nAyakabhedaprakaraNam nAmAkR^iShTarasaj~naH shIlenoddIpayan sadAnandam | nijarUpotsavadAyI sanAtanAtmA prabhurjayati || 1 || mukhyaraseShu purA yaH saMkShepeNodito rahasyatvAt | pR^ithageva bhaktirasarAT sa vistareNochyate madhuraH || 2 || vakShyamANairvibhAvAdyaiH svAdyatAM madhurA ratiH | nItA bhaktirasaH prokto madhurAkhyo manIShibhiH || 3 || tatra vibhAveShvAlambanAH asminnAlambanAH proktAH kR^iShNastasya cha vallabhAH || 4 || padadyutivinirdhutasmaraparArdharUpoddhatir dR^iga~nchalakalAnaTIpaTimabhirmanomohinI | sphurannavaghanAkR^itiH paramadivyalIlAnidhiH kriyAttava jagatrayIyuvatibhAgyasiddhirmudam || 5 || ayaM suramyo madhuraH sarvasallakShaNAnvitaH | valIyAnnavatAruNyo vAvadUkaH priyaMvadaH || 6 || sudhIH sapratibho dhIro vidagdhashchaturaH sukhI | kR^itaj~no dakShiNaH premavashyo gambhIrAmbudhiH || 7 || varIyAn kIrtimAn nArImohano nityanUtanaH | atulyakelisaundaryapreShThavaMshIsvanA~NkitaH || 8 || ityAdayo.asya shR^i~NgAre guNAH kR^iShNasya kIrtitAH | udAhR^itiramIShAntu pUrvameva pradarshitA || 9 || pUrvoktadhIroddAttAdichaturbhedasya tasya tu | patishchopapatishchetiprabhedAviha vishrutau || 10 || tatra patiH uktaH patiH sa kanyAyA yaH pANigrAhako bhavet || 11 || yathA rukmiNaM yudhi vijitya rukmiNIM dvArakAmupagamayya vikramI | utsavochChalitapauramaNDalaH puNDarIkanayanaH kare.agrahIt || 12 || yathA vA kalitayugalabhAvaH kvApi vaidarbhyaputryA makhabhuvi kR^itadIkSho dakShiNArthAndadAnaH | viharati hariruchchaiH satyayA dIyamAnaH kvachidalamalasA~NgaH puNyake nAradAya || 13 || yathA vA bhAg 102244 kAtyAyani mahAmAye mahAyoginyadhIshvari | nandagopasutaM devi patiM me kuru te namaH || 14 || iti sa~NkalpamAcheruryA gokulakumArikAH | tAsveva kiyatInAntu patibhAvo harAvabhUt || 15 || mUlamAdhavamAhAtmye shrUyate tata eva hi | rukmiNyudvAhataH pUrvaM tAsAM pariNayotsavaH || 16 || athopapatiH rAgeNolla~NghayandharmaM parakIyAbalArthinA | tadIyapremavasatirbudhairupapatiH smR^itaH || 17 || yathA padyAvalyAm 205 saMketIkR^itakokilAdininadaM kaMsadviShaH kurvato dvAronmochanalolasha~NkhavalayakvaNaM muhuH shR^iNvataH | keyaM keyamiti pragalbhajaratIvAkyena dUnAtmano rAdhAprA~NgaNakoNakoliviTapikroDe gatA sharvarI || 18 || atraiva paramotkarShaH shR^i~NgArasya pratiShThitaH || 19 || tathA cha muniH bahu vAryate khalu yatra prachChannakAmukatvaM cha | yA cha mitho durlabhatA sA manmathasya paramA ratiH || 20 || laghutvamatra yatproktaM tattu prAkR^itanAyake | na kR^iShNe rasaniryAsasvAdArthamavatArini || 21 || tathA cha prA~nchaH shR^i~NgArarasasarvasvaM shikhipichChavibhUShaNam | a~NgIkR^itanarAkAramAshraye bhuvanAshrayam || 22 || anukUladakShiNashaThA dhR^iShTashchetidvayorathochyante | pratyekaM chatvAro bhedA yuktibhiramI vR^ittyA || 23 || shAThyadhArShTye paraM nATyaprokte upapaterubhe | kR^iShNe tu sarvaM nAyuktaM tattadbhAvasya sambhavAt || 24 || tatrAnukUlaH atiraktatayA nAryAM tyaktAnyalalanAspR^ihaH | sItAyAM rAmavatso.ayamanukUlaH prakIrtitaH || 25 || rAdhAyAmeva kR^iShNasya suprasiddhAnukUlatA | tadAloke kadApyasya nAnyAsa~NgaH smR^itiM vrajet || 26 || vaidagdhInikurambachumbitadhiyaH saundaryasArojjvalAH kAminyaH kati nAdya vallavapaterdIvyanti goShThAntare | rAdhe puNyavatIshikhAmaNirasi kShAmodari tvAM vinA pre~NkhantI na parAsu yanmadhuripordR^iShTAtra dR^iShTiryA || 27 || dhIrodAttAnukUlo yathA kuvalayadR^ishaH sa~NketasthA dR^iga~nchalakaushalair manasijakalAnAndIprastAvanAmabhitanvatAm | na kila ghaTate rAdhAra~Ngaprasa~NgavidhAyitA- vratavilasite shaithilyasya chChaTApyaghavidviShaH || 28 || dhIralalitAnukUlo yathA gahanAdanurAgataH pitR^ibhyAmapanItavyavahArakR^ityabhAraH | viharansaha rAdhayA murAriryamunAkUlavanAnyalaMchakAra || 29 || dhIrashAntAnukUlo yathA bradhnopAstividhau tava praNayitApUreNa veshaM gate kShmAdevasya kathaM guNo.apyagharipau drAgadya saMchakrame | buddhiH pashya vivekakaushalavatI dR^iShTiH kShamodgAriNI vAgetasya mR^igAkShi rUDhavinayA mUrtishcha dhIrojjvalA || 30 || dhIroddhatAnukUlo yathA satyaM me parihR^itya tAvakasakhIM premAvadAtaM mano nAnyasminpramadAjane kShaNamapi svapne.api sa~Nkalpate | sAragrAhiNi gauri sadguNagurau muktavyalIkodyame mudrAM kiM nu mayi vyanakShi lalite gUDhAbhyasUyAmayIm || 31 || atha dakShiNaH yo gauravaM bhayaM prema dAkShiNyaM pUrvayoShiti | na mu~nchatyanyachitto.api j~neyo.asau khalu dakShinaH || 32 || yathA tathyaM chandrAvali kathayasi prekShyate na vyalIkaM svapne.apyasya tvayi madhubhidaH premashuddhAntarasya | shrutvA jalpaM pishunamanasAM tadviruddhaM sakhInAM yuktaH kartuM sakhi savinaye nAtra vishrambhabha~NgaH || 33 || yadvA nAyikAsvapyanekAsu tulyo dakShiNa uchyate || 34 || yathA dasharUpake snAtA tiShThati kuntaleshvarasutA vAro.a~NgarAjasvasur dyUte rAtririyaM jitA kamalayA devI prasAdyAdya cha | ityantaHpurasundarIH prati mayA vij~nAya vij~nApite devenApratipattimUDhamanasA dvitrAH sthitaM nADikAH || 35 || yathA vA padmA dR^igbha~NgiralaM kalayati kamalA jR^imbhate sA~Ngabha~NgaM tArA dormUlamalpaM prathayati kurute karNakaNDUM sukeshI | shaibyA nIvyAM vidhatte karamiti yugapanmAdhavaH preyasIbhir bhAvenAhUyamAno bahushikharamanAH pashya kuNTho.ayamAste || 36 || shaThaH priyaM vyakti puro.anyatra vipriyaM kurute bhR^isham | nigUDhamaparAdha~ncha shaTho.ayaM kathito budhaiH || 37 || yathA svapne vyalIkaM vanamAlinoktaM pAlItyupAkarNya vivarNavaktrA | shyAmA viniHshvasya madhutriyAmAM sahasrayAmAmiva sA vyanaiShIt || 38 || yathA vA talpitena tapanIyakAntinA kR^iShNa ku~njakuhare.adya vAsasA | abhyadhyAyi tava nirvyalIkatA mu~ncha sAmapaTalIpaTiShThatAm || 39 || atha dhR^iShTaH abhivyaktAnyataruNIbhogalakShmApi nirbhayaH | mithyAvachanadakShashcha dhR^iShTo.ayaM khalu kathyate || 40 || yathA nakhA~NkA na shyAme ghanaghusR^iNarekhAtatiriyaM na lAkShAntaHkrure parichinu girergairikamidam | dhiyaM dhatse chitraM vata mR^igamade.apya~njanatayA taruNyAste dR^iShTiH kimiva viparItasthitirabhUt || 41 || udAttAdyaishchaturbhedaistribhiH pUrNatamAdibhiH | chaturviMshatyAtmA patyAdiyugmataH || 42 || nAyakaH so.anukUlAdyaiH syAt ShannavatidhoditaH | nokto dhUrtAdibhedastu muneH sammatyabhAvataH || 43 || iti shrIshrImadujjvalanIlamaNau nAyakabhedaprakaraNam |