\engtitle{.. lokamaanya baaLa ga.ngaadhar TiLak ..}## \itxtitle{.. gItArahasya prastAvanA ..}##\endtitles ## ##
## baaLa ga.ngaadhara TiLakalikhita shriimad.hbhagavad.hgiitaarahasya athavaa karmayogashaastra ##
## .. atha samarpaNam.h .. ##
## shriigiitaarthaH kva gambhiiraH vyaakhyaataH kavibhiH puraa .##
## aachaaryairyashcha bahudhaa kva me.alpaviShayaa matiH ..##
## tathaapi chaapalaadasmi vaktuM taM punarudyataH .##
## shaastraarthaan.h sammukhiikR^itya pratnaan.h navyaiH sahichitaiH ..##
## tamaaryaaH shrotumarhanti kaaryaakaaryadidR^ikShavaH .##
## evaM viGYaapya sujanaan.h kaalidaasaakSharaiH priyaiH ..##
## baalo gaa.ngaadharishchaa.ahaM tilakaanvayajo dvijaH .##
## mahaaraaShTre puNyapure vasan.h shaaNDilyagotrabhR^it.h ..##
## shaake munyagnivasubhuusammite shaalivaahane .##
## anusR^itya sataaM maargaM smara.nshchaapi vacho ..##
## yatkaroShi yadashnaasi yajjuhoShi dadaasi yat.h .##
## yattapasyasi kaunteya tatkuruShva madarpaNam.h ..##
## giitaa 9##. ##27 hareH ..##
## samarpaye gra.nthamimaM shriishaaya janataatmane .##
## anena priiyataaM devo bhagavaan.h puruShaH paraH .. ##

## baaLa ga.ngaadhara TiLakalikhita shriimad.hbhagavad.hgiitaarahasya maraaThii prastaavanetiil kaahii bhaag ##

## ####prastaavanaa#### ##

## sa.ntaa.nchii ichchhiShTe bolato uttare .##
## kaaya myaa.n paamare jaaNaave he .. ##

## shriimad.hbhagavad.hgiitevar anek sa.nskR^it bhaaShye##, ## Tiikaa ki.nvaa praakR^it bhaaShaa.ntare agar vistR^ita sarvamaanya niruupaNe asataa##, ## haa gra.ntha prasiddha karaNyaache kaaraNa kaaya he jarii gra.nthaaraMbhiich saa.ngiitale aahe##, ## tarii gra.nthaamadhiila pratipaadya viShayaachyaa vivechanaat saa.ngataa na yeNaaryaa kaahii goShTii.nchaa khulaasaa karaNyaas prastaavanekheriij dusaraa maarga naahii##. ## paikii pahilii goShTa svataH gra.nthakaaraasaMba.ndhii hoya##. ## bhagavad.hgiitechaa va aamachaa pratham parichaya houun aaj sumaare trechaaLiis varShe jhaalii##. ## isavii sana 1872 saalii vaDiil shevaTachyaa dukhaNyaane aajaarii asataa bhagavad.hgiitevariil bhaaShaavivR^itti naavaachii praakR^it Tiikaa tyaa.nsa vaachuun daakhaviNyaache kaam aamachekaDe aale hote##. ## te.nvhaa mhaNaje aamachyaa vayaachyaa soLaavyaa varShii giitechaa bhaavaartha puurNapaNe lakShaat yeNe shakya navhate##. ##tathaapi lahaan vayaat manaavar ghaDaNaare sa.nskaar Tikaa_uu asalyaamuLe bhagavad.hgiitebaddal tevhaa utpanna jhaalelii aavaD kaayama raahuun sa.nskR^itachaa va i.ngrajiichaa puDhe adhik abhyaas jhaalyaavar giitevariil sa.nskR^it bhaaShye va dusaryaa Tiikaa aaNi i.ngrajiit va maraaThiit anek pa.nDitaa.nnii kelelii vivechanehi veLoveLii vaachaNyaat aalii##. ##para.ntu svakiiyaa.nbarobar yuddha karaNe he moThe kukarma mhaNuun khinna jhaalelyaa arjunaas tyaach yuddhaas pravR^itta karaNyaasaaThii saa.ngitalelyaa giitet brahmaGYaanaane ki.nvaa bhaktiine mokSha kasaa miLavaavaa yaache##, ## mhaNaje nusatyaa mokShamaargaache vivechan kashaalaa##, ## hii sha.nkaa manaat yeuun tiich uttarottar baLaavat chaalalii##. ## kaaraN##, ## giitevariil koNatyaahi Tiiket tyaache yogya uttar aaDhaLuun yeiinaa##. ## aamachyaapramaaNe dusaryaa.nnaa hiich sha.nkaa aalii asel##, ## naahii ase naahii##. ## paNa Tiikaatach gu.ntuun raahile mhaNaje##, ## Tiikaakaaraa.nnii dilele uttar samaadhaanakaarak na vaaTale tarii tyaakheriij dusare uttar suchat naahiise hote##. ##mhaNuun sarva Tiikaa va bhaaShye baajuulaa Theviin nusatyaa giitechiich svata.ntra vichaarapuurvak aamhii anek paaraayaNe kelii##. ##tevhaa Tikaakaaraa.nchyaa chhaapetuun suTakaa houun muuLa giitaa nivR^ittipar nasuun karmayogapar aahe##, ## kiMbahunaa giitet ##'##yoga##' ##haa ekerii shabdach##' ##karmayoga##' ##yaa arthii yojilelaa aahe##, ##asaa bodha jhaalaa##. ## ##

## saa.nsaarik karme gauNa ki.nvaa tyaajya Tharavuun brahmaGYaan##, ##bhakti##, ## vagaire nusatyaa nivR^ittipar mokShamaargaachech giitet niruupaN kelele aahe##, ## he mat jarii aamhaas maanyanaahii##, ## tarii mokShapraaptiichyaa maargaache bhagavad.hgiitet mudaliich vivechan naahii##, ## asehii aamache mhaNaNe naahii##, ## he aaraMbhiich saa.ngaNe jaruur aahe##. ## kiMbahunaa pratyek manuShyaane shuddha parameshvarasvaruupaache GYaan saMpaadan karuun tad.hdvaaraa aapalii buddhi hoiil titakii nirmal va pavitra karaNe##, ## he giitaashaastraapramaaNe tyaache jagaatiil pahile kartavya hoya##, ## ase aamhiihii yaa gra.nthaat spaShTa daakhavile aahe##; ##para.ntu haa giitetiil mukhya muddaa navhe##. ## yuddha karaNe haa kShatriyaachaa dharma asalaa tarii ulaTapakShii kulakShayaadi ghora paatake ghaDuun je yuddha mokShapraaptiruupa aatmakalyaaNyaachaa naasha karaNaar te karaave kaa karuu naye##, ## ashaa kartavyamohaat yuddhaaraMbhii arjun paDalaa hotaa##. ## mhaNuun to moha ghaalaviNyaasaaThi shuddha vedaa.ntashaastraadhaare karmaakarmaache va tyaabarobar mokShopaayaache puurNa vivechan karuun##, ## aaNi karme kadhiich suTat naahiit va soDuuhi nayet ase Tharavuun##, ## jyaa yuktiine karme kelii mhaNaje koNatech paapa na laagataa akher tyaanech mokShahi miLato##, ##tyaa yuktiiche mhaNaje GYaanamuulak va bhaktipradhaan karmayogaachech giitet pratipaadan aahe##, ## asaa aamachaa abhipraaya aahe##. ## ##

## giitaa gra.ntha yaapramaaNe praadhaanye karuun karmayogaachaa aahe mhaNuunach ##' ##brahmavidyaa.ntargat ##( ##karma##- ) ##yogashaastra ##' ## yaa naavaane sarva vaidik gra.nthaat tyaalaa agrasthaan praapta jhaale aahe##. ## ##' ##giitaa sugiitaa kartavyaa kimanyaiH shaastra vistaraiH ##' ## --ekalyaa giiteche pure adhyayan kele mhaNaje bassa aahe##; ## baakiichaa pholakaT pasaaraa kaaya karaavayaachaa##? ## ase mhaNataat te khoTe naahii##; ##mhaNuunach hi.ndu dharma va niitishaastra yaa.nchyaa muuLa tattvaa.nchii jyaas oLakha karuun ghyaavayaachii asel tyaa.nnii yaa apurva gra.nthaache pratham adhyayan karaave ase aamache tuyaas savinaya##, ## paNa aagrahapuurvak saa.ngaNe aahe##. ## ##

## praachiin Tiikaakaaraa.nnii pratipaadilele giiteche taatparya aaNi aamachyaa mataapramaaNe giiteche rahasya yaat bhed kaa paDato yaachii kaaraNe giitaarahasyaat savistar saa.ngitalii aahet##. ##para.ntu giitaataatparyaasaMba.ndhaane jarii yaapramaaNe matabhed asalaatarii giitevar jii anek bhaaShye va Tiikaa aahet##, ## ki.nvaa puurvii agar alikaDe giitechii praakR^itaat jii bhaaShaa.ntare jhaalii aahet tyaa.nche prastut gra.ntha lihitaanaa itar baabatiit nehamiich prasa.ngaanusaar thoDebahut saahaayya jhaalele asalyaamuLe tyaa sarvaa.nche aamhii atya.nta R^iNii aahot##, ## he yethe saa.ngaNe avashya aahe##. ## aaNi tasech jyaa paashchimaatya pa.nDitaa.nchyaa gra.nthaatiil siddhaa.ntaa.nchaa jaagojaag ullekha kelelaa aahe tyaa.nchehi abhaar maanile pahijet##. ## kiMbahunaa yaa sarva gra.nthaa.nchyaa madatiikheriij prastutachaa gra.ntha lihitaa aalaa asataa kii naahii yaachii vaanavaach asalyaane##, ## yaa prastaavanechyaa aaraMbhii##, ## ##' ##sa.ntaa.nchii uchchhiShTe bolato uttare ##' ## he tukaaraamabuvaa.nche vaakya aamhii ghaatale aahe##. ## sarva kaaLii ekasaarakhech laaguu paDaNaare mhaNaje trikaalaabaadhit GYaan saa.ngaNaaryaa giitesaarakhyaa gra.nthaane kaalabhedaanuruup nave nave sphuraN manuShyaalaa praapta vhaave yaat kaahii naval naahii##; ##kaaraN ashyaa vyaapak gra.nthaachaa haa dharmach asato##. ## ##

## prastaavanaa saMpalii##. ## aataa jyaa viShayaachyaa vichaaraat aaj puShkaLa varShe ghaalavili va jyaachyaa nitya sahavaasaane va chi.ntanaane manaache samaadhaan ho_uun aana.nda hot gelaa##, ##to viShaya gra.ntharuupaane haataaniraaLaa hoNaar mhaNuun vaa_iiT vaaTat asale tarii he vichaar ##- ## saadhalyaas savyaaj##, ## naahiipekShaa nidaan jasechyaa tase ##- ## puDhiil piDhitiil lokaa.ns deNyaasaaThiich aamhaas praapta jhaale asalyaamuLe vaidik dharmaa.ntiil raajaguhyaachaa haa pariis ##"##uttiShThata ##! ##jaagrata ##! ## praapya varaannibodhita ##!" - ##uThaa##! ##jaage vhaa##! ##aaNi ##( ##bhagava.ntaa.nnii dilele##) ## he var samajuun ghyaa ##! - ## yaa kaThopaniShadaatiil ma.ntraane ##( ##kaTha##. ## 3##. ##14##) ## premodakapuurvak aamhii hotakaruu vaachakaa.nchyaa havaalii karito##. ## yaatach karmaakarmaache sarva biij aahe##; ## aaNi yaa dharmaache svalpaacharaNahi moThyaa sa.nkaTaatuun soDavite##, ## ase khudda bhagava.ntaachech nishchayapuurvak aashvaasan aahe##. ## yaapekShaa aaNakhii jaasta kaaya paahije##? ## ##"##kelyaaviNa kaahii hota naahii ##' ' ## haa sR^iShTiichaa niyama lakShaat aaNuun tumhii maatra niShkaam buddhiine karte vhaa mhaNaje jhaale##. ## nivvaLa svaartha##- ##paraayaN##- ##buddhiine sa.nsaar karuun thakalyaabhaagalyaa lokaa.nchyaa kaalakramaNaartha##, ## ki.nvaa sa.nsaar soDuun deNyaachii tayaatii mhaNuunahi##, ## giitaa saa.ngitalelii nasuun sa.nsaarach mokShadR^iShTyaa kasaa kelaa pahije va manuShyamaatraache sa.nsaaraatale khare kartavya kaaya yaachaa taattvikadR^iShTyaa upadesha karaNyaasaaThii giitaashaastraachii pravR^itti jhaalelii aahe##. ## mhaNuun puurvavayaatach gR^ihasthaashramaache ki.nvaa sa.nsaaraache he praachiin shaastra jitakyaa lavakar samajuun gheNe shakya asel titakyaa lavakar pratyekaane samajuun ghetalyaakheriija raahuu naye##, ## evaDhiicha aamachii shevaTii vina.ntii aahe##. ## ##

## puNe##: ## baaLa ga.ngaadhar TiLak ##(##1853##-##1920##)
## adhika vaishaakha shake 1837 ##

## puNyatithiinimittaane smaraN ##