsahena hR^idaye nishaacarii | gandhavadrudhiracandanokShitaa jiiviteshavasati.n jagaama saa || 11\-20|| nairR^itaghnamatha mantravanmuneH praapadastramavadaanatoShitaat | jyotirindhananipaati bhaaskaraatsuuryakaanta iva taaDakaantakaH || 11\-21|| vaamanaashramapada.n tataH para.n paavana.n shrutamR^iSherupeyivaan | unmanaaH prathamajanmaceShTitaanyasmarannapi babhuuva raaghavaH || 11\-22|| aasasaada muniraatmanastataH shiShyavargaparikalpitaarhaNam | baddhapallavapuTaa~njalidruma.n darshanonmukhamR^iga.n tapovanam || 11\-23|| tatra diikShitamR^iShi.n rarakShaturvighnato dasharathaatmajau sharaiH | lokamandhatamasaatkramoditau rashmibhiH shashidivaakaraaviva || 11\-24|| viikShya vedimatha raktabindubhirbandhujiivapR^ithubhiH praduuShitaam | sa.nbhramo.abhavadapoDhakarmaNaamR^itvijaa.n cyutavika~Nkatasrucaam || 11\-25|| unmukhaH sapadi lakShamaNaagrajo baaNamaashrayamukhaatsamuddharan | rakShasaa.n balamapashyadambare gR^idhrapakShapavaneritadhvajam || 11\-26|| tatra yaavadhipatii makhadviShaa.n tau sharavyamakarotsa netaraan | ki.n mahoragavisarpivikramo raajileShu garuDaH pravartate || 11\-27|| so.astramugrajavamastrakovidaH sa.ndadhe dhanuShi vaayudaivatam | tena shailagurumapyapaatayatpaaNDupatramiva taaDakaasutam || 11\-28|| yaH subaahuriti raakShaso.aparastatra tatra visasarpa maayayaa | ta.n kShuraprashakaliikR^ita.n kR^itii patriNaa.n vyabhajadaashramaadbahiH || 11\-29|| ityapaastamakhavighnayostayoH saa.nyugiinamabhinandya vikramam | R^itvijaH kulapateryathaakrama.n vaagyatasya niravartayankriyaaH || 11\-30|| tau praNaamacalakaakapakShakau bhraataraavavabhR^ithaapluto muniH | aashiShaamanupada.n samaspR^ishaddarbhapaaTalatalena paaNinaa || 11\-31|| ta.n nyamantrayata sa.nbhR^itakraturmaithilaH sa mithilaa.n vrajanvashii | raaghavaavapi ninaaya bibhratau taddhanuHshravaNaja.n kutuuhalam || 11\-32|| taiH shiveShu vasatirgataadhvabhiH saayamaashramatanuShvagR^ihyata | yeShu diirghatapasaH parigraho vaasavakShaNakalatrataa.n yayau || 11\-33|| pratyapadyata ciraaya yatpunashcaaru gautamavadhuuH shilaamayii | sva.n vapuH sa kila kilbiShacChidaa.n raamapaadarajasaamanugrahaH || 11\-34|| raaghavaanvitamupasthita.n muni.n ta.n nishamya janako janeshvaraH | arthakaamasahita.n saparyayaa dehabaddhamiva dharmamabhyagaat || 11\-35|| tau videhanagariinivaasinaa.n gaa.n gataaviva divaH punarvasuu | manyate sma pibataa.n vilocanaiH pakShmapaatamapi va~ncanaa.n manaH || 11\-36|| yuupavatyavasite kriyaavidhau kaalavitkushikava.nshavardhanaH | raamamiShvasanadarshanotsuka.n maithilaaya kathayaa.nbabhuuva saH || 11\-37|| tasya viikShya lalita.n vapuH shishoH paarthivaH prathitava.nshajanmanaH | sva.n vicintya ca dhanurduraanama.n piiDito duhitR^ishulkasa.nsthayaa || 11\-38|| abraviicca bhagavanmata~NgajairyadbR^ihadbhirapi karma duShkaram | tatra naahamanumantumutsahe mokShavR^itti kalabhasya ceShTitam || 11\-39|| hrepitaa hi bahavo nareshvaraastena taata dhanuShaa dhanurbhR^itaH | jyaanighaatakaThinatvaco bhujaansvaanvidhuuya dhigiti pratasthire || 11\-40|| pratyuvaaca tamR^iShirnishamyataa.n saarato.ayamathavaa giraa kR^itam | caapa eva bhavato bhaviShyati vyaktashaktirashanirgiraaviva || 11\-41|| evamaaptavacanaatsa pauruSha.n kaakapakShakadhare.api raaghave | shraddadhe tridashagopamaatrake daahashaktimiva kR^iShNavartmani || 11\-42|| vyaadidesha gaNasho.atha paarshvagaankaarmukaabhiharaNaaya maithilaH | taijasasya dhanuShaH pravR^ittaye toyadaaniva sahasralocanaH || 11\-43|| tatprasuptabhujagendrabhiiShaNa.n viikShya daasharathiraadade dhanuH | vidrutakratumR^igaanusaariNa.n yena baaNamasR^ijatvR^iShadhvajaH || 11\-44|| aatatajyamakarotsa sa.nsadaa vismayastimitanetramiikShitaH | shailasaaramapi naatiyatnataH puShpacaapamiva peshala.n smaraH || 11\-45|| bhajyamaanamatimaatrakarShaNaattena vajraparuShasvana.n dhanuH | bhaargavaaya dR^iDhamanyave punaH kShatramudyatamiva nyavedayat || 11\-46|| dR^iShTasaaramatha rudrakaarmuke viiryashulkamabhinandya maithilaH | raaghavaaya tanayaamayonijaa.n ruupiNii.n shriyamiva nyavedayat || 11\-47|| maithilaH sapadi satyasa.ngaro raaghavaaya tanayaamayonijaam | sa.nnidhau dyutimatastaponidheragnisaakShika ivaatisR^iShTavaan || 11\-48|| praahiNocca mahita.n mahaadyutiH kosalaadhipataye purodhasam | bhR^ityabhaavi duhituH parigrahaaddishyataa.n kulamida.n nimeriti || 11\-49|| anviyeSha sadR^ishii.n sa ca snuShaa.n praapa cainamanukuulavaagdvijaH | sadya eva sukR^itaa.n hi pacyate kalpavR^ikShaphaladharmi kaa~NkShitam || 11\-50|| tasya kalpitapuraskriyaavidheH shushruvaanvacanamagrajanmanaH | uccacaala balabhitsakho vashii sainyareNumuShitaarkadiidhitiH || 11\-51|| aasasaada mithilaa.n sa veShTayanpiiDitopavanapaadapaa.n balaiH | priitirodhamasahiShTa saa purii striiva kaantaparibhogamaayatam || 11\-52|| tau sametya samaye sthitaavubhau bhuupatii varuNavaasavopamau | kanyakaatanayakautukakriyaa.n svaprabhaavasadR^ishii.n vitenatuH || 11\-53|| paarthiviimudavahadraghuudvaho lakShmaNastadanujaamathormilaam | yau tayoravarajau varaujasau tau kushadhvajasute sumadhyame || 11\-54|| te caturthasahitaastrayo babhuH suunavo navavadhuuparigrahaaH | saamadaanavidhibhedanigrahaaH siddhimanta iva tasya bhuupateH || 11\-55|| taa naraadhipasutaa nR^ipaatmajaiste ca taabhiragamankR^itaarthataam | so.abhavadvaravadhuusamaagamaH pratyayaprakR^itiyogasa.nnibhaH || 11\-56|| evamaattaratiraatmasa.nbhavaa.nstaanniveshya caturo.api tatra saH | adhvasu triShu visR^iShTamaithilaH svaa.n purii.n dasharatho nyavartata || 11\-57|| tasya jaatu marutaH pratiipagaa vartmasu dhvajatarupramaathinaH | ciklishurbhR^ishatayaa varuuthiniimuttaTaa iva nadiirayaaH sthaliim || 11\-58|| lakShyate sma tadanantara.n ravirbaddhabhiimapariveShamaNDalaH | vainateyashamitasya bhogino bhogaveShTita iva cyuto maNiH || 11\-59|| shyenapakShaparidhuusaraalakaaH saa.ndhyamegharudhiraardravaasasaH | a~Nganaa iva rajasvalaa disho no babhuuvuravalokanakShamaaH || 11\-60|| bhaaskarashca dishamadhyuvaasa yaa.n taa.n shritaaH pratibhaya.n vavaasire | kShatrashoNitapitR^ikriyocita.n codayantya iva bhaargava.n shivaaH || 11\-61|| tatpratiipapavanaadivaikR^ita.n prekShya shaantimadhikR^itya kR^ityavid | anvayu~Nkta gurumiishvaraH kShiteH svantamityalaghayatsa tadvyathaam || 11\-62|| tejasaH sapadi raashirutthitaH praaduraasa kila vaahiniimukhe | yaH pramR^ijya nayanaani sainikairlakShaNiiyapuruShaakR^itishciraat || 11\-63|| pitryava.nshamupaviitalakShaNa.n maatR^ika.n ca dhanuruurjita.n dadhat | yaH sasoma iva gharmadiidhitiH sadvijihva iva candanadrumaH || 11\-64|| yena roShaparuShaatmanaH pituH shaasane sthitibhido.api tasthuShaa | vepamaanajananiishirashChidaa praagajiiyata ghR^iNaa tato mahii || 11\-65|| akShabiijavalayena nirbabhau dakShiNashravaNasa.nsthitena yaH | kShatriyaantakaraNaikavi.nshatervyaajapuurvagaNanaamivodvahan || 11\-66|| ta.n piturvadhabhavena manyunaa raajava.nshanidhanaaya diikShitam | baalasuunuravalokya bhaargava.n svaa.n dashaa.n ca viShasaada paarthivaH || 11\-67|| naama raama iti tulyamaatmaje vartamaanamahite ca daaruNe | hR^idyamasya bhayadaayi caabhavadratnajaatamiva haarasarpayoH || 11\-68|| arghyamarghyamiti vaadina.n nR^ipa.n so.anavekShya bharataagrajo yataH | kShatrakopadahanaarciSha.n tataH sa.ndadhe dR^ishamudagrataarakaam || 11\-69|| tena kaarmukaniShaktamuShTinaa raaghavo vigatabhiiH purogataH | a~NguliivivaracaariNa.n shara.n kurvataa nijagade yuyutsunaa || 11\-70|| kShatrajaatamapakaaravairi me tannihatya bahushaH shama.n gataH | suptasarpa iva daNDaghaTTanaadroShito.asmi tava vikramashravaat || 11\-71|| maithilasya dhanuranyapaarthivaistva.n kilaanamitapuurvamakShaNoH | tannishamya bhavataa samarthaye viiryashR^i~Ngamiva bhagnamaatmanaH || 11\-72|| anyadaa jagati raama ityaya.n shabda uccarita eva maamagaat | vriiDamaavahati me sa sa.nprati vyastavR^ittirudayonmukhe tvayi || 11\-73|| bibhrato.astramacale.apyakuNThita.n dvau rupuu mama matau samaagasau | dhenuvatsaharaNaacca haihayastva.n ca kiirtimapahartumudyataH || 11\-74|| kShatriyaantakaraNo.api vikramastena maamavati naajite tvayi | paavakasya mahimaa sa gaNyate kakShavajjalati saagare.api yaH || 11\-75|| viddhi caattabalamojasaa hareraishvara.n dhanurabhaaji yattvayaa | khaatamuulamanilo nadiirayaiH paatayatyapi mR^idustaTadrumam || 11\-76|| tanmadiiyamidamaayudha.n jyayaa sa.ngamayya sashara.n vikR^iShyataam | tiShThatu pradhavamevamapyaha.n tulyabaahutarasaa jitastvayaa || 11\-77|| kaataro.asi yadi vodgataarciShaa tarjitaH parashudhaarayaa mama | jyaanighaatakaThinaa~NgulirvR^ithaa badhyataamabhayayaacanaa~njaliH || 11\-78|| evamuktavati bhiimadarshane bhaargave smitavikampitaadharaH | taddhanurgrahaNameva raaghavaH pratyapadyata samarthamuttaram || 11\-79|| puurvajanmadhanuShaa samaagataH so.atimaatralaghudarshano.abhavat | kevalo.api subhago navaambudaH ki.n punastridashacaapalaa~nChitaH || 11\-80|| tena bhuuminihitaikakoTi tatkaarmuka.n ca balinaadhiropitam | niShprabhashca ripuraasa bhuubhR^itaa.n dhuumasheSha iva dhuumaketanaH || 11\-81|| taavubhaavapi parasparasthitau vardhamaanaparihiinatejasau | pashyati sma janataa dinaatyaye paarvaNau shashidivaakaraaviva || 11\-82|| ta.n kR^ipaamuduravekShya bhaargava.n raaghavaH skhalitaviiryamaatmani | sva.n ca sa.nhitamamoghamaashuga.n vyaajahaara harasuunusa.nnibhaH || 11\-83|| na prahartumalamasmi nirdaya.n vipra ityabhibhatyapi tvayi | sha.nsa ki.n gatimanena patriNaa hanmi lokamuta te makhaarjitam || 11\-84|| pratyuvaaca tamR^iShirna tattvatastvaa.n na vedmi puruSha.n puraatanam | gaa.n gatasya tava dhaama vaiShNava.n kopito hyasi mayaa didR^ikShuNaa || 11\-85|| bhasmasaatkR^itavataH pitR^idviShaH paatrasaacca vasudhaa.n sasaagaraam | aahito jayaviparyayo.api me shlaaghya eva parameShThinaa tvayaa || 11\-86|| tadgati.n matimataa.n varepsitaa.n puNyatiirthagamanaaya rakSha me | piiDayiShyati na maa.n khiliikR^itaa svargapaddhatiramoghalolupam || 11\-87|| pratyapadyata tatheti raaghavaH praa~Nmukhashca visasarja saayakam | bhaargavasya sukR^ito.api so.abhavatsvargamaargaparigho duratyayaH || 11\-88|| raaghavo.api caraNau taponidheH kShamyataamiti vadansamaspR^ishat | nirjiteShu tarasaa tarasvinaa.n shatruShu praNatireva kiirtaye || 11\-89|| raajasatvamavadhuuya maatR^ika.n pitryamasmi gamitaH shama.n yadaa | nanvaninditaphalo mama tvayaa nigraho.apyayamanugR^ihiikR^itaH || 11\-90|| saadhayaamyahamavighnamastu te devakaaryamupapaadayiShyataH | uucivaaniti vacaH salakShmaNa.n lakShmaNaagrajamR^iShitirodadhe || 11\-91|| tasmingate vijayina.n parirabhya raama.n snehaadamanyata pitaa punareva jaatam | tasyaabhavatkShaNashucaH paritoShalaabhaH kakShaagnila~Nghitataroriva vR^iShTipaataH || 11\-92|| atha pathi gamayitvaa kL^iptaramyopakaarye katicidavanipaalaH sharvariiH sharvakalpaH | puramavishadayodhyaa.n maithiliidarshaniinaa.n kuvalayitagavaakShaa.n locanaira~Nganaanaam || 11\-93|| iti shriiraghuva.nshe mahaakaavye kavishriikaalidaasakR^itau siitavivaahavarNano naamaikaadashaH sargaH || ## Encoded and Proofread by Arvind Kolhatkar akolhatkar at rogers.com \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}