%@@1 % File name : natya36.itx %-------------------------------------------- % Text title : naaTyashaastra adhyaaya 36 naaTyashaapaH % Author : Sage Bharata % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism/culture/Dance/Drama % Description/comments : % Transliterated by : Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo.com % Proofread by : Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo.com % Latest update : January 16, 2007 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskritdocuments.org % http://sanskrit.gde.to/ %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Commands upto #indian and others with \ mark % are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Natya Shastra Chapter 36 ..}## \itxtitle{.. naaTyashaastram.h adhyaaya 36 naaTyashaapaH ..}##\endtitles## .. shrIrastu .. bharatamunipraNItaM naaTyashaastram.h atha ShaTtriMsho.adhyaayaH athaatreyo vasiShThashcha pulastyaH pulahaH kratuH | a~Ngiraa gautamo.agastyo manuraayustathaatmavaan || 1|| vishvaamitraH sthuulashiraaH saMvartaH pramatirdanuH | ushanaa bR^ihaspatirvyaasashchyavanaH kaashyapo dhruvaH || 2|| durvaasaa jaamadagnyashcha maarkaNDeyo.atha gaalavaH | bharadvaajashcha raibhyashcha yavakriitastathaiva cha || 3|| sthuulaakShaH shakalaakShashcha kaaNvo meghaatithiH kratuH | naaradaH parvatashchaiva suvarmaathaikajo dvijaH || 4|| nitamburbhuvanaH saumyaH shataanandaH kR^itavraNaH | jaamadagnyastathaa raamaH kachashchetyevamaadayaH || 5|| evaM te munayaH shrutvaa sarvaGYaM bharataM tataH | punaruuchuridaM vaakyaM kutuuhalapurogamam || 6|| yastvayaa gadito hyeSha naaTyavedaH puraatanaH | ekachittaiH sa chaasmaabhiH samyak samupadhaaritaH || 7|| ekashcha saMshayo.asmaakaM taM no vyaakhyaatumarhasi | ko vaanyo naaTyavedasya nishchayaM vaktumarhati || 8|| na vayaM parihaasena na virodhena na cherShyayaa | pR^ichChaamo bhagavan naaTyamupadeshaarthameva tu || 9|| asmaabhishcha tadaa noktaM kathaachChedo bhavediti | idaaniiM tuupashikShaarthaM naaTyaguhyaM nidarshaya || 10|| lokasya charitaM naaTyamityavochastvamiidR^isham | teShaaM tu lokaM guhyaanaaM nishchayaM vaktumarhasi || 11|| devasya kasya charitaM puurvara~Nge dvijarShabha | kimarthaM bhujyate hyeSha prayuktaH kiM karoti vaa || 12|| kasmaachchaiva punaH shauchaM samyak charati suutradR^ik | kathamurviitale naaTyaM svargaannipatitaM vibho || 13|| kathaM tavaayaM vaMshashcha naTasaMGYaH pratiShThitaH | sarvameva yathaatattvaM kathayasva mahaamune || 14|| teShaM tu vachanaM shrutvaa muniinaaM bharato muniH | pratyuvaacha punarvaakyaM guhyaarthaabhinayaM prati || 15|| braviimi vaH kathaaM guhyaaM yanmaaM pR^ichChan suvrataaH | puurvara~Ngavidhaanasya taaM cha me sannibodhata || 16|| proktavaanasmi yatpuurvaM shubhaM vighnanibarhaNam | tasyaanubandhena mayaa puurvara~NgaH prakiirtitaH || 17|| shastraaNaaM pratikaaraarthaM shariiraavaraNaM yathaa | kriyate hi tathaa paapaM hutenaiva prashaamyati || 18|| evaM japyaishcha homaishcha devataabhyarchanena cha | sarvaatodyavidhaanaishcha tathaa giitasvanena cha || 19|| stutyaashiirvachanaiH shaantaiH karmabhaavaanukiirtanaiH | mayaa paapaapaharaNaiH kR^ite vighnanibarhaNe || 20|| stutigiitaadisaMsR^iShTairdevairabhihito.asmyaham | nitaraaM parituShTaaH smaH prayogeNaamunaa cha te || 21|| devataasuramaanandya yasmaa.Nllokashcha nandati | tasmaadayaM prayogastu naandiinaamaa bhaviShyati || 22|| giitavaadyaanunaado hi yatra kaakusvanaH shubhaH | tasmin deshe vipaapmaano maa~NgalyaM cha bhaviShyati || 23|| yaavattaM puurayeddeshaM dhvanirnaaTyasamaashrayaH | na sthaasyanti hi rakShaaMsi taM deshaM na vinaayakaaH || 24|| aavaahe cha vivaahe cha yaGYe nR^ipatima~Ngale | naandiishabdamupashrutya hiMsraa nashyanti chaiva hi || 25|| paaThyaM naaTyaM tathaa geyaM chitravaaditrameva cha | vedamantraarthavachanaiH samaM hyetad bhaviShyati || 26|| shrutaM mayaa devadevaat tattvataH sha~Nkaraaddhitam | snaanajapyasahasrebhyaH pavitraM giitavaaditam || 27|| yasminnaatodyanaaTyasya giitapaaThyadhvaniH shubhaH | bhaviShyatyashubhaM deshe naiva tasmin kadaachana || 28|| evaM puujaadhikaaraarthaM puurvara~NgaH kR^ito mayaa | naanaastutikR^itairvaakyairdevataabhyarchanena cha || 29|| yato.abhivaadanaM kliShTaM shiShTaM tadra~NgamaNDale | tatastasya hi tachChauchaM vihitaM tu dvijottamaaH || 30|| shauchaM kR^itvaa yato mantraM puujanaM jarjarasya tu | uchyate puurvara~Nge.asmin tasmaachChauchaM prakiirtitam || 31|| yathaavataaritaM chaiva naaTyametanmahiitale | vaktavyaM sarvametaddhi na shakyaM hi niguuhitum || 32|| mamaite tanayaaH sarve naaTyavedasamanvitaaH | sarvalokaM prahasanaiH baadhante naaTyasaMshrayaiH || 33|| kasyachittvatha kaalasya shilpakaM graamyadharmakam | R^iShiiNaaM vya~NgyakaraNaM kurvadbhirguNasaMshrayam || 34|| ashraavyaM tadduraachaaraM graamyadharmapravartitam | niShThuraM chaaprastutaM cha kaavyaM saMsadi yojitam || 35|| tachChrutvaa munayaH sarve bhiimaroShaprakampitaaH | uuchustaan bharataan kruddhaa nirdahanta ivaagnayaH || 36|| maa taavadbho dvijaa yuktamidamasmadviDambanam | ko naamaayaM paribhavaH ki~ncha naasmaasu sammatam || 37|| yasmaajGYaanamadonmattaa na vetthaavinayaashritaaH | tasmaadetaddhi bhavataaM kuGYaanaM naashameShyati || 38|| R^iShiiNaaM braahmaNaanaaM cha samavaayasamaagataaH | niraahutaa vinaa homaiH shuudraachaaraa bhaviShyatha || 39|| apaa~NkteyaaH kutsitaashchaavamaa eva bhaviShyatha | yashcha vo bhavitaa vaMshaH sarvaashaucho bhaviShyati || 40|| ye cha vo vaMshajaaste.api bhaviShyantyatha nartakaaH | paropasthaanavantashcha shastrapaNyopajiivinaH || 41|| shaapaM dattaM tathaa GYaatvaa sutebhyo me tadaa suraaH | sarve vimanaso bhuutvaa taanR^iShiin samupasthitaaH || 42|| yaachamaanaistataH proktaM devaiH shakrapurogamaiH | idaaniiM duHkhamutpannaM naaTyametad vina~NkShati || 43|| R^iShibhishcha tataH proktaM na chaitaddhi vinakShyati | sheShamanyatra yad proktaM sarvametad bhaviShyati || 44|| etachChrutvaa tu vachanaM muniinaamugratejasaam | viShNNaaste tataH sarve shrutvaa maaM samupasthitaaH || 45|| proktavantashcha maaM putraastvayaaho naashitaa vayam | anena naaTyadoSheNa shuudraachaaraa hi yat kR^itaaH || 46|| mayaapi saantvayitvoktaa maa krodhaM vrajataanaghaaH | kR^itaantavihito.asmaakaM nuunameSha vidhiH sutaaH || 47|| muniinaaM hi mR^iShaa vaakyaM bhaviShyati kadaachana | nidhane cha mano maa bhuud yuShmaakamiti saantvitaaH || 48|| jaaniidhvaM tattathaa naaTyaM brahmaNaa saMpravartitam | shiShyebhyashcha tadanyebhyaH prayachChaamaH prayogataH || 49|| maa vai praNashyataametannaaTyaM duHkhapravartitam | mahaashrayaM mahaapuNyaM vedaa~Ngopaa~Ngasambhavam || 50|| apsarobhya idaM chaiva yathaatattvaM yathaashrutam | naaTyaM dattvaa tataH sarve praayashchittaM chariShyatha || 51|| | iti bharatiiye naaTyashaastre naaTyashaapo naama ShaTtriMsho.adhyaayaH | ## Encoded by Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo at com \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}