haribhaktivilAsaH prathamo vilAsaH atha ma~NgalAcharaNam chaitanyadevaM bhagavantam Ashraye shrIvaiShNavAnAM pramude.a~njasA likhan | AvashyakaM karma vichArya sAdhubhiH sArdhaM samAhR^itya samastashAstrataH || 1 || bhaktervilAsAMsh chinute prabodhA nandasya shiShyo bhagavatpriyasya | gopAlabhaTTo raghunAthadAsaM santoShayan rUpasanAtanau cha || 2 || mathurAnAthapAdAbjapremabhaktivilAsataH | jAtaM bhaktivilAsAkhyaM tadbhaktAH shIlayantvimam || 3 || jIyAsurAtyantikabhaktiniShThAH shrIvaiShNavA mAthuramaNDale.atra | kAshIshvaraH kR^iShNavane chakAstu shrIkR^iShNadAsash cha salokanAthaH || 4 || tatra lekhyapratij~nA Adau sakAraNaM lekhyaM shrIgurvAshrayaNaM tataH | guruH shiShyaH parIkShAdirbhagavAn manavo.asya cha || 5 || mantrAdhikArI siddhyAdishodhanaM mantrasaMskriyAH | dIkShA nityaM brAhmakAle shubhotthAnaM pavitratA | prAtaH smR^ityAdi kR^iShNasya vAdyAdaish cha prabodhanam || 6 || nirmAlyottAraNAdyAdau ma~NgalArAtrikaM tataH | maitrAdikR^ityaM shauchAchamanaM dantasya dhAvanam || 7 || snAnaM tAntrikasandhyAdi devasadmAdisaMskriyA || 8 || tulasyAdyAhR^itirgehasnAnam uShNodakAdikam | vastraM pIThaM chordhvapuNDraM shrIgopIchandanAdikam || 9 || chakrAdimudrA mAlA cha gR^ihasandhyArchanaM guroH | mAhAtmyaM chAtha kR^iShNasya dvAraveshmAntarArchanam || 10 || pUjArthAsanam arghyAdisthApanaM vighnavAraNam | shrIgurvAdinatirbhUtashuddhiH prANavishodhanam || 11 || nyAsamudrApa~nchakaM cha kR^iShNadhyAnAntarArchane | pUjA padAni shrImUrtishAlagrAmashilAstathA || 12 || dvArakodbhavachakrANi shuddhayaH pIThapUjanam | AvAhanAdi tanmudrA AsanAdisamarpaNam || 13 || snapanaM sha~NkhaghaNTAdivAdyaM nAmasahasrakam | purANapATho vasanam upavItaM vibhUShaNam ||14|| gandhaH shrItulasIkAShThachandanaM kusumAni cha | patrANi tulasI chA~NgopA~NgAvaraNapUjanam ||15|| dhUpo dIpash cha naivedyaM pAnaM homo balikriyA | avagaNDUShAdyAsyavAso divyagandhAdikaM punaH ||16|| rAjopachArA gItAdi mahAnIrAjanaM tathA | sha~NkhAdivAdanaM sAmbusha~NkhanIrAjanaM stutiH ||17|| natiH pradakShiNA karmAdyarpaNaM japa yAchane | AgaHkShamApaNaM nAnAgAMsi nirmAlyadhAraNam ||18|| sha~NkhAmbutIrthaM tulasIpUjA tanmR^ittikAdi cha | dhAtrIsnAnaniShedhasya kAlo vR^itterupArjanam ||19|| madhyAhne vaishadevAdishrAddhaM chAnarpyam achyute | vinArchAm ashane doShAstathAnarpitabhojane ||20|| naivedyabhakShaNaM santaH satsa~Ngo.asadasa~NgatiH | asadgatirvaiShNavopahAsanindAdiduShphalam ||21|| satAM bhaktirviShNushAstraM shrImadbhAgavataM tathA | lIlAkathA cha bhagavaddharmAH sAyaM nijakriyAH ||22|| karmapAtaparIhArastrikAlArchA visheShataH | naktaM kR^ityAnyatho pUjAphalasiddhyAdidarshanam ||23|| viShNvarthadAnaM vividhopachArA nyUnapUraNam | shayanaM mahimArchAyAH shrImannAmnastathAdbhutaH ||24|| nAmAparAdhA bhaktish cha premAthAshrayaNAdayaH | pakSheShvekAdashI sA~NgA shrIdvAdashyaShTakaM mahat ||25|| kR^ityAni mArgashIrShAdimAseShu dvAdsheShvapi | purashcharaNakR^ityAni mantraM siddhasya lakShaNam ||26|| mUrtyAvirbhAvanaM mUrtipratiShThA kR^iShNamandiram | jIrNoddhR^itiH shrItulasIvivAho.ananyakarma cha ||27|| tatra shrIgurUpasattikAraNam kR^ipayA kR^iShNadevasya tadbhaktajanasa~NgataH | bhaktermAhAtmyam AkarNya tAm ichChan sadguruM bhajet ||28|| atrAnubhUyate nityaM duHkhashreNI paratra cha | duHsahA shrUyate shAstrAttitIrShedapi tAM sudhIH ||29|| tathA choktam ekAdashaskandhe bhp 11929 labdhvA sudurlabham idaM bahusambhavAnte mAnuShyam arthadam anityam apIha dhIraH | tUrNaM yateta na patedanumR^ityu yAvan niHshreyasAya viShayaH khalu sarvataH syAt ||30|| svayaM shrIbhagavatA cha bhp 112017 nR^ideham AdyaM sulabhaM sudurlabhaM plavaM sukalpaM gurukarNadhAram | mayAnukUlena nabhasvateritaM pumAn bhavAbdhiM na taretsa AtmahA ||31|| atha shrIgurUpasattiH tatraiva shrIprabuddhayogeshvaroktau bhp 11321 tasmAdguruM prapadyeta jij~nAsuH shreya uttamam | shAbde pare cha niShNAtaM brahmaNyupashamAshrayam ||32|| svayaM shrIbhagavaduktau bhp 11105 madabhij~naM guruM shAntam upAsIta madAtmakam ||33|| kramadIpikAyAM 42 cha vipraM pradhvastakAmaprabhR^itiripughaTaM nirmalA~NgaM gariShThAM bhaktiM kR^iShNA~Nghripa~NkeruhayugalarajorAgiNIm udvahantam | vettAraM vedashAstAgamavimalapathAM sammataM satsu dAntaM vidyAM yaH saMvivitsuH pravaNatanumanA deshikaM saMshrayeta || 34 || shrutAvapi muNDu 1212 ChAu 6142 tadvij~nAnArthaM sa gurum evAbhigachChetsamitpANiH shrotriyaM brahmaniShTham | AchAryavAn puruSho veda || 35 || atha gurUpasattinityatA shrIbhAgavate dashamaskandhe shrutistutau bhp 108733 vijitahR^iShIkavAyubhiradAntamanasturagaM ya iha yatanti yantum atilolam upAyakhidaH | vyasanashatAnvitAH samavahAya gurosh charaNaM vaNija ivAja santyakR^itakarNadharA jaladhau || 36 || shrutau cha kaThu 129 naiShA tarkeNa matirApaneyA proktAnyenaiva suj~nAnAya preShTha || 37 || atha visheShataH shrIgurorlakShaNAni mantramuktAvalyAm avadAtAnvayaH shuddhaH svochitAchAratatparaH | AshramI krodharahito vedavitsarvashAstravit || 38 || shraddhAvAn anasUyash cha priyavAk priyadarshanaH | shuchiH suveshastaruNaH sarvabhUtahite rataH || 39 || dhImAn anuddhatamatiH pUrNo.ahantA vimarshakaH | saguNo.archAsu kR^itadhIH kR^itaj~naH shiShyavatsalaH || 40 || nigrahAnugrahe shakto homamantraparAyaNaH | UhApohaprakAraj~naH shuddhAtmA yaH kR^ipAlayaH | ityAdilakShaNairyukto guruH syAdgarimAnidhiH || 41 || agastyasaMhitAyAM cha devatopAsakaH shAnto viShayeShvapi niHspR^ihaH | adhyAtmavidbrahmavAdI vedashAstrArthakovidaH || 42 || uddhartuM chaiva saMhartuM samartho brAhmaNottamaH | tattvaj~no yantramantrANAM marmabhettA rahasyavit || 43 || purashcharaNakR^iddhomamantrasiddhaH prayogavit | tapasvI satyavAdI cha gR^ihastho gururuchyate || 44 || viShNusmR^itau paricharyAyasholAbhalipsuH shiShyAdgururnahi | kR^ipAsindhuH susampUrNaH sarvasattvopakArakaH || 45 || niHspR^ihaH sarvataH siddhaH sarvavidyAvishAradaH | sarvasaMshayasaMChettA nAlaso gururAhR^itaH || 46 || shrInAradapa~ncharAtre shrIbhagavannAradasaMvAde brAhmaNaH sarvakAlaj~naH kuryAtsarveShvanugraham | tadabhAvAddvijashreShThaH shAntAtmA bhagavanmayaH || 47 || bhAvitAtmA cha sarvaj~naH shAstraj~naH satkriyAparaH | siddhitrayam Ayukta AchAryatve.abhiShechitaH || 48 || kShatraviTshUdrajAtInAM kShatriyo.anugrahe kShamaH | kShatriyasyApi cha gurorbhAvAdIdR^isho yadi || 49 || vaishyaH syAttena kAryash cha dvaye nityam anugrahaH | sajAtIyena shUdreNa tAdR^ishena mahAmate | anugrahAbhiShekau cha kAryau shUdrasya sarvadA || 50 || kiM cha varNottam.atha cha gurau sati yA vishrute.api cha | svadeshato.athatvAnyatra nedaM kAryaM shubhArthinA || 51 || vidyamAne tu yaH kuryAtyatra tatra viparyayam | tasyehAmutra nAshaH syAttasmAch ChAstroktam Acharet || kShatraviTshUdrajAtIyaH prAtilomyaM na dIkShayet ||52|| pAdme cha padmap 625326 mahAbhAgavataH shreShTho brAhmaNo vai gururnR^iNAm | sarveShAm eva lokAnAm asau pUjyo yathA hariH || 53 || mahAkUlaprasUto.api sarvayaj~neShu dIkShitaH | sahasrashAkhAdhyAyI cha na guruH syAdavaiShNavaH || 54 || iti | gR^ihItaviShNudIkShAko viShNupUjAparo naraH | vaiShNavo.abhihito.abhij~nairitaro.asmAdavaiShNavaH ||55|| tattvasAgare bahvAshI dIrghasUtrI cha viShayAdiShu lolupaH | hetuvAdarato duShTo.avAgvAdI guNanindakaH ||56|| aromA bahuromA cha ninditAshramasevakaH | kAladanto.asitauShThash cha durgandhishvAsavAhakaH ||57|| duShTalakShaNasampanno yadyapi svayam IshvaraH | bahupratigrhAsakta AchAryaH shrIkShayAvahaH ||58|| atha shiShyalakShaNAni mantramuktAvalyAm shiShyaH shuddhAnvayaH shrImAn vinItaH priyadarshanaH | satyavAk puNyacharito.adabhradhIrdambhavarjitaH ||59|| kAmakrodhaparityAgI bhaktash cha gurupAdayoH | devatApravaNaH kAyamanovAgbhirdivAnisham ||60|| nIrujo nirjitAsheShapAtakaH shraddhyAnvitaH | dvijadevapitR^INAM cha nityam archAparAyaNaH ||61|| yuvA viniyatAsheShakaraNaH karuNAlayaH | ityAdilakShaNairyuktaH shiShyo dIkShAdhikAravAn ||62|| ekAdashaskandhe cha bhp 11106 amAnyamatsaro dakSho nirmamo dR^iThasauhR^idaH | asatvaro .arthajij~nAsuranasUyuramoghavAk || 63 || athApekShyAH agastyasaMhitAyAm alasA malinAH kliShTA dAmbhikAH kR^ipaNAstathA | daridrA rogiNo ruShTA rAgiNo bhogalAlasAH ||64|| asUyAmatsaragrastAH shaThAH paruShavAdinaH | anyAyopArjitadhanAH paradAraratAsh cha ye ||65|| viduShAM vairiNash chaiva aj~nAH paNDitamAninaH | bhraShTavratAsh cha ye kaShTavR^ittayaH pishunAH khalAH ||66|| bahvAshinaH krUracheShTA durAtmanash cha nindita | ityevam Adayo.apyanye pApiShThAH puruShAdhamAH ||67|| akR^ityebhyo.anivAryAsh cha gurushikShAsahiShNavaH | evambhUtAH parityAjyAH shiShyatve nopakalpitAH ||68|| yadyete hyupakalperan devatAkroshabhAjanAH | bhavantIha dardrAste putradAravivarjitAH ||69|| nArakAsh chaiva dehAnte tirya~nchaH prabhavanti te ||70|| hayashIrShapa~ncharAtre jaiminiH sugatash chaiva nAstiko nagna eva cha | kapilash chAkShapAdash cha ShaD ete hetuvAdinaH ||71|| etanmatAnusAreNa vartante ye narAdhamAH | te hetuvAdinaH proktAstebhyastantraM na dApayet ||72|| iti | tayoH parIkShA chAnyo.anyam ekAbdaM sahavAsataH | vyavahArasvabhAvAnubhavenaivAbhijAyate ||73|| atha parIkShaNam mantramuktAvalyAM tayorvatsaravAsena j~nAtAnyonyasvabhAvayoH | gurutA shiShyatA cheti nAnyathaiveti nishchayaH ||74|| shrutish cha nAsaMvatsaravAsine deyAt ||75|| sArasa~Ngrahe.api sadguruH svAshritaM shiShyaM varShm ekaM parIkShayet ||76|| rAj~ni chAmAtyajA doShAH patnIpApaM svabhartari | tathA shiShyArjitaM pApaM guruH prApnoti nishchitam ||77|| kramadIpikAyAM tu 43 santoShayedakuTilAdretarAntarAtmA taM svairdhanaish cha vapuShApyanukUlavANyA | abdatraya~NkamalanL^ibhadhiyA.atidhIras tuShTe vivakShatu gurAvatha mantradIkShAm || 78 || atha visheShataH shrIgurusevAvidhiH kaurme shrIvyAsagItAyAm udakumbhaM kushAn puShpaM samidho.asyAharet sadA | mArjanaM lepanaM nityam a~NgAnAM vAsasAM charet ||79|| nAsya nirmAlyashayanaM pAdukopAsanahAvapi | AkrAmedAsanaM ChyAyAm AsandIM vA kadAchana ||80|| sAdhayeddantakAShThAdIn kR^ityaM chAsmai nivedayeet ||81|| anApR^ichChya na gantavyaM bhavet priyahite rasaH | na pAdau sArayedasya sannidhAne kadAchana ||82|| jR^imbhAhAsyAdikaM chaiva kaNThaprAvaraNaM tathA | varjayet sannidhau nityam athAsphoTanam eva cha ||83|| kiM cha shreyastu guruvadvR^ittirnityam eva samAcharet | guruputreShu dAreShu gurosh chaiva svabandhuShu ||84|| utsAdanaM vai gAtrANAM snApanochChiShTabhojane | na kuryAdguruputrasya pAdayoH shaucham eva cha ||85|| guruvat paripUjyAsh cha savarNA guruyoShitaH | asavarNAstu sampUjyAH pratyutthAnAbhivAdanaiH ||86|| abhya~njanaM snApanaM cha gAtrotsAdanam eva cha | gurupatnyA cha kAryANi keshAnAM cha prasAdhanam ||87|| devyAgame shrIshivoktau gurushayyAsanaM yAnaM pAduke pAdapIThakam | snAnodakaM tathA ChAyAM la~Nghayen na kadAchana ||88|| guroragre pR^ithakpUjAm advaitaM cha parityajet | dIkShAM vyAkhyAM prabhutvaM cha guroragre vivarjayet ||89|| shrInAradoktau yatra yatra guruM pashyet tatra tatra kR^itA~njali | praNamet daNDavadbhUmau ChinnamUla iva drumaH ||90|| gurorvAkyAsanaM yAnaM pAdukopAnahau tathA | vastraM ChAyAM tathA shiShyo la~Nghayen na kadAchana ||91|| shrImanusmR^itau not ound nodAharedgurornAma parokSham api kevalam | na chaivAsyAnukurvIta gatibhAShaNacheShTitam ||92|| gurorgurau sannihite guruvaddhR^itim Acharet | na chAvisR^iShTo guruNA svAn gurUn abhivAdayet ||93|| shrInAradapa~ncharAtre yathA tathA yatra tatra na gR^ihNIyAch cha kevalam | abhaktyA na gurornAma gR^ihNIyAch cha yatAtmavAn ||94|| praNavaH shrIstato nAma viShNushabdAdanantaram | pAdashabdasametaM cha natamUrdhA~njalIyutaH ||95|| kiM cha na tam Aj~nApayen mohAt tasyAj~nAM na cha la~Nghayet | nAnivedya guroH ki~nchidbhoktavyaM vA gurostathA ||96|| anyatra cha AyAntam agrato gachChedgachChantaM tam anuvrajet | Asane shayane vApi na tiShThedagrato guroH ||97|| yat ki~nchidannapAnAdi priyaM dravyaM manoramam | samarpya gurave pashchAt svayaM bhu~njIta pratyaham ||98|| shrIviShNusmR^itau na gurorapriyaM kuryAt tADitaH pIDito.api vA | nAvamanyeta tadvAkyaM nApriyaM hi samAcharet ||99|| AchAryasya priyaM kuryAt prANairapi dhanairapi | karmaNA manasA vAchA sa yAti paramAM gatim ||100|| shrInAradapa~ncharAtre yo vakti nyAyarahitam anyAyena shR^iNoti yaH | tAvubhau narakaM ghoraM vrajataH kAlam akShayam || 101 || vaiShNavatantre trAyasva bho jagannAtha guro saMsAravahninA | dagdhaM mAM kAladaShTaM cha tvAm ahaM sharaNaM gataH || 102 || iti | tatra shrIvAsudevasya sarvadevashiromaNeH | pAdAmbujaikabhAg eva dIkShA grAhyA manIShibhiH || 103 || prathamaskandhe bhp 1223 sattvaM rajastama iti prakR^iterguNAstair yuktaH paramapuruSha eka ihAsya dhatte | sthityAdaye hariviri~nchihareti saMj~nAH shreyAMsi tatra khalu sattvatanornR^INAM syuH || 104 || kiM cha bhp 11821 athApi yatpAdanakhAvasR^iShTaM jagadviri~nchopahR^itArhaNAmbhaH | seshaM punAtyanyatamo mukundAt ko nAma loke bhagavatpadArthaH || 105 || shrIdashamaskandhe bhp 108915 tan nishamyAtha munayo vismitA muktasaMshayAH | bhUyAMsaM shraddadhurviShNuM yataH shAntiryato .abhayam || 106 || pAdme vaishAkhamAhAtmye yamabrAhmaNasaMvAde padmap 59727 vyAmohAya charAcharasya jagataste te purANAgamAs tAM tAm eva hi devatAM paramikAM jalpantu kalpAvadhi | siddhAnte punareka eva bhagavAn viShNuH samastAgama vyApAreShu vivechanavyatikaraM nIteShu nishchIyate || 107 || nArasiMhe satyaM satyaM punaH satyam utkShipya bhujam uchyate | vedAch ChAstraM paraM nAsti na devaH keshavAt paraH || 108 || yataH pAdme arirmitraM viShM pathyam adharmo dharmatAM vrajet | suprasanne hR^iShIkeshe viparIte viparyayaH ||109|| tatraiva shrIbhagavadvAkyam mannimittaM kR^itaM pApam api dharmAya kalpate | mAm anAdR^itya dharmo.api pApaM syAn matprabhAvataH ||110|| ataevoktaM skAnde shrIbrahmanAradasaMvAde vAsudevaM parityajya yo.anyaM devam upAsate | svamAtaraM parityajya shvapachIM vandate hi saH || 111 || tatraivAnyatra vAsudevaM parityajya yo.anyaM devam upAsate | tyaktvAmR^itaM sa mUDhAtmA bhu~Nkte halAhalaM viSham || 112 || mahAbhArate yastu viShNuM parityajya mohAdanyam upAsate | sa hemarAshim utsR^ijya pAMshurAshiM jighR^ikShati || 113 || anAdR^itya tu yo viShNum anyadevaM samAshrayet | ga~NgAmbhasaH sa tR^iShNArto mR^igatR^iShNAM pradhAvati || 114 || pa~ncharAtre yo mohAdviShNum anyena hInadevena durmatiH | sAdhAraNaM sakR^idbrUte so.antyajo nAntyajo.antyajaH || 115 || vaiShNavatantre na labheyuH punarbhaktiM hareraikAntikIM ja~NAH | ekAgramanasash chApi viShNusAmAnyadarshinaH || 116 || anyatra cha yastu nArAyaNaM devaM brahmarudrAdidaivataiH | samatvenaiva vIkSheta sa pAShaNDI bhaveddhruvam || 117 || iti | sahasranAmastotrAdau shlokaughAH santi chedR^ishAH | visheShataH sattvaniShThaiH sevoyviShNurna chAparaH || 118 || tathA cha shrIharivaMshe shivavAkyam harireva sadArAdhyo bhavadbhiH sattvasaMsthitaiH | viShNumantraM sadA viprAH paThadhvaM dhyAta keshavam || 119 || iti | IdR^i~NmAhAtmyavAkyeShu sa~NgR^ihIteShu sarvataH | granthabAhulyadoShaH syAl likhyante.apekShitAni tat || 120 || atha shrIvaiShNavamantramAhAtmyam Agame mantrAn shrImantrarAjAdIn vaiShNavAn gurvanugrahAt | sarvaishvaryaM japan prApya yAti viShNoH paraM padam ||121|| puNyaM varShasahasrairyaiH kR^itaM suvipulaM tapaH | japanti vaiShNavAn mantrAn narAste lokapAvanAH ||122|| vaiShNave cha prajapan vaiShNavAn mantrAn yaM yaM pashyati chakShuShA | padA vA saMspR^ishet sadyo muchyate.asau mahAbhayAt ||123|| iti | likhyate viShNumantrANAM mahimAtha visheShataH | tAtparyataH shrIgopAlamantramAhAtmyapuShTaye ||124|| tatra dvAdashAkSharAShTAkSharayormAhAtmyam padmapurANe devadUtavikuNDalasaMvAde sA~NgaM samudraM sanyAsaM saR^iShidaivatam | sadIkShAvidhi sadhyAnaM sayantraM dvAdashAkSharam ||125|| aShTAkSharaM cha mantreshaM ye japanti narottamAH | tAn dR^iShTvA brahmahA shudhyete yato viShNavaH svayam ||126|| sha~Nkhinash chakriNo bhUtvA brahmAyurvanamAlinaH | vasanti vaiShNave loke viShNurUpeNa te narAH ||127|| tatraiva dvAdashAkSharayaschaturthaskandhe bhp 4853 japash cha paramo guhyaH shrUyatAM me nR^ipAtmaja | yaM saptarAtraM prapaThan pumAn pashyati khecharAn || 128 || shrIviShNupurANe vip 1640 gatvA gatvA nivartante chandrasUryAdayo grahAH | adyApi na nivartante dvAdashAkSharachintakAH || 129 || aShTAkSharasya yathA nAradapa~ncharAtre trayo vedAH ShaDa~NgAni ChandAMsi vividhAH surAH | sarvam aShTAkSharAntaHsthaM yach chAnyadapi vA~Nmayam ||130|| sarvavedAntasArArthaM saMsArArNavatAraNaH | gatiraShTAkSharo nR^INAM na punarbhavakA~NkShiNAm ||131|| yatrAShTAkSharasaMsiddho mahAbhAgo mahIyate | na tatra sa~nchariShyanti vyAdhidurbhikShataskarAH ||132|| devadAnavagandharvAH siddhavidyAdharAdayaH | praNamanti mahAtmAnam aShTAkSharavidaM naram ||133|| vyaktaM hi bhagavAn eva sAkShAn nArAyaNaH svayam | aShTAkSharasvarUpeNa mukheShu parivartate ||134|| pAdmottarakhaNDe padmap 622618 evam aShTAkSharo mantro j~neyaH sarvArthasAdhakaH | sarvaduHkhaharaH shrImAn sarvamantrAtmakaH shubhaH || 135 || li~NgapurANe kim anyairbahubhirmantraiH kim anyairbahubhirvrataiH | namo nArAyaNeti mantraH sarvArthasAdhakaH ||136|| tasmAt sarveShu kAleShu namo nArAyaNeti yaH | japet sa yAti viprendra viShNulokaM sabAndhavaH ||137|| bhaviShyapurANe aShTAkSharo mahAmantraH sarvapApaharaH paraH | sarveShAM viShNumantrANAM rAjatve parikIrtitaH ||138|| shrIshukavyAsasaMvAde cha namo nArAyaNAyeti mantraH sarvArthasAdhakaH | bhaktAnAM japatAM tAta svargamokShaphalapradaH ||139|| eSha eva paro mokSha eSha svarga udAhR^itaH | sarvavedarahasyebhyaH sAra eSha samuddhR^itaH ||140|| viShNunA vaiShNavAnAM tu hitAya manunA purA | kIrtitaH sarvapApaghnaH sarvakAmapradAyakaH ||141|| nArAyaNAya nama ityayam eva satyaM saMsAraghoraviShasaMharaNAya mantraH | shR^iNvantu satyamatayo muditAstarAgA uchchaistarAm upadishAmyaham UrdhvabAhuH ||142|| bhUtvordhvabAhuradyAhaM satyapUrvaM bravImi vaH | he putrashiShyAH shR^iNuta na mantro.aShTAkSharAt paraH ||143|| ataevoktaM gAruDe AsIno vA shayAno vA tiShThAno yatra tatra vA | namo nArAyaNeti mantraikasharaNo bhavet ||144|| tApanIshrutiShu nR^isiMhatu 158 devA ha vai prajApatim abruvann AnuShTubhasya mantrarAjasya nArasiMhasya phalaM no brUhi bhagava iti sa hovAcha prajApatirya etaM mantrarAjaM nArasiMham AnuShTubhaM nityam adhIte so.agnipUto bhavati sa vAyupUto bhavati sa AdityapUto bhavati sa somapUto bhavati sa satyapUto bhavati sa brahmapUto bhavati sa viShNupUto bhavati sa rudrapUto bhavati sa sarvapUto bhavati sa sarvapUto bhavati ||145|| tatraivAnte nR^isiMhatu 59-10 anupanItashatam ekam ekenopanItena tatsamam | upanItashatam ekam ekena gR^ihasthena tatsamam | gR^ihasthashatam ekam ekena vAnaprasthena tat samaM | vAnaprasthashatam ekam ekena yatinA tat samaM | yatInAM tu shataM pUrNam ekam ekena rudrajApakena tatsamam | rudrajApakashatam ekam ekena atharvashiraHshikhAdhyApakena tatsamam | tadvA etat paramaM dhAma mantrarAjAdhyApakasya yatra na sUryastapati yatra na vAyurvAti yatra na chandramA bhAti yatra na nakShatrANi bhAnti yatra nAgnirdahati yatra na mR^ityuH pravishati yatra na duHkhaM sadAnandaM paramAnandaM shAntaM shAshvataM sadAshivaM brahmAdivanditaM yogidhyeyaM paramaM padaM yatra gatvA na nivartante yoginaH | tadetadR^ichAbhyuktam | tadviShNoH paramaM padaM sadA pashyanti sUrayaH | divIva chakShurAtatam | tadviprAso vipanyavo jAgR^ivAMsaH samindhate | viShNoryat paramaM padam || 146 || atha shrIrAmamantrANAM mAhAtmyam agastyasaMhitAyAm sarveShu mantravargeShu shreShThaM vaiShNavam uchyate | gANapatyeShu shaiveShu shAktasaureShvabhIShTadam || 147 || vaiShNaveShvapi mantreShu rAmamantrAH phalAdhikAH | gANapatyAdimantrebhyaH koTikoTiguNAdhikAH || 148 || vinaiva dIkShAM viprendra purashcharyAM vinaiva hi | vinaiva nyAsavidhinA japamAtreNa siddhidAH || 149 || mantreShvaShTasvanAyAsaphalado.ayaM ShaDakSharaH | ShaDakSharo.ayaM mantrastu mahAghaughanivAraNaH || 150 || mantrarAja iti proktaH sarveShAm uttamottamaH | dainandinaM tu duritaM pakShamAsartuvarShajam || 151 || sarvaM dahati niHsheShaM tUlAchalam ivAnalaH | brahmahatyAsahasrANi j~nAnAj~nAnakR^itAni cha || 152 || svarNasteyasurApAnagurutalpayutAni cha | koTikoTisahasrANi hyupapApAni yAnyapi | sarvANyapi praNashyanti rAmamantrAnukIrtanAt || 153 || tApanIshrutiShu cha ya etattArakaM brAhmaNo nityam adhIte sa pApmAnaM tarati sa mR^ityuM tarati sa bhrUhatyAM tarati sa sarvahatyAM tarati sa saMsAraM tarati sa sarvaM tarati sa vimuktAshrito bhavati so.amR^itatvaM cha gachChati || 154 || atha gopAladevamantramAhAtmyam mantrAstu kR^iShNadevasya sAkShAdbhagavato hareH | sarvAvatArabIjasya sarvato vIryavattamAH || 155 || tathA cha bR^ihadgautamIye shrIgovindavR^indAvanAkhye sarveShAM mantravaryANAM shreShTho vaiShNava uchyate | visheShAt kR^iShNamanavo bhogamokShaikasAdhanam || 156|| yasya yasya cha mantrasya yo yo devastathA punaH | abhedAt tanmanUnAM cha devatA saiva bhAShyate ||157|| kR^iShNa eva paraM brahma sachchidAnandavigrahaH | smR^itimAtreNa teShAM vai bhuktimuktiphalapradaH ||158|| iti | tatrApi bhagavattAM svAM tanvato gopalIlayA | tasya shreShThatamA mantrAsteShvapyaShTAdashAkSharaH ||159|| tApanIshrutiShu oM munayo ha vai brahmANam UchuH | kaH paramo devaH | kuto mR^ityurbibheti | kasya j~nAnenAkhilaM j~nAtaM bhavati | kenedaM vishvaM saMsaratIti | tAn u hovAcha brAhmaNaH kR^iShNo vai paramaM daivatam | govindAn mR^ityurbibheti | gopIjanavallabhaj~nAnenAkhilaM j~nAtaM bhavati | svAhayedaM saMsaratIti | tam u hochuH | kaH kR^iShNo govindaH ko.asau gopIjanavallabhaH kaH kA svAheti | tAn uvAcha brAhmaNaH pApakarShaNo gobhUmivedavidito veditA gopIjanAvidyAkalAprerakastanmAyA cheti | sakalaM paraM brahmaiva tat | yo dhyAyati rasati bhajati so.amR^ito bhavati so.amR^ito bhavatIti | te hochuH kiM tadrUpaM kiM rasanaM kathaM vAho tadbhajanaM | tat sarvaM vividiShatAm AkhyAhIti | tadu hovAcha hairaNyaH gopavesham abhrAbhaM taruNaM kalpadrumAshritam ||160|| gtu 128 kiM cha tatraivAgre bhaktirasya bhajanam | tadihAmutropAdhinairAsyenaivAmuShmin manaHkalpanam | etadeva cha naiShkarmyam | kR^iShNaM taM viprA bahudhA yajanti govindaM santaM bahudhArAdhayanti | gopIjanavallabho bhuvanAni dadhre svAhAshrito jagadejayjat svaretAH ||161|| gtu 114-15 vAyuryathaiko bhuvanaM praviShTo janye janye pa~ncharUpo babhUva | kR^iShNastathaiko.api jagaddhitArthaM shabdenAsau pa~nchapado vibhAti ||162|| iti | gtu 116 kiM cha tatraivopAsanavidhikathanAnantaram eko vashI sarvagaH kR^iShNa IDya eko.api san bahudhA yo vibhAti | taM pIThasthaM ye.anubhajanti dhIrAs teShAM sukhaM shAshvataM netareShAm ||163|| nityo nityAnAM chetanash chetanAnAm eko bahUnAM yo vidadhAti kAmAn | taM pIThagaM ye.anubhajanti dhIrAs teShAM siddhiH shAshvatI netareShAm ||164|| etadviShNoH paramaM padaM ye nityamuktAH saMyajante na kAmAn | teShAm asau goparUpaH prayatnAt prakAshayedAtmapadaM tadaiva ||165|| yo brahmANaM vidadhAti pUrvaM yo vidyAstasmai gopAyati sma kR^iShNaH | taM ha daivam AtmabuddhiprakAshaM mumukShurvai sharaNam anuvrajeta ||166|| oMkAreNAntaritaM ye japanti govindasya pa~nchapadaM manum | teShAm asau darshayedAtmarUpaM tasmAn mumukShurabhyasen nityashAntyai ||167|| tasmAdanye pa~nchapadAdabhUvan govindasya manavo mAnavAnAm | dashArNAdyAste.api sa~NkrandanAdyair abhyasyante bhUtikAmairyathAvat ||168|| kiM cha tatraiva tadu hovAcha brAhmaNo.asAvanavarataM me dhyAtaH stutaH parArdhAnte so.abudhyata | gopavesho me puruShaH purastAdAvirbabhUva | tataH praNatena mayA.anukUlena hR^idA mahyam aShTAdashArNaM svarUpaM sR^iShTaye dattvAntarhitaH | punaH sisR^ikShA me prAdurabhUt | teShvakShareShu bhaviShyajjagadrUpaM prakAshayat | tadiha kAdApo | lAt pR^ithivI | Ito.agniH | bindorinduH | tannAdAdarka iti klIMkArAdasR^ijam | kR^iShNAdAkAshaM yadvAyurityuttarAt surabhiM vidyAM prAdurakArSham | taduttarAt taduttarAt strIpumAdi chedaM sakalam idaM iti ||169|| tathA cha gautamIyatantre klIMkArAdasR^ijadvishvam iti prAha shruteH shiraH | lakArAt pR^ithivI jAtA kakArAj jalasambhavaH ||170|| IkArAdvahnirutpanno nAdAdAyurajAyata | bindorAkAshasambhUtiriti bhUtAtmako manuH || svAshabdena cha kShetraj~no heti chitprakR^itiH parA | tayoraikyasamudbhUtirmukhaveShTanavarNakaH || ataeva hi vishvasya layaH svAhArNake bhavet ||171|| punash cha sA shrutiH etasyaiva yajanena chandradhvajo gatamoham AtmAnaM vedayitvA oMkArAntarAlakaM manum Avartayat sa~Ngarahito.abhyAnayat | tadviShNoH paramaM padaM sadA pashyanti sUrayaH | divIva chakShurAtatam | tasmAdenaM nityam abhyaset ||172|| ityAdi | tatraivAgre yasya pUrvapadAdbhUmirdvitIyAt salilodbhavaH | tR^itIyAt teja udbhUtaM chaturthAdgandhavAhanaH ||173|| pa~nchamAdambarotpattistam evaikaM samabhyaset | chandradhvajo.agamadviShNuH paramaM padam avyayam ||174|| tato vishuddhaM vimalaM vishokam asheShalobhAdinirastasa~Ngam | yat tat padaM pa~nchapadaM tadeva sa vAsudevo na yato.anyadasti ||175|| tam ekaM govindaM sachchidAnandavigraham pa~nchapadaM vR^indAvanasurabhUruhatalAsInaM satataM samarudgaNo.ahaM paramayA stutyA toShayAmi ||176|| iti | kiM cha stutyanantaram amuM pa~nchapadaM mantram AvartayedyaH sa yAtyanAyAsataH kevalaM tat padaM tat | anejadekaM manaso javIyo naitaddevA Apnuvan pUrvam arshAt ||177|| tasmAt kR^iShNa eva paro devastaM dhyAyet taM raset taM yajediti oM tat saditi ||178|| trailokyasaMmohanatantre cha devIM prati shrImahAdevoktAShTAdashAkSharaprasa~Nga eva dharmArthakAmamokShANAm Ishvaro jagadIshvaraH | santi tasya mahAbhAgA avatArAH sahasrashaH ||179|| teShAM madhye.avatArANAM bAlatvam atidurlabham | amAnuShANi karmANi tAni tAni kR^itAni cha ||180|| shApAnugrahakartR^itve yena sarvaM pratiShThitam | tasya matnraM pravakShyAmi sA~NgopA~Ngam anuttamam ||181|| yasya vij~nAnamAtreNa naraH sarvaj~natAm iyAt | putrArthI putram Apnoti dharmArthI labhate dhanam ||182|| sarvashAstrArthapAraj~no bhavatyeva na saMshayaH | trailokyaM cha vashIkuryAt vyAkulIkurute jagat ||183|| mohayet sakalaM so.api mArayet sakalAn ripUn | bahunA kim ihoktena mumukShurmokSham ApnuyAt ||184|| yathA chintAmaNiH shreShTho yathA gaush cha yathA satI | yathA dvijo yathA ga~NgA tathAsau mantra uttamaH ||185|| yathAvadakhilashreShThaM yathA shAstraM tu vaiShNavam | yathA susaMskR^itA vANI tathAsau mantra uttamaH ||186|| kiM cha ato mayA sureshAni pratyahaM japyate manuH | naitena sadR^ishaH kashchidjagatyasmin charachare ||187|| sanatkumArakalpe.api gopAlaviShayA mantrAstrayastriMshat prabhedataH | teShu sarveShu mantreShu mantrarAjam imaM shR^iNu || 188 || suprasannam imaM mantraM tantre sammohanAhvaye | gopanIyastvayA mantro yatnena munipu~Ngava || 189 || anena mantrarAjena mahendratvaM purandaraH | jagAma devadevesho viShNunA dattam a~njasA || 190 || durvAsasaH purA shApAdasaubhAgyena pIDitaH | sa eva subhagavatvaM vai tenaiva punarAptavAn || 191 || bahunA kim ihoktena purashcharaNasAdhanaiH | vinApi japamAtreNa labhate sarvam Ipsitam ||192|| prabhuM shrIkR^iShNachaitanyaM taM nato.asmi gurUttamam | katha~nchidAshrayAdyasya prAkR^ito.apyuttamo bhavet || 193 || athAdhikAranirNayaH tAntrikeShu cha mantreShu dIkShAyAM yoShitAm api | sAdhvInAm adhikAro.asti shUdrAdInAM cha saddhiyAm || 194 || tathA cha smR^ityarthasAre pAdme cha vaishAkhamAhAtmye padmap 68448 52-4 shrInAradAmbarIShasaMvAde Agamoktena mArgeNa strIshUdrairapi pUjanam | kartavyaM shraddhayA viShNosh chintayitvA patiM hR^idi || 195 || shUdrANAM chaiva bhavati nAmnA vai devatArchanam | sarve .apyAgamamArgeNa kuryurvedAnukAriNA || 196 || strINAm apyadhikAro.asti viShNorArAdhanAdiShu | patipriyaratAnAM cha shrutireShA sanAtanI || 197 || agastyasaMhitAyAM shrIrAmamantrarAjam uddishya shuchivratatamAH shUdrA dhArmikA dvijasevakAH | striyaH pativratAsh chAnye pratilomAnulomajAH || lokAsh chANDAlaparyantAH sarve.apyatrAdhikAriNaH || 198 || iti | gurush cha siddhasAdhyAdimantradAne vichArayet | svakulAnyakulatvaM cha bAlaprauDhatvam eva cha || 199 || strIpuMnapuMsakatvaM cha rAshinakShatramelanam | suptaprabodhakAlaM cha tathA R^iNadhanAdikam || 200 || atha siddhasAdhyAdishodhanam saradAtilake prAk pratyag agrA rekhAH syuH pa~ncha yAmyottarAgragAH | tAvatyash cha chatuShkoShThachatuShkaM maNDalaM bhavet || 201 || indvagnirudranavanetrayugena dikShu R^itvaShTaShaDashachaturdashabhautikeShu | pAtAlapa~nchadashavahnihimAMshukoShThe varNAMl likhel lipibhavAn kramashastu dhImAn ||202|| janmarkShAkSharatau yAvanmantrAdimAkSharam | chaturbhiH koShThakaistvekam iti koShThachatuShTaye ||203|| punaH koShThakakoShTheShu savyato janmabhAkSharAt | siddhasAdhyasusiddhArikramAj j~neyA vichakShNaiH ||204|| siddhaH sidhyati kAlena sAdhyastu japahomataH | susiddho grahamAtreNa arirmUlanikR^intanaH ||205|| siddhasiddho yathoktena dviguNAt siddhasAdhakaH | siddhasusiddho.ardhajapAt siddhArirhanti bAndhavAn ||206|| sAdhyasiddho dviguNikaH sAdhyasAdhyo hyanarthakaH | tatsusiddhastriguNitAt sAdhyArirhanti gotrajAn ||207|| susiddhasiddhordhajapAt tatsAdhyastu guNAdhikAt | tatsusiddho grahAdeva susiddhAriH svagotrahA ||208|| arisiddhaH sutAn hanyAdarisAdhyastu kanyakAH | tatsusiddhastu patnIghnastadarirhanti sAdhakam ||209|| tathA cha tantre asya cha mantravisheShe.apavAdaH nR^isiMhArkavarAhANAM prAsAdapraNavasya cha | vaidikasya cha mantrasya siddhAdIn naiva shodhayet || 210 || svapnalabdhe striyA datte mAlAmantre cha tryakShare | ekAkShare tathA mantre siddhAdIn naiva shodhayet || 211 || svakulAnyakulatvAdi vij~neyaM chAgamAntarAt | na vistarabhayAdatra vyarthatvAdapi likhyate || 212 || shrImadgopAladevasya sarvaishvaryapradarshinaH | tAdR^ikshaktiShu mantreShu nahi ki~nchidvichAryate || 213 || tathA cha kramadIpikAyAm 14 sarveShu varNeShu tathAshrameShu nArIShu nAnAhvayajanmabheShu dAtA phalAnAm abhivA~nChitAnAM drAg eva gopAlakamantra eShaH || 214 || trailokyasaMmohanatantre cha aShTAdashAkSharamantram adhikR^itya shrIshivenoktam na chAtra shAtravA doShA narNasvAdivichAraNA | R^ikSharAshivichAro vA na kartavyo manau priye || 215 || kechich ChinnAsh cha ruddhAsh cha kechin madasamuddhatAH | malinAH stambhitAH kechit kIlitA dUShitA api | etairdoShairyuto nAyaM yatastribhunottamaH || 216 || iti | sAmAnyatash cha yathA bR^ihadgautamIye atha kR^iShNamanUn vakShye dR^iShTAdR^iShTaphalapradAn | yAn vai vij~nAya munayo lebhire muktim a~njasA || 217 || gR^ihasthA vanagAsh chaiva yatayo brahmachAriNaH | striyaH shUdrAdayash chaiva sarve yatrAdhikAriNaH || 218 || nAtra chintyo.arishuddhyAdirnArimitrAdilakShaNam | na vA prayAsabAhulyaM sAdhane na parishramaH || 219 || aj~nAnatUlarAshesh cha analaH kShaNamAtrataH | siddhasAdhyasusiddhArirUpA nAtra vichAraNA || 220 || sarveShAM siddhamantrANAM yato brahmAkSharo manuH | prajApatiravApAgryaM devarAjyaM shachIpatiH | avApustridashAH svargaM vAgIshatvaM bR^ihaspatiH || 221 || ityAdi | tatraivAntare viShNubhaktyA visheSheNa kiM na sidhyati bhUtale | kITAdibrahmaparyantaM govindAnugrahAn mune || 222 || sarvasampattinilayAH sarvatrApyakutobhayAH | ityAdi kathitaM ki~nchin mAhAtmyaM vo munIshvarAH || 223 || AkAshe tArakA yadvat sindhoH saikatasR^iShTivat | etadvij~nAnamAtreNa labhen muktiM chaturvidhAm || 224 || etadanyeShu mantreShu doShAH santi pare cha ye | tadarthaM mantrasaMskArA lipyante tantrato dasha || 225 || saradAtilake jananaM jIvanaM cheti tADanaM rodhanaM tathA | athAbhiSheko vimalIkaraNApyAyane punaH | tarpaNaM dIpanaM guptirdashaitA mantrasaMskriyAH || 226 || mantrANAM mAtR^ikAmadhyAduddhAro jananaM smR^itam | praNavAntaritAn kR^itvA mantravarNAn japet sudhIH || 227 || etaj jIvanam ityAhurmantratantravishAradAH | manorvarNAn samAlikhya tADayech chandanAmbhasA || 228 || pratyekaM vAyunA mantrI tADanaM tadudAhR^itam | vilikhya mantraM taM mantrI prasUnaiH karavIrajaiH || 229 || tanmantrAkSharasa~NkhyAtairhanyAdyat tena rodhanam | svatantroktavidhAnena mantrI mantrArNasa~NkhyayA || 230 || ashvatthapallavairmantram abhiShi~nchedvishuddhaye | saMchintya manasA mantraM yotirmantreNa nirdahet || 231 || mantre mUlatrayaM mantrI vimalIkaraNaM tvidam | tAravyomAgnimanuyugadaNDI jyotirmanurmataH | kushodakena japtena pratyarNaM prokShaNaM manoH || 232 || tena mantreNa vidhivadetadApyAyanaM smR^itam | mantreNa vAriNA yantre tarpaNaM tarpaNaM smR^itam || 233 || tAramAyAramAyogo manordIpanam uchyate | japyamAnasya mantrasya gopanaM tvaprakAshanam || 234 || balitvAt kR^iShNamantrANAM saMskArApekShaNaM nahi | sAmAnyoddeshamAtreNa tathApyetadudIritam || 235 || iti shrIgopAlabhaTTavilikhite shrIbhagavadbhaktivilAse gauravo nAma prathamo vilAsaH |