%@@1 % File name : yogatatva.itx %-------------------------------------------- % Text title : Yogatattva Upanishad % Author : Vedic tradition % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism % Description/comments : #41/108; Krishna Yajurveda, Yog upanishad % Transliterated by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Proofread by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Latest update : Feb. 18, 2000 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskrit.gde.to % http://www.alkhemy.com/sanskrit/ % ftp://jaguar.cs.utah.edu/sanskrit/sanskrit.html %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with % \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=50pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\large #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Yogatatva Upanishad ..}## \itxtitle{.. yogatattvopanishhat.h ..}##\endtitles## yogaishvarya.n cha kaivalya.n jaayate yatprasaadataH . tadvaishhNava.n yogatattva.n raamachandrapadaM bhaje .. AUM saha naavavatu .. saha nau bhunaktu .. saha viirya.n karavaavahai .. tejasvinaavadhiitamastu maa vidvishhaavahai .. AUM shaantiH shaantiH shaantiH .. yogatattvaM pravakshyaami yoginaa.n hitakaamyayaa . yachchhR^itvaa cha paThitvaa cha sarvapaapaiH pramuchyate .. 1.. vishhNurnaama mahaayogii mahaabhuuto mahaatapaaH . tattvamaarge yathaa diipo dR^ishyate purushhottamaH .. 2.. tamaaraadhya jagannaathaM praNipatya pitaamahaH . paprachchha yogatattvaM me bruuhi chaashhTaa~Ngasa.nyutam.h .. 3.. tamuvaacha hR^ishhiikesho vakshyaami shR^iNu tattvataH . sarve jiivaaH sukhairdukhairmaayaajaalena veshhTitaaH .. 4.. teshhaaM muktikaraM maargaM maayaajaalanikR^intanam.h . janmamR^ityujaraavyaadhinaashanaM mR^ityutaarakam.h .. 5.. naanaamaargaistu dushhpraapa.n kaivalyaM paramaM padam.h . patitaaH shaastrajaaleshhu praj~nayaa tena mohitaaH .. 6.. anirvaachyaM pada.n vaktu.n na shakya.n taiH surairapi . svaatmaprakaasharuupa.n tatki.n shaastreNa prakaashate .. 7.. nishhkala.n nirmala.n shaanta.n sarvaatiita.n niraamayam.h . tadeva jiivaruupeNa puNyapaapaphalairvR^itam.h .. 8.. paramaatmapada.n nitya.n tatkatha.n jiivataa.n gatam.h . sarvabhaavapadaatiita.n j~naanaruupa.n nira~njanam.h .. 9.. vaarivatsphurita.n tasmi.nstatraaha.nkR^itirutthitaa . pa~nchaatmakamabhuutpiNDa.n dhaatubaddha.n guNaatmakam.h .. 10.. sukhaduHkhaiH samaayukta.n jiivabhaavanayaa kuru . tena jiivaabhidhaa proktaa vishuddhaiH paramaatmani .. 11.. kaamakrodhabhaya.n chaapi mohalobhamado rajaH . janmamR^ityushcha kaarpaNya.n shokastandraa kshudhaa tR^ishhaa .. 12.. tR^ishhNaa lajjaa bhaya.n duhkha.n vishhaado harshha eva cha . ebhirdoshhairvinirmuktaH sa jiivaH kevalo mataH .. 13.. tasmaaddoshhavinaashaarthamupaaya.n kathayaami te . yogahiina.n katha.n j~naanaM mokshadaM bhavati dhruvam.h .. 14.. yogo hi j~naanahiinastu na kshamo mokshakarmaNi . tasmaajj~naana.n cha yoga.n cha mumukshurdR^iDhamabhyaset.h .. 15.. aj~naanaadeva sa.nsaaro j~naanaadeva vimuchyate . j~naanasvaruupamevaadau j~naana.n j~neyaikasaadhanam.h .. 16.. j~naata.n yena nija.n ruupa.n kaivalyaM paramaM padam.h . nishhkala.n nirmala.n saakshaatsachchidaanandaruupakam.h .. 17.. utpattisthitisa.nhaarasphuurtij~naanavivarjitam.h . etajj~naanamiti proktamatha yogaM braviimi te .. 18.. yogo hi bahudhaa brahmanbhidyate vyavahaarataH . mantrayogo layashchaiva haTho.asau raajayogataH .. 19.. aarambhashcha ghaTashchaiva tathaa parichayaH smR^itaH . nishhpattishchetyavasthaa cha sarvatra parikiirtitaa .. 20.. eteshhaa.n lakshaNaM brahmanvakshye shR^iNu samaasataH . maatR^ikaadiyutaM mantra.n dvaadashaabda.n tu yo japet.h .. 21.. krameNa labhate j~naanamaNimaadiguNaanvitam.h . alpabuddhirima.n yoga.n sevate saadhakaadhamaH .. 22.. layayogashchittalayaH koTishaH parikiirtitaH . gachchha.nstishhThansvapanbhu~njandhyaayennishhkalamiishvaram.h .. 23.. sa eva layayogaH syaaddhaThayogamataH shR^iNu . yamashcha niyamashchaiva aasanaM praaNasa.nyamaH .. 24.. pratyaahaaro dhaaraNaa cha dhyaanaM bhruumadhyame harim.h . samaadhiH samataavasthaa saashhTaa~Ngo yoga uchyate .. 25.. mahaamudraa mahaabandho mahaavedhashcha khecharii . jaalandharoDDiyaaNashcha muulabandhaistathaiva cha .. 26.. diirghapraNavasandhaana.n siddhaantashravaNaM param.h . vajrolii chaamarolii cha sahajolii tridhaa mataa .. 27.. eteshhaa.n lakshaNaM brahmanpratyeka.n shR^iNu tattvataH . laghvaahaaro yameshhveko mukhyaa bhavati netaraH .. 28.. ahi.nsaa niyameshhvekaa mukhyaa vai chaturaanana . siddhaM padma.n tathaa si.nhaM bhadra.n cheti chatushhTayam.h .. 29.. prathamaabhyaasakaale tu vighnaaH syushchaturaanana . aalasya.n katthana.n dhuurtagoshhTii mantraadisaadhanam.h .. 30.. dhaatustriilaulyakaadiini mR^igatR^ishhNaamayaani vai . j~naatvaa sudhiistyajetsarvaanvighnaanpuNyaprabhaavataH .. 31.. praaNaayaama.n tataH kuryaatpadmaasanagataH svayam.h . sushobhanaM maTha.n kuryaatsuukshmadvaara.n tu nirvraNam.h .. 32.. sushhThu lipta.n gomayena sudhayaa vaa prayatnataH . matkuNairmashakairluutairvarjita.n cha prayatnataH .. 33.. dine dine cha saMmR^ishhTa.n saMmaarjanyaa visheshhataH . vaasita.n cha sugandhena dhuupita.n guggulaadibhiH .. 34.. naatyuchchhrita.n naatiniicha.n chailaajinakushottaram.h . tatropavishya medhaavii padmaasanasamanvitaH .. 35.. R^ijukaayaH praa~njalishcha praNamedishhTadevataam.h . tato dakshiNahastasya a~NgushhThenaiva pi~Ngalaam.h .. 36.. nirudhya puurayedvaayumiDayaa tu shanaiH shanaiH . yathaashaktyavirodhena tataH kuryaachcha kumbhakam.h .. 37.. punastyajetpi~Ngalayaa shanaireva na vegataH . punaH pi~Ngalayaapuurya puurayedudara.n shanaiH .. 38.. dhaarayitvaa yathaashakti rechayediDayaa shanaiH . yayaa tyajettayaapuurya dhaarayedavirodhataH .. 39.. jaanu pradakshiNiikR^itya na druta.n na vilambitam.h . a~NgulisphoTana.n kuryaatsaa maatraa parigiiyate .. 40.. iDayaa vaayumaaropya shanaiH shhoDashamaatrayaa . kumbhayetpuuritaM pashchaachchatuHshhashhTyaa tu maatrayaa .. 41.. rechayetpi~NgalaanaaDyaa dvaatri.nshanmaatrayaa punaH . punaH pi~Ngalayaapuurya puurvavatsusamaahitaH .. 42.. praatarmadhyandine saayamardharaatre cha kumbhakaan.h . shanairashiitiparyanta.n chaturvaara.n samabhyaset.h .. 43.. evaM maasatrayaabhyaasaannaaDiishuddhistato bhavet.h . yadaa tu naaDiishuddhiH syaattadaa chihnaani baahyataH .. 44.. jaayante yogino dehe taani vakshyaamyasheshhataH . shariiralaghutaa diiptirjaaTharaagnivivardhanam.h .. 45.. kR^ishatva.n cha shariirasya tadaa jaayeta nishchitam.h . yogaavighnakaraahaara.n varjayedyogavittamaH .. 46.. lavaNa.n sarshhapa.n chaamlamushhNa.n ruuksha.n cha tiikshNakam.h . shaakajaata.n raamaThaadi vahnistriipathasevanam.h .. 47.. praataHsnaanopavaasaadikaayakleshaa.nshcha varjayet.h . abhyaasakaale prathama.n shasta.n kshiiraajyabhojanam.h .. 48.. godhuumamudgashaalyanna.n yogavR^iddhikara.n viduH . tataH para.n yatheshhTa.n tu shaktaH syaadvaayudhaaraNe .. 49.. yatheshhTavaayudhaaraNaadvaayoH siddhyetkevalakumbhakaH . kevale kumbhaka siddhe rechapuuravivarjite .. 50.. na tasya durlabha.n ki~nchittrishhu lokeshhu vidyate . prasvedo jaayate puurvaM mardana.n tena kaarayet.h .. 51.. tato.api dhaaraNaadvaayoH krameNaiva shanaiH shanaiH . kampo bhavati dehasya aasanasthasya dehinaH .. 52.. tato.adhikataraabhyaasaaddaardurii svena jaayate . yathaa cha darduro bhaava utplunyotplutya gachchhati .. 53.. padmaasanasthito yogii tathaa gachchhati bhuutale . tato.adhikatarabhyaasaadbhuumityaagashcha jaayate .. 54.. padmaasanastha evaasau bhuumimutsR^ijya vartate . atimaanushhacheshhTaadi tathaa saamarthyamudbhavet.h .. 55.. na darshayechcha saamarthya.n darshana.n viiryavattaram.h . svalpa.n vaa bahudhaa duHkha.n yogii na vyathate tadaa .. 56.. alpamuutrapuriishhashcha svalpanidrashcha jaayate . kiilavo dR^ishhikaa laalaa svedadurgandhataanane .. 57.. etaani sarvathaa tasya na jaayante tataH param.h . tato.adhikataraabhyaasaadbalamutpadyate bahu .. 58.. yena bhuuchara siddhiH syaadbhuucharaaNaa.n jaye kshamaH . vyaaghro vaa sharabho vyaapi gajo gavaya eva vaa .. 59.. si.nho vaa yoginaa tena mriyante hastataaDitaaH . kandarpasya yathaa ruupa.n tathaa syaadapi yoginaH .. 60.. tadruupavashagaa naaryaH kaa~Nkshante tasya sa~Ngamam.h . yadi sa~Nga.n karotyeshha tasya bindukshayo bhavet.h .. 61.. varjayitvaa striyaaH sa~Nga.n kuryaadabhyaasamaadaraat.h . yogino.a~Nge sugandhashcha jaayate bindudhaaraNaat.h .. 62.. tato rahasyupaavishhTaH praNavaM plutamaatrayaa . japetpuurvaarjitaanaa.n tu paapaanaa.n naashahetave .. 63.. sarvavighnaharo mantraH praNavaH sarvadoshhahaa . evamabhyaasayogena siddhiraarambhasambhavaa .. 64.. tato bhaveddhaThaavasthaa pavanaabhyaasatatparaa . praaNo.apaano mano buddhirjiivaatmaparamaatmanoH .. 65.. anyonyasyaavirodhena ekataa ghaTate yadaa . ghaTaavastheti saa proktaa tachchihnaani braviimyaham.h .. 66.. puurva.n yaH kathito.abhyaasashchaturthaa.nshaM parigrahet.h . divaa vaa yadi vaa saaya.n yaamamaatra.n samabhyaset.h .. 67.. ekavaaraM pratidina.n kuryaatkevalakumbhakam.h . indriyaaNiindriyaarthebhyo yatpratyaaharaNa.n sphuTam.h .. 68.. yogii kumbhakamaasthaaya pratyaahaaraH sa uchyate . yadyatpashyati chakshurbhyaa.n tattadaatmeti bhaavayet.h .. 69.. yadyachchhR^iNoti karNaabhyaa.n tattadaatmeti bhaavayet.h . labhate naasayaa yadyattattadaatmeti bhaavayet.h .. 70.. jihvayaa yadrasa.n hyatti tattadaatmeti bhaavayet.h . tvachaa yadyatspR^ishedyogii tattadaatmeti bhaavayet.h .. 71.. eva.n j~naanendriyaaNaa.n tu tattatsaukhya.n susaadhayet.h . yaamamaatraM pratidina.n yogii yatnaadatandritaH .. 72.. yathaa vaa chittasaamarthya.n jaayate yogino dhruvam.h . duurashrutirduuradR^ishhTiH kshaNaadduuragamastathaa .. 73.. vaaksiddhiH kaamaruupatvamadR^ishyakaraNii tathaa . malamuutrapralepena lohaadeH svarNataa bhavet.h .. 74.. khe gatistasya jaayeta santataabhyaasayogataH . sadaa buddhimataa bhaavya.n yoginaa yogasiddhaye .. 75.. ete vighnaa mahaasiddherna rametteshhu buddhimaan.h . na darshayetsvasaamarthya.n yasyakasyaapi yogiraaT.h .. 76.. yathaa muuDho yathaa muurkho yathaa badhira eva vaa . tathaa varteta lokasya svasaamarthyasya guptaye .. 77.. shishhyaashcha svasvakaaryeshhu praarthayanti na sa.nshayaH . tattatkarmakaravyagraH svaabhyaase.avismR^ito bhavet.h .. 78.. avismR^itya gurorvaakyamabhyasettadaharnisham.h . evaM bhaveddhaThaavasthaa santataabhyaasayogataH .. 79.. anabhyaasavatashchaiva vR^ithaagoshhThyaa na siddhyati . tasmaatsarvaprayatnena yogameva sadaabhyaset.h .. 80.. tataH parichayaavasthaa jaayate.abhyaasayogataH . vaayuH parichito yatnaadagninaa saha kuNDaliim.h .. 81.. bhaavayitvaa sushhumnaayaaM pravishedanirodhataH . vaayunaa saha chitta.n cha pravishechcha mahaapatham.h .. 82.. yasya chitta.n svapavana.n sushhumnaaM pravishediha . bhuumiraapo.analo vaayuraakaashashcheti pa~nchakaH .. 83.. yeshhu pa~nchasu devaanaa.n dhaaraNaa pa~nchadhodyate . paadaadijaanuparyantaM pR^ithiviisthaanamuchyate .. 84.. pR^ithivii chaturasra.n cha piitavarNa.n lavarNakam.h . paarthive vaayumaaropya lakaareNa samanvitam.h .. 85.. dhyaaya.nshchaturbhujaakaara.n chaturvaktra.n hiraNmayam.h . dhaarayetpa~nchaghaTikaaH pR^ithiviijayamaapnuyaat.h .. 86.. pR^ithiviiyogato mR^ityurna bhavedasya yoginaH . aajaanoH paayuparyantamapaa.n sthaanaM prakiirtitam.h .. 87.. aapo.ardhachandra.n shukla.n cha vaMbiijaM parikiirtitam.h . vaaruNe vaayumaaropya vakaareNa samanvitam.h .. 88.. smarannaaraayaNa.n deva.n chaturbaahu.n kiriiTinam.h . shuddhasphaTikasa~NkaashaM piitavaasasamachyutam.h .. 89.. dhaarayetpa~nchaghaTikaaH sarvapaapaiH pramuchyate . tato jalaadbhaya.n naasti jale mR^ityurna vidyate .. 90.. aapaayorhR^idayaanta.n cha vahnisthaanaM prakiirtitam.h . vahnistrikoNa.n rakta.n cha rephaaksharasamudbhavam.h .. 91.. vahnau chaanilamaaropya rephaaksharasamujjvalam.h . triyaksha.n varada.n rudra.n taruNaadityasa.nnibham.h .. 92.. bhasmoddhuulitasarvaa~Nga.n suprasannamanusmaran.h . dhaarayetpa~nchaghaTikaa vahninaasau na daahyate .. 93.. na dahyate shariira.n cha pravishhTasyaagnimaNDale . aahR^idayaadbhruvormadhya.n vaayusthaanaM prakiirtitam.h .. 94.. vaayuH shhaTkoNaka.n kR^ishhNa.n yakaaraaksharabhaasuram.h . maarutaM marutaa.n sthaane yakaaraaksharabhaasuram.h .. 95.. dhaarayettatra sarvaj~namiishvara.n vishvatomukham.h . dhaarayetpa~nchaghaTikaa vaayuvadvyomago bhavet.h .. 96.. maraNa.n na tu vaayoshcha bhayaM bhavati yoginaH . aabhruumadhyaattu muurdhaantamaakaashasthaanamuchyate .. 97.. vyoma vR^itta.n cha dhuumra.n cha hakaaraaksharabhaasuram.h . aakaashe vaayumaaropya hakaaropari sha~Nkaram.h .. 98.. binduruupaM mahaadeva.n vyomaakaara.n sadaashivam.h . shuddhasphaTikasa~Nkaasha.n dhR^itabaalendumaulinam.h .. 99.. pa~nchavaktrayuta.n saumya.n dashabaahu.n trilochanam.h . sarvaayudhairdhR^itaakaara.n sarvabhuushhaNabhuushhitam.h .. 100.. umaardhadeha.n varada.n sarvakaaraNakaaraNam.h . aakaashadhaaraNaattasya khecharatvaM bhaved{}dhruvam.h .. 101.. yatrakutra sthito vaapi sukhamatyantamashnute . eva.n cha dhaaraNaaH pa~ncha kuryaadyogii vichakshaNaH .. 102.. tato dR^iDhashariiraH syaanmR^ityustasya na vidyate . brahmaNaH pralayenaapi na siidati mahaamatiH .. 103.. samabhyasettathaa dhyaana.n ghaTikaashhashhTimeva cha . vaayu.n nirudhya chaakaashe devataamishhTadaamiti .. 104.. saguNa.n dhyaanametatsyaadaNimaadiguNapradam.h . nirguNadhyaanayuktasya samaadhishcha tato bhavet.h .. 105.. dinadvaadashakenaiva samaadhi.n samavaapnuyaat.h . vaayu.n nirudhya medhaavii jiivanmukto bhavatyayam.h .. 106.. samaadhiH samataavasthaa jiivaatmaparamaatmanoH . yadi svadehamutsrashhTumichchhaa chedutsR^ijetsvayam.h .. 107.. parabrahmaNi liiyeta na tasyotkraantirishhyate . atha no chetsamutsrashhTu.n svashariiraM priya.n yadi .. 108.. sarvalokeshhu viharannaNimaadiguNaanvitaH . kadaachitsvechchhayaa devo bhuutvaa svarge mahiiyate .. 109.. manushhyo vaapi yaksho vaa svechchhayaapiikshaNadbhavet.h . si.nho vyaaghro gajo vaashvaH svechchhayaa bahutaamiyaat.h .. 110.. yatheshhTameva varteta yadvaa yogii maheshvaraH . abhyaasabhedato bhedaH phala.n tu samameva hi .. 111.. paarshhNi.n vaamasya paadasya yonisthaane niyojayet.h . prasaarya dakshiNaM paada.n hastaabhyaa.n dhaarayeddR^iDham.h .. 112.. chubuka.n hR^idi vinyasya puurayedvaayunaa punaH . kumbhakena yathaashakti dhaarayitvaa tu rechayet.h .. 113.. vaamaa~Ngena samabhyasya dakshaa~Ngena tato.abhyaset.h . prasaaritastu yaH paadastamuuruupari naamayet.h .. 114.. ayameva mahaabandha ubhayatraivamabhyaset.h . mahaabandhasthito yogii kR^itvaa puurakamekadhiiH .. 115.. vaayunaa gatimaavR^itya nibhR^ita.n karNamudrayaa . puTadvaya.n samaakramya vaayuH sphurati satvaram.h .. 116.. ayameva mahaavedhaH siddhairabhyasyate.anisham.h . antaH kapaalakuhare jihvaa.n vyaavR^itya dhaarayet.h .. 117.. bhruumadhyadR^ishhTirapyeshhaa mudraa bhavati khecharii . kaNThamaaku~nchya hR^idaye sthaapayeddR^iDhayaa dhiyaa .. 118.. bandho jaalandharaakhyo.ayaM mR^ityumaata~Ngakesarii . bandho yena sushhumnaayaaM praaNastuuDDiiyate yataH .. 119.. uDyaanaakhyo hi bandho.aya.n yogibhiH samudaahR^itaH . paarshhNibhaagena saMpiiDya yonimaaku~nchayeddR^iDham.h .. 120.. apaanamuurdhvamutthaapya yonibandho.ayamuchyate . praaNaapaanau naadabinduu muulabandhena chaikataam.h .. 121.. gatvaa yogasya sa.nsiddhi.n yachchhato naatra sa.nshayaH . karaNii vipariitaakhyaa sarvavyaadhivinaashinii .. 122.. nityamabhyaasayuktasya jaaTharaagnivivardhanii . aahaaro bahulastasya saMpaadyaH saadhakasya cha .. 123.. alpaahaaro yadi bhavedagnirdeha.n haretkshaNaat.h . adhaHshirashchordhvapaadaH kshaNa.n syaatprathame dine .. 124.. kshaNaachcha ki~nchidadhikamabhyasettu dinedine . valii cha palita.n chaiva shhaNmaasaardhaanna dR^ishyate .. 125.. yaamamaatra.n tu yo nityamabhyasetsa tu kaalajit.h . vajroliimabhyasedyastu sa yogii siddhibhaajanam.h .. 126.. labhyate yadi tasyaiva yogasiddhiH kare sthitaa . atiitaanaagata.n vetti khecharii cha bhaved{}dhruvam.h .. 127.. amarii.n yaH pibennitya.n nasya.n kurvandine dine . vajroliimabhyasennityamamaroliiti kathyate .. 128.. tato bhavedraajayogo naantaraa bhavati dhruvam.h . yadaa tu raajayogena nishhpannaa yogibhiH kriyaa .. 129.. tadaa vivekavairaagya.n jaayate yogino dhruvam.h . vishhNurnaama mahaayogii mahaabhuuto mahaatapaaH .. 130.. tattvamaarge yathaa diipo dR^ishyate purushhottamaH . yaH stanaH puurvapiitasta.n nishhpiiDya mudamashnute .. 131.. yasmaajjaato bhagaatpuurva.n tasminneva bhage raman.h . yaa maataa saa punarbhaaryaa yaa bhaaryaa maatareva hi .. 132.. yaH pitaa sa punaH putro yaH putraH sa punaH pitaa . eva.n sa.nsaarachakra.n kuupachakreNa ghaTaa iva .. 133.. bhramanto yonijanmaani shrutvaa lokaansamashnute . trayo lokaastrayo vedaastisraH sandhyaastrayaH svaraaH .. 134.. trayo.agnayashcha triguNaaH sthitaaH sarve trayaakshare . trayaaNaamaksharaaNaa.n cha yo.adhiite.apyardhamaksharam.h .. 135.. tena sarvamidaM prota.n tatsatya.n tatparaM padam.h . pushhpamadhye yathaa gandhaH payomadhye yathaa ghR^itam.h .. 136.. tilamadhye yathaa tailaM paashhaaNeshhviva kaa~nchanam.h . hR^idi sthaane sthitaM padma.n tasya vaktramadhomukham.h .. 137.. uurdhvanaalamadhobindustasya madhye sthitaM manaH . akaare rechitaM padmamukaareNaiva bhidyate .. 138.. makaare labhate naadamardhamaatraa tu nishchalaa . shuddhasphaTikasa~Nkaasha.n nishhkalaM paapanaashanam.h .. 139.. labhate yogayuktaatmaa purushhastatparaM padam.h . kuurmaH svapaaNipaadaadishirashchaatmani dhaarayet.h .. 140.. eva.n dvaareshhu sarveshhu vaayupuuritarechitaH . nishhiddha.n tu navadvaare uurdhvaM praa~Nnishvasa.nstathaa .. 141.. ghaTamadhye yathaa diipo nivaata.n kumbhaka.n viduH . nishhiddhairnavabhirdvaarairnirjane nirupadrave .. 142.. nishchita.n tvaatmamaatreNaavashishhTa.n yogasevayetyupanishhat.h .. AUM saha naavavatu .. saha nau bhunaktu .. saha viirya.n karavaavahai .. tejasvinaavadhiitamastu maa vidvishhaavahai .. AUM shaantiH shaantiH shaantiH .. iti yogatattvopanishhat.h samaaptaa .. ##\medskip\hrule\obeylines Encoded by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} \end{document}