%@@1 % File name : aranyaka1.itx %-------------------------------------------- % Text title : taittirIya AraNyaka 1 % Author : Vedic Tradition % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism % Description/comments : ????Source % Transliterated by : Rajagopal Iyer (rajsand at yahoo.com) % Proofread by : Rajagopal Iyer (rajsand at yahoo.com) % Latest update : July 5, 2000 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to/ % http://sanskritdocuments.org/ %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Commands upto #indian and others with \ mark % are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{\LARGE TaittiriyAranyakam}## \itxtitle{.. taittirIyAraNyakam ..}##\endtitles ## OM bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yAma\' devAH. bha\`draM pa\'shyemA\`kShabhi\`ryaja\'trAH. sthi\`raira~Ngai\"stuShTu\`vA{\m+}sa\'sta\`nUbhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadAyu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vAH. sva\`sti na\'H pU\`ShA vi\`shvave\'dAH. sva\`sti na\`stArkShyo\` ari\'ShTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhAtu.. OM shAnti\`H shAnti\`H shAnti\'H .. OM bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yAma\' devAH. bha\`draM pa\'shyemA\`kShabhi\`ryaja\'trAH. sthi\`raira~Ngai\"stuShTu\`vA{\m+}sa\'sta\`nUbhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadAyu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vAH. sva\`sti na\'H pU\`ShA vi\`shvave\'dAH. sva\`sti na\`stArkShyo\` ari\'ShTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhAtu. Apa\'mApAma\`paH sarvA\"H. a\`smAda\`smAdi\`to.amuta\'H .. 1 .. a\`gnirvA\`yushca\` sUrya\'shca. sa\`ha sa\'.ncaska\`rarddhi\'yA. vA\`yvashvA\' rashmi\`pata\'yaH. marI\"cyAtmano\` adru\'haH. de\`vIrbhu\'vana\`sUva\'rIH. pu\`tra\`va\`tvAya\' me suta. mahAnAmnIrma\'hAmA\`nAH. ma\`ha\`so ma\'hasa\`ssva\'H. de\`vIH pa\'rjanya\`sUva\'rIH. pu\`tra\`va\`tvAya\' me suta .. 2 .. a\`pAshnyu\'ShNima\`pA rakSha\'H. a\`pAshnyu\'ShNima\`pAragham\". apA\"ghrA\`mapa\' cA\`vartim\". apa\'de\`vIri\`to hi\'ta. vajra\'M de\`vIrajI\'tA{\m+}shca. bhuva\'na.n deva\`sUva\'rIH. A\`di\`tyAnadi\'ti.n de\`vIm. yoni\'nordhvamu\`dISha\'ta . shi\`vAna\`shshanta\'mA bhavantu. di\`vyA Apa\` oSha\'dhayaH. su\`mR^i\`DI\`kA sara\'svatI. mA te\` vyo\'ma sa\`.ndR^ishi\' .. 3 .. smR^iti\'H pra\`tyakSha\'maiti\`hyam\". anu\'mAnashcatuShTa\`yam.h. e\`tairAdi\'tyamaNdalam.h. sarvai\'reva\` vidyA\"syate. sUryo\` marI\'ci\`mAda\'tte. sarvasmA\"dbhuva\'nAda\`dhi. tasyAH pAkavi\'sheShe\`Na. smR^i\`ta.n kA\'lavi\`sheSha\'Nam.h. na\`dIva\` prabha\'vAtkA\`cit.h. a\`kShayyA\"tsyanda\`te ya\'thA .. 4 .. tAnnadyo.abhisa\'mAya\`nti. so\`russatI\' na ni\`va\'rtate e\`vannA\`nAsa\'mutthA\`nAH. kA\`lAssa\'.nvatsa\`ra{\m+} shri\'tAH. aNushashca ma\'hasha\`shca. sarve\' samava\`yantri\'tam.h. satai\'ssa\`rvaissa\'mAvi\`ShTaH. U\`russa\'nna ni\`varta\'te adhisa.nvatsa\'ra.n vi\`dyAt.h. tadeva\' lakSha\`Ne .. 5 .. aNubhishca ma\'hadbhi\`shca. sa\`mArU\'DhaH pra\`dR^ishya\'te. sa.nvatsaraH pra\'tyakShe\`Na. nA\`dhisa\'tvaH pra\`dR^ishya\'te. pa\`Taro\' vikli\'dhaH pi\`~NgaH. e\`tadva\'ruNa\`lakSha\'Nam.h. yatraita\'dupa\`dR^ishya\'te. sa\`hasra\'.n tatra\` nIya\'te. eka{\m+}hi shiro nA\'nA mu\`khe. kR^i\`tsnam ta\'dR^itu\`lakSha\'Nam.h .. 6 .. ubhayatassapte\"ndriyA\`Ni. ja\`lpita\'.n tveva\` dihya\'te. shuklakR^iShNe sa.nva\'tsara\`sya. dakShiNavAma\'yoH pA\`rshvayoH. tasyai\`ShA bhava\'ti. shu\`kra.n te\' a\`nyadya\'ja\`ta.n te\' a\`nyat.h. viShu\'rUpe\` aha\'nI\` dyauri\'vAsi. vishvA\` hi mA\`yA ava\'si svadhAvaH. bha\`drA te\' pUShanni\`ha rA\`tira\`stviti\'. nAtra\` bhuva\'nam.h. na pU\`ShA. na pa\`shava\'H. nAdityassaMvatsara eva prayakSheNa priyata\'maM vi\`dyAt.h. etadvai saMvatsarasya priyata\'ma{\m+} rU\`pam.h. yo.asya mahAnartha utpatsyamA\'no bha\`vati. idaM puNyaM ku\'ruShve\`ti. tamAhara\'Na.n da\`dyAt.h .. 7 .. sA\`ka\`.njAnA{\m+}\' sa\`ptatha\'mAhureka\`jam.h. ShaDu\'dya\`mA R^iSha\'yo deva\`jA iti\'. teShA\'mi\`ShTAni\` vihi\'tAni dhAma\`shaH. sthA\`tre re\'jante\` vikR^i\'tAni rUpa\`shaH ko nu\' maryA\` ami\'thitaH. sakhA\` sakhA\'yamabravIt.h. jahA\'ko a\`sma dI\'Shate. yasti\`tyAja\' sakhi\`vida\`{\m+}\` sakhA\'yAm.h. na tasya\' vA\`cyapi\' bhA\`go a\'sti. yadI{\m+}\' shR^i\`Notya\`laka{\m+}\' shR^iNoti .. 8 .. na hi pra\`veda\' sukR^i\`tasya\` panthA\`miti\'. R^i\`turR^i\'tunA nu\`dyamA\'naH. vina\'nAdA\`bhidhA\'vaH. ShaShTishca tri{\m+}sha\'kA va\`lgAH. shu\`kakR^i\'ShNau ca\` ShaShTi\'kau. sArA\`ga\`va\`strairja\`rada\'kShaH. va\`sa\`nto vasu\'bhissa\`ha sa\`.nva\`tsa\`rasya\' savi\`tuH. prai\`Sha\`kR^itpra\'tha\`maH smR^i\`taH. a\`mUnA\`daya\'teetya\`nyAn.h .. 9 .. a\`mU{\m+}shca\' pari\`rakSha\'taH. e\`tA vA\`caH pra\'yujya\`nte. yatraita\'dupa\`dR^ishya\'te. e\`tade\`va vi\'jAnI\`yAt. pra\`mANa\'M kAla\`pa\'ryaye. vi\`she\`Sha\`Na.n tu\' vakShyA\`maH. R^i\`tUnA\".n tanni\`bodha\'ta. shuklavAsA\' rudra\`gaNaH. grI\`ShmeNA\'.a.avarta\`te sa\'ha. ni\`jaha\'n.h pR^ithi\'vI{\m+} sa\`rvAm.h .. 10 .. jyo\`tiShA\".aprati\`khyena\' saH. vi\`shva\`rU\`paNi\' vAsA\`{\m+}\`si. A\`di\`tyAnA\".n ni\`bodha\'ta. sa.nvatsarINa\'.n karma\`phalam.h. varShAbhirda\'datA\`{\m+}\` saha. aduHkho\' duHkhaca\'kShuri\`va. tadmA\'.a.apIta iva\` dR^ishya\'te. shItenA\"vyatha\'yanni\`va. ru\`ruda\'kSha iva\` dR^ishya\'te. hlAdayate\" jvala\'tashcai\`va. shA\`myata\'shcAsya\` cakShu\'ShI. yA vai prajA bhra\'{\m+}shya\`nte. sa.nvatsarAttA bhra\'{\m+}shya\`nte. yA\`H prati\'tiShTha\`nti. sa.nvatsare tAH prati\'tiShTha\`nti. va\`rShAbhya itya\`rthaH .. 11 .. akShi\'du\`Hkhotthi\'tasyai\`va. vi\`prasa\'nne ka\`nIni\'ke. A~NktecAdga\'Na.n nA\`sti. R^i\`bhUNA\".n tanni\`bodha\'ta. ka\`na\`kA\`bhAni\' vAsA\`{\m+}\`si. a\`hatA\'ni ni\`bodhata. annamashnIta\' mR^ijmI\`ta. a\`ha.n vo\' jIva\`napra\'daH. e\`tA vA\`caH pra\'yujya\`nte. sha\`radya\'tropa\`dR^ishya\'te .. 12 .. abhidhUnvanto.abhighna\'nta i\`va. vA\`tava\'nto ma\`rudga\'NAH. amuto jetumiShumu\'khAmi\`va. sannaddhAssaha da\'dR^ishe\` ha. apadhvastairvastiva\'rNairi\`va. vi\`shi\`khAsa\'H kapa\`rdinaH. akruddhasya yotsya\'mAna\`sya. kru\`ddhasye\'va\` lohi\'nI. hematashcakShu\'ShI vi\`dyAt.h. a\`kShNayo\"H kShipa\`Nori\'va .. 13 .. durbhikShaM deva\'loke\`Shu. ma\`nUnA\'muda\`kaM gR^i\'he. e\`tA vA\`caH pra\'vada\`ntIH. vai\`dyuto\' yAnti\` shaishi\'rIH. tA a\`gniH pava\'manA\` anvai\"kShata. i\`ha jI\'vi\`kAmapa\'ripashyan.h. tasyai\`ShA bhava\'ti. i\`heha\'vassvata\`pasaH. maru\'ta\`ssUrya\'tvacaH. sharma\' sa\`prathA\` AvR^i\'Ne .. 14 .. ati\'tA\`mrANi\' vAsA\`{\m+}\`si. a\`ShTiva\'jrisha\`taghni\' ca. vishve devA vipra\'hara\`nti. a\`gniji\'hvA a\`sashca\'ta. naiva devo\' na ma\`rtyaH. na rAjA va\'ruNo\` vibhuH. nAgnirnendro na pa\'vamA\`naH. mA\`tR^ikka\'ccana\` vidya\'te. di\`vyasyaikA\` dhanu\'rArtniH. pR^i\`thi\`vyAmapa\'rA shri\`tA .. 15 .. tasyendro vamri\'rUpe\`Na. dha\`nurjyA\'maChi\`nathsva\'yam. tadi\'ndra\`dhanu\'ritya\`jyam. a\`bhrava\'rNeShu\` cakSha\'te. etadeva sha.nyorbArha\'spatya\`sya. e\`tadru\'drasya\` dhanuH. ru\`drasya\' tveva\` dhanu\'rArtniH. shira\` utpi\'peSha. sa pra\'va\`rgyo\'.abhavat.h. tasmA\`dyassapra\'va\`rgyeNa\' ya\`j~nena\` yaja\'te. ru\`drasya\` sa shira\`H prati\'dadhAti. naina{\m+}\' ru\`dra Aru\'ko bhavati. ya e\`va.n veda\' .. 16 .. a\`tyU\`rdhvA\`kSho.ati\'rashcAt.h. shishi\'raH pra\`dR^ishya\'te. naiva rUpa.n na\' vAsA\`{\m+}\`si. na cakShu\'H prati\`dR^ishya\'te. a\`nyonya\`.n tu na\' hi{\m+}srA\`taH. sa\`tasta\'ddeva\`lakSha\'Nam.h. lohito.akShNi shA\'rashI\`rShNiH. sU\`ryasyo\'daya\`naM pra\'ti. tva.n kareShi\'nya~nja\`likAm.h. tva\`.n karo\'Shi ni\`jAnu\'kAm.h .. 17 .. nijAnukAme\"nya~nja\`likA. amI vAcamupAsa\'tAmi\`ti. tasmai sarva R^itavo\' nama\`nte. maryAdAkaratvAtpra\'puro\`dhAm. brAhmaNa\' Apno\`ti. ya e\'vaM ve\`da. sa khalu sa.nvatsara etaissenAnI\'bhissa\`ha. indrAya sarvAnkamAna\'bhiva\`hati. sa dra\`psaH. tasyai\`ShA bhava\'ti .. 18 .. ava\'dra\`pso a{\m+}\'shu\`matI\'matiShThat.h. i\`yA\`naH kR^i\`ShNo da\`shabhi\'ssa\`hasrai\"H. Ava\`rtamindra\`H shacyA\` dhama\'ntam.h. upsnuhi taM nR^imaNAmatha\'drAmi\`tI. etayaivendraH salAvR^i\'kyA sa\`ha. asurAn.h pa\'rivR^i\`shcati. pR^ithi\'vya\`{\m+}\`shuma\'tI. tAma\`nvava\'sthitaH sa.nvatsa\`ro di\`va.n ca\'. naiva.n viduShA.a.acAryA\"ntevA\`sinau. anyonyasmai\" druhyA\`tAm. yo dru\`hyati. bhrashyate sva\'rgAllo\`kAt.h. ityR^ituma\'NDalA\`ni. sUryamaNDalA\"nyAkhyA\`yikAH. ata Urdhva{\m+} sani\'rva\`canAH ..19 .. Arogo bhrAjaH paTara\'H pata\`~NgaH. svarNaro jyotiShimAn.h\' vibhA\`saH. te asmai sarve divamA\'tapa\`nti. Urja.n duhAnA anapasphura\'nta i\`ti. kashya\'po.aShTa\`maH. sa mahAmeru.n na\' jahA\`ti. tasyai\`ShA bhava\'ti. yatte\` shilpa.n\'kashyapa roca\`nAva\'t.h. i\`ndri\`yAva\'tpuShka\`laM ci\`trabhA\'nu. yasmi\`ntsUryA\` arpi\'tAssa\`pta sA\`kam.h .. 20 .. tasmin.h rAjAnamadhivishraye\'mami\`ti. te asmai sarve kashyapAjjy oti\'rlabha\`nte. tAntsomaH kashyapAdadhi\'nirddha\`mati. bhrastAkarmakR^i\'divai\`vam.h. prANo jIvAnIndriya\'jIvA\`ni. sapta shIrSha\'NyAH prA\`NAH. sUryA i\'tyAcA\`ryAH. apashyamahametantsapta sU\"ryAni\`ti. pa~ncakarNo\' vAtsyA\`yanaH. saptakarNa\'shca plA\`kShiH .. 21 .. AnushrAvika eva nau kashya\'pa i\`ti. ubhau\' veda\`yite. na hi shekumiva mahAme\'ruM ga\`ntum. apashyamahametsUryamaNDala.m pariva\'rtamA\`nam. gA\`rgyaH prANatrA\`taH. gacChanta ma\'hAme\`rum. eka\'.m cAja\`hatam. bhrAjapaTarapata\'~NgA ni\`hane. tiShThannA\'tapa\`nti. tasmA\'di\`ha taptri\'tapAH .. 22 .. a\`mutre\`tare. tasmA\'di\`hAtaptri\'tapAH. teShA\'meShA\` bhava\'ti. sa\`pta sUryA\` diva\`manu\`pravi\'ShTAH. tAna\`nveti\' pa\`thibhi\'rdakShi\`NAvAn.h\'. te asmai sarve ghR^itamA\'tapa\`nti. Urja.n duhAnA anapasphura\'nta i\`ti. saptartvijassUryA i\'tyAcA\`ryAH. teShA\'meShA\` bhava\'ti. sa\`pta disho\` nAnA\'sUryAH .. 23 .. sa\`pta hotA\'ra R^i\`tvija\'H. devA AdityA\' ye sa\`pta. tebhissomA\"bhIrakSha\'Na i\`ti. tada\'pyAmnA\`yaH. digbhrAja R^itU\"n.h karo\`ti. eta\'yaivA\`vR^itA sahasrasUryatAyA iti vai\'shaMpA\`yanaH. tasyai\`ShA bhava\'ti. yaddyAva\' indra te sha\`ta{\m+}\'sha\`taM bhUmI\"H. u\`tasyuH. natvA\' vajrin.h sa\`hasra\`{\m+}\` sUryA\'H .. 24 .. anunajAtamaShTa roda\'sI i\`ti. nAnAli~NgatvAdR^itUnAM nAnA\'sUrya\`tvam. aShTau tu vyavasi\'tA i\`ti. sUryamaNDalAnyaShTA\'ta U\`rdhvam.h. teShA\'meShA\` bhava\'ti. ci\`tra.n de\`vAnA\`muda\'gA\`danI\'kam. cakShu\'rmi\`trasya\` varu\'NasyA\`gne. AprA\` dyAvA\'pR^ithi\`vI a\`ntari\'kSham. sUrya AtmA jagatastasthu\'Shashce\`ti ..25 .. kvedamabhra\'nnivi\`shate. kvAya{\m+}\' sa.nvatsa\`ro mi\'thaH. kvAhaH kveyande\'va rA\`trI. kva mAsA R^i\'tava\`H shritAH. arddhamAsA\' muhU\`rtAH. nimeShAstu\'Tibhi\`ssaha. kvemA Apo ni\'visha\`nte. ya\`dIto\' yAnti\` saMpra\'ti. kAlA apsuni\'visha\`nte. A\`passUrye\' sa\`mAhi\'tAH .. 26 .. abhrA\"NyapaH pra\'padya\`nte. vi\`dyutsUrye\' sa\`mAhi\'tA. anavarNe i\'me bhU\`mI. i\`yaM cA\'.asau ca\` roda\'si. ki{\m+}svidatrAnta\'rA bhU\`tam. ye\`neme vi\'dhR^ite\` ubhe. vi\`ShNunA\' vidhR^i\'te bhU\`mI. i\`ti va\'tsasya\` veda\'nA. irA\'vatI dhenu\`matI\` hi bhU\`tam.h. sU\`ya\`va\`sinI\` manu\'She dasha\`sye\" .. 27 .. vya\'ShTabhnA\`droda\'sI\` viShNa\'ve\`te. dA\`dhartha\' pR^ithi\`vIma\`bhito\' ma\`yUkhai\"H. kintadviShNorba\'lamA\`huH. kA\` dIpti\'H kiM pa\`rAya\'Nam.h. eko\' ya\`ddhAra\'yadde\`vaH. re\`jatI\' roda\`sI u\'bhe. vAtAdviShNorba\'lamA\`huH. a\`kSharA\"ddIpti\`rucya\'te. tri\`padA\`ddhAra\'yadde\`vaH. yadviShNo\'reka\`mutta\'mam.h .. 28 .. a\`gnayo\' vAya\'vashcai\`va. e\`tada\'sya pa\`rAya\'Nam.h. pR^icChAmi tvA pa\'raM mR^i\`tyum.h. a\`vama\'M madhya\`ma~nca\'tum.h. lo\`k~nca\` puNya\'pApA\`nAm.h. e\`tatpR^i\'cChAmi\` saMpra\'ti. a\`mumA\'huH pa\'raM mR^i\`tyum.h. pa\`vamA\'na.n tu\` madhya\'mam.h. a\`gnire\`vAva\'mo mR^i\`tyuH. ca\`ndramA\"shcatu\`rucya\'te .. 29 .. a\`nA\`bho\`gAH pa\'raM mR^i\`tyum.h. pA\`pAssa\'.nyanti\` sarva\'dA. AbhogAstveva\' sa.nya\`nti. ya\`tra pu\'NyakR^i\`to ja\'nAH. tato\' ma\`dhyama\'mAya\`nti. ca\`tuma\'gni.n ca\` saMpra\'ti. pR^icChAmi tvA\' pApa\`kR^itaH. ya\`tra yA\'taya\`te ya\'maH. tvannastadbrahma\'n.h prabrU\`hi. ya\`di ve\"tthA.asa\`to gR^i\'han.h .. 30 .. ka\`shyapA\'dudi\'tAssU\`ryAH. pA\`pAnni\'rghnanti\` sarva\'dA. rodasyonta\'rdeshe\`Shu. tatra nyasyante\' vAsa\`vaiH. te.asharIrAH pra\'padya\`nte. ya\`thA.apu\'Nyasya\` karma\'NaH. apA\"Nya\`pAda\'keshA\`saH. ta\`tra te\'yoni\`jA ja\'nAH. mR^itvA punarmR^ityumA\'padya\`nte. a\`dyamA\'nAssva\`karma\'bhiH .. 31 .. AshAtikAH krima\'ya i\`va. tataH pUyante\' vAsa\`vaiH apai\'taM mR^i\`tyu.n ja\'yati. ya e\`va.n veda\'. sa khalvaiva.n\' vidbrA\`hmaNaH. dI\`rghashru\'ttamo\` bhavati. kashya\'pa\`syAti\'thi\`ssiddhaga\'mana\`ssiddhaga\'manaH. tasyai\`ShA bhava\'ti. Ayasmi\"nthsa\`pta vA\'sa\`vAH. roha\'nti pU\`rvyA\' ruha\'H .. 32 .. R^iShi\'r.h ha dIrgha\`shrutta\'maH. indrasya gharmo ati\'thiri\`ti. kashyapaH pashya\'ko bha\`vati. yatsarvaM paripashyatI\'ti sau\`kShmyAt.h. athAgne\'raShTapu\'ruSha\`sya. tasyai\`ShA bhava\'ti. agne\` naya\' su\`pathA\' rA\`ye a\`smAn.h. vishvA\'ni deva va\`yunA\'ni vi\`dvAn.h. yu\`yo\`dhya\'smajju\'hurA\`Namena\'H. bhUyiShThante nama ukti.n vi\'dheme\`ti .. 33 .. agnishca jAta\'vedA\`shca. sahojA a\'jirA\`prabhuH. vaishvAnaro na\'ryApA\`shca. pa\`~NktirA\'dhAshca\` sapta\'maH visarpevA.aShTa\'mo.agnI\`nAm.h. ete.aShTau vasavaH kShi\'tA i\`ti. yathartvevAgnerarcirvarNa\'vishe\`ShAH. nIlArcishca pItakA\"rcishce\`ti. atha vAyorekAdashapuruShasyaikAdasha\'strIka\`sya. prabhrAjamAnA vya\'vadA\`tAH .. 34 .. yAshca vAsu\'kivai\`dyutAH. rajatAH paru\'ShAH shyA\`mAH. kapilA a\'tilo\`hitAH. UrdhvA avapa\'tantA\`shca. vaidyuta i\'tyekA\`dasha. naina.n vaidyuto\' hina\`sti. ya e\'va.n ve\`da. sa hovAca vyAsaH pA\'rAsha\`ryaH. vidyudvadhamevAhaM mR^ityumai\"cChami\`ti. na tvakA\'ma{\m+}ha\`nti .. 35 .. ya e\'va.n ve\`da. atha ga\'ndharva\`gaNAH. svAna\`bhrAT.h. a~NghA\'ri\`rbambhA\'riH. hasta\`ssuha\'staH. kR^ishA\'nurvi\`shvAva\'suH. mUrdhanvAnthsU\"ryava\`rcAH. kR^itirityekAdasha ga\'ndharva\`gaNAH. devAshca ma\'hAde\`vAH. rashmayashca devA\' gara\`giraH ..36 .. naina.n giro\' hina\`sti. ya e\'va.n ve\`da. gau\`rI mi\'mAya sali\`lAni\` takSha\'tI. eka\'padI dvi\`padI\` sA catu\'ShpadI. a\`ShTApa\'dI\` nava\'padI babhU\`vuShI\". sasrAkSharA parame vyo\'manni\`ti. vAco\' vishe\`ShaNam.h. atha nigada\'vyAkhyA\`tAH. tAnanukra\'miShyA\`maH. va\`rAhava\'ssvata\`pasaH .. 37 .. vi\`dyunma\'haso\` dhUpa\'yaH. shvApayo gR^ihamedhA\"shcetye\`te. ye\` ceme.ashi\'mivi\`dviShaH. parjanyAssapta pR^ithivImabhiva\'rShanti. vR^iShTi\'bhiri\`ti. etayaiva vibhaktivi\'parI\`tAH. sa\`ptabhi\`rvA tai\'rudI\`ritAH. amUnlokAnabhiva\'rSha\`nti. teshA\'meShA\` bhava\'ti. sa\`mA\`name\`taduda\'kam.h .. 38 .. u\`ccaitya\'va\`cAha\'bhiH. bhUmi\'M pa\`rjanyA\` jinva\'nti. diva.n jinvantyagna\'ya i\`ti. yadakSha\'raM bhU\`takR^itam.h. vishve\' devA u\`pAsa\'te. maha\`rShi\'masya go\`ptAram\". ja\`mada\'gni\`maku\'rvata. ja\`mada\'gni\`rApyA\'yate. Chando\'bhishcaturutta\`raiH. rAj~na\`ssoma\'sya tR^i\`ptAsa\'H .. 39 .. brahma\'NA vI\`ryA\'vatA. shi\`vA na\'H pra\`disho\` disha\'H. tachCha\`M yorAvR^i\'NImahe. gA\`tuM ya\`j~nAya\'. gA\`tuM ya\`j~napa\'taye. daivI\"ssva\`stira\'stu naH. sva\`stirmAnu\'ShebhyaH. U\`rdhvaM ji\'gAtu bheSha\`jam. shanno\' astu dvi\`pade\". sha.m catu\'Shpade. somapA ##(## 3 ##)## asomapA ##(## 3 ##)## iti nigada\'vyAkhyA\`tAH .. 40 .. sa\`ha\`sra\`vR^idi\'yaM bhU\`miH. pa\`ra.n vyo\'ma sa\`hasra\'vR^it.h. a\`shvinA\' bhujyU\'nAsa\`tyA. vi\`shvasya\' jaga\`taspa\'tI. jAyA bhUmiH pa\'tirvyo\`ma. mi\`thuna\'ntA a\`turya\'thuH. putro bR^ihaspa\'tI ru\`draH. sa\`ramA\' iti\' strIpu\`mam.h. shu\`kra,n vA\'ma\`nyadya\'ja\`.n vA\'ma\`nyat.h. viShu\'rUpe\` aha\'nI\` dyauri\'va sthaH .. 41 .. vishvA\` hi mA\`yA ava\'thaH svadhAvantau. bha\`drA vA\"M pUShaNAvi\`harA\`tira\'stu vAsA\"tyau ci\`trau jaga\'to ni\`dhAnau\". dyAvA\'bhUmI ca\`ratha\'H sa\`{\m+}\` sakhA\'yau. tAva\`shvinA\' rA\`sabhA\"shvA\` hava\'M me. shu\`bha\`spa\`tI\` A\`gata{\m+}\' sU\`ryayA\' sa\`ha. tyugro\'ha bhu\`jyuma\'shvinodame\`ghe. ra\`yinna kashci\'nmamR^i\`vAM ##(## 2 ##)## avA\'hAH. tamU\'hathurnau\`bhirA\"tma\`nvatI\'bhiH. a\`nta\`ri\`kSha\`pruDbhi\`rapo\'dakAbhiH .. 42 ti\`sraH kShapa\`strirahA\'ti\`vraja\'dbhiH. nAsa\'tyA bhu\`jyumU\'hathuH pata\`~NgaiH. sa\`mu\`drasya\` dhanva\'nnA\`rdrasya\' pA\`re. tri\`bhIrathai\"shsha\`tapa\'dbhi\`H ShaDa\'shvaiH. sa\`vi\`tAra\`.n vita\'nvantam.h. anu\'badhnAti shAMba\`raH. ApapUrShaMba\'rashcai\`va. sa\`vitA\'repa\`so\'.abhavat.h. tya{\m+} sutR^ipta.n vi\'ditvai\`va. ba\`huso\'ma gi\`ra.n va\'shI .. 43 .. anveti tugro va\'kriyA\`ntam.h. AyasUyAntsoma\'tR^ipsu\`Shu. sa sa~NgrAmastamo\"dyo.atyo\`taH. vAco gAH pi\'pAti\` tat.h. sa tadgobhisstA\".atyetya\`nye. ra\`kShasA\'nanvi\`tAshca\' ye. a\`nveti\` pari\'vR^ityA\`.astaH. e\`vame\`taustho\' ashvinA. te e\`te dyu\'HpR^ithi\`vyoH. aha\'raha\`rgarbha\'ndadhAthe .. 44 .. tayo\'re\`tau va\`tsAva\'horA\`tre. pR^i\`thi\`vyA aha\'H. di\`vo rAtri\'H. tA avi\'sR^iShtau. dampa\'tI e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau. a\`gnishcA\'ditya\`shca\'. rA\`trerva\`tsaH. shve\`ta A\'di\`tyaH. aho\`.agniH .. 45 .. tA\`mro a\'ru\`NaH. tA avi\'sR^iShTau. dampa\'tI e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau. vR^i\`trashca\' vaidyu\`tashca\'. a\`gnervR^i\`traH. vai\`dyuta\' Adi\`tyasya\'. tA avi\'sR^iShTau. dampa\'tI e\`va bha\'vataH. tayo\'re\`tau va\`tsau .. 46 .. u\`ShmA ca\' nIhA\`rashca\'. vR^itrasyo\`ShmA. vai\`dyu\`tasya\' nIhA\`raH. tau tAve\`va prati\'padyete. seya{\m+}rAtrI\' ga\`rbhiNI\' pu\`treNa\` sa.nva\'sati. tasyA\` vA e\`tadu\`lbaNam.h\". yadrAtrau\' ra\`shmaya\'H. yathA\` gorga\`rbhiNyA\' u\`lbaNam.h\". e\`vame\`tasyA\' u\`lbaNam.h\". prajayiShNuH prajayA ca pashubhi\'shca bha\`vati. ya e\'va.n ve\`da. etamudyantamapiya\'nta.n ce\`ti. AdityaH puNya\'sya va\`tsaH. atha pavi\'trA~Ngi\`rasaH .. 47 .. pa\`vitra\'vanta\`H pari\`vAja\`mAsa\'te. pi\`taiShA\"M pra\`tno a\`bhira\'kShati vra\`tam.h. ma\`hassa\'mu\`dra.n varu\'Nasti\`roda\'dhe. dhIrA\' icCheku\`rdharu\'NeShvA\`rabham.h\" . pa\`vitra\'.n te\` vita\'ta\`M brahma\'Na\`spate\". prabhu\`rgAtrANi\` parye\'Shivi\`shvata\'H. ata\'ptatanU\`rna tadA\`mo a\'shnute. shR^i\`tAsa\` idvaha\'nta\`statsamA\'shata. bra\`hmA de\`vAnA\"m.h. asa\'tassa\`dye tata\'kShuH .. 48 .. R^isha\'yassa\`ptAtri\'shca\` yat.h. sarve.atrayo a\'gastya\`shca. nakSha\'trai\`shsha~NkR^i\'to.avasan.h. atha\' savitu\`H shyAvAshva\`syA.avarti\'kAmasya. a\`mI ya R^ikShA\` nihi\'tAsa u\`ccA. nakta\`.n dadR^i\'shre\` kuhA\'ci\`ddive\'yuH. ada\'bdhAni\` varu\'Nasya vra\`tAni\'. vi\`cA\`kashacca\`ndramA\` nakSha\'trameti. tatsa\'vi\`turvare\"NyaM. bhargo\' de\`vasya\' dhImahi .. 49 .. dhiyo\` yo na\'H praco\`dayA\"t.h. tatsa\'vi\`turvR^i\'NImahe. va\`yande\`vasya\` bhoja\'nam.h. shreShTha{\m+}\'sarva\`dhAta\'mam.h. tura\`M bhaga\'sya dhImahi. apA\'gUhata savitA\` tR^ibhIn.h\'. sarvA\"di\`vo andha\'saH. nakta\`ntAnya\'bhavandR^i\`she. asthya\`sthnA saMbha\'viShyAmaH. nAma\` nAmai\`va nA\`ma me\" .. 50 .. napu{\m+}sa\'ka\`M pumA\`{\m+}\`strya\'smi. sthAva\'ro.asmyatha\` ja~Nga\'maH. ya\`je.ayakShi\` yaShTA\`he ca\'. mayA\' bhU\`tAnya\'yakShata. pa\`shavo\' mama\' bhUtA\`ni. anUbandhyo.asmya\'ha.n vi\`bhuH. striya\'ssa\`tIH. tA u\'me pu\`{\m+}\`sa A\'huH. pashya\'dakSha\`NvAnnavice\'tada\`ndhaH. ka\`viryaH pu\`trasya i\`mA ci\'keta .. 51 .. yastA vi\'jA\`nAthsa\'vi\`tuH pi\`tAsa\'t.h. a\`ndho maNima\'vindat.h. tama\'na~Nguli\`rAva\'yat.h. a\`grI\`vaH pratya\'mu~ncat.h. tamaji\'hvA a\`sashca\'ta. UrdhvamUlama\'vAkChA\`kham.h. vR^i\`kSha.n yo\' veda\` sampra\'ti. na sa jAtu jana\'H shradda\`dhyAt.h. mR^i\`tyurmA\' mAra\`yAdi\'tiH. hasita{\m+}rudi\'ta~NgI\`tam.h .. 52 .. vINA\'paNava\`lAsi\'tam.h. mR^i\`ta~njI\`va.n ca\' yatki\`.ncit a\`~NgAni\' sneva\` viddhi\' tat.h. atR^i\'Shya\`{\m+}\`stR^iShya\'dhyAyat.h. a\`smAjjA\`tA me\' mithU\` carann.h\'. putro nirR^ityA\' vaide\`haH. a\`cetA\' yashca\` ceta\'naH. sa\` taM maNima\'vindat.h. so\'.ana~Nguli\`rAva\'yat.h. so\`.agrI\`vaH pratya\'mu~ncat.h .. 53 .. so.aji\'hvo a\`sashca\'ta. naitamR^ishi.n viditvA naga\'raM pra\`vishet.h. ya\'di pra\`vishet.h. mi\`thau cari\'tvA pra\`vishet.h. tathsambhava\'sya.n vra\`tam.h. A\`tama\'gne ra\`thanti\'ShTha. ekA\"shvameka\`yoja\'nam.h. ekacakra\'meka\`dhuram.h. vA\`tadhrA\'jiga\`ti.n vi\'bho. na\` ri\`Shyati\' na vya\`thate .. 54 .. nA\`syAkSho\' yAtu\` sajja\'ti. yacChvetA\"n.hrohi\'tA{\m+}shcA\`gneH. ra\`the yu\'k.htvA.adhi\`tiShTha\'ti. ekayA ca dashabhishca\' svabhU\`te. dvAbhyAmiShTaye vi{\m+}\'shatyA\` ca. tisR^ibhishca vahase tri{\m+}shatA\` ca. niyudbhirvAyavihitA\' vimu~nca .. 55 .. Ata\'nuShva\` prata\'nuShva. u\`ddhamA.a.adha\'ma\` sandha\'ma. Aditye candra\'varNA\`nAm.h. garbha\`mAdhe\'hi\` yaH pumAn.h\'. i\`tassi\`kta{\m+}sUrya\'gatam.h. ca\`ndrama\'se\` rasa\'~NkR^idhi. vArAda~njana\'yAgre\`.agnim.h. ya eko\' rudra\` ucya\'te. a\`sa\`~NkhyA\`tAssa\'hasrA\`Ni. sma\`ryate\' na ca\` dR^ishya\'te .. 56 .. e\`vame\`tanni\'bodhata. Ama\`ndrairi\'ndra\` hari\'bhiH. yA\`hi ma\`yUra\'romabhiH. mA tvA kecinniyemuri\'nna pA\`shinaH. da\`dha\`nveva\` tA i\'hi. mA ma\`ndrairi\'ndra\` hari\'bhiH. yA\`mi ma\`yUra\'romabhiH. mA mA kecinniyemuri\'nna pA\`shinaH. ni\`dha\`nveva\` tAM ##(## 2 ##)## i\'mi. aNubhishca ma\'hadbhi\`shca .. 57 .. ni\`ghR^iShvai\'rasa\`mAyu\'taiH. kAlairharitva\'mApa\`nnaiH. indrAyA\'hi sa\`hasra\'yuk.h. a\`gnirvi\`bhrAShTi\'vasanaH. vA\`yushshveta\'sikdru\`kaH. sa\`.nva\`thsa\`ro vi\'ShU\`varNai\"H. nitya\`ste.anuca\'rAsta\`va. subrahmaNyo{\m+} subrahmaNyo{\m+} su\'brahma\`Nyom.h. indrAgacCha hariva AgacCha me\'dhAti\`theH. meSha vR^iShaNashva\'sya me\`ne .. 58 .. gaurAvaskandinnahalyA\'yai jA\`ra. kaushikabrahmaNa gautama\'bruvA\`Na. a\`ru\`NAshva\' i\`hAga\'tAH. vasa\'vaH pR^ithivi\`kShita\'H. a\`ShTaudi\`gvAsa\'so\`.agnaya\'H. agnishca jAtavedA\"shcetye\`te. tamrAshvA\"stAmra\`rathAH. tAmravarNA\"stathA\`.asitAH. daNdahastA\"H khyAda\`gdataH. ito rudrA\"H parA\`~NgatAH .. 59 .. ukta{\m+}sthAna.m pramANa~nca\' pura\` ita. bR^iha\`spati\'shca savi\`tA ca\'. vi\`shvarU\'pairi\`hAga\'tAm.h. ratho\'nodakavartma\'nA. a\`psuShA\' iti\` taddva\'yoH. ukto veSho\' vAsA\`{\m+}\`si ca. kAlAvayavAnAmita\'H pratI\`jyA. vAsAtyA\' itya\`shvinoH. ko.antarikShe shbda~Nka\'rotI\`ti. vasiShTo rauhiNo mImA{\m+}\'sA~nca\`kre. tasyai\`ShA bhava\'ti. vA\`shreva\' vi\`dyuditi\'. brahma\'Na u\`dara\'Namasi. brahMa\'Na udI\`raNa\'masi. brahma\'Na A\`stara\'Namasi. brahma\'Na upa\`stara\'Namasi .. 60 .. ##[## apa\'krAmata garbhi\`Nya\'H ##]## a\`ShTayo\'nIma\`ShTapu\'trAm.h. a\`ShTapa\'tnImi\`mA.m mahI\"m.h. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacAmR^i\'tyura\`ghAha\'rat.h. a\`ShTayo\"nya\`ShTapu\'tram.h. a\`ShTapa\'di\`dama\`ntari\'kSham.h. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacAmR^i\'tyura\`ghAha\'rat.h. a\`ShTayo\'nIma\`ShTapu\'trAm.h. a\`ShTapa\'tnIma\`mUndivam.h\" .. 61 .. a\`ha.n veda\` na me\' mR^ityuH. nacAmR^i\'tyura\`ghAha\'rat.h. su\`trAmA\'NAM ma\`hImU\`Shu. adi\'ti\`rdyaurdi\'tira\`ntari\'kSham. adi\'tirmA\`tA sa pi\`tA sa pu\`traH. vishve\' de\`vA adi\'ti\`H pa~nca\`janA\"H. adi\'tirjA\`tamadi\'ti\`jani\'tvam.h. a\`ShTau pu\`trAso\` adi\'teH. ye jA\`tAsta\`nva\'H pari\'. de\`vaM ##(## 2 ##)## upa\'praitsa\`ptabhi\'H .. 62 .. pa\`rA\` mA\`rtA\`NDamAsya\'t.h. sa\`ptabhi\'H pu\`trairadi\'tiH. upa\`praitpU\`rvya\'.n yugam\". pra\`jAyai\' mR^i\`tyave ta\'t.h. pa\`rA\` mA\`rtA\`NDamAbha\'ra\`diti\'. tAnanukra\'miShyA\`maH. mi\`trashca\` varu\'Nashca. dhA\`tA cA\"rya\`mA ca\'. a{\m+}sha\'shca\` bhaga\'shca. indrashca vivasvA{\m+}\'shcetye\`te. hi\`ra\`Nya\` ga\`rbho ha\`{\m+}\`sashshu\'ci\`Shat.h. brahma\'jaj~nA\`na.n taditpa\`damiti\' ga\`rbha prA\'jApa\`tyaH. atha\` puru\'ShaH sa\`pta puru\'ShaH .. 63 .. ##[## ya\`thA\`sthA\`na.n ga\'rbhi\`Nya\'H ##]## yo.asau\' ta\`pannu\`deti\'. sa sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`NAnA\`dAyo\`deti\'. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shU\`nAm.h. mA mama\' prA\`NAnA\`dAyoda\'gAH. a\`sau yo\".asta\`meti\'. sa sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`NAnA\`dAyA\`.astameti\'. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`NAnA\`dAyA.asta\'~NgAH. a\`sau ya A\`pUrya\'ti. sa sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`NairA\`pUrya\'ti .. 64 .. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`NairA\`pUri\'ShThAH. a\`sau yo\'.apa\`kShIya\'ti. sa sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'kShIyati. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'kSheShThAH. a\`mUni\` nakSha\'trANi. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata .. 65 .. i\`me mAsA\"shcArdhamA\`sAshca\'. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata. i\`ma R^i\`tava\'H. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpanti\` cotsa\'rpanti\` ca. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipata\` motsR^i\'pata. a\`ya{\m+} sa\'.nvatsa\`raH. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca .. 66 .. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. i\`damaha\'H. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca . mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. i\`ya{\m+}rAtri\'H. sarve\'ShAM bhU\`tAnA\"M prA\`Nairapa\'prasarpati\` cotsa\'rpati\` ca. mA me\" pra\`jayA\` mA pa\'shUnAm.h. mA mama\' prA\`Nairapa\'prasR^ipa\` motsR^i\'pa. OM bhurbhuva\`ssva\'H. etadvo mithunaM mA no mithu\'na{\m+}rI\`Dhvam .. 67 .. athAdityasyAShTapu\'ruSha\`sya. vasUnAmAdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. rudrANAmAdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. AdityAnAmAdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. satA{\m+}\'satyA\`nAm.h. AdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. abhidhUnvatA\'mabhi\`ghnatAm.h. vAtava\'tAM ma\`rutAm.h. AdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. R^ibhUNAmAdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vishveShA\"ndevA\`nAm.h. AdityAna{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. sa.nvatsara\'sya sa\`vituH. Adityasya svateja\'sA bhA\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. rashmayo vo mithunaM mA no mithu\'na{\m+}rI\`Dhvam .. 68 .. Arogasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. bhrAjasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. paTarasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. pata~Ngasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. svarNarasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. jyotiShImatasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vibhAsasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. kashyapasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. Apo vo mithunaM mA no mithu\'na{\m+}rI\`Dhvam .. 69 .. atha vayorekAdashapuruShasyaikAdasha\'strIka\`sya. prabhrAjamAnAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vyavadAtAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vAsukivaidyutAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. rajatAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. paruShANA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. shyAmAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. kapilAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. atilohitAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. UrdhvAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni .. 70 .. avapatantAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vaidyutAnA{\m+} rudrANA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. prabhrAjamAnInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vyavadAtInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vAsukivaidyutInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. rajatAnA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. paruShANA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. shyAmAnA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. kapilAnA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. atilohitInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. UrdhvAnA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. avapatantInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vaidyutInA{\m+} rudrANInA{\m+}sthAne svateja\'sA bhA\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. rUpANi vo mithunaM mA no mithu\'na{\m+}rI\`Dhvam .. 71 .. athAgne\'raShTapu\'ruSha\`sya. agneH pUrvadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. jAtavedasa upadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. sahojaso dakShiNadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. ajirAprabhava upadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. vaishvAnarasyA.aparadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. naryApasa upadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. pa~NktirAdhasaudagdishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. visarpiNa upadishyasya sthAne svateja\'sA bhA\`ni. OM bhurbhuva\`ssva\'H. rUpANi vo mithunaM mA no mithu\'na{\m+}rI\`Dhvam .. 72 .. dakShiNapUrvasyAndishi visa\'rpI na\`rakaH. tasmAnnaH pa\'ripA\`hi. dakShiNAparasyA.n dishyavisa\'rpI na\`rakaH. tasmAnnaH pa\'ripA\`hi. uttarapUrvasyAndishi viShA\'dI na\`rakaH. tasmAnnaH pa\'ripA\`hi. uttaraparasyAndishyaviShA\'dI na\`rakaH. tasmAnnaH pa\'ripA\`hi. A yasmintsapta vAsavA indriyANi shatakrata\'vitye\`te .. 73 .. i\`ndra\`gho\`ShA vo\` vasu\'bhiH pu\`rastA\`dupa\'dadhatAm.h. mano\'javaso vaH pi\`tR^ibhi\'rdakShiNa\`ta upa\'dadhatAm.h. prace\'tA vo ru\`draiH pa\`shcAdupa\'dadhatAm.h. vi\`shvaka\'rmA va Adi\`tyaru\'ttara\`ta upa\'dadhatAm.h. tvaShTA\' vo rU\`pairu\`pari\'ShTA\`dupa\'dadhatAm.h. sa.nj~nAna.n vaH pa\'shcAdi\`ti. A\`di\`tyassarvo\`.agniH pR^i\'thi\`vyAm.h. vA\`yura\`ntari\'kShe. sUryo\' di\`vi. ca\`ndramA\' di\`kShu. nakSha\'trANi\` svalo\`ke. e\`vA hye\'va. e\`vA hya\'gne. e\`vA hi vA\'yo. e\`vA hI\"ndra. e\`vA hi pU\'Shan.h. e\`vA hi de\'vAH .. 74 .. Apa\'mApAma\`passarvA\"H. a\`smAda\`smAdi\`to.amuta\'H a\`gnirvA\`yushca\` sUrya\'shca. sa\`ha sa\'~ncaska\`rarddhi\'yA. vA\`yvashvA\' rashmi\`pata\'yaH. marI\"cyAtmano\` adru\'haH. de\`vIrbhu\'vana\`sUva\'rIH. pu\`tra\`va\`tvAya\' me suta. mahAnAmnIrma\'hAmA\`nAH. ma\`ha\`so ma\'hasa\`ssva\'H ..75 .. de\`vIH pa\'rjanya\`sUva\'rIH. pu\`tra\`va\`tvAya\' me suta. a\`pA.ashnyu\'ShNima\`pA rakSha\'H. a\`pA.a.ashnyu\'ShNima\`pAragham\". apA\"ghrA\`mapa\'cA\`.avartim\". apa\'de\`vIri\`to hi\'ta. vajra\'nde\`vIrajI\'tA{\m+}shca. bhuva\'nandeva\`sUva\'rIH. A\`di\`tyAnadi\'tinde\`vIm. yoni\'nordhvamu\`dISha\'ta .. 76 .. bha\`dra.n karNe\'bhiH shR^iNu\`yAma\' devAH. bha\`draM pa\'shyemA\`kShabhi\`ryaja\'trAH. sthi\`raira~Ngai\"stuShTu\`vA{\m+}sa\'sta\`nUbhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadAyu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vAH. sva\`sti na\'H pU\`ShA vi\`shvave\'dAH. sva\`sti na\`stArkShyo\` ari\'ShTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhAtu. ke\`tavo\` aru\'NAsashca. R^i\`Sha\`yo vAta\'rasha\`nAH. pra\`ti\`ShThA{\m+}sha\`tadhA\' hi. sa\`mAhi\'tAso sahasra\`dhAya\'sam. shi\`vA na\`shshanta\'mA bhavantu. di\`vyA Apa\` oSha\'dhayaH. su\`mR^i\`DI\`kA sara\'svati. mA te\` vyo\'ma sa\`ndR^ishi\' .. 77 .. yo\'.apAM puShpa\`M veda\'. puShpa\'vAn.h pra\`jAvA\"n pashu\`mAn bha\'vati . cha\`ndramA\` vA a\`pAM puShpam\". puShpa\'vAn pra\`jAvA\"n pashu\`mAn.h bha\'vati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. a\`gnirvA a\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. yo\".agnerA\`yatana\`M veda\' .. 78 .. A\`yata\'navAn.h bhavati. Apo\` vA a\`gnerA\`yata\'nam.h . A\`yata\'navAn.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. vA\`yurvA a\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. yo vA\`yorA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati .. 79 .. Apo\` vai vA\`yorA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\' . A\`yata\'navAn.h bhavati. a\`sau vai tapa\'nna\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. yo\'.amuShya\` tapa\'ta A\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. Apo\` vA a\`muShya\` tapa\'ta A\`yata\'nam .. 80 .. A\`yata\'navAn.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. cha\`ndramA\` vA a\`pAmA\`yata\'nam.h . A\`yata\'navAn.h bhavati . yashcha\`ndrama\'sa A\`yata\'na\`M veda\' . A\`yata\'navAn.h bhavati . Apo\` vai cha\`ndrama\'sa A\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati .. 81 .. ya e\`vaM veda\'. yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. nakSha\'trANi\` vA a\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. yo nakSha\'trANAmA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. Apo\` vai nakSha\'trANAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. ya e\`vaM veda\' .. 82 .. yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda \'. A\`yata\'navAn.h bhavati pa\`rjanyo\` vA a\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati . yaH pa\`rjanya\'syA\`yata\'na\`M veda\' . A\`yata\'navAn.h bhavati . Apo\` vai pa\`rjanya\'syA\`.a.ayata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati . ya e\`vaM veda\' . yo\'.apAmA\`yata\'na\`M veda\' .. 83 .. A\`yata\'navAn.h bhavati. sa\`.nva\`tsa\`ro vA a\`pAmA\`yata\'nam. A\`yata\'navAn.h bhavati. yassa\'.nvatsa\`rasyA\`yata\'na\`M veda\'. A\`yata\'navAn.h bhavati. Apo\` vai sa\'.nvatsa\`rasyA\`yata\'nam.h. A\`yata\'navAn.h bhavati. ya e\`vaM veda\'. yo\".apsu nAva\`M prati\'ShThitA\`M veda\'. pratye\`va ti\'ShThati .. 84 .. i\`me vai lo\`kA a\`psu prati\'ShThitAH. tade\`ShA.abhyanU\"ktA. a\`pA{\m+}rasa\`muda\'ya{\m+}sann.h. sUrye\' shu\`kra{\m+}sa\`mAbhR^i\'tam.h. a\`pA{\m+}rasa\'sya\` yo rasa\'H. ta.n vo\' gR^ihNAmyutta\`mamiti\'. i\`me vai lo\`kA a\`pA{\m+}rasa\'H. te\'.amuShmi\'nnAdi\`tye sa\`mAbhR^i\'tAH. jA\`nu\`da\`ghnImu\'ttarave\`dI~NkhA\`tvA. a\`pAM pU\'rayi\`tvA gu\'lphada\`ghnam.h .. 85 .. puShkaraparNaiH puShkaradaNDaiH puShkaraishca\' sa{\m+}stI\`rya. tasmi\'nvihA\`yase. a\`gniM pra\`NIyo\'pasamA\`dhAya\'. bra\`hma\`vA\`dino\' vadanti. kasmA\"tpraNI\`te.ayama\`gnishcI\`yate\". sApra\'NI\`te.ayama\`psu hyaya\'~ncI\`yate\". a\`sau bhuva\'ne\`pyanA\'hitAgnire\`tAH. tama\`bhita\' e\`tA a\`bIShTa\'kA\` upa\'dadhAti. a\`gni\`ho\`tre da\'rshapUrNamA\`sayo\"H. pa\`shu\`ba\`ndhe cA\'turmA\`syeShu\' .. 86 .. atho\' AhuH. sarve\'Shu yaj~nakra\`tuShviti\'. e\`taddha\' sma\` vA A\'hushshaNDi\`lAH. kama\`gni~nci\'nute. sa\`tri\`yama\`gni~nchi\'nvA\`naH. sa\`.nva\`tsa\`raM pra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. sA\`vi\`trama\`gni~nchi\'nvA\`naH. a\`mumA\'di\`tyaM pra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute .. 87 .. nA\`ci\`ke\`tama\`gni~nchi\'nvA\`naH. prA\`NAnpra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. cA\`tu\`ho\`tri\`yama\`gni~nchi\'nvA\`naH. brahma\' pra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. vai\`shva\`sR^i\`jama\`gni~nchi\'nvA\`naH. sharI\'raM pra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. u\`pA\`nu\`vA\`kya\'mA\`shuma\`gni~nchi\'nvA\`naH .. 88 .. i\`mAn.h lo\`kAnpra\`tyakShe\'Na. kama\`gni~nci\'nute. i\`mamA\'ruNaketukama\`gni~nchi\'nvA\`naH. ya e\`vAsau. i\`tashcA\`.amuta\'shcA.avyatIpa\`tI. tamiti\'. yo\".agnermi\'thU\`yA veda\'. mi\`thu\`na\`vAnbha\'vati. Apo\` vA a\`gnermi\'thU\`yAH. mi\`thu\`na\`vAnbha\'vati. ya e\`va.n veda\' .. 89 .. Apo\` vA i\`damA\'santsali\`lame\`va. sa pra\`jApa\'ti\`reka\'H puShkarapa\`rNe sama\'bhavat.h. tasyAnta\`rmana\'si kAma\`ssama\'vartata. i\`da{\m+}sR^i\'jeya\`miti\'. tasmA\`dyatpuru\'Sho\` ma\'sabhi\`gacCha\'ti. tadvA\`cA va\'dati. tatkarma\'NA karoti. tade\`ShA.abhyanU\"ktA. kAma\`stadagre\` sama\'varta\`tAdhi\'. mana\'so\` reta\'H pratha\`ma.n yadAsI\"t.h .. 90 .. sa\`to bandhu\`masa\'ti\` ni\'ravindann.h. hR^i\`di pra\`tIShyA\' ka\`vayo\' manI\`Sheti\'. upai\'na\`ntadupa\'namati. yatkA\'mo\` bhava\'ti. ya e\`va.n veda\'. sa tapo\'.atapyata. sa tapa\'sta\`ptvA. sharI\'ramadhUnuta. tasya\` yanmA\`{\m+}\`samAsI\"t.h. tato\'.aru\`NAH ke\`tavo\` vAta\'rasha\`nA R^iSha\'ya\` uda\'tiShThann .. 91 .. ye nakhA\"H. te vai\'khAna\`sAH. ye vAlA\"H. te vA\'lakhi\`lyAH. yo rasa\'H. so\'.apAm.h. a\`nta\`ra\`taH kU\`rmaM bhU\`ta{\m+}sarpa\'ntam.h. tama\'bravIt.h. mama\` vaitva~NmA\`{\m+}\`sA. sama\'bhUt.h .. 92 .. netyabravIt.pUrva\'me\`vAhami\`hAsa\`niti\'. tatpuru\'Shasya puruSha\`tvam.h. sa sa\`hasra\'shIrShA\` puru\'ShaH. sa\`has\`srA\`kShassa\`hasra\'pAt.h. bhU\`tvoda\'tiShThat.h. tama\'bravIt.h.tva.n vai pUrva{\m+}\'sama\'bhUH. tvami\`da.m pUrva\'H kuru\`Shveti\'. sa i\`ta A\`dAyApa\'H. .. 93 .. a\`~nja\`linA\' pu\`rastA\'du\`pAda\'dhAt.h. e\`vAhye\`veti\'. tata\' Adi\`tya uda\'tiShThat.h. sA prAcI\` dik.h. athA\'.aru\`NaH. ke\`turda\'kShiNa\`ta u\`pAda\'dhAt.h. e\`vAhyagna\` iti\'. tato\' vA a\`gniruda\'tiShThat.h. sA da\'kShi\`NA dik.h. athA\'ru\`NaH ke\`tuH pa\`shcAdu\`pada\'dhAt.h. e\`vAhi vAyo\` iti\' .. 94 .. tato\' vA\`yuruda\'tiShThat. sA pra\`tIcI\` dik.h. athA\'ru\`NaH ke\`turu\'ttara\`ta u\`pAda\'dhAt.h. e\`vAhIndreti\'. tato\` vA indra\` uda\'tiShThat.h. sodI\'cI\` dik.h. athA\'ru\`NaH ke\`turma\'dhya u\`pAda\'dhAt.h. e\`vAhi pUSha\`nniti\'. tato\` vai pU\`Shoda\'tiShThat.h. seyandik.h .. 95 .. athA\'ru\`NaH ke\`turu\`pari\'ShTAdu\`pAda\'dhAt.h. e\`vAhi de\`vA hati\'. tato\' devamanu\`ShyAH pi\`tara\'H. ga\`ndha\`rvA\`psa\`rasa\`shcoda\'tiShThann.h. sordhvA dik.h. yA vi\`pruSho\' vi\`parA\'patann.h. tAbhyo.asu\'rA\` rakShA{\m+}\'si pishA\`cAshcoda\'tiShThann.h. tasmA\`tte parA\'bhavann.h. vi\`pruDbhyo\` hi te sama\'bhavann.h. tade\`ShAbhyanU\"ktA .. 96 .. Apo\' ha\` yadbR^i\'ha\`tIrgarma\`mAyann.h\'. dakSha\`ndadhA\'nA ja\`naya\'ntIssvaya\`Mbhum.h. tata\' i\`medhyasR^ijyanta\` sargA\"H. adbhyo\` vA i\`da{\m+} sama\'bhUt.h. tasmA\'di\`da{\m+}sarva\`M brahma\' svaya\`Mbhviti\'. tasmA\'di\`da{\m+}sarva\`{\m+}\` shithi\'lami\`vA.adhruva\'mivAbhavat.h. pra\`jApa\'ti\`rvAva tat.h. A\`tmanA\`tmAna\'.n vi\`dhAya\'. tade\`vAnu\`prAvi\'shat.h. tade\`ShAbhyanU\"ktA .. 97 .. vi\`dhAya\' lo\`kAn.h vi\`dhAya\' bhU\`tAni\'. vi\`dhAya\` sarvA\"H pra\`disho\` disha\'shca. pra\`jApa\'tiH prathama\`jA R^i\`tasya\'. A\`tmanA\`tmAna\'ma\`bhi sa.nvi\'ve\`sheti\'. sarva\'me\`vedamA\`ptvA. sarva\'mava\`ruddhya\'. tade\`vAnu\`pravi\'shati. ya e\`va.n veda\' .. 98 .. catu\'ShTayya\` Apo\' gR^ihNAti. ca\`tvAri\` vA a\`pA{\m+}rU\`pANi\'. medho\' vi\`dyut.h. sta\`na\`yi\`tnurvR^i\`ShTiH. tAnye\`vAva\'rundhe. Atapa\'ti\` varShyA\' gR^ihNAti. tAH pu\`rastA\`dupa\'dadhAti. e\`tA vai bra\'hmavarca\`syA A\`paH. mu\`kha\`ta e\`va bra\'hmavarca\`samava\'rundhe. tasmA\"nmukha\`to bra\'hmavarca\`sita\'raH .. 99 .. kUpyA\' gR^ihNAti. tA da\'kShiNa\`ta upa\'dadhAti. e\`tA vai te\'ja\`svinI\`rApa\'H. teja\' e\`.avAsya\' dakShiNa\`to da\'dhAti. tasmA\`ddakShi\`No.ardha\'steja\`svita\'raH. sthA\`va\`rA gR^i\'hNAti. tAH pa\`shcAdupa\'dadhAti. prati\'ShThitA\` vai sthA\'va\`rAH. pa\`shcAde\`va prati\'tiShThati. vaha\'ntIrgR^ihNAti ..100 .. tA u\'ttara\`ta upa\'dadhAti. oja\'sA\` vA e\`tA vaha\'ntIri\`vodga\'tIri\`va AkUja\'tIri\`va dhAva\'ntIH. oja\' e\`vAsyo\"ttara\`to da\'dhAti. tasmA\`dutta\`ro.ardha\' oja\`svita\'raH. sa\`MbhA\`ryA gR^i\'hNAti. tA madhya\` upa\'dadhAti. i\`ya.n vai sa\'MbhA\`ryAH. a\`syAme\`va prati\'tiShThati. pa\`lva\`lyA gR^i\'hNAti. tA u\`pari\'ShTAdu\`pAda\'dhAti .. 101 .. a\`sau vai pa\'lva\`yAH. a\`muShyA\'me\`va prati\'tiShThati. di\`kShUpa\'dadhAti. di\`kShu vA Apa\'H. anna\`.n vA Apa\'H. a\`dbhyo cA anna\'~njAyate. yade\`vadbhyo.anna\`~njAya\'te. tadava\'rundhe. ta.n vA e\`tama\'ru\`NAH ke\`tavo\` vAta\'rasha\`nAR^iSha\'yo.acinvann.h. tasmA\'dAruNake\`tuka\'H .. 102 .. tade\`ShAbhyanU\"ktA. ke\`tavo\` aru\'NAsashca. R^i\`Sha\`yo vAta\'rasha\`nAH. pra\`ti\`ShThA{\m+} sha\`tadhA\'hi. sa\`mAhi\'tAso sahasra\`dhAya\'sa\`miti\'. sha\`tasha\'shcai\`va sa\`hasra\'shashca\` prati\'tiShThati. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 103 .. jA\`nu\`da\`ghnImu\'ttarave\`dI~NkhA\`tvA. a\`pAM pU\'rayati. A\`pa{\m+} sa\'rva\`tvAya\'. pu\`Shka\`ra\`pa\`rNa{\m+}ru\`kmaM puru\'Sha\`mityupa\'dadhAti. tapo\` vai pu\'Shkarapa\`rNam.h. sa\`tya{\m+}ru\`kmaH. a\`mR^ita\`M puru\'ShaH. e\`tAva\`dvA vA\"sti. yAva\'de\`tat. yAva\'de\`vAsti\' .. 104 .. tadava\'rundhe. kU\`rmamupa\'dadhAti. a\`pAme\`va medha\`mava\'rundhe. atho\" sva\`rgasya\' lo\`kasya\` sama\'ShTyai. Apa\'mApAma\`passarvA\"H. a\`smAda\`smAdi\`to.amuta\'H. a\`gnirvA\`yushca\` sUrya\'shca. sa\`hasa\'~ncaska\`rarddhi\'yA\` iti\'. vA\`yvashvA\' rashmi\`pata\'yaH. lo\`kaM pR^i\'NacChi\`draM pR^i\'Na .. 105 .. yAsti\`sraH pa\'rama\`jAH. i\`ndra\`gho\`ShA vo\` vasu\'bhire\`vAhye\`veti\'. pa~nca\`cita\'ya\` upa\'dadhAti. pA~Nkto\`.agniH. yAva\'ne\`vAgniH. ta~nci\'nute. lo\`kaMpR^i\'NayA dvi\`tIyA\`mupa\'dadhAti. pa~nca\' padA\` vai vi\`rAT.h. tasyA\` vA i\`yaM pAda\'H. a\`tnari\'kSha\`M pAda\'H. dyauH pAda\'H. disha\`H pAda\'H. pa\`rora\'jA\`H pAda\'H. vi\`rAjye\`va prati\'tiShThati. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te. ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 106 .. a\`gniM pra\`NIyo\'pasamA\`dhAya\'. tama\`bhita e\`tA a\`bIShTakA\` upa\'dadhAti. a\`gni\`ho\`tre da\'rshapUrNamA\`sayo\"H. pa\`shu\`ba\`ndhe cA\'turmA\`syeShu\'. atho\' AhuH. sarveShu\' yaj~nakra\`tuShviti\'. atha\' hasmAhAru\`NassvA\'ya\`Mbhuva\'H. sA\`vi\`traH sarvo\`.agnirityana\'nuSha~NgaM manyAmahe. nAnA\` vA e\`teShA\".n vI\`ryA\'Ni. kama\`gni~nci\'nute .. 107 .. sa\`tri\`yama\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute. sA\`vi\`trama\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute. nA\`ci\`ke\`tama\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute. cA\`tu\`rho\`tri\`yama\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute. vai\`shva\`sR^i\`jama\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute .. 108 u\`pA\`nu\`vA\`kyamA\`shuma\`gni~nci\'vA\`naH. kama\`gni~nci\'nute. i\`mamA\'ruNaketukama\`gni~nci\'vA\`na iti\'. vR^iShA\` vA a\`gniH. vR^iShA\'No\` sa{\m+}sphA\'layet.h. ha\`nyetA\"sya ya\`j~naH. tasmA\`nnAnu\`Shajya\'H. sotta\'rave\`diShu\' kra\`tuShu\' cinvIta. u\`tta\`ra\`ve\`dyA{\m+}hya\'gnishcI\`yate\". pra\`jAkA\'mashcinvIta .. 109 .. prA\`jA\`pa\`tyo vA e\`Sho\".agniH. prA\`jA\`pa\`tyAH pra\`jAH. pra\`jAvA\"n.h bhavati. ya e\`va.n veda\'. pa\`shukA\'mashcinvIta. sa\`.nj~nAna\`.n vA e\`tat.h pa\'shUnAm.h. yadApa\'H p\`shU\`nAme\`va sa\`.nj~nAne\`.agni~nci\'nute. p\`shu\`mAn bha\'vati. ya e\`va.n veda\' .. 110 .. vR^iShTi\'kAmashcinvIta. Apo\` vai vR^iShTi\'H. pa\`rjanyo\` varShu\'ko bhavati. ya e\`va.n veda\'. A\`ma\`yA\`vI ci\'nvIta. Apo\` vai bhe\'Sha\`jam.h. bhe\`Sha\`jame\`vAsmai\' karoti. sarva\`mAyu\'reti. a\`bhi\`cara{\m+}\'shcinvIta. vajro\` vai Apa\'H .. 111 .. vajra\'me\`va bhrAtR^i\'vyebhya\`H praha\'rati.stR^i\`Nu\`ta e\'nam.h. teja\'skAmo\` yasha\'skAmaH. bra\`hma\`va\`rca\`sakA\'massva\`rgakA\'mashcinvIta. e\`tAva\`dvA vA\"sti. yAva\'de\`tat.h. yAva\'de\`vAsti\'. tadava\'rundhe. tasyai\`tad.h vra\`tam.h. varSha\'ti\`na dhA\'vet.h .. 112 .. a\`mR^ita\`.n vA Apa\'H. a\`mR^ita\`syAna\'ntarityai. nApsu mUtra\'purI\`Sha~NkuryAt.h. na niShThI\'vet.h. na vi\`vasa\'nassnAyAt.h. guhyo\` vA e\`Sho\".agniH. e\`tasyA\`gnerana\'tidAhAya. na pu\'Shkarapa\`rNAni\` hira\'Nya\`.nvA.adhi\`tiShThe\"t.h. e\`tasyA\`gnerana\'bhyArohAya. na kUrma\`syAshnI\'yAt.h. noda\`kasyA\`ghAtu\'kA\`nyena\'moda\`kAni\' bhavanti. a\`ghAtu\'kA\` Apa\'H. ya e\`tama\`gni~nci\'nu\`te. ya u\'cainame\`va.n veda\' .. 113 .. i\`mAnu\'ka\`M bhu\'vanA sIShadhema. indra\'shca\` vishve\' ca de\`vAH. ya\`j~nashca\' nasta\`nva~nca\' pra\`jA~nca\'. A\`di\`tyairindra\'sssa\`ha sI\'ShadhAtu. A\`di\`tyairindra\`ssaga\'No ma\`rudbhi\'H. a\`smAka\'M bhUtvavi\`tA ta\`nUnA\"m.h. Apla\'vasva\` prapla\'vasva. A\`NDIbha\'vaja\` mA mu\`huH. sukhAdIndu\'Hkhani\`dhanAm.h. prati\'mu~ncasva\` svAM pu\`ram.h .. 114 .. marI\'cayassvAyaMbhu\`vAH. ye sha\'rI\`rANya\'kalpayann.h. te te\' de\`ha~Nka\'lpayantu. mA ca\' te\` khyAsma\' tIriShat.h. utti\'ShThata\` mA sva\'pta. a\`gnimi\'cChadhva\`M bhAra\'tAH. rAj~na\`ssomasya tR^i\`ptAsa\'H. sUrye\'Na sa\`yujo\'ShasaH. yuvA\' su\`vAsA\"H. a\`ShTAca\'krA\` nava\'dvArA .. 115 .. de\`vAnA\`M pUra\'yo\`dhyA. tasyA{\m+}\'hiraNma\'yaH ko\`shaH. sva\`rgo lo\`ko jyoti\`ShA.a.acR^i\'taH. yo vai tA\"M brahma\'No ve\`da. a\`mR^ite\'nA.a.avR^i\`tAM pu\'rIm.h. tasmai\" brahma ca\' brahmA\` ca. A\`yuH kIrti\'M pra\`jAnda\'duH. vi\`bhrAja\'mAnA\`{\m+}\`hari\'NIm.h. ya\`shasA\' saMpa\`rIvR^i\'tAm.h. pura{\m+}\'hiraNmayIM bra\`hmA .. 116 .. vi\`veshA\'.apa\`rAji\'tA. parA~Ngetya\'jyAma\`yI. parA~Ngetya\'nAsha\`kI. i\`hacA\'mutra\'cAnve\`ti. vi\`dvAnde\'vAsu\`rAnu\'bha\`yAn.h. yatku\'mA\`rI ma\`ndraya\'te. ya\`dyo\`Shadyatpa\'ti\`vratA\". ari\'ShTa\`.n yatki.nca\' kri\`yate\". a\`gnistadanu\'vedhati. a\`shR^itA\'sashshR^i\'tAsa\`shca .. 117 .. ya\`jvAno\` ye.apya\'ya\`jvana\'H. sva\'ryanto\` nApe\"kShante. indra\'ma\`gnishca\' ye vi\`duH. sika\'tA iva sa\`.nyanti\'. ra\`shmibhi\'ssamu\`dIri\'tAH. a\`smAllo\`kAda\'muShmA\`cca. R^i\`Shibhi\'radAtpR^i\`shnibhi\'. ape\'ta\` vIta\` vi ca\' sarpa\`tAta\'H ye.atra\`stha pu\'rA\`NA ye ca\` nUta\'nAH. aho\'bhira\`dbhira\`ktubhi\`vya\'ktam.h .. 118 .. ya\`mo da\'dAtvava\`sAna\'masmai. nR^i mu\'Nantu nR^ipA\`tvarya\'H. a\`kR^i\`ShTA ye ca\` kR^iShTa\'jAH. ku\`mArI\'Shu ka\`nInI\'Shu. jA\`riNI\'Shu ca\` ye hi\`tAH. reta\'HpItA\` ANDa\'pItAH. a~NgA\'reShu ca\` ye hu\`tAH. u\`bhayA\"n.h putra\'pautra\`kAn.h. yu\`ve\`.aha.n ya\`marAja\'gAn.h. sha\`taminnu sha\`rada\'H .. 119 .. ado\` yadbrahma\' vila\`bam.h. pi\`tR^i\`NA~nca\' ya\`masya\' ca. varu\'Na\`syAshvi\'nora\`gneH. ma\`rutA\"~nca vi\`hAya\'sAm.h. kA\`ma\`pra\`yava\'NaM me astu. sa hye\'vAsmi\' sa\`nAta\'naH. iti nAko brahmishravo\' rAyo\' dhanam.h. pu\`trAnApo\' de\`vIri\`hA.a.ahi\'ta .. 120 .. vishI\"rShNI\`~NgR^idhra\'shIrShNI~nca. apeto\'nirR^i\`ti{\m+}ha\'thaH. paribAdha{\m+}shve\'taku\`kSham.h. nija~Ngha{\m+}\'shaba\`loda\'ram.h. sa\` tAn.h vA\`cyAya\'yA sa\`ha. agne\` nAsha\'ya sa\`ndR^isha\'H. I\`rShyA\`sU\`ye bu\'bhu\`kShAm.h. ma\`nyu.n kR^i\`tyA.n ca\' dIdhire. rathe\'na ki{\m+}shu\`kAva\'tA. agne\` nAsha\'ya sa\`ndR^isha\'H .. 121 .. pa\`rjanyA\'ya\` pragA\'yata. di\`vaspu\`trAya\' mI\`DhuShe\". sa no\' ya\`vasa\'micChatu.i\`da.n vaca\'H pa\`rjanyA\'ya sva\`rAje\". hR^i\`do a\`stvanta\'ra\`ntadyu\'yota. ma\`yo\`bhUrvAto\' vi\`shvakR^i\'ShTayassantva\`sme. su\`pi\`ppa\`lA oSha\'dhIrde\`vago\'pAH. yo garbha\`moSha\'dhInam.h. gavA\"~NkR^i\`Notyarva\'tAm.h. pa\`rjanya\'H purU\`ShINA\"m.h .. 122 .. puna\'rmAmaitvindri\`yam.h. puna\`rAyu\`H puna\`rbhaga\'H. puna\`rbrAhma\'Namaitu mA. puna\`rdravi\'Namaitu mA. yanme\`.adya reta\'H pR^ithi\`vImaskAn.h\'. yadoSha\'dhIra\`pyasa\'ra\`dyadApa\'H. i\`dantatpuna\`rAda\'de. dI\`rghA\`yu\`tvAya\` varca\'se. yanme\` reta\`H prasi\'cyate. yanma\` AjA\'yate\` puna\'H. tena\' mAma\`mR^ita\'.n kuru. tena\' supra\`jasa\'~Nkuru .. 123 .. a\`dbhyastiro\`dhA.ajA\'yata. tava\' vaishrava\`Nassa\'dA. tiro\'dhehi sapa\`tnAnna\'H. ye apo\`.ashnanti\' keca\`na. tvA\`ShTrIM mA\`yA.n vai\"shrava\`NaH. ratha{\m+}\'sahasra\`vandhu\'ram.h. pu\`ru\`shca\`kra{\m+}saha\'srAshvam.h. AsthA\`yAyA\'hi no ba\`lim.h. yasmai\' bhU\`tAni\' ba\`limAva\'hanti. dhana\`~NgAvo\` hasti\`hira\'Nya\`mashvAn.h\' .. 124 .. asA\'ma suma\`tau ya\`j~niya\'sya. shriya\`M bibhra\`ti.anna\'mukhI.n vi\`rAjam.h\". su\`da\`rsha\`ne ca\' kro\`~nce ca\'. mai\`nA\`ge ca\' ma\`hAgi\'rau. sha\`tadvA\`TTAra\'gama\`ntA. sa\`{\m+}\`hArya\`nnaga\'ra\`.n tava\'. iti mantrA\"H. kalpo\'.ata U\`rdhvam.h. yadi\` bali\`{\m+}\` hare\"t.h. hi\`ra\`Nya\`nA\`bhaye\' vitu\`daye\' kaube\`rAyA\`yaM ba\'liH .. 125 .. sarvabhUtadhipataye na\'ma i\`ti. atha bali{\m+}hR^itvopa\'tiShThe\`ta. kSha\`tra.n kSha\`tra.n vai\"shrava\`NaH. brAhmaNA\' vaya\`{\m+}\`smaH. nama\'ste astu\` mA mA\' hi{\m+}sIH. asmAtpravishyAnna\'maddhI\`ti. atha tamagnimA\'dadhI\`ta. yasminnetatkarma pra\'yu~njI\`ta. ti\`rodhA\` bhUH. ti\`rodhA\` bhuvaH .. 126 .. ti\`rodhA\`ssva\'H. ti\`rodhA\` bhUrbhuva\`ssva\'H. sarveShA.n lokAnAmAdhipatye\' sIde\`ti. atha tamagni\'mindhI\`ta. yasminnetatkarma pra\'yu~njI\`ta. ti\`rodhA\` bhUssvAhA\". ti\`rodhA\` bhuva\`ssvAhA\". ti\`rodhA\`ssva\'ssvAhA\". ti\`rodhA\` bhUrbhuva\`ssva\'ssvAhA\". yaminnasya kAle sarvA AhutIr hutA\' bhave\`yuH .. 127 .. api brAhmaNa\'mukhI\`nAH. tasminnahnaH kAle pra\'yun~njI\`ta. para\'ssu\`ptaja\'nAdve\`pi. mAsma pramAdyanta\'mAdhyA\`payet.h. sarvArthA\"ssiddhya\`nte. ya e\'va.n ve\`da. kShudhyannida\'majA\`natAm.h. sarvArthA na\' siddhya\`nte. yaste\' vi\`ghAtu\'ko bhrA\`tA. mamAntarhR^i\'daye\` shritaH .. 128 .. tasmA\' i\`mamagra\`piNDa\'~njuhomi. sa me\".arthA\`nmA viva\'dhIt.h. mayi\` svAhA\". rA\`jA\`dhi\`rA\`jAya\' prasahyasA\`hine\". namo\' va\`ya.n vai\"shrava\`NAya\' kurmahe. sa me\` kAmA\`nkAma\`kAmA\'ya\` mahyam.h\". kA\`me\`shva\`ro vai\"shrava\`No da\'dAtu. ku\`be\`rAya\' vaishrava\`NAya\'. ma\`hA\`rA\`jAya\` nama\'H. ke\`tavo\` aru\'NAsashca. R^i\`Sha\`yo vAta\'rasha\`nAH. pra\`ti\`ShThA{\m+}sha\`tadhA\' hi. sa\`mAhi\'tAso sahasra\`dhAya\'sam.h. shi\`vAna\`shshanta\'mA bhavantu. di\`vyA Apa\` oSha\'dhayaH. su\`mR^i\`DI\`kA sara\'svati. mA te\` vyo\'ma sa\`ndR^ishi\' .. 129 .. sa.nvatsarameta\'d vrata\`.n caret.h. dvau\' vA mA\`sau. niyamassa\'mAse\`na. tasminniyama\'vishe\`ShAH. triShavaNamudako\'paspa\`rshI. caturthakAlapAna\'bhakta\`ssyAt.h. aharaharvA bhaikSha\'mashnI\`yAt.h. auduMbarIbhissamidbhiragni\'M pari\`caret.h. punarmAmaittvindriyanityetenA.anu\'vAke\`na. uddhR^itaparipUtAbhiradbhiH kArya\'.n kurvI\`ta .. 130 .. a\'sa~nca\`yavAn.h. agnaye vAyave\' sUryA\`ya. brahmaNe pra\'jApa\`taye. candramase na\'kShatre\`bhyaH. R^itubhyassa\'.nvatsarA\`ya. varuNAyAruNAyeti vra\'taho\`mAH. pra\`va\`rgyava\'dAde\`shaH. aruNAH kA\"NDaR^i\`ShayaH. araNye\'.adhIyI\`rann.h. bhadra~NkarNebhiriti dve\' japi\`tvA .. 131 .. mahAnAmnIbhirudaka{\m+} sa\'{\m+}spa\`rshya. tamAcA\"ryo da\`dyAt.h. shivAnashshantametyoShadhI\'rAla\`bhate. sumR^iDIke\'ti bhU\`mim.h. evama\'pava\`rge. dhe\'nurda\`kShiNA. ka{\m+}sa.n vAsa\'shca kShau\`mam.h. anya\'dvA shu\`klam.h. ya\'thAsha\`kti vA. eva{\m+}svAdhyAya\'dharme\`Na. araNye\'.adhIyI\`ta. tapasvI puNyo bhavati tapasvI pu\'Nyo bha\`vati .. 132 .. OM bha\`dra~NkarNe\'bhiH shR^iNu\`yAma\' devAH. bha\`draM pa\'shyemA\`kShabhi\`ryaja\'trAH. sthi\`raira~Ngai\"stuShTu\`vA{\m+}sa\'sta\`nUbhi\'H. vyashe\'ma de\`vahi\'ta\`.n yadAyu\'H. sva\`sti na\` indro\' vR^i\`ddhashra\'vAH. sva\`sti na\'H pU\`ShA vi\`shvave\'dAH. sva\`sti na\`stArkShyo\` ari\'ShTanemiH. sva\`sti no\` bR^iha\`spati\'rdadhAtu .. 133 .. .. OM shAnti\`H shAnti\`H shAnti\'H .. ## Encoded with Accents by Rajagopal Iyer rajsand at yahoo.com \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} {\rm http://sanskritdocuments.org} \end{document}