%@@1
% File name             : natya11.itx
%--------------------------------------------
% Text title            : naaTyashaastra adhyaaya 11 maNDalavidhaanaM
% Author                : Sage Bharata
% Language              : Sanskrit
% Subject               : philosophy/hinduism/culture/Dance/Drama
% Description/comments  : 
% Transliterated by     : Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo.com
% Proofread by          : Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo.com
% Latest update         : February 16, 2005
% Send corrections to   : sanskrit@cheerful.com
%
% Special Instructions:
% i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty
% Transliteration scheme: ITRANS 5.2
% Site access  :         
% http://sanskrit.gde.to/
% http://www.alkhemy.com/sanskrit/
% http://sanskrit.bhaarat.com  See the document project
%-----------------------------------------------------
% The text is to be used for personal studies and research only.
% Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's'
% agreement.
% @@2
%
% Commands upto #indian and others with \ mark
% are needed for devanaagarii output and formatting.
%--------------------------------------------------------

\documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article}
%\documentclass[11pt]{article}
%\usepackage{multicol}
#include=ijag.inc
#endwordvowel=.h
\portraitwide
\parindent=100pt                
\let\usedvng=\Largedvng      % for 1 column     
\pagenumbering{itrans} 
\def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}}
\def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule}
\def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines}
%%
\begin{document}

\engtitle{.. Natya Shastra Chapter 11 ..}##
\itxtitle{.. naaTyashaastram.h adhyaaya 11  ..}##\endtitles##
                .. shrIrastu ..
          bharatamunipraNItaM naaTyashaastram.h
atha ekaadasho.adhyaayaH |
etaashchaaryo mayaa proktaa yathaavachChastramokShaNe |
chaariisaMyogajaaniiha maNDalaani nibodhata || 1||
atikraantaM vichitraM cha tathaa lalitasa~ncharam |
suuchiividdhaM daNDapaadaM vihR^itaalaatake tathaa || 2||
vaamabandhaM salalitaM kraanta~nchaakaashagaami cha |
maNDalaani dvijashreShThaaH ! bhuumigaani nibodhata || 3||
bhramaraaskandite syaataamaavartaM cha tataH param |
samaakranditamapyaahureDakaakriiDitaM tathaa || 4||
aDDitaM shakaTaasyaM cha tathaa.adhyardhakameva cha |
piShTakuTTaM cha viGYeyaM tathaa chaaShagataM punaH || 5||
etaanyapi dashoktaani bhuumigaaniiha naamataH |
aadyaM paadaM cha janitaM kR^itvodvaahitamaacharet || 6||
alaataM vaamakaM chaiva paarshvakraantaM cha dakShiNam |
suuchiivaamaM punashchaiva paarshvakraantaM cha dakShiNam || 7||
suuchiiM vaamakramaM dadyaadapakraantaM cha dakShiNam |
suuchiivaamaM punashchaiva trikaM cha parivartayet || 8||
tathaa dakShiNamudvR^ittamalaata~nchaiva vaamakam |
parichChinnaM tu kartavyaM baahyabhramarakeNa hi || 9||
atikraantaM punarvaamaM daNDapaada~ncha dakShiNam |
viGYeyametad vyaayaame tvatikraantaM tu maNDalam || 10||
aadyaM tu janitaM kR^itvaa tenaiva cha nikuTTakam |
aaspanditaM tu vaamena paarshvakraantaM cha dakShiNam || 11||
vaamaM suuchiipadaM dadyaadapakraanta~ncha dakShiNam |
bhuja~NgatraasitaM vaamamatikraantaM cha dakShiNam || 12||
udvR^ittaM dakShiNaM chaivaa.alaataM chaivaatra vaamakam |
paarshvakraantaM punaH savyaM suuchiivaamakramaM tathaa || 13||
vikShepo dakShiNasya syaadapakraantaM cha vaamakam |
baahyabhramarakaM chaiva vikShepaM chaiva yojayet || 14||
viGYeyametadvyaayaame vichitraM naama maNDalam |
kR^itvordhvajaanucharaNamaadyaM suuchiiM prayojayet || 15||
apakraantaH punarvaama aadyaH paarshvagato bhavet |
vaamasuuchiiM punardadyaat trika~ncha parivartayet || 16||
paarshvakraantaM punashchaadyamatikraanta~ncha vaamakam |
suuchiivaamakramaM kR^itvaa hyapakraantashcha vaamakam || 17||
paarshvakraantaM punashchaadyamatikraantaM cha vaamakam |
parichChinnaM cha kartavyaM baahyabhramaNakena hi || 18||
eSha chaariiprayogastu kaaryo lalitasa~ncharaiH |
suuchiivaamapadaM dadyaat trika~ncha parivartayet || 19||
paarshvakraantaH punashchaadyo vaamo.atikraanta eva cha |
suuchiimaadyaM punardadyaadatikraanta~ncha vaamakam || 20||
paarshvakraantaM punashchaadyaM suuchiividdhe tu maNDale |
aadyastu janito bhuutvaa sa cha daNDakramo bhavet || 21||
vaamasuuchiiM punardadyaat trika~ncha parivartayet |
udvR^itto dakShiNashcha syaadalaatashchaiva vaamakaH || 22||
paarshvakraantaH punashchaadyo bhuja~Ngatraasitastathaa |
atikraantaH punarvaamo daNDapaadashcha dakShiNaH || 23||
vaamasuuchiitrikaavarto daNDapaade tu maNDale |
aadyaM tu janitaM kR^itvaa tenaiva cha nikuTTakam || 24||
aaspanditaM cha vaamena hyudvR^ittaM dakShiNena cha |
alaataM vaamakaM paadaM suuchiiM dadyaattu dakShiNam || 25||
paarshvakraantaH punarvaama aakShipto dakShiNastathaa |
samaavartya trikaM chaiva daNDapaadaM prasaarayet || 26||
suuchiivaamapadaM dadyaat trikaM tu parivartayet |
bhuja~Ngatraasitashchaadyo vaamo.atikraanta eva cha || 27||
eSha chaariiprayogastu vihR^ite maNDale bhavet |
suuchiimaadyakramaM kR^itvaa chaa.apakraantaM cha vaamakam || 28||
paarshvakraantastatashchaadyo.apyalaatashchaiva vaamakaH |
bhraantvaa chaariibhiretaabhiH paryaayeNaatha maNDalam || 29||
ShaTsaMkhyaM saptasaMkhyaM cha lalitaiH paadavikramaiH |
adhikuryaadapakraantamatikraantaM cha vaamakam || 30||
apakrantaH punashchaadyo vaamo.atikraanta eva cha |
paadabhramarakashcha syaadalaate khalu maNDale || 31||
suuchiimaadyakramaM kR^itvaa hyapakraantaM cha vaamakam |
aadyo daNDakramashchaiva suuchiipaadastu vaamakaH || 32||
kaaryastrikavivartashcha paarshvakraantashcha dakShiNaH |
aakShiptaM vaamakaM kuryaat daNDapaarshvaM cha dakShiNam || 33||
urudvR^ittaM cha tenaiva kartavyaM dakShiNena tu |
suuchiivaamakramaM kR^itvaa trikaM cha parivartayet || 34||
alaatashcha bhavedvaamaH paarshvakraantashcha dakShiNaH |
atikraantaH punarvaamo vaamabandhe tu maNDale || 35||
suuchiimaadyakramaM kR^itvaa hyapakraantaM cha vaamakam |
paarshvakraantaH punashchaadyo bhuja~NgatraasitaH sa cha || 36||
atikraantaH punarvaama aakShipto dakShiNastathaa |
atikraantaH punarvaama urudvR^ittastathaiva cha || 37||
alaatashcha punarvaamaH paarshvakraantashcha dakShiNaH |
suuchiivaamaM punardadyaadapakraantastu dakShiNaH || 38||
atikraantaH punarvaamaH kaaryo lalitasaMGYakaH |
eSha paadaprasaarastu lalite maNDale bhavet || 39||
suuchiivaamakramaM kR^itvaa hyapakraantashcha vaamakam |
paarshvakraantaM punashchaadyaM vaamapaarshvakramaM tathaa || 40||
bhraantvaa chaariibhiretaabhiH paryaayeNaatha maNDalam |
vaamasuuchiiM tato dadyaadapakraantaM cha dakShiNam || 41||
svabhaavagamane hyetanmaNDalaM saMvidhiiyate |
kraantametattu viGYeyaM naamato naaTyayoktR^ibhiH || 42||
etaanyaakaashagaamiini GYeyaanyevaM dashaiva tu |
ataH paraM pravakShyaami bhaumaanaamiha lakShaNam || 43||
aadyastu janitaH kaaryo vaamashchaaspandito bhavet |
shakaTaasyaH punashchaadyo vaamashchaapi prasaaritaH || 44||
aadyo bhramarakaH kaaryastrikaM cha parivartayet |
aaskanditaH punarvaamaH shakaTaasyashcha dakShiNaH || 45||
vaamaH pR^iShThaapasarpii cha dadyaad bhramarakaM tathaa |
sa evaaspanditaH kaaryastvetad bhramaramaNDalam || 46||
aadyo bhramarakaH kaaryo vaamashchaivaaDDito bhavet |
kaaryastrikavivarttashcha shakaTaasyashcha dakShiNaH || 47||
urudvR^ittaH sa eva syaadvaamashchaivaapasarpitaH |
kaaryastrikavivarttashcha dakShiNaH spandito bhavet || 48||
shakaTaasyo bhavedvaamastadevaasphoTanaM bhavet |
etadaaspanditaM naama vyaayaame yuddhamaNDalam || 49||
aadyastu janitaM kR^itvaa vaamashchaiva nikuTTakam |
shakaTaasyaH punashchaadya urudvR^ittaH sa eva tu || 50||
pR^iShThaapasarpii vaamashcha sa cha chaaShagatirbhavet |
aaspanditaH punardakShaH shakaTaasyashcha vaamakaH || 51||
aadyo bhramarakashchaiva trikaM cha parivartayet |
pR^iShThaapasarpii vaamashchetyaavartaM maNDalaM bhavet || 52||
samapaadaM budhaH kR^itvaa sthaanaM hastau prasaarayet |
nirantaraavuurdhvatalaavaaveShTyodveShTya chaiva hi || 53||
kaTiitaTe vinikShipya chaadyamaavarttayet kramaat |
yathaakramaM punarvaamamaavartena prasaarayet || 54||
chaarayaa chaanayaa bhraantvaa paryaayeNaatha maNDalam |
samotsaritametattu kaaryaM vyaayaamamaNDalam || 55||
paadaistu bhuumisaMyuktaiH suuchiividdhaistathaiva cha |
eDakaakriiDitaishchaiva tuurNaistrikavivartitaiH || 56||
suuchiividdhaapaviddhaishcha krameNaavR^ittya maNDalam |
eDakaakriiDitaM vidyaat khaNDamaNDalasaMGYitam || 57||
savyamudghaTTitaM kR^itvaa tenaivaavartamaacharet |
tenaivaaskanditaH kaaryaH shakaTaasyashcha vaamakaH || 58||
aadyaH pR^iShThaapasarpii cha sa cha chaaShagatirbhavet |
aDDitashcha punarvaama aadyashchaivaapasarpitaH || 59||
vaamo bhramarakaH kaarya aadya aaskandito bhavet |
tenaivaasphoTanaM kuryaadetadaDDitamaNDalam || 60||
aadyaM tu janitaM kR^itvaa tenaiva cha nikuTTakam |
sa eva shakaTaasyashcha vaamashchaaskandito bhavet || 61||
viGYeyaM shakaTaasyaM tu vyaayaame yuddhamaNDalam |
paadaishcha shakaTaasyasthaiH paryaayeNaatha maNDalam || 62||
aadyastu janito bhuutvaa sa evaaskandito bhavet |
apasarpii punarvaamaH shakaTaasyashcha dakShiNaH || 63||
bhraantvaa chaariibhiretaabhiH paryaayeNaatha maNDalam |
adhyardhametadviGYeyaM niyuddhe chaapi maNDalam || 64||
suuchiimaadyakramaM kR^itvaa hyapakraantaM cha vaamakam |
bhuja~Ngatraasitashchaadya evameva tu vaamakaH || 65||
bhuja~Ngatraasitairbhraantvaa paadairapi cha maNDalam |
piShTakuTTaM cha viGYeyaM chaariibhirmaNDalaM budhaiH || 66||
sarvaishchaaShagataiH paadaiH paribhraamya tu maNDalam |
etacchaaShagataM vidyaanniyuddhe chaapi maNDalam || 67||
naanaachaariisamutthaani maNDalaani samaasataH |
uktaanyataH paraM chaiva samachaariiNi yojayet || 68||
samachaariiprayogo yastatsamaM naama maNDalam |
aachaaryabuddhyaa taaniiha kartavyaani prayoktR^ibhiH || 69||
etaani khaNDaani samaNDalaani yuddhe niyuddhe cha parikrame cha |
liilaa~NgamaadhuryapuraskR^itaani kaaryaaNi vaadyaanugataani tajGYaiH || 70||
iti bharatiiye naaTyashaastre maNDalavidhaanaM naama 
ekaadasho.adhyaayaH samaaptaH |
##
Encoded by Sowmya Krishnapur krsowmya@yahoo at com
\medskip\hrule\obeylines
\medskip
{\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com}
{\rm Last updated \today}
\end{document}