%@@1 % File name : shuka.itx %-------------------------------------------- % Text title : Shuka-Rahasya Upanishad % Author : Vedic tradition % Language : Sanskrit % Subject : philosophy/hinduism % Description/comments : #35/108; Krishna Yajurveda Samanya upanishad % Transliterated by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Proofread by : Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) % Latest update : Jan. 16, 2000, July 17, 2010 % Send corrections to : sanskrit@cheerful.com % % Special Instructions: % i1h.hdr,ijag.inc,itrans.sty,multicol.sty,iarticle.sty % Transliteration scheme: ITRANS 5.2 % Site access : % http://sanskritdocuments.org % http://sanskrit.gde.to %----------------------------------------------------- % The text is to be used for personal studies and research only. % Any use for commercial purpose is prohibited as a 'gentleman's' % agreement. % @@2 % % Please ignore the following commands upto #indian and others with % \ mark, % which are needed for devanaagarii output and formatting. %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- %-------------------------------------------------------- \documentstyle[11pt,multicol,itrans]{article} %\documentclass[11pt]{article} %\usepackage{multicol} #include=ijag.inc #endwordvowel=.h \portraitwide \parindent=100pt \let\usedvng=\Largedvng % for 1 column \pagenumbering{itrans} \def\engtitle#1{\hrule\medskip\centerline{\LARGE #1}} \def\itxtitle#1{\medskip\centerline{\LARGEdvng #1}\medskip\hrule} \def\endtitles{\medskip\obeyspaceslines} %% \begin{document} \engtitle{.. Shuka-Rahasya Upanishad ..}## \itxtitle{.. shukarahasyopaniShat ..}##\endtitles ## praj~nAnAdimahAvAkyarahasyAdikalevaram.h . vikalevarakaivalya.n tripAdrAmamahaM bhaje .. AUM saha nAvavatu .. saha nau bhunaktu .. saha vIrya.n karavAvahai .. tejasvinAvadhItamastu mA vidvishhAvahai .. AUM shAntiH shAntiH shAntiH .. athAto rahasyopanishhada.n vyAkhyAsyAmo devarshhayo brahmANa.n sampUjya praNipatya paprachchhurbhagavannasmAka.n rahasyopanishhadaM brUhIti . so.abravIt.h . purA vyAso mahAtejAH sarvavedataponidhiH . praNipatya shiva.n sAmba.n kR^itA~njaliruvAcha ha .. 1.. shrIvedavyAsa uvAcha . devadeva mahAprAj~na pAshachchhedadR^iDhavrata . shukasya mama putrasya vedasa.nskArakarmaNi .. 2.. brahmopadeshakAlo.ayamidAnI.n samupasthitaH . brahmopadeshaH kartavyo bhavatAdya jagadguro .. 3.. Ishvara uvAcha . mayopadishhTe kaivalye sAkShAdbrahmaNi shAshvate . vihAya putro nirvedAtprakAsha.n yAsyati svayam.h .. 4.. shrIvedavyAsa uvAcha . yathA tathA vA bhavatu hyupanAyanakarmaNi . upadishhTe mama sute brahmaNi tvatprasAdataH .. 5.. sarvaj~no bhavatu kShipra.n mama putro maheshvara . tava prasAdasampanno labhenmukti.n chaturvidhAm.h .. 6.. tachchhR^itvA vyAsavachana.n sarvadevarshhisa.nsadi . upadeshhTu.n sthitaH shambhuH sAmbo divyAsane mudA .. 7.. kR^itakR^ityaH shukastatra samAgatya subhaktimAn.h . tasmAtsa praNava.n labdhvA punarityabravIchchhivam.h .. 8.. shrIshuka uvAcha . devAdideva sarvaj~na sachchidAnanda lakShaNa . umAramaNa bhUtesha prasIda karuNAnidhe .. 9.. upadishhTaM parabrahma praNavAntargataM param.h . tattvamasyAdivAkyAnAM praj~nAdInA.n visheshhataH .. 10.. shrotumichchhAmi tattvena shhaDa~NgAni yathAkramam.h . vaktavyAni rahasyAni kR^ipayAdya sadAshiva .. 11.. shrIsadAshiva uvAcha . sAdhu sAdhu mahAprAj~na shuka j~nAnanidhe mune . prashhTavya.n tu tvayA pR^ishhTa.n rahasya.n vedagarbhitam.h .. 12.. rahasyopanishhannAmnA sashhaDa~Ngamihochyate . yasya vij~nAnamAtreNa mokShaH sAkShAnna sa.nshayaH .. 13.. a~NgahInAni vAkyAni gururnopadishetpunaH . sashhaDa~NgAnyupadishenmahAvAkyAni kR^itsnashaH .. 14.. chaturNAmapi vedAnA.n yathopanishhadaH shiraH . iya.n rahasyopanishhattathopanishhadA.n shiraH .. 15.. rahasyopanishhadbrahma dhyAta.n yena vipashchitA . tIrthairmantraiH shrutairjapyaistasya kiM puNyahetubhiH .. 16.. vAkyArthasya vichAreNa yadApnoti sharachchhatam.h . ekavArajapenaiva R^ishhyAdidhyAnatashcha yat.h .. 17.. AUM asya shrImahAvAkyamahAmantrasya ha.nsa R^ishhiH . avyaktagAyatrI chhandaH . paramaha.nso devatA . haM bIjam.h . saH shaktiH . so.aha.n kIlakam.h . mama paramaha.nsaprItyarthe mahAvAkyajape viniyogaH . satya.n j~nAnamanantaM brahma a~NgushhThAbhyA.n namaH . nityAnando brahma tarjanIbhyA.n svAhA . nityAnandamayaM brahma madhyamAbhyA.n vashhaT.h . yo vai bhUmA anAmikAbhyA.n hum.h . yo vai bhUmAdipatiH kanishhThikAbhyA.n vaushhaT.h . ekamevAdvitIyaM brahma karatalakarapR^ishhThAbhyA.n phaT.h .. satya.n j~nAnamanantaM brahma hR^idayAya namaH . nityAnando brahma shirase svAhA . nityAnandamayaM brahma shikhAyai vashhaT.h . yo vai bhUmA kavachAya hum.h . yo vai bhUmAdhipatiH netratrayAya vaushhaT.h . ekamevAdvitIyaM brahma astrAya phaT.h . bhUrbhuvaHsuvaromiti digbandhaH . dhyAnam.h . nityAnandaM paramasukhada.n kevala.n j~nAnamUrti.n vishvAtIta.n gaganasadR^isha.n tattvamasyAdilakShyam.h .. eka.n nitya.n vimalamachala.n sarvadhIsAkShibhUtaM bhAvAtIta.n triguNarahita.n sadguru.n ta.n namAmi .. 1.. atha mahAvAkyAni chatvAri . yathA . AUM praj~nAnaM brahma .. 1.. AUM ahaM brahmAsmi .. 2.. AUM tattvamasi .. 3.. AUM ayamAtmA brahma .. 4.. tattvamasItyabhedavAchakamida.n ye japanti te shivassAyujyamuktibhAjo bhavanti .. tatpadamahAmntrasya . paramaha.nsaH R^ishhiH . avyaktagAyatrI chhandaH . paramaha.nso devatA . haM bIjam.h . saH shaktiH . so.aha.n kIlakam.h . mama sAyujyamuktyarthe jape viniyogaH . tatpurushhAya a~NgushhThAbhyA.n namaH . IshAnAya tarjanIbhyA.n svAhA . aghorAya madhyamAbhyA.n vashhaT.h sadyojAtAya anAmikAbhyA.n hum.h . vAmadevAya kanishhThikAbhyA.n vaushhaT.h . tatpurushheshAnAghorasadyojAtavAmadevebhyo namaH karatalakarapR^ishhThAbhyAM phaT.h . eva.n hR^idayAdinyAsaH . bhUrbhuvaHsuvaromiti digbandhaH .. dhyAnam.h . j~nAna.n j~neya.n j~nAnagamyAditIta.n shuddhaM buddhaM muktamapyavyaya.n cha . satya.n j~nAna.n sachchidAnandarUpa.n dhyAyedeva.n tanmahobhrAjamAnam.h .. tvaMpada mahAmantrasya vishhNurR^ishhiH . gAyatrI chhandaH . paramAtmA devatA . aiM bIjam.h . klI.n shaktiH . sauH kIlakam.h . mama muktyarthe jape viniyogaH . vAsudevAya a~NgushhThAbhyA.n namaH . sa~NkarshhaNAya tarjanIbhyA.n svAhA . pradyumnAya madhyamAbhyA.n vashhaT.h . aniruddhAya anAmikAbhyA.n hum.h . vAsudevAya kanishhThikAbhyA.n vaushhaT.h . vAsudevasa~NkarshhaNapradyumnAniruddhebhyaH karatalakarapR^ishhThAbhyA.n phaT.h . eva.n hR^idayAdinyAsaH . bhUrbhuvaHsuvaromiti digbandhaH .. dhyAnam.h .. jIvatva.n sarvabhUtAnA.n sarvatrAkhaNDavigraham.h . chittAha~NkArayantAra.n jIvAkhya.n tvaMpadaM bhaje . asipadamahAmantrasya mana R^ishhiH . gAyatrI chhandaH . ardhanArIshvaro devatA . avyaktAdirbIjam.h . nR^isi.nhaH shaktiH . paramAtmA kIlakam.h . jIvabrahmaikyArthe jape viniyogaH . pR^ithvIdvyaNukAya a~NgushhThAbhyA.n namaH . abdvyaNukAya tarjanIbhyA.n svAhA . tejodvyaNukAya madhyamAbhyA.n vashhaT.h . vAyudvyaNukAya anAmikAbhya.n hum.h . AkAshadvyaNukAya kanishhThikAbhyA.n vaushhaT.h . pR^ithivyaptejovAyvAkAshadvyaNukebhyaH karatalakarapR^ishhThAbhyAM phaT.h . bhUrbhuvaHsuvaromiti digbandhaH .. dhyAnam.h .. jIvo brahmeti vAkyArtha.n yAvadasti manaHsthitiH . aikya.n tattva.n laye kurvandhyAyedasipada.n sadA .. evaM mahAvAkyashhaDa~NgAnyuktAni .. atha rahasyopanishhadvibhAgasho vAkyArthashlokAH prochyante .. yenekShate shR^iNotIda.n jighrati vyAkaroti cha . svAdvasvAdu vijAnAti tatpraj~nAnamudIritam.h .. 1.. chaturmukhendradeveshhu manushhyAshvagavAdishhu . chaitanyamekaM brahmAtaH praj~nAnaM brahma mayyapi .. 2.. paripUrNaH parAtmAsmindehe vidyAdhikAriNi . buddheH sAkShitayA sthitvA sphurannahamitIryate .. 3.. svataH pUrNaH parAtmAtra brahmashabdena varNitaH . asmItyaikyaparAmarshastena brahma bhavAmyaham.h .. 4.. ekamevAdvitIya.n sannAmarUpavivarjitam.h . sR^ishhTeH purAdhunApyasya tAdR^iktva.n taditIryate .. 5.. shroturdehendriyAtIta.n vastvatra tvaMpaderitam.h . ekatA grAhyate.asIti tadaikyamanubhUyatAm.h .. 6.. svaprakAshAparokShatvamayamityuktito matam.h . aha~NkArAdidehAntaM pratyagAtmeti gIyate .. 7.. dR^ishyamAnasya sarvasya jagatastattvamIryate . brahmashabdena tadbrahma svaprakAshAtmarUpakam.h .. 8.. anAtmadR^ishhTeravivekanidrA\- mahaM mama svapnagati.n gato.aham.h . svarUpasUrye.abhyudite sphuTokte\- rgurormahAvAkyapadaiH prabuddhaH .. 9.. vAchya.n lakShyamiti dvidhArthasaraNIvAchyasya hi tvaMpade vAchyaM bhautikamindriyAdirapi yallakShya.n tvamarthashcha saH . vAchya.n tatpadamIshatAkR^itamatirlakShya.n tu sachchitsukhA\- nandabrahmatadartha eshha cha tayoraikya.n tvasIdaM padam.h .. 10.. tvamiti taditi kArye kAraNe satyupAdhau dvitayamitarathaika.n sachchidAnandarUpam.h . ubhayavachanahetu deshakAlau cha hitvA jagati bhavati soya.n devadatto yathaikaH .. 11.. kAryopAdhiraya.n jIvaH kAraNopAdhirIshvaraH . kAryakAraNatA.n hitvA pUrNabodho.avashishhyate .. 12.. shravaNa.n tu guroH pUrvaM manana.n tadanantaram.h . nididhyAsanamityetatpUrNabodhasya kAraNam.h .. 13.. anyavidyAparij~nAnamavashya.n nashvaraM bhavet.h . brahmavidyAparij~nAnaM brahmaprAptikara.n sthitam.h .. 14.. mahAvAkyAnyupadishetsashhaDa~NgAni deshikaH . kevala.n na hi vAkyAni brahmaNo vachana.n yathA ,, 15.. Ishvara uvAcha . evamuktvA munishreshhTha rahasyopanishhachchhuka . mayA pitrAnunItena vyAsena brahmavAdinA .. 16.. tato brahmopadishhTa.n vai sachchidAnandalakShaNam.h . jIvanmuktaH sadA dhyAyannityastva.n viharishhyasi .. 17.. yo vedAdau svaraH prokto vedAnte cha pratishhThitaH . tasya prakR^itilInasya yaH paraH sa maheshvaraH .. 18.. upadishhTaH shiveneti jagattanmayatA.n gataH . utthAya praNipatyesha.n tyaktAsheshharigrahaH .. 19.. parabrahmapayorAshau plavanniva yayau tadA . pravrajanta.n tamAlokya kR^ishhNadvaipAyano muniH .. 20.. anuvrajannAjuhAva putravishleshhakAtaraH . pratinedustadA sarve jagatsthAvaraja~NgamAH .. 21.. tachchhR^itvA sakalAkAra.n vyAsaH satyavatIsutaH . putreNa sahitaH prItyA parAnandamupeyivAn.h .. 22.. yo rahasyopanishhadamadhIte gurvanugrahAt.h . sarvapApavinirmuktaH sAkShAtkaivalyamashnute sAkShAtkaivalyamashnuta ityupanishhat.h .. AUM saha nAvavatu .. saha nau bhunaktu .. saha vIrya.n karavAvahai .. tejasvinAdhItamastu mA vidvishhAvahai .. AUM shAntiH shAntiH shAntiH .. .. iti shukarahasyopanishhatsamAptA .. ## Encoded by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com) \medskip\hrule\obeylines \medskip {\rm Please send corrections to sanskrit@cheerful.com} {\rm Last updated \today} {\rm http://sanskritdocuments.org} \end{document}