\engtitle{.. shrI dattAtreya sahasranAma stotram ..}## \itxtitle{.. shrI dattAtreya sahasranAma stotram ..}##\endtitles ## asya shrI maddattAtreya sahasranAmakasya tu | R^iShirbrahma vinirirdiShTonuShTupchZandaM prakIrtim || dattAtreyo syadevatA dattAtreyAtmatArakaM | dAkAraMrephasa.nyuktaM dattabIja mudAhR^itam || drAmityAdi tribhiH proktaM bIjaM shaktishcha kIlakaM | Shaaa.cUgharphu bIjasa.nyuktaiM ShaDa.nganyAsa IritaH || pItAMbarAla.nkR^ita pR^iShThabhAgaM bhasmAvagu.nThAmalarukmadeham | vidyutrabhApi.ngajaTAbhirAmaM shrIdattayogIsha mahaM bhajAmi || dattAtreyo mahoyogI yogIsha shchAmaraprabhuM | munirdigaMbaro bAlo mAyAmukto madApahaH || 1 avadhUto mahAnAthashsha.nkaromaravallabhaH | mahAdeva shchAdipadevaH purANaprabhurIshvaraH || 2 sattvakR^i tsattvabhR^idbhAvassattvAtmA sattvasAgaraH | sattvavi tsattvasAkShI cha sattvasAdhyo marAdhipaH || 3 bhUtakR^i dbhUtabhR^ichchaiva bhUtAtmA bhUtasaMbhavaH | bhUtabhAvashcha bhAvashcha bhUtavi dbhUtakAraNam || 4 bhUtasAkShI prabhUtishcha bhUtAnAM paramAgatiH | bhUtasa.ngavimInAtmA bhUtAtmA bhUtasha.nkaraH || 5 bhUtanAtho mahAnAtha shchAdinAtho maheshvaraH | sarvabhUtanivAsAtmA bhUtasantApanAshanaH || 6 sarvAtmA sarvabhR^i tsarvassarvaj~nassarvanirNayaH | sarvasAkShI bR^ihadbhAnu sbarvavi tsarvama.ngalam || 7 shAntassatyassamaH pUrNo hyekAkI kamalApatiH | rAmo rAmapriyashchaiva virAmo rAmakAraNam || 8 shuddhAtmA pAvanonantaM pratItaH paramArthabhR^it | ha.nsasAkShI vibhushchaiva prabhuM pralaya eva cha || 9 siddhAtmA paramAtmA cha siddhAnAM paramA gatiH || siddhisiddhyassAdhyashcha sAdhanaM chottamAyanam || 10 sulakShaNassumedhAvI vidyAvA nvigatAntaraH | vijvarashcha mahAbAhuH bahulAnandavardhanaH || 11 avyaktapuruShaH prAj~naH paraj~naH paramArthadR^ik| parAparavinirmuko mukta stattvaprakAshavAn || 12 dayAvA nbZagavA nbhAvI bhAvAtmA bhaYvakAraNaM | bhavasantApanAshashcha puShpavA npa.nDito budhaH || 13 pratyakShavastu vishvAtmA pratyagahma sanAtanaH | pramANavigatashchaiva pratyAhAraniyojakaH || 14 praNavaH praNavAtItaH pramukhaM pralayAtmakaH | mR^ityu.njayo viviktAtmA sha.nkarAtmA paraM vapuH || 15 parama stanuvij~neyaH paramAtmani sa.nsthitaH | prabodhakalanAdhAraH prabhAvapravarottamaH || 16 chidaMbara shchidvilAsa shchidAkAsha shchiduttamaH | chitta chaitanya chittAtmA devAnAM paramAgatiH || 17 achetya shchetanAdhAra shchetanAchit vikramaH | chittAtmA chetanArUpo lasatpa.nkajalochanaH || 18 paraMbrahma para.njyotiH para.ndhAma parantapaH | paraM sUtraM paraM ta.ntraM pavitraM paramohavAn || 19 kShetraj~naH kShetragaH kShetraM kShetrAdhAraH pura.njanaH | kShetrashUnyo lokasAkShI kShetravA nbahunAyakaH || 20 yogIndo yogapUjyashcha yogya shchAtmavidAM shuchiM | yogamAyAdharaH sthANu charalaH kamalApatiH || 21 yogesho yoganirmAtA yogaj~nAnaprakAshanaH | yogapAlo lokapAlassa.nsAratamanAshanaH || 22 guhyo guhyatamo guptiH mukto muktassanAtanaH | gahano gaganAkAro gaMbhIro gaNanAyakaH || 23 govindo gopatirgoptA gobhAgo bhAvasa.nsthitaH | gosAkShI gotamArishcha gAndhAro gaganAkR^itiH || 24 yogayukto bhogayuktaH sha.nkAmukta samAdhimAn | sahasassakaleshAnaH kArtavIrya varapradaH || 25 sarajA virajAH pu.nso pApanaH pApanAshanaH | parAparavinirmuktaH para.njyotiH purAtanaH || 26 tanAnAjyotiranekAtmA svaya.njyotissadAshivaH | divyajyotirmayashchaiva satyavij~nAnabhAskaraH || 27 nityashuddhaM puraH pUrNaH prakAshaH prakaTodbhavaH | pramAdavigatashchApi pareshaH paravikramaH || 28 yogI yogo yogapashcha yogAbhyAsaprakAshanaH | yoktA moktA vidhAtA cha yatA pAtA nirAyudhya || 29 nityamukto nityayuktassatyassatyaparAkramaH | sattvashuddhikarashchaiva sattvaM sattvaMbhR^itAM gatiH || 30 shrIdharashshrIvapushshrImAn shrInIvAso marArchitaH | shrInidhishshrIpatishshreShThaH shreyaska shcharamAshrayaH || 31 tyAgI tyAgArthasaMpannaH tyAgAtmA tyAgavigrahaH | tAgalakShaNasiddhAtmA tyAgaj~na stA=gakAraNaH || 32 bhogo bhoktA cha bhogyashcha bhogasAdhanakAraNaH | bhogI bhogArthasaMpanno bhogaj~nAnaprakAshakaH || 33 kevalaH keshavaH kR^iShNaM ka.nvAsAH kamalAlayaH | kamalAsanapUjyashcha hariraj~nAvakha.nDanaH |7 34 mahAtmA mahadAdishcha maheshottamavanditaH | manobuddhivihInAtmA mAnAtmA mAnavAdhipaH || 35 bhuvanesho vibhUtishcha dhR^itirmedhA smR^itirdayA | dhuHkhaDAvAnalabudhaH prabuddhaH paramevvaraH || 36 kAmahA krodhahA chaiva daMbhadarpamadApahaH | Aj~nAnapatimirArishcha bhavArirbhuvaneshvaraH || 37 rUpakudrUpabhR^idrUpIrUpAtmA rUpakAraNam | rUpaj~no rUpasAkShI cha nAmarUpo gunAntakaH || 38 aprameyaH prameyashcha pramANaM praNavAshrayaH | pramANarahito chi.ntya shchetanAvigato jaraH || 39 akSharo kSharamuktashcha vijvaro jvaranAshanaH | vishiShTo vittashAstrI cha dR^iShTo dR^iShTAntavarjitaH || 40 guNesho guNakAyashcha guNAtmA guNabhAvanaH | anantaguNasaMpanno guNagarbho guNAdhipaH || 41 gaNesho guNanAthashcha guNAtmA gaNabhAvanaH | gaNabandharvivekAtmA guNayuktaH parAkramI || 42 atarkaM kraturagnishcha kR^itaj~nassaphalAshrayaH | yaj~no yaj~naphalaM dAtA yaj~nIDyomarottamaH || 43 hiraNyagarbhashshrIgarbha khagarbhaH kuNapeshvaraH | mAyAgarbho lokagarbhaM svayaMbhUrbhuvanAntakaH || 44 niShpApo nibiDo na.ndI bodhI bodhasamAshrayaH | bodhAtmA bodhanAtmA cha bhedavaita.nDakha.nDanaH || 45 svAbhAvyo bhAvanirmukto vyakto vyaktasamAshrayaH | nityatR^ipto nirAbhAso nirvANashsharaNaM suhR^it || 46 guhyesho guNagaMbhIrashcha guNadoShanivAraNaH | guNasa.ngavimInashcha yogArerdarpanAshanaH |7 47 AnandaM paramAnandaM svAnandasukhavardhanaH | satyAna.nda shchidAnandaM sarvAnandaparAyaNaH || 48 sadrUpassahajassatyaH svAnandassumanoharaH | sarvassarvAntarshai.hva pUrvAtpUrvataropi cha || 49 khamayaH khaparaH khAdi khaM brahma khatanuH khagaH | khAvAsAH khavimInashcha khanidhiH khaparAshrayaH || 50 ananta shchAdirUpashcha sUryama.nDalamadhyagaH | amoghaH paramAmoghaH parokShaH varadaH kaviM || 51 vishvachakShurvishvasAkShI vishvabAhurdhaneshvaraH | dhana.njayo mahAtejAH tejiShNa staijasassukhI |7 52 jyotirjotirmayo jetA jyotiShA.njyotirAtmakaH | jyotiShAmapi jyotishcha janako janamohanaH || 53 jite.ndriyo jitakrodho jitAtmA jitamAnasaH | jitasa.ngo jitaprANaM jitasa.nsAravAsanaH || 54 nirvAsano nirAlaMbo niryogakShemavarjitaH | nirIho niraha.nkAro nirAshIH nirupAdhikaH || 55 nityabodho viviktAtmA vishuddottamagauravaH | vidyArthI paramArthI cha shraddhArthI sAdhanAtmakaH || 56 pratyAhArI nirAhArI sarvAhAraparAyaNaM | nityashuddho nirAkA.nkShI pArAyaNaparAyaNaH || 57 aNo raNutarassUkShmaM sthUlaH sthUlataro pi cha | ekashchA nekarUpashcha vishvarUpassanAtanaH || 58 naikarUpo virUpAtmA naikabodhamayo pi cha | naikanAmamayashchaiva naikavidyAvivardhanaH || 59 eka shchaikAntikashchaiva nAnAbhAvivarjitaH | ekAkSharaM cha bIjaM cha pUrNabiMba spanAtanaH || 60 ma.ntravIryo ma.ntrabIjaM shAstravIryo jagatpatiH | nAnAvIryadhara shchakresha shchaiva pR^ithivIpatiH || 61 prANeshaH prANadaH prANaH prANAyAmaparAyaNaH | prANapa.nchakanirmuktaH koshapa.nchakavarjitaH || 62 nishchalo niShkalosa.ngaH niShprapa.ncho nirAmayaH | nirAdhAro nirAkAro nirvikAro nira.njanaH || 63 niShpatIto nirAbhAso nirAsakto nirAkulaM | niShThAsarvagatashchaiva nirAraMbho nirAshrayaH || 64 nirantarassattvagoptA shAnto dAnto mahAmuniH | nishshabdassukR^itassvasthaH satyavAdI sureshvaraH || 65 j~nAnado j~nAnavij~nAnI j~nAnAtmA nandapUritaH | j~nAnayaj~navidAM dakSho j~nAnAgnirjvalano budhaH || 66 dayAvA nbZavarogAriM chikitsA charamAgatiH | cha.ndrama.nDalamadhyasthaH cha.ndrakoTi sushItalaH || 67 yantakR^i tparamo ya.ntrI ya.ntrArUDhaparAjitaH | ya.ntravi dya.ntravAsashcha ya.ntrAdhAro dharAdharaH || 68 tattavaj~na stattvabhUtAtmA mahAtattvaprakAshanaH | tattva sa.nkhyAnayogaj~naH sA.nkhyashAstrapravartakaH || 69 anantavikramo devo mAdhavashcha dhaneshvaraH | sAdhussAdhuvariShThAtmA sAvadhAno marottamaH || 70 nissa.nkalpo nirAdhAro durdhara shchAtmavitpatiH | Arogyasukhadashchaiva pravaro vAsavaH paraH || 71 parama shchApuai`NayadArashcha pratyak chaitanyadurgamaH | durAdhalaa1][ durAvAso dUratvaparinAshavaH || 72 vedavi dvedakR^i dvedo vedAtmA vimalAshayaH | vivikta sevI sa.nsArashramanAvana eva cha || 73 brahmayoniH bR^ihadyoniH vishvayonirvidehavAn | vishAlAkSho vishvanAtho hATakA.ngadabhUShaNaH || 74 abAdhyo jagadArAdhyo jagadArjavapAlanaH | janavA ndhanavAndharmI dharmago dharmavardhanaH || 75 amR^itashshAshvatassAdyaH siddhidassumanoharaH | kalubrahmakalusthAno manInAM paramAgatiH || 76 upadraShTA cha shreShThashcha shuchirbhUta stvanAmayaH | vedasiddhAnta vedyashcha mAnasAhlAdavardhanaH || 77 dehadanyo guNAdanyo lokAdanyo vivekavit | duShTasvapnaharashchaiva gururguruvarottamaH || 78 karmI karmavinirmuktaM sa.nnyAsI sAdhakeshvaraH || 79 sarvabhAvavimInashcha tR^iShNAsa.nganivArakaH | tyAgI tyAgavapu styAgaH tyAgadAnavivarjitaH ||80 tyAgakAraNaH tyAgagAtmA sadgurussukhadAyakaH | dakSho dakShAdiva.ndyashcha j~nAnavAdravartakaH || 81 shabdabrahmayAtmA cha shabdabrahmaprakAshavAn | grasiShNuH prabhaviShNushcha sahiShNurvigatAntaraH || 82 vidvattamo mahAva.ndyo vishAlottamavAN^uniH | brahmavi dbhammabhAvashcha brahmalaa1jirbAhmaNapriyaH || 83 brahma brahmaprakAshAtmA brahmavidyAprakAshanaH | atriva.nshaprabhUtAtmA tApasottamava.nditaH || 84 AtmavAsI vidheyAtmA chAtmava.nshavivardhanaH | pravartano nivR^ittAtmA pralayodakasannibhaH || 85 nArAyaNo mahAgarbho bhArgavapriyakR^ittamaH | sa.nkalpaduHkhadalanaH sa.nsAratamanAshanaH || 86 trivikrama stridhAkAraH trimUrti striguNAtmakaH | bheda tayaharashchaiva tApatrayanivArakaH || 87 doShatrayavibhedI cha sa.nshayArNavakha.nDanaH | asa.nshaya shchAsammUDha shchAvAdIrAjana.nditaH || 88 rAjayogI mahAyogI svabhAvagalito pi cha | puNyashlokaH pavitrA.nghiM dhyAnayogaparAyaNaH || 89 dhyAnastho dhyAnagamyashcha vidheyAtmA purAtanaH | avij~neyo.ntarAtmA cha mukhyabiMbasanAtanaH || 90 jIvasa.njIvano jIvaH chidvilAsa shchidAshrayaH | mahe.ndro maramAnyashcha yoge.ndro yogavittamaH || 91 chaghaWgadharmashcha yogashcha tattvaM tattvavinishchayaH | naikabAhurana.ntAtmA naikanAmaparAkramaH || 92 naikAkShI naikapAdashcha nAthanAthottamottamaH | sahasrashIlaa1S puruShaH sahasrAkShaH sahasrapAt || 93 sahasrarUpadR^ikai.hva sahasramayoddhavaH | tripAdapuruShashchaiva tripAdUrdhva mathApi cha || 94 tyrambakashcha mahAvIryo yogavIryavishAradaH | vijayI vinayI jetA vItarAgI virAjitaH || 95 rudro raudro mahAbhImaH prAj~namukhyassadAshuchiM | a.ntarjotiranantAtmA pratyagAtmA nira.ntaraH |7 96 arUpa shachAtmarUpashcha sarvabhAvavinirvR^itaH | a.ntashshUnyo bahishshUnyaH shUnyAtmA shUnyabhAvanaH || 97 a.ntaHpUrNo bahipUrNaH pUrNAtmA pUrNabhAvanaH | a.ntastyAgI bahistyAgI tyAgAtmA sarvayogavAn || 98 a.ntaryAgI bahiryAgI sarvayogaparAyaNaH | a.ntarbhogI bahirbhogI sarvabhogaviduttamaH || 99 a.ntarniShTo bahirniShThaH sarvaniShThAmayo pi cha | bAhyA.ntaravimuktashcha bAhyA.ntaravivarjitaH || 100 shA.ntashshuddho vishuddhashcha nirvANaH prakR^iteH paraH | akAlaH kAlanemI cha kAlakAlo janeshvaraH || 101 kAlAtmA kAlakartA cha kAlaj~naH kAlanAshanaH | kaivalyapadadAtA cha kai valyasukhadAyakaH || 102 kaivalyakalanAdhAro nirbharo halaa1RivardhanaH | hR^idayastho hR^iShIkesho govi.ndo garbhavarjitaH || 103 sakalAgamapUjyashcha nigamo nigamAshrayaH | parAshaktiH parAkIrtiH parAvR^ittirnidhissmR^itiH || 104 parAvidyA parAkShAntiM vibhaktiryuddhasadgatiH | svaprakAshaH prakAshAtmA parasa.nvedanAtmakaH || 105 svasevyassvavidA.nsvAtmA svasa.nvedayo naghaH kShamI | svAnusa.ndhAnashIlAtmA svAnusa.ndhAnagocharaH || 106 svAnusa.ndhAnashUnyAtmA svAnusa.ndhAnAshrayo pi cha | svabodhadarpaNo bha.ngaH ka.ndarpakunAshanaH || 107 brahmAchArI brahmavettA brAhmaNo brahmavittamaH | tattvabodhassudhAvalaa1RH pAvanaH pApapAvakaH || 108 brahmasUtravidheyAtmA brahmasUtrArdhanirthayaH | Atya.ntiko mahAkalpaM sa.nkalpAvartanAshanaH || 109 AdhivyAdhiharashchaiva sa.nshayArNavashoShakaH | tattvAtmaj~nAnasa.ndesho mahAnubhAvabhAvitaH || 110 AtmAnubhavasaMpannaH svAnubhAvasukhAshrayaH | achityashcha bR^ihadbhAnuH pramadotkalaa1RinAshanaH || 111 aniketaprashA.ntAtmA shUnyavAsA jagadvapuH | chidgati shchinmaya shchakrI mAyAchakrapravartakaH || 112 sarvavarNa vidAraMbhI sarvAraMbhaparAyaNaH | purANaH pravaro dAtA su.ndaraH kanakA.ngadI || 113 anisUyAtmajo dattaH sarvaj~nassarvakAmadaH | kAmija tkAmapAlashcha kAmI kAmapradAmagaM || 114 kAmavA nkAmaveShashcha sarvakAmanivartakaH | sarvakarmaphalotpattiH sarvakAmaphalapradaH || 115 sarvakarmaphalaiH pUjyaM sarvakarmaphalAshrayaH | vishvakarmAkR^itAtmAcha kR^itaj~naH sarvasAkShikaH || 116 sarvAraMbhaparityAgI janaDonmatta pishAchavAn | bhikShurbhikShAkarashchaiva bhaioAhArI nirAshramI || 117 akUlashchAnukUlashcha vikalashchAkalo pi cha | jaTilo vanachArI cha da.nDI cha mu.nDiga.nDinau || 118 dehadharmavihInAtmA chaikAkI sa.ngavarjitaH | AshramyanAshramAraMbho nAchArI karmavarjitaH || 119 asa.ndehI cha sa.ndehI na ki.nchi nnacha ki.nchanaH | nR^idehI dehashUnyashcha nAbhAvI bhAvanargataH || 120 nAbrahmacha parabrahma svayameva nirAkulaH | anaghashchAgurushchaiva nAdhanAdhottamo guruM || 121 dvibhujaH prAkR^itashchaiva janakashcha pitAmahaH | anAtmA na cha nAnAtmA nItirnItimatA.nvaraH || 122 sahajassadR^ishassiddhashchaika shchinmAtra eva cha | na kartA chApi kartA cha bhoktA bhogavivarjitaH || 123 turIya sturIyAtItassvachchhassarvamayo pi cha | sarvAdhiShThAnarUpashcha sarvadhyeyavivarjitaH || 124 sarvalokanivAsAtmA sakalottamava.nditaH | dehabhR^i ddehakR^ichchaiva dehAtmA dehabhAvanaH || 125 dehI dehavibhaktashcha dehabhAvaprakAshanaH | layastho layavichchaiva layAbhAvashcha bodhavAn || 126 layAtIto layasyAnto layabhAvanivAraNaH | vimukhaM pramukhashchaiva pratayaN^ukhavadAcharan || 127 vishvabhu gvishvadhR^igvishvo vishvakShemakaro pi cha | avioipto pramAdI cha pararthiM paramArthadR^ikh || 128 svAnubhAvavihInashcha svAnubhAvaprakAshanaH | niri.ndriyashcha nirbuddhiH nirAbhAso nirAkR^itaH || 129 niraha.nkArashcharUpAtmA nirvapussakalAvrayaH | shokaduHkhaharashchaiva bhogamokShaphalapradaH || 130 suprasannashcha sUkShmashcha shabdabrahmArthasa.ngrahaH | AgamApAyashUnyashcha sthAnadashcha satA.ngatiH || 131 akR^itassukR^ishchaiva kR^itakarma vinirvR^itaH | bhedatrayavArashchaiva dehatrayavinirgataH || 132 sarvakAmamayashchaiva sarvakAmanivartakaH | siddheshvaro jaraH pa.nchabANadarpahutAshanaH || 133 chaturakSharabIjAtmA svabhU shchitkIrtibhUShaNaH | agAdhabuddhirakShubdhaH cha.ndrasUryAgnilochanaM || 134 yamada.nShTro tisa.nhartA paramAna.ndasAgaraH | lIlAvishvaMbharo bhAnuH bhairavo bhImalochanaMH || 135 brahmacharmAMbaraH kAla shchAchala shchalanA.ntakaH | Adidevo jagadyoniH vAsavArivimardanaH || 136 vikarma karmakarmaj~nashchAnanyagamako gama | abaddhakarmashUnyashcha kAmarAgakulakShayaH || 137 yogA.ndhakAramathanaH padmajanmAdiva.nditaH | bhaktakAmo graja shchakrI bhAvanirbhAvabhAvakaH || 138 bhedAntako mahAnago nigUho gocharAntakaH | kAlAgni shamanashsha.nkhachakra padmagadAdharaH || 139 dIpto dInapatishshAstA svachchha.ndo muktidAyakaH | vyomacharmAMbaro bhettA bhasmadhArI dharAdharaH || 140 dharmagupta shchAnvayAtmA vyatirekArthanirNayaH | eko nekaguNAbhAso bhAsanirbhAsavarjitaH || 141 bhAvAbhAva svabhAvAtmA bhAvAbhAva vibhAvavit | yogihR^idayavishrAmo nantavidyAvivardhanaH || 142 vighnantakastrikAlaj~naH tattvAtmaj~nAnasAgaraH || iti shrI dattAtreya sahasranAmastotraM saMpUrNam ##