% Text title : naaTyashaastra adhyaaya 4 % File name : natya04.itx % Category : nATyashAstra, major\_works, bharata % Location : doc\_z\_misc\_major\_works % Author : Sage Bharata % Transliterated by : dpadmakar at hotmail.com % Proofread by : dpadmakar at hotmail.com % Latest update : May 24, 2001 % Send corrections to : sanskrit at cheerful dot c om % % This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study % and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of % any website or individuals or for commercial purpose without permission. % Please help to maintain respect for volunteer spirit. % \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Natya Shastra Chapter 4 ..}## \itxtitle{.. nATyashAstram adhyAyaH 4 ..}##\endtitles ## || shrIrastu || bharatamunipraNItaM nATyashAstram atha chaturtho.adhyAyaH | evaM tu pUjanaM kR^itvA mayA proktaH pitAmahaH | Aj~nApaya prabho kShipraM kaH prayogaH prayujyatAm || 1|| tato.asmyukto bhagavatA yojayAmR^itamanthanam | etadutsAhajananaM suraprItikaraM tathA || 2|| yo.ayaM samavakArastu dharmakAmArthasAdhakaH | mayA prAggrathito vidvansa prayogaH prayujyatAm || 3|| tasminsamavakAre tu prayukte devadAnavAH | hR^iShTAH samabhavansarve karmabhAvAnudarshanAt || 4|| kasyachitvatha kAlasya mAmAhAmbujasambhavaH nATyaM sandarshayAmo.adya trinetrAya mahAtmane || 5|| tataH sArdhaM surairgatvA vR^iShabhA~Nkaniveshanam | samabhyarcya shivaM pashchAduvAchedaM pitAmahaH || 6|| mayA samavAkarastu yo.ayaM sR^iShTaH surottama | shravaNe darshane chAsya prasAdaM kartumarhasi || 7|| pashyAma iti devesho druhiNaM vAkyamabravIt | tato mAmAha bhagavAn sajjo bhava mahAmate || 8|| tato himavataH pR^iShThe nAnAnAgasamAkule | bahubhUtagaNAkIrNe ramyakandaranirzhare || 9|| pUrvara~NgaH kR^itaH pUrvaM tatrAyaM dvijasattamAH | tathA tripuradAhashcha Dimasa.nj~naH prayojitaH || 10|| tato bhUtagaNA hR^iShTAH karnabhAvAnukIrtanAt | mahAdevashcha suprItaH pitAmahamathAbravIt || 11|| aho nATyamidaM samyak tvayA sR^iShTaM mahAmate | yashasyaM cha shubhArthaM cha puNyaM buddhivivardhanam || 12|| mayApIdaM smR^itaM nR^ityaM sandhyAkAleShu nR^ityatA | nAnAkaraNasaMyuktaira~NgahArairvibhUShitam || 13|| pUrvara~NgavidhAvasmiMstvayA samyakprayojyatAm | vardhamAnakayogeShu gIteShvAsAriteShu cha || 14|| mahAgIteShu chaivArthAnsamyagevAbhineShyasi | yashchAyaM pUrvara~Ngastu tvayA shuddhaH prayojitaH || 15|| ebhirvimishritashchAyaM chitro nAma bhaviShyati | shrutvA maheshvaravachaH pratyuktastu svayaMbhuvA || 16|| prayogama~NgahArANAmAchakShva surasattama | tatastaNDuM samAhUya proktavAn bhuvaneshvaraH || 17|| prayogama~NgahArANAmAchakShva bharatAya vai | tato ye taNDunA proktAstva~NgahArA mahAtmanA || 18|| tAnvaH karaNasaMyuktAnvyAkhyAsyAmi sarechakAn | sthirahasto.a~NgahArastu tathA paryastakaH smR^itaH || 19|| sUchividdhastathA chaiva hyapaviddhastathaiva cha | AkShiptako.atha vij~neyastathA choddhaTTitaH smR^itaH || 20|| viShkambhashchaiva samproktastathA chaivAparAjitaH | viShkambhApasR^itashchaiava mattAkrIDastathaiva cha || 21|| svastiko rechitashchaiva pArshvasvastika eva cha | vR^ishchikApasR^itaH prokto bhramarashcha tathAparaH || 22|| mattaskhalitakashchaiva madAdvilasitastathA | gatimaNDalako j~neyaH paricChinnastathaiva cha || 23|| parivR^ittachito.atha syAttathA vaishAkharechitaH | parAvR^itto.atha vij~neyastathA chaivApyalAtakaH || 24|| pArshvacChedo.atha samprokto vidyudbhrAntastathaiva cha | UrUdvR^ittastathA chaiva syAdAlIDhastathaiva cha || 25|| rechitashchApi vij~neyastathaivAcChuritaH smR^itaH | AkShiptarechitashchaiva sambhrAntashcha tathAparaH || 26|| apasarpastu vij~neyastathA chArdhanikuTTakaH | dvAtriMshadete samproktA a~NgahArAstu nAmataH || 27|| eteShAM tu pravakShyAmi prayogaM karaNAshrayam | hastapAdaprachArashcha yathA yojyaH prayoktR^ibhiH || 28|| a~NgahAreShu vakShyAmi karaNeShu cha vai dvijAH | sarveShAma~NgahArANAM niShpattiH karaNairyataH || 29|| tAnyataH sampravakShyAmi nAmataH karmatastathA | hastapAdasamAyogo nR^ityasya karaNaM bhavet || 30|| dve nR^ittakaraNe chaiva bhavato nR^ittamAtR^ikA | dvAbhyAM tribhishchaturbhirvApya~NgahArastu mAtR^ibhiH || 31|| tribhiH kalApakaM chaiva chaturbhiH ShaNDakaM bhavet | pa~nchaiva karaNAni syuH sa~NghAtaka iti smR^itaH || 32|| ShaDbhirvA saptabhirvApi aShTabhirnavabhistathA | karaNairiha saMyuktA a~NgahArAH prakIrtAH || 33|| eteShAmeva vakShyAmi hastapAdavikalpanam | talapuShpapuTaM pUrvaM vartitaM valitoru cha || 34|| apaviddhaM samanakhaM lInaM svastikarechitam | maNDalasvastikaM chaiva nikuTTakamathApi cha || 35|| tathaivArdhanikuTTaM cha kaTicChinnaM tathaiva cha | ardharechitakaM chaiva vakShaHsvastikameva cha || 36|| unmattaM svastikaM chaiva pR^iShThasvastikameva cha | diksvastikamalAtaM cha tathaiva cha kaTIsamam || 37|| AkShiptarechitaM chaiva vikShiptAkShiptakaM tathA | ardhasvastikamuddiShTama~nchitaM cha tathAparam || 38|| bhuja~NgatrAsitaM proktamUrdhvajAnu tathaiva cha | niku~nchitaM cha mattalli tvardhamattalli chaiva hi || 39|| syAdrechakanikkuTTaM cha tathA pAdApaviddhakam | valitaM ghUrNitaM chaiva lalitaM cha tathAparam || 40|| daNDapakShaM tathA chaiva bhuja~Ngatrastarechitam | nUpuraM chaiva samproktaM tathA vaishAkharechitam || 41|| bhramaraM chaturaM chaiva bhuja~NgA~nchitameva cha | daNDarechitakaM chaiva tathA vR^ishchikakuTTitam ||42|| kaTibhrAntaM tathA chaiva latAvR^ishchikameva cha | ChinnaM cha karaNaM proktaM tathA vR^ishchikarechitam || 43|| vR^ishchikaM vyaMsitaM chaiva tathA pArshvanikuTTakam | lalATatilakaM krAntaM ku~nchitaM chakramaNDalam || 44|| uromaNDalamAkShiptaM tathA talavilAsitam | argalaM chAtha vikShiptamAvR^ittaM dolapAdakam || 45|| vivR^ittaM vinivR^ittaM cha pArshvakrAntaM nishumbhitam | vidyutbhrAntamatikrAntaM vivartitakameva cha || 46|| gajakrIDitakaM chaiva talasaMsphoTitaM tathA | garuDaplutakaM chaiva gaNDasUchi tathAparam || 47|| parivR^ittaM samuddiShTaM pArshvajAnu tathaiva cha | gR^idhrAvalInakaM chaiva sannataM sUcyathApi cha || 48|| ardhasUchIti karaNaM sUchividdhaM tathaiva cha | apakrAntaM cha samproktaM mayUralalitaM tathA || 49|| sarpitaM daNDapAdaM cha hariNaplutameva cha | pre~NkholitaM nitambaM cha skhalitaM karihastakam || 50|| prasarpitakamuddiShTaM siMhavikrIDataM tathA | siMhAkarShitamudvR^ittaM tathopasR^itameva cha || 51|| talasa.nghaTTitaM chaiva janitaM chAvahitthakam | niveshamelakAkrIDamUrUdvR^ittaM tathaiva cha || 52|| madaskhalitakaM chaiva viShNukrAntamathApi cha | sambhrAntamatha viShkambhamudghaTTitamathApi cha || 53|| vR^iShabhakrIDitaM chaiva lolitaM cha tathAparam | nAgApasarpitaM chaiva shakaTAsyaM tathaiva cha || 54|| ga~NgAvataraNaM chaivetyuktamaShTAdhikaM shatam | aShTottarashataM hyetatkaraNAnAM mayoditam || 55|| nR^itye yuddhe niyuddhe cha tatha gatiparikrame | gatiprachAre vakShyAmi yuddhachArIvikalpanam || 56|| yatra tatrApi saMyojyamAchAryairnATyashaktinaH | prAyeNa karaNe kAryo vAmo vakShaHsthitaH karaH || 57|| charaNasyAnugashchApi dakShiNastu bhavetkaraH | hastapAdaprachArantu kaTipArshvorusaMyutam || 58|| uraHpR^iShThodaropetaM vakShyamANaM nibodhata | yAni sthAnAni yAshchAryo nR^ityahastAstathaiva cha || 59|| sA mAtR^iketi vij~neyA tadyogAtkaraNaM bhavet | kaTI karNasamA yatra korparAMsashirastathA || 60|| samunnatamurashchaiva sauShThavaM nAma tadbhavet | vAme puShpapuTaH pArshve pAdo.agratalasa~ncharaH || 61|| tathA cha sannataM pArshvaM talapuShpapuTaM bhavet | ku~nchitau maNibandhe tu vyAvR^ittaparivartitau || 62|| hastau nipatitau chorvorvartitaM karaNaM tu tat | shukatuNDau yadA hastau vyAvR^ittaparivartitau || 63|| urU cha valitau yasminvalitorukamucyate | Avartya shukatuNDAkhyamUrupR^iShThe nipAtayet || 64|| vAmahatashcha vakShaHstho.apyapaviddhaM tu tadbhavet | shliShTau samanakhau padau karau chApi pralimbitau || 65|| dehaH svAbhAviko yatra bhavetsamanakhaM tu tat | patAkA~njali vakShaHsthaM prasAritashirodharam || 66|| niha~nchitAMsakUTaM cha tallinaM karaNaM smR^itam | svastikau rechitAviddhau vishliShTau kaTisaMshritau || 67|| yatra tatkaraNaM j~neyaM budhaiH svastikarechitam | svastikau tu karau kR^itvA prA~Ngamukhordhvatalau samau || 68|| tathA cha maNDalaM sthAnaM maNDalasvastikaM tu tat | nikuTTitau yadA hastau svabAhushiraso.antare || 69|| pAdau nikuTTitau chaiva j~neyaM tattu nikuTTakam | a~nchitau bAhushirasi hastastvabhimukhA~NguliH || 70|| niku~nchitArdhayogena bhavedarthanikuTTakam | paryAyashaH kaTishChinnA bAhvoH shirasi pallavau || 71|| punaHpunashcha karaNaM kaTicChinaM tu tadbhavet | apaviddhakaraH sUcyA pAdashchaiva nikuTTitaH || 72|| sa.nnnataM yatra pArshvaM cha tadbhaveardharechitam | svastikau charaNau yatra karau vakShasi rechitau || 73|| niku~nchitaM tathA vakSho vakShassvastikameva tat | A~nchitena tu pAdena rechitau tu karau yadA || 74|| unmataM karaNaM tattu vij~neyaM nR^ityakovidaiH | hastAbhyAmatha pAdAbhyAM bhavataH svastikau yadA || 75|| tatsvastikamiti proktaM karaNaM karaNArthibhiH | vikShiptAkShiptabAhubhyAM svastikau charaNau yadA || 76|| apakrAntArdhasUchibhyAM tatpR^iShThasvastikaM bhavet | pArshvayoragratashchaiva yatra shliShTaH karo bhavet || 77|| svastikau hastapAdAbhyAM taddiksvastikamucyate | alAtaM charaNaM kR^itvA vyaMsayeddakShiNaM karam || 78|| UrdhvajAnukramaM kuryAdalAtakamiti smR^itam | svastikApasR^itaH pAdaH karau nAbhikaTisthitau || 79|| pArshvamudvAhitaM chaiva karaNaM tatkaTIsamam | hastau hR^idi bhavedvAmaH savyashchAkShiptarechitaH ||80|| rechitashchApaviddhashcha tatsyAdAkShiptarechitam | vikShiptaM hastapAdaM cha tasaivAkShepaNaM punaH || 81|| yatra tatkaraNaM j~neyaM vikShiptAkShiptaptakaM dvijAH | svastikau charaNau kR^itvA karihastaM cha dakShiNam || 82|| vakShasthAne tathA vAmamardhasvastikamAdishet | vyAvR^ittaparivR^ittastu sa eva tu karo yadA || 83|| a~nchito nAsikAgre tu tada~nchitamudAhR^itam | ku~nchitaM pAdamutkShipya tryashramUruM vivartayet || 84|| kaTijAnuvivartAccha bhuja~NgatrAsitaM bhavet | ku~nchitaM pAdamutkShipya janustanasamaM nyaset || 85|| prayogavashagau hastAvUrdhvajAnu prakIrtitam | vR^ishchikaM charaNaM kR^itvA karaM pArshve niku~nchayet || 86|| nAsAgre dakShiNaM chaiva j~neyaM tattu niku~nchitam | vAmadakShiNapAdAbhyAM ghUrNamAnopasarpaNaiH ||87|| udveShTitApaviddhaishcha hastairmattallyudAhR^itam | sskhalitApasR^itau pAdau vAmahastashcha rechitaH || 88|| savyahastaH kaTisthaH syAdardhamattalli tatsmR^itam | rechito dakShiNo hastaH pAdaH savyo nikuTTitaH || 89|| dolA chaiva bhavedvAmastadrechitanikuTTitam | kAryau nAbhitaTe hastau prA~Nmukhau khaTakAmukhau || 90|| sUchIviddhAvapakrAntau pAdau pAdApaviddhake | apaviddho bhaveddhastaH sUchIpAdastathaiava cha || 91|| tathA trikaM vivR^ittaM cha valitaM nAma tadbhavet | vartitAghUrNitaH savyo hasto vAmashcha dolitaH || 92|| svastikApasR^itaH pAdaH karaNaM ghUrNitaM tu tat | karihasto bhavedvAmo dakShiNashcha vivartitaH || 93|| bahushaH kuTTitaH pado j~neyaM tallalitaM budhaiH | UrdhvajAnuM vidhAyAtha tasyopari latAM nyaset || 94|| daNDpakShaM tatproktaM karNaM nR^ityavedibhiH | bhuja~NgatrAsitaM kR^itvA yatrobhAvapi rechitau || 95|| vAmapArshvasthtau hastau bhuja~Ngatrastarechitam | trikaM suvalitaM kR^itvA latArechitakau karau || 96|| nUpurshcha tathA pAdaH karaNE nUpure nyaset | rechitau hastapAdau cha kaTI grIvA cha rechitA || 97|| vaishAkhasthAnakenaitadbhavevaishAkharechitam | AkShiptaH svastikaH pAdaH karau chodveShTitau tathA || 98|| trikasya valanAcchaiva j~neyaM bhramarakaM tu tat | a~nchitaH syAtkaro vAmaH savyashchatura eva tu || 99|| dakShiNaH kuTTitaH pAdashchaturaM tatprakIrtitam | bhuja~NgatrAsitaH pAdo dakShiNo rechitaH karaH || 100|| latAkhyashcha karo vAmo bhuja~NgA~nchitakaM bhavet | vikShiptaM hastapAdaM tu samantAdyatra daNDavat || 101|| recyate taddhi karaNaM j~neyaM daNDakarechitam | vR^ishchikaM charaNaM kR^itvA dvAvapyatha nikuTTitau || 102|| vidhAtavyau karau tattu j~neyaM vR^ishchikakuTTitam | sUchiM kR^itvApaviddhaM cha dakShiNaM charaNaM nyaset || 103|| rechitA cha kaTiryatra kaTibhrAntaM taduchyate | a~nchitaH pR^iShThataH pAdaH ku~nchitordhvatalA~NguliH || 104|| latAkhyashcha karo vAmastallatAvR^ishchikaM bhavet | alapadmaH kaTIdeshe ChinnA paryAyashaH kaTI || 105|| vaishAkhasthAnakeneha tachChinnaM karaNaM bhavet | vR^ishchikaM charaNaM kR^itvA svastikau cha karavubhau || 106|| rechitau viprakIrNau cha karau vR^ishchikarechitam | bAhushIrShA~nchitau hastau pAdaH pR^iShThA~nchitastathA || 107|| dUrasannatapR^iShThaM cha vR^ishchikaM tatprakIrtitam | AlIDhaM sthAnakaM yatra karau vakShasi rechitau || 108|| UrdhvAdho viprakIrNau cha vyaMsitaM karaNaM tu tat | hastau tu svastikau pArshve tathA pAdo nikuTTitaH || 109|| yatra tatkaraNaM j~neyaM budhaiH pArshvanikuTTitam | vR^ishchikaM charaNaM kR^itvA pAdasyA~NguShThakena tu || 110|| lalATe tilakaM kuryAllalATatilakaM tu tat | pR^iShThataH ku~nchitaM kR^itvA vyatikrAntakramaM tataH || 111|| AkShiptau cha karau kAryau krAntake karaNe dvijAH | AdyaH pAdo nataH kAryaH savyahastashcha ku~nchitaH || 112|| uttAno vAmapArshvasthastatku~nchitamudAhR^itam | pralambitAbhyAM bAhubhyAM yadgAtreNAnatena cha || 113|| abhyantarApaviddhaH syAttajj~neyaM chakramaNDalam | svastikApasR^itau pAdAvapaviddhakramau yadA || 114|| uromaNDalakau hastAvuromaNDalikastu tat | AkShiptaM hastapAdaM cha kriyate yatra vegataH || 115|| AkShiotaM nAma karaNaM vij~neyaM tat.hdvijottamAH | UrdhvA~NgulitalaH pAdaH pArshvenordhvaM prasAritaH || 116|| prakuryAda~nchitatalau hastau talavilAsite | pR^iShThataH prasR^itaH pAdau dvau tAlAvardhameva cha || 117|| tasyeva chAnugo hastaH puratastvargalaM tu tat | vikShiptaM hastapAdaM cha pR^iShThataH pArshvato.api vA || 118|| ekamArgagataM yatra tadvikShiptamudAhR^itam | prasArya ku~nchitaM pAdaM punarAvartayet drutam || 119|| prayogavashagau hastau tadAvartamudAhR^itam | ku~nchitaM pAdamutkShipya pArshvAtpArshvaM tu Dolayet || 120|| prayogavashagau hastau DolApAdaM taduchyate | AkShiptaM hastapAdaM cha trikaM chaiva vivartayet || 121|| rechitau cha tathA hastau vivR^itte karaNe dvijAH | sUchIviddhaM vidhAyAtha trikaM tu vinivartayet || 122|| karau cha rechitau kAryau vinivR^itte dvijottamaH | pArshvakrAntakramaM kR^itvA purastAdatha pAtayet || 123|| prayogavashagau hastau pArshvakrAntaM taduchyate | pR^iShThataH ku~nchitaH pAdau vakShashchaiva samunnatam || 124|| tilake cha karaH sthApyastannistambhitamuchyate | pR^iShThato valitaM pAdaM shiroghR^iShTaM prasArayet || 125|| sarvato maNDalAviddhaM vidyudbhrAntaM taduchyate | atikrAntakramaM kR^itvA purastAtsamprasArayet || 126|| prayogavashagau hastAvatikrAnte prakIrtitau | AkShiptaM hastapAdaM cha trikaM chaiva vivartitam || 127|| dvitIyo rechito hasto vivartitakameva tat | karNe.a~nchitaH karo vAmo latAhastashcha dakShiNaH || 128|| dolApAdastathA chaiva gajakrIDitakaM bhavet | drutamutkShipya charaNaM purastAdatha pAtayet || 129|| talasaMsphoTitau hastau talasaMsphoTite matau | pR^iShThaprasAritaH pAdaH latArechitakau karau || 130|| samunnataM shirashchaiva garuDaplutakaM bhavet | sUchipAdo nataM pArshvameko vakShaHsthitaH karaH || 131|| dvitIyashchA~nchito gaNDe gaNDasUchI taduchyate , UrdhvApaveShTitau hastau sUchIpAdo vivartitaH || 132|| parivR^ittatrikaM chaiva parivR^ittaM taduchyate | ekaH samasthitaH pAda UrupR^iShThe sthito.aparaH || 133|| muShTihastashcha vakShaHsthaH pArshvajAnu taduchyate | pR^iShThaprasAritaH pAdaH ki~nchita~nchita jAnukaH || 134|| yatra prasArito bAhU tatsyAt gR^idhrAvalInakam | utplutya charaNau kAryAvagrataH svastikasthitau || 135|| sannatau cha tathA hastau sannataM tadudAhR^itam | ku~nchitaM pAdamutkShipya kuryAdagrasthitaM bhuvi || 136|| prayogavashagau hastau sA sUchI parikIrtitA | alapadmaH shirohastaH sUchIpAdashcha dakShiNaH || 137|| yatra tatkaraNaM j~neayamardhasUchIti nAmataH | pAdasUchyA yadA pAdo dvitIyastu pravidhyate || 138|| kaTivakShaHsthitau hastau sUchIvidhaM taduchyate | kR^itvoruvalitaM pAdamapakrAntakramaM nyaset || 139|| prayogavashagau hastavapakrAntaM taduchyate | vR^ishchikaM charaNaM kR^itvA rechitau cha tathA karau || 140|| tathA trikaM vivR^ittaM cha mayUralalitaM bhavet | a~nchitApasR^itau pAdau shirashcha parivAhitam || 141|| rechitau cha tathA hastau tatsarpitamudAhR^itam | nUpuraM charaNaM kR^itvA daNDapAdaM prasArayet || 142|| kShiprAviddhakaraM chaiva daNDapAdaM taduchyate | atikrAntakramaM kR^itvA samutplutya nipAtayet || 143|| ja~NghA~nchitopari kShiptA tadvidyAddhariNaplutam |## (see the cluster ~NghA. A new ligature may be added to represent this cluster)## DolApAdakramaM kR^itvA samutplutya nipAtayet ||144|| parivR^ittatrikaM chaiva tatpre~Nkholitamuchyate | bhujAvUrdhvaviniShkrAntau hastau chAbhi ##(##dho ##)## mukhA~NgulI || 145|| baddhA chArI tatha chaiva nitambe karaNe bhavet | dolApAdakramaM kR^itvA hastau tadanugAvubhaua || 146|| rechitau ghUrNitau vApi skhalitaM karaNaM bhavet | eko vakShaHsthito hastaH prodveShTitatalo.aparaH || 147|| a~nchitashcharaNashchaiva prayojyaH karihastake | ekastu rechito hasto latAkhyastu tathA paraH || 148|| prasarpitatalau pAdau prasarpitakameva tat | alAtaM cha puraHkR^itvA dvitIyaM cha drutakramam || 149|| hastau pAdAnugau chApi siMhavikrIDite smR^itau | pR^iShThaprasarpitaH pAdastathA hastau niku~nchitau || 150|| punastathaiva kartavyau siMhAkarShtake dvijAH | AkShiptahastamAkShiptadehamAkShiptapAdakam || 151|| advR^ittagAtramityetadudvR^itAM karaNaM smR^itam | AkShiptacharaNashchaiko hastau tasyaiva chAnugau || 152|| AnataM cha tatha gAtraM tayopasR^itakaM bhavet dolApAdakramaM kR^itvA talasa~NghaTTitau karau || 153|| rechayechcha karaM vAmaM talasa~NghaTTite sadA | eko vakShaHsthito hasto dvtIyashcha pralambitaH || 154|| talAgrasaMsthitaH pAdo janite karaNe bhavet | janitaM karaNaM kR^itvA hastau chAbhimukhA~NgulI || 155|| shanairnipatito chaiva j~neyaM tadavahitthakam | karau vakShaHsthitau kAryAvurau nirbhugnameva cha || 156|| maNDalasthAnakaM chaiva niveshaM karaNaM tu tat | talasa~ncharapAdAbhyAmutplutya patanaM bhavet ||157|| sa.nnataM valitaM gAtramelakAkrIDitaM tu tat | karamAvR^ittakaraNamUrupR^iShThe.a~nchitaM nyaset || 158|| ja~NghA~nchitA tathodvR^ittA hyUrUdvR^ittaM tu tadbhavet | karau pralambitau kAryo shirashcha parivAhitam || 159|| pAdau cha valitAvidhdaua madaskhalitake dvijAH | puraH prasAritaH pAdaH ku~nchito gaganonmukhaH || 160|| karau cha rechitau yatra viShNukrAntaM taduchyate | karamAvartitaM kR^itvA hyUrupR^iShThe niku~nchayet ||161|| Urushchaiva tathAviddhaH sambhrAntaM karaNaM tu tat | apaviddhaH karaH sUchyA pAdashchaiva nikuTTitaH || 162|| vakShaHsthashcha karo vAmo viShkambhe karaNe bhavet | pAdAvuddhaTTitau kAryau talasa~NghaTTitau karau || 163|| natashcha pArshvaM kartavyaM budhairuddhaTTite sadA | prayujyAlAtakaM pUrvaM hastau chApi hi rechayet || 164|| ku~nchitAva~nchitau chaiva vR^iShabhakrIDite sadA | rechitAva~nchitau hastau lolitaM vartitaM shiraH || 165|| ubhayoHpArshvayoryatra tallolitamudAhR^itam | svastikApasR^itau pAdau shirashcha parivAhitam.h || 166|| rechitau cha tathA hastau syAtAM nAgApasarpite | niShaNNA~Ngastu charaNaM prasArya talasa~ncharam || 167|| udvAhitamuraH kR^itvA shakaTAsyaM prayojayet | UrdhvA~Ngulitalau pAdau tripatAkAvadhomukhau || 168|| hastau shirassannataM cha ga~NgAvataraNaM tviti | yAni sthAnAni yAshchAryo vyAyAme kathitAni tu || 169|| pAdaprachArastveShAM tu karaNAnAmayaM bhavet | ye chApi nR^ittahastAstu gaditA nR^ittakarmaNi || 170|| teShAM samAsato yogaH karaNeShu vibhAvyate | prAyeNa karaNe kAryo vAmo vakShaHsthitaH karaH || 171|| charaNashchAnugashchApi dakShiNastu bhavetkaraH | chAryashchaiva tu yAH proktA nR^ittahastAstathaiva cha || 172|| sA mAtR^iketi vij~neyA tadbhedAtkaraNAni tu | aShTottarashataM hyetatkaraNAnAM mayoditam || 173|| ataH paraM pravakShyAmi hya~NgahAravikalpanam | prasAryotkShipya cha karau samapAdaM prayojayet || 174|| vyaMsitApasR^itaM savyaM hastamUrdhvaM prasArayet | pratyAlIDhaM tataH kuryAt tathaiva cha nikuTTakam || 175|| UrUdvR^ittaM tataH kuryAdakShiptaM svastikaM tataH | nitambaM kari hastaM cha kaTichChinnaM cha yogataH || 176|| sthirahasto bhavedeSha tva~NgahAro harapriyaH | talapuShpApaviddhe dve vartitaM sa.nnikuTTikam || 177|| UrUdvR^ittaM tathAkShiptamuromaNDalameva cha | nitambaM karihastaM cha kaTichChinnaM tathaiva cha || 178|| eSha paryastako nAma hya~NgahAro harodbhavaH | alapallavasUchIM cha kR^itvA vikShiptameva cha ||179|| AvartitaM tataH kuryAttathaiava cha nikuTTakam | UrUdvR^ittaM tathAkShiptamuromaNDalameva cha || 189|| karihastaM kaTichChinnaM sUchIviddho bhavedayam | apaviddhaM tu karaNaM sUchIviddhaM tathaiva cha || 181|| udveShTitena hastena trikaM tu parivartayet | uromaNDalakau hastau kaTichChinnaM tathaiva cha || 182|| apaviddho.a~NgahArAshcha vij~neyo.ayaM prayoktR^ibhiH | karaNaM nUpuraM kR^itvA vikShiptAlAtake punaH || 183|| punarAkShiptakaM kuryAduromaNDalakaM tathA | nitambaM karihastaM cha kaTichChinnaM tathaiva cha || 184|| AkShiptakaH sa vij~neyo hya~NgahAraH prayoktR^ibhiH | udveShTitApaviddhastu karaH pAdo nikuTTitaH || 185|| punastainaiva yogena vAmapArshve bhavedatha | uromaNDalakau hastau nitambaM karihastakam || 186 kartavyaM sakaTichChinnaM nR^itye tUddhaTTite sadA | paryAyodveShTitau hastau pAdau chaiva nikuTTitau || 187|| ku~nchitAva~nchitaua chaiva hyUrUdvR^ittaM tathaiva cha | chaturashraM karaM kR^itvA pAdena cha nikuTTakam || 188|| bhuja~NgatrAsitaM chaiva karaM chodviShTitaM punaH | parichChinnaM cha kartavyaM trikaM bhramarakeNa tu || 189|| karihastaM kaTichChinnaM viShkambhe parikIrtitam | daNDapAdaM karaM chaiva vikShipyAkShipya chaiva hi || 190|| vyaMsitaM vAmahastaM cha saha pAdena sarpayet | nikuTTakadvayaM kAryamAkShiptaM maNDalorasi || 191|| karihastaM kaTichChinnaM kartavyamaparAjite | kuTTitaM karaNaM kR^itvA bhuja~NgatrAsitaM tathA || 192|| rechitena tu hastena patAkaM hastamAdishet | AkShiptakaM prayu~njIta hyuromaNDalakaM tathA || 193|| latAkhyaM sakaTakachChinnaM viShkambhApasR^ite bhavet | trikaM suvalitaM kR^itvA nUpuraM karaNaM tathA || 194|| bhuja~NgatrAsitaM savyaM tathA vaishAkharechitam | AkShiptakaM tataH kR^itvA parichChinnaM tathaiva cha || 195|| bAhyabhramarakaM kuryAduromaNDalameva cha | nitambaM karihastaM cha kaTichChinnaM tathaiva cha || 196|| mattAkrIDo bhavedeSha hya~NgahAro harapriyaH | rechitaM hastapAdaM cha kR^itvA vR^ishchikameva cha || 197|| punastenaiva yogena vR^ishchikaM samprayojayet | nikuTTakaM tathA chaiva savyAsavyakR^itaM kramAt ||198|| latAkhyaH sakaTichChedo bhavetsvastikarechite | pArshve tu svastikaM bad.hdhvA kAryaM tvatha nikuTTakam || 199|| dvitIyasya cha pArshvasya vidhiH syAdyameva hi | tatashcha karamAvartya hyUrUpR^iShThe nipAtayet || 200|| UrUdvR^ittaM tataH kuryAdAkShiptaM punareva hi | nitambaM karihastaM cha kaTichChinnaM tathaiva cha || 201|| pArshvasvastika ityeSha hya~NgahAraH prakIrtitaH | vR^ishchikaM karaNaM kR^itvA latAkhyaM hastameva cha || 202|| tameva cha karaM bhUyo nAsAgre sanniku~nchayet | tamevodveShTitaM kR^itvA nitambaM parivartayet || 203|| karihastaM kaTichChinnaM vR^ishchikApasR^ite bhavet | kR^itvA nUpurapAdaM tu tathAkShiptakameva cha || 204|| parichChinnaM cha kartavyaM sUchIpAdaM tathaiva cha | nitambaM karihastaM chApyuromaNDalakaM tathA || 205|| kaTIchChinnaM tatashchaiva bhramaraH sa tu sa.nj~nitaH | matallikaraNaM kR^itvA karamAvartya dakShiNam || 106|| kapolasya pradeshe tu kAryaM samya~Nniku~nchitam apaviddhaM drutaM chaiva talasaMsphoTasaMyutam || 207|| karihastaM kaTichChinnaM mattaskhalitake bhavet | dolaiH karaiH prachalitaiH svastikApasR^itaiH padaiH || 208|| a~nchitairvalitairhastaistalasa~NghaTTitaistathA | nikuTTitaM cha kartavyamUrUdvR^itaM tathaiva cha || 209|| karihastaM kaTichChinnaM madAdvilasite bhavet | maNDalaM sthAnakaM kR^itvA tathA hastau cha rechitau || 210|| udghaTTitena pAdena mattallikaraNaM bhavet | AkShiptaM karaNaM chaiva hyuromaNDalameva cha || 211|| kaTichChinnaM tathA chaiva bhavettu gatimaNDale | samapAdaM prayujyAtha parichChinnaM tvanantaram || 212|| Aviddhena tu pAdena bAhyabhramarakaM tathA | vAmasUchyA tvatikrAntaM bhuja~NgatrAsitaM tathA || 213|| karihastaM kaTichChinnaM parichChinne vidhIyate | shirasastUpari sthApyau svastiakau vichyutau karau || 214|| tataH savyaM karaM chApi gAtramAnamya rechayet | punarutthApayettatra gAtramunnamya rechitam || 215|| latAkhyau cha karau kR^itvA vR^ishchikaM samprayojayet | rechitaM karihastaM cha bhuja~NgatrAsitaM tathA || 216|| AkShiptakaM prayu~njIta svastikaM pAdameva cha | parA~NgmukhavidhirbhUya evameva bhavediha || 217|| karihastaM kaTichChinnaM parivR^ittakarechitee | rechitau saha gAtreNa hyapaviddhau karau yadA || 218|| punastenaiva deshena gAtramunnamya rechayet | kuryAnnUpurapAdaM cha bhuja~NgatrAsitaM tathA || 219|| rechitaM maNDalaM chaiva bAhushIrShe niku~nchayet | UrUdvR^ittaM tathAkShiptamuromaNDalameva cha || 220|| karihastaM kaTichChinnaM kuryAdvaishAkharechite | AdyaM tu janitaM kR^itvA pAdamekaM prasArayet ||221|| tathaivAlAtakaM kuryAt trikaM tu parivartayet | a~nchitaM vAmahastaM cha gaNDadeshe nikuTTayet || 222|| kaTichChinnaM tathA chaiva parAvR^itte prayojayet | svastikaM karaNaM kR^itvA vyaMsitau cha karau punaH || 223|| alAtakaM prayu~njIta hyUrdhvajAnu niku~nchitam | ardhasUchI cha vikShiptamudvR^ittAkShiptake tathA || 224|| karihastaM kaTichChinnama~NgahAre hyalAtake | nikuTya vakShasi karAvUrdhvajAnu prayojayet || 225|| AkShiptasvastikaM kR^itvA trikaM tu parivartayet | uromaNDalakau hastau nitambaM karihastakam || 226|| kaTichChinnaM tathA chaiva pArshvachChede vidhIyate | sUchIvAmapadaM dadhyAdvidyudbhrAntaM cha dakShiNam || 227|| dakShiNena punaH sUchI vidyudbhrAntaM cha vAmataH | parichChinnaM tathA chaiva hyatikrAntaM cha vAmakam || 228|| latAkhyaM sakaTichChinnaM vidyudbhrAntashcha sa smR^itaH | kR^itvA nUpurapAdaM tu savyavAmau pralambitau || 229|| karau pArshve tatastAbhyAM vikShiptaM samprayojayet | tAbhyAM sUchI tathA chaiva trikaM tu parivartayet || 230|| latAkhyaM sakaTichChinnaM kurtAdudvR^ittake sadA | AlIDhavyaMsitau hastau bAhushIrShe nikuTTayet || 231|| nUpurashcharaNo vAmastathAlAtashcha dakShiNaH | tenaivAkShiptakaM kuryAduromaNDalakau karau ||232|| karihastaM kaTichChinnamAlIDhe samprayojayet | hastaM tu rechitaM kR^itvA pArshvamAnasya rechayet || 233|| punastenaiva yogena gAtramAnasya rechayet | rechitaM karaNaM kAryamuromaNDalameva cha || 234|| kaTichChinnaM tu kartavyama~NgahAre tu rechite | nUpuraM charaNaM kR^itvA trikaM tu parivartayet ||235|| vyaMsitena tu hastena trikameva vivartayet | vAmaM chAlAtakaM kR^itvA sUchImatraiva yojayet ||236|| karihastaM kaTichChinnaM kuryAdAchChurite sadA | rechitau svastikau pAdau rechitau svastikau karau || 237|| kR^itvA vishleShamevaM tu tenaiva vidhinA punaH | punarutkShepaNaM chaiva rechitaireva kArayet || 238|| udvR^ittAkShiptake chaiva hyuromaNDalameva cha | nitambaM karihastaM cha kaTichChinnaM tathaiva cha || 239|| AkShiptarechito hyeSha karaNAnAM vidhiH smR^itaH | vikShipta karaNaM kR^itvA hastapAdaM mukhAgamam || 240|| vAmasUchisahakR^itaM vikShipedvAmakaM karam | vakShaHsthAne bhavetsavyo valitaM trikameva cha || 241|| nUpurAkShiptake chaiva hyardhasvastikameva cha | nitambaM karihastaM cha hyuromaNDalakaM tathA || 242|| kaTichChinnaM cha kartavyaM sambhrAnte nR^ittayoktR^ibhiH | apakrAntakramaM kR^itvA vyaMsitaM hastameva cha || 243|| kuryAdudveShTitaM chaiva hyardhasUchIM tathaiva cha | vikShiptaM sakaTichChinnamudvR^ittAkShiptake tathA || 244|| karihastaM kaTichChinnaM kartavyamapasarpite | kR^itvA nUpurapAdaM cha drutamAkShipya cha kramam || 245|| pAdasya chAnugau hastau trikaM cha parivartayet | nikuTya karapAdaM chApyuromaNDalakaM punaH || 246|| karihastaM kaTichChinnaM kAryamardhanikuTTake | dvAtriMshadete samproktA hya~NgahArA dvijottamAH || 247|| chaturo rechakAMshchApi gadato me nibodhata | pAdarechaka ekaH syAt dvitIyaH kaTirechakaH || 248|| kararechakastR^itIyastu chaturthaH kaNTharechakaH | ##[##rechitAkhyaH pR^ithagbhAve valane chAbhidhIyate || udvAhanAtpR^ithagbhAvAchchalanAchchApi rechakaH | pArshvAtpArshve tu gamanaM skhalitaishchalitaiH padaiH || vividhaishchaiva pAdasya pAdarechaka uchyate | trikasyodvartanaM chaiva ChaTIvalanameva cha || tathA.apasarpaNaM chaiva kaTirechaka uchyate | udvartanaM parikShepo vikShepaH parivartanam || visarpaNaM cha hastasya hastarechaka uchyate | udvAhanaM sannamanaM tathA pArshvasya sannatiH || bhramaNaM chApi vij~neyo grIvAyA rechako budhaiH | ##]## rechakaira~NgahAraishcha nR^ityantaM vIkShya sha~Nkaram || 249|| sukumAraprayogeNa nR^ityantIM chaiva pArvatIm | mR^ida~NgabherIpaTahairbhANDaDiNDimagomukhaiH ||250|| paNavairdaduraishchaiva sarvAtodyaiH pravAditaiH | dakShayaj~ne vinihate sandhyAkAle maheshvaraH || 251|| nAnA~NgahAraiH prAnR^ityallayatAlavashAnugaiaH | piNDibandhAMstato dR^iShTvA nandibhadramukhA gaNAH || 252|| chakruste nAma piNDInAM bandhamAsAM salakShaNam | IshvarasyeshvarI piNDI nandinashchApi paTTasI || 253|| chaNDikAyA bhavetpiNDI tathA vai siMhavAhinI | tArkShyapiNDI bhavedviShNoH padmapiNDI svayaMbhuvaH || 254|| shakrasyairAvatI piNDI jhaShapiNDI tu mAnmathI | shikhipiNDI kumArasya rUpapiNDI bhavechChriyaH || 255|| dhArApiNDI cha jAhnavyAH pAshapiNDI yamasya cha | vAruNI cha nadIpiNDI yAkShI syAddhanadasya tu || 256|| halapiNDI balasyApi sarpapiNDI tu bhoginAm | gANeshvarI mahApiNDI dakShayaj~navimardinI ||257|| trishUlAkR^itisaMsthAnA raudrI syAdandhakadviShaH | evamanyAsvapi tathA devatAsu yathAkramam || 258|| dhvajabhUtAH prayoktavyAH piNDIbandhAH suchihnitAH | rechakA a~NgahArAshcha piNDIbandhAtasthaiva cha || 259|| sR^iShTvA bhagavatA dattAstaNDave munaye tadA | tenApi hi tataH samyaggAnabhANDasamanvitaH || 260|| nR^ittaprayogaH sR^iShTo yaH sa tANDava iti smR^itaH | R^iShaya UchuH - yadA prAptyarthamarthAnAM tajj~nairabhinayaH kR^itaH || 261|| kasmAnR^ittaM kR^itaM hyetatkaM svabhAvamapekShate | na gItakArthasambaddhaM na chApyarthasya bhAvakam || 262|| kasmAnnR^ittaM kR^itaM hyetadgIteShvAsAriteShu cha | bharataH - atrochyate na khalvarthaM ka~nchinnR^ittamapekShate || 263|| kiM tu shobhAM prajanayediti nR^ittaM pravartitam | prAyeNa sarvalokasya nR^ittamiShTaM svabhAvataH || 264|| ma~Ngalamiti kR^itvA cha nR^ittametatprakIrtitam | vivAhaprasavAvAhapramodAbhyuadayAdiShu || 265|| vinodakAraNaM cheti nR^ittametatpravartitam | atashchaiva pratikShepAdbhUtasa~NghaiH pravartitAH || 266|| ye gItakAdau yujyante samya~NnR^ittavibhAgakAH. devena chApi samproktastaNDustANDavapUrvakam || 267|| gItaprayogamAshritya nR^ittametatpravartyatAm | prAyeNa tANDavavidhirdevastutyAshrayo bhavet ||268|| sukumAraprayogashcha shR^i~NgArarasasambhavaH | tasya taNDuprayuktasya tANDavasya vidhikriyAm.h ||269|| vardhamAnakamAsAdya sampravakShyami lakShaNam | kalAnAM vR^iddhimAsAdya hyakSharANAM cha vardhanAt || 270|| layasya vardhanAchchApi vardhamAnakamuchyate | kR^ittvA kutapavinyAsaM yathAvad.hdvijasattamAH || 271|| AsAritaprayogastu tataH kAryaH prayoktR^ibhiH | tatra tUpohanaM kR^ittvA tantrIgAnasamanvitam || 272|| kAryaH pravesho nartakyA bhANDavAdyasamanvitaH | vishuddhakaraNAyAM tu jAtyAM vAdyaM prayojayet ||273|| gatyA vAdyAnusAriNyA tasyAshchArIM prayojayet | vaishAkhasthAnakeneha sarvarechakachAriNI || 274|| puShpA~njalidharA bhUtvA pravishedra~NgamaNDapam | puShpA~njaliM visR^ijyAtha ra~NgapIThaM parItya cha || 275|| praNamya devatAbhyashcha tato.abhinayamAcharet | yatrAbhineyaM gItaM syAttatra vAdyaM na yojayet || 276|| a~NgahAraprayoge tu bhANDavAdyaM vidhIyate | samaM raktaM vibhaktaM cha sphuTaM shuddhaprahArajam ||277|| nR^ittA~NgagrAhi vAdyaj~nairvAdyaM yojyaM tu tANDave | prayujya gItavAdye tu niShkrAmennartakI tataH || 278|| anenaiva vidhAnena pravishantyaparAH pR^ithak | anyAshchAnukrameNAtha piNDIM badhnanti yAH striyaH || 279|| tAvatparyastakaH kAryo yAvatpiNDI na badhyate | piNDIM baddhvA tataH sarvA niShkrAmeyuH striyastu tAH || 280|| piNDIbandheShu vAdyaM tu kartavyamiha vAdakaiaH | paryastakapramANena chitraughakaraNAnvitam || 281|| tatropavAhanaM bhUyaH kAryaM pUrvavadeva hi | tatashchAsAritaM bhUyo gAyanaM tu prayojayet || 282|| pUrveNaiva vidhAnena pravishechchApi nartakI | gItakArthaM tvabhinayed dvitIyAsAritasya tu || 283|| tadeva cha punarvastu nR^ittenApi pradarshayet | AsArite samApte tu niShkrAmennartakI tataH || 284|| pUrvavatpravishantyanyAH prayogaH syAtsa eva hi | evaM pade pade kAryo vidhirAsAritasya tu || 285|| bhANDavAdyakR^ite chaiva tathA gAnakR^ite.api cha | ekA tu prathamaM yojyA dve dvitIyaM tathaiva cha || 286|| tisro vastu tR^itIyaM tu chatasrastu chaturthakam | piNDInAM vidhayashchaiva chatvAraH samprakIrtitAH || 287|| piNDI shR^i~NkhalikA chaiva latAbandho.atha bhedyakaH | piNDIbandhastu piNDatvAdgulmaH shR^i~NkhalikA bhavet || 288|| jAlopanaddhA cha latA sanR^itto bhedyakaH smR^itaH | piNDIbandhaH kaniShThe tu shR^i~NkhalA tu layAntare || 289|| madhyame cha latAbandho jyeShThe chaivAtha bhedyakaH | piNDInAM vividhA yoniryantraM bhadrAsanaM tathA || 290|| shikShAyogastathA chaiva prayoktavyaH prayoktR^ibhiH | evaM prayogaH kartavyo vardhamAne tapodhanAH || 291|| gItAnAM ChandakAnAM cha bhUyo vakShyAmyahaM vidhim | yAni vastunibaddhAni yAni chA~NgikR^itAni tu || 292|| gItAni teShAM vakShyAmi prayogaM nR^ittavAdyayoH | tatrAvataraNaM kAryaM nartakyAH sArvabhANDikam || 293|| kShepapratikShepakR^itaM bhANDopohanasaMskR^itam | prathamaM tvabhineyaM syadgItake sarvavastukam || 294 tadeva cha punarvastu nR^itteenApi pradarsheyat | yo vidhiH pUrvamuktastu nR^ittAbhinayavAdite || 295|| AsAritavidhau sa syAdgItAnAM vastukeShvapi | evaM vastunibandhAnAM gItakAnAM vidhiH smR^itaH || 296|| shR^iNutA~NganibaddhAnAM gItAnAmapi lakShaNam | ya eva vastukavidhirnR^ittAbhinayavAdite || 297|| tamevA~NganibaddheShu chChandakeShvapi yojayet | vAdyaM gurvakSharakR^itaM tathAlpAkSharameva cha || 298|| mukhe sopohane kuryAdvarNAnAM viprakarShataH | yadA gItivashAda~NgaM bhUyo bhUyo nivartate || 299|| tatrAdyamabhineyaM syAchCheShaM nR^ittena yojayet | yadA gItivashAda~NgaM bhUyo bhUyo nivartate || 300|| tripANilayasaMyuktaM tatra vAdyaM prayojayet | yathA layastathA vAdyaM kartavyamiha vAdakaiH || 301|| ##[## tataM chAnugataM chApi oghaM cha karaNAnvitam | sthire tattvaM ##(##taM##)## prayoktavyaM madhye chAnugataM bhavet || bhUyashchaughaH prayoktavyastveSha vAdyagato vidhiH | ChandogItakamAsAdya tva~NgAni parivartayet || eSha kAryo vidhirnityaM nR^ittAbhinayavAdite | yAni vastunibaddhAni teShAmante graho bhavet || a~NgAnAM tu parAvR^ittAvAdAveva graho mataH ||##]## evameSha vidhiH kAryo gIteShvAsAriteShvapi | devastutyAshrayaM hyetatsukumAraM nibodhata || 302|| strIpuMsayostu saMlApo yastu kAmasamudbhavaH | tajj~neyaM sukumAraM hi shR^i~NgArarasasambhavam || 303|| yasyAM yasyAmavasthAyAM nR^ittaM yojyaM prayoktR^ibhiH | tatsarvaMM sampravakShyAmi tachcha me shR^iNuta dvijAH || 304|| a~NgavastunivR^ittau tu tathA varNanivR^ittiShu | tathA chAbhudayasthAne nR^ittaM tajj~naH prayojayet || 305|| yattu sa.ndR^ishyate ki~nchiddampatyormadanAshrayam | nR^ittaM tatra prayoktavyaM praharShArthaguNodbhavam || 306|| yatra sannihite kAnte R^itukAlAdidarshanam | gItakArthAbhisa.nbaddhaM nR^ittaM tatrApi cheShyate || 307|| khaNDiatA vipralabdhA vA kalahAntaritApi vA | yasminna~Nge tu yuvatirna nR^ittaM tatra na yojayet ||308|| sakhIpravR^itte saMlApe tathA.asannihite priye | na hi nR^ittaM prayoktavyaM yasyA na proShitaH priyaH || 309|| ##[## dUtyAshrayaM yadA tu syAdR^itukAlAdi darshanam | autsukyachintAsaMbaddhaM na nR^ittaM tatra yojayet ||##]## yasminna~Nge prasAdaM tu gR^ihnIyAnnAyikA kramAt | tataHprabhR^iti nR^ittaM tu sheSheShva~NgeShu yojayet || 310|| devastutyAshrayakR^itaM yada~NgaM tu bhavedatha | mAheshvaraira~NgahArairuddhataistatprayojayet ||311|| yattu shR^i~NgArasaMbaddhaM gAnaM strIpuruShAshrayam | devIkR^itaira~NgahArairlalitaistatprayojayet || 312|| chatuShpadA narkuTake kha~njake parigItake | vidhAnaM sampravakShyAmi bhANDavAdyavidhiM prati || 313|| kha~njanarkuTasaMyuktA bhasvedyA tu chatuShpadA | pAdAnte sannipAte tu tasyA bhANDagraho bhavet || 314|| yA dhruvA ChandasA yaktA samapAdA samAkSharA | tasyAH pAdAvasAne tu pradeshinyA graho bhavet ||315|| kR^itvaikaM parivartaM tu gAnasyAbhinayasya cha | punaH pAdanivR^ittiM tu bhANDavAdyena yojayet ||316|| a~~NgavastunivR^itau tu varNAntaranivR^ittiShu | tathopasthApane chaiva bhANDavAdyaM prayojayet || 317|| ye.api chAntaramArgAssyuH tantrivAkkaraNaiH kR^itAH | teShu sUchI prayoktavyA bhANDena saha tANDave || 318 maheshvarasya charitaM ya idaM samprayojayet sarvapApavishuddhAtmA shivalokaM sa gachChati || 319|| evameSha vidhiH sR^i##(##rdR^i##)##ShTastANDavasya prayogataH | bhUyaH kiM kathyatAmanyannATyavedavidhiM prati || 320|| iti bhAratIye nATyashAstre tANDavalakShaNaM nAma chaturtho.adhyAyaH || ## Encoded by Padmakar Dadegaonkar dadegaonkar@yahoo.com \medskip\hrule\obeylines Please send corrections to sanskrit@cheerful.com Last updated \today https://sanskritdocuments.org \end{document}