prathamA prabhA kAvyaphalAdinirNayaH kalAbhirnirbhR^itaH shrImAn rAdhayA samala~NkR^itaH | dIvyatkuvalayaH so.ayaM vidhurvijayatetarAm || 1 || prAripsitasyAsya shAstrasya kAvyA~NgatvAt kAvyaphalameva phalamiti tAvadAaha | kIrtiH sArvaj~nyamAnando dhanAdIni cha kAvyataH | sArvaj~nyaM devamAnavAdiprANicheShTAvagatirUpaH | Anando rasAnubhavasamudbhUtaH dhanaM nR^ipatiprasAdalabdhA hastyashvAdisampat AdinA dharmakAmamokShAH | tatra dharmo bhagavadvandanAdiH | kAmo dhanadvArakaH | mokSho j~nAnakANDe vyutpattividhAnAadityetat sarvaM kAvyAdeva bhavedatastatatra puMbhiH sayatnairbhAvyam | tasya hetumAha | hetustasya bhavechChaktiH shikShA nipuNatA tathA || 2 || shaktiH pUrvasaMskAraH shikShA kAvyavidupadeshaH nipuNatA tu vyAkaraNAbhidhAnakoShachChandaHprAchInakAvyAdinibhAlanAd vyutpattiH tasya kAvasyodbhave kAraNam | tasya lakShaNamAha | kavinA nirmitaM vAkyaM kAvyam | chamatkArakaragadyapadyAtmanA rachitaM kavervAkyaM kAvyaM | udAharaNam --- kokilakalakR^itakampAM tanujitashampAM priyAM pashyan | vapuravanamitapayodaH samuditamodaH sa mAdhavo jayati || gadyapadyayoshchamatkArakaratvaM chAturyAdeva bhavati | chAturyaM tu yuktivisheShArtha niyojanam | tathA hi varNayanti --- shatrorgaditavIryAdernirjayAnnAyakastutiH | chAturyamiti pashchAttanaM sambadhyate | udA --- ugraprAptadhanurvidyaM sarvaj~naM kShAtrakuNTakaM | gaviShTaM kharvayAmAsa bhArgavaM rAghavAgraNI || dR^iShTAntenAlpavarNena mahato.arthasya kIrtanam || 3 || udA --- nR^igavat sa gatiM yAti yo brahmasvApahArakaH | atra nR^igavadityanena nR^igAkhyAyikAvyaktiH | padyena laghunA vA syAdgambhIrArthaprakAshanam || 4 || yathA --- nijabhaktasukhArthaM yaH kAlamapyativarttate | puruShAya namastasmai kasmaichitpurutejase || rAvaNea nipIDitaH surairabhyarthito bhagavAn dvApara eva tadvinAshakAlaM tretAM prakalpya taM vijidhAna adityA toShotashcha tatsukhAya balivrddhikAlamanyathayan baliM dUShayAmAseti padyAdasmAtprakAshate || apArAnandavij~naptiryA syAnnyUnapadAdibhiH | yathA --- sasmitA mR^igashAvAkSho gADhamAli~NgitA mayA | mA mA meti yadabrUta tanme kR^intati mAnasam || atra metyanantaraM pIDayeti padamUnaM sattasyAH sukhasindhumagnatAM bodhayati | hetoratiprasiddhasya na kuryAdAdaraM kvachit || 5 || yathA --- na yuddhena bhruvoH spandanaiva vIrA nibAritAH | vikhyAtasahitoktishchettatsAdR^ishyAya kalpate | yathA --- yuvAmeva hi vikhyAtau tvaM balairjaladhirjalaiH || atrAmbudhisAhityenoktirnR^ipatestattulyatAyai syAt | khyAtadoShanirAsashcha vIkShyate guNavarNanAt || 6 || yathA --- mudhA nindati saMsAraM kaMsAriryatra pUjyate | chAturyaM kavitAyAM syAdevamAdyarthayojanaM || sphuTaM idaM kAvyalakShaNaM kavivachanamAtreNAtivyAptaM nirmitamityukteH | vAkyaM rasAtmakaM kAvyamiti tu rAmaH sahasA tayA kroDatItyatrAtivyAptaM rasAtmakavAkyatvAt | adoShau saguNau sAla~NkArau shabdArthau kAvyamiti tu kura~NganayanetyatrAtivyAptam tAdR^ishashabdArtharUpatvAt | athAsya sharIrAdisvarUpamAha || shabdArthavigrahaM kAvyamiti sambadhyate | shabdArthasharIraM kAvyamiti | tasyAtmA tu raso vya~NgyastadanyaH prANa uchyate || 7 || rasabhAvAdirvya~NgyaH kAvyasyAtmA | vastvAdistu prANaH | rasabhAvatadAbhAsabhAvashAntyAdiko gaNaH | sarvo.api rasyamAnatvAdrasashabdena kIrtitaH || 8 || sphuTam | utkarShakAraNAni syurguNAla~NkArarItayaH || ojaHprabhR^itayo guNAH shauryAdivat kAvyasyotkarShakAH | anuprAsopamAdayo.ala~NkArAH kuNDalaka~NkaNAdivat | vaidarbhIpramukhA rItayastva~NgasaMsthAnavisheShavat | doShAH shrutikaTutvAdyA bhaveyurapakarShakAH || 9 || kANatvAdivat shrutikaTutvAdayaH kAvyamapakarShayantastasya doShAH syuH | guNAdiShu ye yaddharmA yathA yadutkarShayantyapakarShaM yAnti cha tattUrddhvaM vakShyAmaH | iti kAvyakaustubhe kAvyaphalAdinirNayaH prathamA prabhA ||